Geciken teslimat Bali'yi yakıt bekleyişinde bıraktı
22 milyon litreden fazla yakıt taşıyan bir tanker, 13 Ekim 2026'da Bali'ye ulaştı; ancak ertesi gün de bölge sakinleri ve turistler akaryakıt istasyonlarında saatlerce bekliyordu. Görgü tanıkları kuyrukların bir kilometreye kadar uzandığını anlatırken yetkililer, yakıta erişimi yeniden sağlamak için sevkiyatların günün her saati yapılması talimatını verdi ve istasyonların çalışma saatlerini uzattı.
İçindekiler
- Geciken teslimat Bali'yi yakıt bekleyişinde bıraktı
- Aksaklığın en ağır hissedildiği yerler
- Yakıt stokları neden pompaların boş kalmasını önleyemedi?
- Pertamina teslimatları nasıl yeniden sağlıyor?
- Denpasar ve Badung'da uzatılan çalışma saatleri
- Çalışanlar ve ziyaretçiler saatlerini kuyruklarda kaybediyor
- Yanıt başkanlık sarayına ulaştı
- Müşterilere fiyatlar ve yardım konusunda verilen bilgiler
- Toparlanma süreci nasıl ilerledi?
- Öne Çıkanlar
Pertamina Yönetim Kurulu Başkanı Simon Aloysius Mantiri, aksaklığın bir tankerin yükünü boşaltmakta zorlanmasından kaynaklandığını söyledi ve 13 Ekim'de özür diledi. Bali saatiyle 12 Ekim'de sabah 06.30'da başlaması planlanan operasyonun ancak saat 22.00 civarında başladığını, yaklaşık 15 saat 30 dakika geciktiğini belirtti. Gemi demirlemekte zorlanmıştı.
Denpasar'da Koster ile yaptığı görüşmenin ardından konuşan Simon, önceki günlerde yaşanan kuyruklar nedeniyle Pertamina adına Bali sakinlerinden özür diledi. Teknik dağıtım sorunlarının ve tüketimdeki artışın, bölge sakinlerinin karşı karşıya kaldığı aksaklığı mazur gösteremeyeceğini söyledi.
Bali Valisi I Wayan Koster, adaya ulaşan sevkiyatın yedi güne kadar yetecek talebi karşılayabileceğini, aynı hafta içinde başka teslimatların da beklendiğini söyledi. Ancak yakıtı adaya ulaştırmak, toparlanmanın yalnızca bir parçasıydı. Yakıtın terminalden, müşterilerin beklediği istasyonlara taşınması gerekiyordu.
Endonezya Enerji ve Maden Kaynakları Bakanlığı Petrol ve Doğalgaz Genel Müdürü Laode Sulaeman, 14 Ekim'de kuyrukların o gün ya da ertesi gün sona erebileceğini söyledi. Tahmini, toparlanmanın 14 veya 15 Ekim'de gerçekleşeceği yönündeydi; Bali'nin birçok bölgesinde insanlar pompalarda yakıt bulmakta güçlük çekmeye devam ediyordu.
Aksaklığın en ağır hissedildiği yerler
Denpasar, Badung, Klungkung, Buleleng ve Bangli'de yakıt bulmak zorlaştı. Aksaklık, turistlerin en yoğun olduğu bölgelerin dışına da yayıldı; Buleleng'de insanlar yakıt bulabilmek için birden fazla istasyona gitti. Singaraja'daki Jalan Gajah Mada boyunca araç kuyrukları oluştu.
Klungkung sakinleri, Pertalite stoklarının tükenmesinin ardından 13 Ekim'de Besang, Siku ve Batu Tabih istasyonlarında Pertamax için kuyruğa girdi. Pertalite ve Pertamax, Pertamina'nın sattığı farklı benzin ürünleri. Pertamax kuyrukları, bir ürünün yokluğunun müşterileri mevcut başka bir seçeneğe yönelttiğini gösterdi.
Badung'da tıbbi bir acil durum da yaşandı. Bongkasa köyünden bir kadın, 13 Ekim'de Bali saatiyle sabah 09.00 civarında Abiansemal'deki Latu akaryakıt istasyonunda saatlerce bekledikten sonra bayıldı. Polis ve istasyon çalışanları kadına yardım etti; ardından ambulansla yerel toplum sağlığı merkezlerinden Puskesmas Abiansemal 1'e götürüldü.
Olayda bitkinlik ve kötü fiziksel durumun etkili olduğu düşünüldü. Kadının yaşadıkları, uzun bekleyişlerin insani bedelini ortaya koydu: Yakıt almak, sıradan bir yolculuk sırasında kısa bir mola olmaktan çıkıp sabahın büyük bölümünü alabilen bir işe dönüşmüştü.
Yakıt stokları neden pompaların boş kalmasını önleyemedi?
Laode, kuyruklardan geciken gemilerin ve yakıtı müşterilere ulaştırmadaki sorunların sorumlu olduğunu söyledi. 14 Ekim'de Cakarta'daki Koordinasyon Bakanlığı Gıda İşleri Ofisi'nde konuşan Laode, ulusal yakıt stoklarının 18 ila 20 günlük ihtiyacı karşılamaya yeteceğini belirtti; Enerji Bakanı Bahlil Lahadalia ise aynı gün 16 ila 18 günlük stok bulunduğunu söyledi. Her ikisi de ulusal arzın yeterli olduğunu ifade etti.
Gün cinsinden verilen stok miktarı, depolanan yakıtın tahminde kullanılan tüketim hızına göre ne kadar süre yeteceğini gösterir. Ancak müşteriler, yakıtın gittikleri istasyonda bulunmasına bağlıdır. Geciken bir teslimat bazı yerel pompaları insanların ihtiyaç duyduğu üründen yoksun bırakırken ulusal rezervler yeterli düzeyde kalabilir.
Koster, 13 Ekim'de Karangasem'deki Manggis deposunda ve Denpasar'daki Pesanggaran deposunda yakıt bulunduğunu söyledi. Depolardan istasyonlara sevkiyatın sürdüğünü ancak trafiğin dağıtımı yavaşlattığını belirten Koster, dağıtımın bir ila iki gün içinde normale dönmesini beklediğini kaydetti.
Bali'ye benzin ve motorin gemilerle ulaştırılıyor. Gemi adaya vardığında yolculuk bitmiyor: Yakıtın terminalde boşaltılması, ardından istasyonlara sevk edilmesi gerekiyor. Boşaltma aşamasındaki bir gecikme, sonraki teslimatları da erteliyor; böylece yük yakınlardaki sulara ulaşmış olsa bile istasyonlar yakıt bekliyor.
Laode, Endonezya'nın diğer bölgelerinde mevsimsel ulaşım güçlükleri yaşandığını da anlattı. Nehirlerin kuruması, normalde nehir gemileriyle yapılan teslimatların kamyonlara aktarılmasını gerektirebiliyor; kamyonlar ise daha az miktarda yük taşıyor. Yüksek dalgalar gemilerin yanaşmasını engelleyebiliyor. Bunlar, Laode'nin farklı bölgelerde dağıtımı etkilediğini söylediği ulaşım sorunlarına örnekti; Pertamina'nın Bali'de belirlediği özel sorun ise demirleme ve yakıt boşaltmayla ilgiliydi.
Pertamina teslimatları nasıl yeniden sağlıyor?
Pertamina Patra Niaga'nın Jatimbalinus bölge operasyonu, teslimatlarda akaryakıt istasyonlarının ihtiyaçlarına göre öncelik vermeye ve yakıt ikmalini 24 saat kesintisiz sürdürmeye başladı. Şirketin İletişim, İlişkiler ve Kurumsal Sosyal Sorumluluk Bölge Müdürü Ahad Rahedi, 13 Ekim'de yayımlanan açıklamasında alınan önlemleri anlattı.
Ahad, yakıtın ihtiyaç duyulan yerlere yönlendirilmesi için teslimat programının istasyonların ayrı ayrı gereksinimlerini dikkate aldığını söyledi. Şirketin belirttiği amaç, kesintisiz teslimatlarla hizmetin yeniden sağlanmasını hızlandırmaktı.
Pertamina, 12, 14 ve 16 Ekim tarihlerinde toplam 26.200 kilolitrelik sevkiyat planladı. Bu miktara 18.000 kilolitre Pertalite ve 2.500 kilolitre Pertamax da dahildi. Depolardan istasyonlara yakıt taşıyan araç filosu 90 araçtan 105 araca çıkarıldı; Bali yönetimi de teslimatları etkileyen trafik gecikmelerini azaltmak için polisle koordinasyon sağladı.
Ek Pertalite ve Biosolar taşıyan MT Klasogun, 13 Ekim sabahı Sanggaran Yakıt Terminali'ne ulaştı. Pertalite benzin, Biosolar ise biyodizelle harmanlanmış bir motorin ürünü. Pertamina, toparlanma sürecinde istasyonlardaki stokları yenilemeye yardımcı olmak amacıyla bu yükün dağıtımına öğle saatlerinde başlamayı hedefledi.
Koster ayrıca 22 milyon litreden fazla yakıt taşıyan bir tankerin adaya ulaştığını söyledi. Sevkiyatın yedi güne kadar yetecek ihtiyacı karşılayabileceği yönündeki tahmini, bölge sakinlerine ek arzın boyutunu gösterirken müşterilere ne kadar hızlı ulaşacağını Pertamina'nın terminal ve istasyon operasyonları belirleyecekti.
Koster, mevcut stokların ve planlanan teslimatların Bali'nin Pertalite ve Pertamax ihtiyacını iki hafta boyunca karşılayacağını da söyledi. Altı ila yedi gün yetecek 19,2 milyon litre Pertalite'nin ve yaklaşık üç gün yetecek üç milyon litre Pertamax'ın adaya ulaştığını belirtti. Diğer teslimatlar arasında 15, 16 ve 17 Ekim'de planlanan 25 milyon litre Pertalite ile 13 ve 17 Ekim'de planlanan 13 milyon litre Pertamax bulunuyordu.
Denpasar ve Badung'da uzatılan çalışma saatleri
Koster, Denpasar ve Badung'daki akaryakıt istasyonlarının 24 saat çalışacağını, depolardan teslimatların da günün her saati süreceğini söyledi. Operasyonun her iki ayağını da kesintisiz sürdürmek, istasyonlardaki stokları yenilemeyi ve normal çalışma saatleri dışında da bekleyen müşterilere hizmet vermeyi amaçlıyordu.
Simon, Denpasar ve Badung'da seçili istasyonların 24 saat çalışmaya başladığını, hizmetin bir ila iki gün içinde Tabanan ve Gianyar'a da yayılacağını söyledi. Pertamina ayrıca tüm istasyonlara stok durumunu ve 24 saat çalışıp çalışmadıklarını gösteren duyurular asma talimatı verdi.
Laode, kesintisiz dağıtım önlemlerinin 12 Ekim Pazartesi gününden bu yana uygulandığını söyledi. Bu nedenle salı günü bildirilen ek yük, toparlanma çalışmalarının ilk adımı değil, zaten sürmekte olan bir çabanın parçası olarak geldi.
Bali Valisi Koster, bölge sakinlerine yakıt bulunduğu konusunda güvence vermek istedi:
İnsanların endişelenmesine gerek yok, çünkü yakıt mevcut,
Vali, o hafta başka sevkiyatların da beklendiğini söyledi. Uzatılan istasyon çalışma saatlerinin ne zaman sona ereceğini belirtmedi; 14 Ekim'deki açıklamalarda da kuyrukların tamamen dağıldığı doğrulanmadı. Laode'un toparlanmanın 15 Ekim'e kadar gerçekleşeceği yönündeki beklentisi, yakın vadeli hedef olmayı sürdürdü.
Çalışanlar ve ziyaretçiler saatlerini kuyruklarda kaybediyor
22 yaşındaki otel çalışanı Ni Wayan Susiani, motosikletine yakıt almadan önce yaklaşık beş saat beklediğini söyledi. Rahatsızlık duyduğunu belirten Susiani, aksaklığın kısa sürede sona ermesini umduğunu ifade etti.
Susiani, uzun bekleyişin ardından ne umduğunu şöyle anlattı:
Umarım böyle bir gün bir daha yaşanmaz. Umarım önümüzdeki günlerde her şey normale döner,
43 yaşındaki Moldovalı turist Raisa Neagu, 14 Ekim'de skuterine yakıt almak için saatlerce bekledi. Benzin bulamamanın seyahat etmesini engellediğini ve planlarını iptal etmek zorunda bıraktığını söyledi.
Neagu, yaşadıklarının tatiline etkisini şöyle anlattı:
Benzinimiz olmadığı için mahsur kaldık. Bu yüzden hareket edemedik. Bütün planlarımızı iptal etmek zorunda kaldık,
Neagu'nun 21 Ekim'de ülkesine dönmek üzere uçağa binmesi gerekiyordu ve Bali'nin kuzeyini ziyaret etmek istiyordu. Onun yaşadıkları ve Susiani'nin bekleyişi, aksaklığın hem adada dolaşan ziyaretçileri hem de gündelik yaşamlarında motosiklet kullanan bölge sakinlerini etkilediğini gösterdi.
Yanıt başkanlık sarayına ulaştı
Devlet Başkanı Prabowo Subianto, yakıt sıkıntısını görüşmek üzere 14 Ekim'de Bahlil'i Cakarta'daki başkanlık sarayına çağırdı. Bahlil, Batı Endonezya saatiyle yaklaşık 15.45'te saraya geldi. Yatırım ve Aşağı Akım Bakanı Rosan Roeslani de toplantıya katıldı.
Bahlil, Pertamina'nın başındaki Simon Aloysius Mantiri'nin durumu takip etmek üzere zaten Bali'de olduğunu söyledi. Şirket yöneticisinin tespitlerini alıp doğrudan Prabowo'ya aktaracağını belirtti. Bahlil, toplantı öncesinde adadaki müdahaleye ilişkin son bilgileri henüz alması gerektiğini söylemişti.
Bu düzenlemeler sorumluluğu birkaç düzeye yayıyordu: Pertamina teslimatları ve istasyonlara yakıt arzını yürütürken Bali yönetimi yerel koordinasyonu sağlıyor, ulusal yetkililer ise toparlanma sürecine ilişkin güncel bilgi almaya çalışıyordu. Bahlil, hükümetin düzenleyici, devlete ait bir şirket olan Pertamina'nın ise yakıt arzı operasyonunu yürüten kuruluş olduğunu söyledi.
Pertamina Patra Niaga, koşullara ilişkin bilgileri güncellemek ve valinin akaryakıt istasyonlarına yapması planlanan ziyareti görüşmek üzere Bali eyalet yönetimiyle de koordinasyon sağlıyordu. Koster, bölge sakinlerinin kuyruklardan şikâyet etmesi üzerine şirketi arz sorununu çözmeye çağırmıştı.
Müşterilere fiyatlar ve yardım konusunda verilen bilgiler
Bahlil, sübvansiyonlu yakıt fiyatlarının değişmediğini söyledi. Sübvansiyonsuz satılan yakıtların fiyatı ise dünya piyasalarındaki gelişmelere göre dalgalanmaya devam edecekti. Sübvansiyon, tüketicilerin ödediği fiyatı, aksi takdirde karşılaşacakları maliyetin altında tutmak için devlet desteği sağlanması anlamına gelir.
Pertamina, bölge sakinlerinden sakin olmalarını ve ihtiyaçları kadar yakıt almalarını istedi. Aksaklık sırasında fazladan yakıt satın almak, istasyonlar hâlihazırda bekleyen müşterilere hizmet vermeye çalışırken talebi artırabilir. Bu da teslimatların hızını daha da önemli hâle getirir.
Şirket, müşterileri güncellemeler için resmî bilgi kanallarına yönlendirdi. Hizmet ve ürünlerle ilgili soruların yanı sıra şikâyetler de Pertamina İletişim Merkezi 135 üzerinden iletilebiliyordu. Böylece teslimat ve çalışma saatlerinde düzenlemeler yapılırken bölge sakinlerinin sorunlarını bildirebileceği bir kanal oluşturuldu.
Toparlanma süreci nasıl ilerledi?
Yanıt birkaç güne yayıldı: Ek tankerin gelişinden önce kesintisiz dağıtım başladı; kuyrukların sürmesi üzerine ulusal düzeyde görüşmeler yapıldı.
- 12 Ekim: Laode Sulaeman'a göre yakıt dağıtımını 24 saat kesintisiz sürdürme operasyonları başladı. Simon, bir tankerin planlanan yanaşma ve boşaltma işleminin demirleme sorunu nedeniyle Bali saatiyle 06.30'dan yaklaşık 22.00'ye ertelendiğini söyledi.
- 13 Ekim: MT Klasogun ek Pertalite ve Biosolar yüküyle Sanggaran'a ulaştı. Pertamina öncelikli teslimatları duyurdu; Simon Aloysius Mantiri aksaklık nedeniyle özür diledi.
- 13 Ekim: Koster, 22 milyon litreden fazla yakıt taşıyan bir tankerin geldiğini, bunun yedi güne kadar yetecek arz sağlayabileceğini ve aynı hafta başka sevkiyatların beklendiğini söyledi.
- 14 Ekim: Bölge sakinleri ve turistler yakıt için beklemeyi sürdürdü. Laode, toparlanmanın o gün ya da 15 Ekim'e kadar gerçekleşeceğini öngörürken Bahlil yakıt sıkıntısını görüşmek üzere saraydaki toplantıya katıldı.
Müşteriler açısından toparlanmanın pratik ölçüsü, istasyonlarda yakıt bulunması ve kuyrukların kısalmasıydı. Acil müdahale, bunu sağlamak için gereken adımlara odaklandı: yükü boşaltmak, teslimatları kesintisiz yapmak ve Denpasar ile Badung'daki istasyonları daha uzun süre açık tutmak.
Öne Çıkanlar
- Tankerlerin boşaltılmasındaki gecikmeler Bali'deki yakıt dağıtımını aksattı ve kuyruklar bir kilometreye kadar uzadı. Simon, demirleme sorununun 12 Ekim'de planlanan yanaşma ve boşaltma işlemini Bali saatiyle 06.30'dan yaklaşık 22.00'ye ertelediğini söyledi.
- 13 Ekim'de 22 milyon litreden fazla yakıt taşıyan bir sevkiyat adaya ulaştı. Vali Koster, bu miktarın yedi güne kadar yetecek talebi karşılayabileceğini söyledi. Ayrıca mevcut stokların ve planlanan teslimatların Pertalite ile Pertamax ihtiyacını iki hafta boyunca karşılayacağını belirtti.
- Pertamina, istasyonlara teslimatlarda öncelik belirledi ve dağıtımı günün her saati sürdürdü. Teslimat filosu 90 araçtan 105 araca çıkarıldı. Denpasar ve Badung'da seçili istasyonlar 24 saat çalışmaya başladı; Tabanan ve Gianyar'ın da bu uygulamaya katılması planlandı.
- Yetkililer, 16 ila 18 gün ve 18 ila 20 gün olarak açıklanan tahminlere dayanarak ulusal stokların yeterli olduğunu söyledi.
- Laode Sulaeman, kuyruk sorununun 14 veya 15 Ekim'de çözüleceğini öngördü.
- Sübvansiyonlu yakıt fiyatları değişmedi. Müşteriler Pertamina'ya 135 numaralı hat üzerinden ulaşabiliyordu.






