Yeni listeye füze, iş gücü ve yakıtla bağlantılı yedi hedef eklendi
Avrupa Birliği Konseyi, 12 Ekim 2026'da üç kişi ve dört kuruluşa yaptırım uyguladı. Hedefler arasında Rusya'da görev yapan Kuzey Koreli bir füze teknisyeni, Kuzey Koreli işçiler çalıştıran Rus bir gayrimenkul geliştiricisi ve Rus yakıtını Kuzey Kore'ye taşıdığı öne sürülen bir denizcilik şirketi bulunuyor.
İçindekiler
- Yeni listeye füze, iş gücü ve yakıtla bağlantılı yedi hedef eklendi
- Konsey Ri Song Jin'i neden listeye aldı?
- Samolet, inşaat işçileri nedeniyle yaptırımla karşı karşıya
- Black Horse ve sanayi yatırım projesi
- Rusya'dan Kuzey Kore'ye tanker güzergâhı
- AB kısıtlamaları gerçekte ne anlama geliyor?
- Kısıtlamalar ve önceki listelemelerin zaman çizelgesi
- Rusya'nın BM vetosunun ardından izleme sürüyor
- Kararda yanıtı verilmeyen sorular
- Öne Çıkanlar
Kararla, Avrupa Birliği'nin Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti'ne (KDHC) yönelik özerk yaptırım listesi 80 kişi ve 25 kuruluşa ulaştı. Eklemeler; askerî desteği inşaat işçiliği, sanayi yatırımı ve petrol sevkiyatlarıyla ilişkilendiriyor. Bu da Konseyin yalnızca silah teslimatlarını değil, Moskova ile Pyongyang arasındaki çeşitli iş birliği kanallarını hedef aldığını gösteriyor.
Listede yer alan isimlerden Ri Song Jin, Kuzey Kore Ulusal Havacılık ve Uzay Teknolojileri İdaresi'nde araştırmacı ve Füze Genel Bürosu'nda yetkili. Konsey, Rus kuvvetlerinin Kuzey Kore füzelerini kullanmasına teknik destek sağlamak üzere Rusya'ya gönderildiğini belirtiyor.
Diğer kişiler, Rus gayrimenkul geliştiricisi Samolet Group'un üst yöneticisi Anna Nikolaevna Akinshina ile Rus holding şirketi Black Horse'un kurucusu ve başkanı Vladimir Aleksandrovich Sokolov. Dört kuruluş ise Samolet Group, Black Horse, iştiraki Golden Autumn Agroholding ve Paekyangsan Shipping Co Ltd.
Konsey, bu faaliyetlerin Rusya'nın daimi üye olarak onayladığı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kısıtlamalarını ihlal ettiğini belirtiyor. Karar; Kuzey Kore'nin nükleer silah, balistik füze ve diğer kitle imha silahı programlarına verilen desteğin yanı sıra BM yaptırımlarının ihlal edilmesini ve delinmesini de ele alıyor.
Yasal düzenlemeler AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı. Listede yer alanların mal varlıkları dondurulacak ve kendilerine fon ya da ekonomik kaynak sağlanması kısıtlanacak. Üç kişiye ayrıca Avrupa Birliği'ne seyahat yasağı uygulanacak.
Konsey Ri Song Jin'i neden listeye aldı?
Konseyin Ri hakkındaki gerekçesi, Rusya'nın Kuzey Kore füzelerini kullanmasındaki teknik rolüne dayanıyor. Bu, askerî yardımın yalnızca silah üretimi veya tedarikiyle sınırlı olmadığını; personelin, alıcı ordunun bu silahları kullanmasına da yardımcı olabileceğini ortaya koyuyor.
AB Resmî Gazetesi'nde yayımlanan listeleme gerekçelerinde, Ri'nin Ukrayna cephesine yakın bir Rus bölgesinde Rus askerlerinin yanında, Rus askerî üniforması giyerken görüldüğü belirtiliyor. Ayrıca Aralık 2023'te Kuzey Kore lideri Kim Jong Un'a, kısa menzilli balistik füze üreten bir fabrika olarak tanımlanan tesise yaptığı inceleme gezisinde eşlik ettiği ifade ediliyor.
Bu ayrıntılar Ri'yi hem Kuzey Kore'nin füze üretimiyle hem de silahlarının daha sonra Rusya tarafından kullanılmasıyla ilişkilendiriyor. Çalıştığı Ulusal Havacılık ve Uzay Teknolojileri İdaresi de uydu ve fırlatma roketi geliştirme faaliyetleri nedeniyle BM yaptırımlarına tabi.
Bazı haberlerde Ri'nin Rus kuvvetlerine eğitim verdiği aktarılıyor. Konsey açıklamasında ise Rusya'nın Kuzey Kore füzelerini kullanmasına destek sağlayan bir teknisyen olduğu yönünde daha genel bir ifade kullanılıyor. Bu ifade, Ri'nin tam olarak hangi görevleri yaptığını, kaç personele destek verdiğini ya da hangi füze sistemlerinin söz konusu olduğunu ortaya koymuyor.
Samolet, inşaat işçileri nedeniyle yaptırımla karşı karşıya
Konsey, şirketin Rusya'nın Pasifik kıyısındaki liman kenti Vladivostok'ta yürütülen inşaat projelerinde Kuzey Koreli işçiler çalıştırması nedeniyle Samolet Group'u ve Akinshina'yı listeye aldı. Bu listeleme, büyük bir sivil şirketi Rusya ile Kuzey Kore arasındaki iş birliğine verilen AB yanıtının parçası hâline getiriyor.
İlgili yasal düzenleme, 2017'de kabul edilen BM Güvenlik Konseyi'nin 2397 sayılı kararıdır. Karar, yürürlükteki ulusal ve uluslararası hukuka tabi olmak kaydıyla, yurt dışındaki Kuzey Koreli işçilerin ülkelerine geri gönderilmesini öngörüyor. Bu geri gönderme için belirlenen son tarih Aralık 2019'du.
Buradaki ayrım önemli: Konsey inşaat işini başlı başına bir silah faaliyeti olarak değerlendirmiyor. BM yaptırım rejiminin ele aldığı ekonomik faaliyetlerden biri olan Kuzey Korelilerin yurt dışında çalıştırılmasına yönelik kısıtlamaları uyguluyor.
Açıklamada Samolet'in kaç Kuzey Koreli işçi çalıştırdığı, işçilerin projelerde ne kadar süre görev yaptığı ya da ne kadar ücret aldığı belirtilmiyor. İşe alım veya ödeme düzenlemelerine ilişkin ayrıntılı bilgi de verilmiyor. Listelemelerin belirtilen gerekçesi, şirketin bu işçileri çalıştırması ve Akinshina'nın şirketten sorumlu olması.
Black Horse ve sanayi yatırım projesi
Sokolov, Black Horse ve Golden Autumn Agroholding, Kuzey Kore'yi içeren ticari ve sanayi iş birliği nedeniyle listeye alındı. Konsey, Kuzey Kore sınırındaki ve Vladivostok'u da kapsayan Rus bölgesi Primorskiy Krayı'nda ortak bir sanayi yatırım projesi bulunduğunu belirtiyor.
AB'nin listeleme gerekçesinde, Sokolov'un söz konusu projenin kurulduğunu Nisan 2026'da kamuoyuna duyurduğu belirtiliyor. Açıklamada ayrıca Black Horse'un Kuzey Kore'ye ürün ihraç ettiği ve ülkeyi öncelikli pazar olarak tanımladığı ifade ediliyor.
Konsey, bu faaliyetleri 2017'de kabul edilen BM Güvenlik Konseyi'nin 2375 sayılı kararıyla ilişkilendiriyor. Karar, Kuzey Koreli kuruluşlarla veya kişilerle ortak girişim ya da iş birliği kuruluşları kurulmasını ve işletilmesini yasaklıyor. Ortak girişim, ayrı şirketler arasındaki basit bir satıştan farklı olarak, ortakların birlikte yürüttüğü ticari faaliyettir.
Black Horse'un Vladivostok'ta Kuzey Koreli bir şirketle plastik fabrikası inşa ettiği de bildiriliyor. Bu proje, aktarılan sanayi ilişkisine dair ayrıntı sağlıyor; ancak Konsey açıklamasında projenin mülkiyet yapısı, finansmanı veya inşaat takvimi yer almıyor.
Golden Autumn Agroholding, Black Horse'un iştiraki olarak tanımlanıyor. Açıklamada şirketin rolüne ilişkin ayrıca operasyonel bilgi verilmiyor. Bu şirketin de listeye alınması, holding grubunun kurumsal ağı içindeki başka bir şirketi AB kısıtlamalarına tabi kılıyor.
Rusya'dan Kuzey Kore'ye tanker güzergâhı
Paekyangsan Shipping Co Ltd, Kuzey Kore bayraklı Paek Yang San 1 gemisini işletmesi nedeniyle yaptırıma tabi tutuldu. Konsey, geminin 2397 sayılı kararı ihlal edilerek Rusya'dan Kuzey Kore'ye rafine petrol ürünleri sevkiyatında kullanıldığını belirtiyor.
Söz konusu karar, Kuzey Kore'ye ham petrol ve rafine petrol ürünü tedarikini kısıtlıyor. Ham petrolden işlenen yakıtlar da dahil olmak üzere rafine ürünler için yıllık 500 bin varil sınırı uygulanıyor. Konsey, Paek Yang San 1'in taşıdığı miktarı açıklamadığı için geminin bu sınıra tabi sevkiyatlara katkısı, açıklamadaki bilgilerden hesaplanamıyor.
Mart 2024'te yapılan uydu görüntüsü incelemesinde, Paek Yang San 1'in de aralarında bulunduğu en az beş Kuzey Kore tankerinin Rusya'nın Vostochny Limanı'ndaki bir petrol şirketi iskelesinde petrol ürünleri yüklediği tespit edildi. Gemilerin konum sinyallerini kapattığı bildirildi.
İncelemede bu hareketler, 2017'deki yakıt kısıtlamalarından bu yana Rusya'dan Kuzey Kore'ye doğrudan deniz yoluyla petrol taşındığının doğrulandığı ilk örnekler olarak nitelendirildi. Bu önceki tespit, denizcilik şirketine yönelik yaptırımın yalnızca yakıt transferlerine ilişkin genel bir iddiaya dayanmadığını, belgelenmiş bir geçmişi bulunduğunu gösteriyor.
Konsey, sevkiyatları daha geniş kapsamlı bir silah karşılığı petrol alışverişinin parçası olarak değerlendiriyor. Bununla birlikte açıklamada, belirli bir silah sevkiyatının belirli bir tanker yükünün ödemesi olduğu belirtilmiyor. Bu genel değerlendirme, belirli bir takas işleminin kanıtı olarak yorumlanmamalı.
AB kısıtlamaları gerçekte ne anlama geliyor?
Listelenen kişi ve kuruluşların mal varlıkları donduruluyor. Ayrıca bu kişi ve kuruluşlara doğrudan ya da dolaylı olarak fon veya ekonomik kaynak sağlanması yasaklanıyor. Yasak yalnızca nakit para aktarımını kapsamıyor; listelenen kişi ya da kuruluşa fayda sağlayabilecek ekonomik değere sahip kaynakları da içeriyor.
Mal varlığının dondurulması, kapsama giren varlıkların taşınmasını veya kullanılmasını engelliyor. Bu, varlıklara el konulmasıyla aynı şey değil. Açıklamada bu kişi ve şirketlerin AB yetki alanındaki varlıklarına dair tahmin verilmediğinden, yaptırımların ilk aşamadaki mali etkisi henüz ölçülemiyor.
Konsey açıklamasında seyahat yasaklarının listelenen kişilere uygulanacağı belirtiliyor. Bazı haberlerde AB'ye giriş ve dolaşım kısıtlamaları yaptırıma tabi tutulan herkes için geçerliymiş gibi daha genel biçimde aktarılıyor. Ancak resmî açıklamada, hem kişiler hem kuruluşlar için mali kısıtlamalar ile yalnızca kişilere yönelik seyahat kısıtlamaları birbirinden ayrılıyor.
AB'nin özerk listesi, AB hukukuna aktarılmış BM yaptırımlarına ek önlemler getiriyor. Özerk yaptırımlar, Güvenlik Konseyi'nin üzerinde uzlaştığı yeni listelemeler değil, AB'nin kendi karar alma süreciyle kabul ettiği ilave tedbirlerdir.
Bu karardan önce özerk listede 77 kişi ve 21 kuruluş bulunuyordu. Üç kişi ve dört kuruluşun eklenmesiyle sayılar sırasıyla 80 ve 25'e yükseldi. Kuruluş sayısı yaklaşık yüzde 19, kişi sayısı ise yaklaşık yüzde 4 arttı. Bu turda şirketlerin öne çıkması da bu farkı yansıtıyor.
Kısıtlamalar ve önceki listelemelerin zaman çizelgesi
Ekim 2026 kararı, daha önceki BM kısıtlamalarının, yakıt sevkiyatlarına ilişkin tespitlerin ve diğer hükümetlerin uyguladığı yaptırımların ardından geldi. Yeni listeye alınan hedeflerden bazıları AB dışındaki önlemlere zaten tabiydi.
- 2017: Güvenlik Konseyi'nin 2375 ve 2397 sayılı kararları ortak girişimleri, Kuzey Korelilerin yurt dışında çalıştırılmasını ve petrol tedarikini kısıtladı.
- Aralık 2019: Yürürlükteki hukuka tabi olmak kaydıyla, 2397 sayılı karar kapsamında yurt dışındaki Kuzey Koreli işçilerin ülkelerine geri gönderilmesi için belirlenen son tarih doldu.
- Aralık 2023: AB'nin listeleme gerekçelerine göre Ri Song Jin, Kim Jong Un'a kısa menzilli balistik füze fabrikası olarak tanımlanan tesise yaptığı inceleme gezisinde eşlik etti.
- Mart 2024: Uydu görüntülerinin analizi, Rusya'nın Vostochny Limanı'nda petrol ürünleri yükleyen en az beş Kuzey Kore tankerini tespit etti.
- Mayıs 2024: Birleşik Krallık, Paekyangsan Shipping'e yaptırım uyguladı.
- Aralık 2024: Güney Kore, Ri Song Jin'e yaptırım uyguladı.
- Şubat 2025: Birleşik Krallık, Ri Song Jin'e yaptırım uyguladı.
- Nisan 2026: AB'nin listeleme gerekçelerine göre Sokolov, Primorskiy Krayı'ndaki ortak sanayi yatırım projesini kamuoyuna duyurdu.
- 18 Haziran 2026: Avrupa Konseyi, Kuzey Kore'nin Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşındaki askerî konuşlandırmasını kınadı.
- 12 Ekim 2026: AB Konseyi, üç kişi ve dört kuruluşu Kuzey Kore'ye yönelik özerk yaptırım listesine ekledi.
12 Ekim'de ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisi'nin yaptırım listesinin incelendiği ve yeni eklenen yedi AB hedefinden hiçbirinin listede bulunmadığı bildirildi. Bu, söz konusu isimlerle ilgili belirli bir tarihte yapılmış bir tespittir; ABD'nin Kuzey Kore'ye veya bağlantılı işlemlere yönelik kısıtlamalarının bulunmadığı anlamına gelmez.
Rusya'nın BM vetosunun ardından izleme sürüyor
Yeni listelemeler, uluslararası yaptırımların izlenmesinde yaşanan önemli bir değişikliğin ardından geldi. Kuzey Kore yaptırımlarını izleyen BM Uzmanlar Paneli, Rusya'nın görev süresinin yenilenmesini veto etmesi üzerine 2024'te çalışmalarını sonlandırdı.
Panelin kapanması, Güvenlik Konseyi kararlarını yürürlükten kaldırmadı. Yalnızca uyum durumunu inceleyip raporlayan belirli BM mekanizmasını sona erdirdi. O tarihten bu yana 11 ülkeli Çok Taraflı Yaptırımları İzleme Ekibi, ulusal yaptırım kararları ve uygulama faaliyetlerinin yanı sıra izleme çalışmalarını sürdürüyor.
Bu durum, çoğu zaman birbiriyle karıştırılan iki konuyu birbirinden ayırıyor: Bir yasağın yürürlükte olup olmadığı ve ihlalleri araştıran üzerinde uzlaşılmış uluslararası bir kurumun bulunup bulunmadığı. AB, panelin ortadan kalkmasına rağmen işçiler, ortak girişimler ve yakıta yönelik kısıtlamaların bağlayıcılığını koruduğunu belirtiyor.
Konsey ayrıca Rusya'nın ilk kısıtlamaları onaylamış olmasıyla Kuzey Kore'yle artan iş birliği arasındaki çelişkiye dikkat çekiyor. Avrupa Konseyi, 18 Haziran 2026 tarihli sonuçlarında Kuzey Kore kuvvetlerinin Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşında konuşlandırılmasını ve Kuzey Kore, İran ile Belarus'un Moskova'ya devam eden askerî desteğini kınadı.
AB üyesi ülkelerin liderlerini bir araya getiren Avrupa Konseyi, yaptırımları kabul eden AB Konseyi'nden farklı bir kurum. Haziran ayındaki sonuçlar siyasi tutumu ortaya koyarken, ekim ayındaki listelemeler adı belirtilen kişi ve kuruluşlara kısıtlamalar getiriyor.
Kararda yanıtı verilmeyen sorular
Konseyin açıklaması hedefleri ve yasal gerekçeleri belirtiyor, ancak Rusya ile Kuzey Kore arasındaki ilişkinin bütün boyutlarını ölçmüyor. Açıklamada çalışanların toplam sayısı, taşınan petrol miktarı, taahhüt edilen yatırım veya listelenen teknisyenin destek verdiği füze sayısı yer almıyor.
Bu kısıtlayıcı tedbirleri kabul etmekle sorumlu AB kurumu olan Konsey, açıklamasında Kuzey Kore'ye yönelik talebini ortaya koydu. Yasaklı programlardan vazgeçilmesi çağrısında bulundu:
tam, doğrulanabilir ve geri döndürülemez bir şekilde.
Talep; nükleer silahları, diğer kitle imha silahlarını ve balistik füze programlarını kapsıyor. Konsey ayrıca sürdürülebilir barış ve güvenliği hedefleyen, ilgili tarafların katılacağı anlamlı görüşmeler yapılması çağrısında bulundu. Yeni bir toplantı, müzakere tarihi ya da gözden geçirme takvimi açıklanmadı.
Ayrı bir haberde, stratejik öneme sahip malzemelerin NPM Silmet'e tedarik edilmesi nedeniyle Estonya'nın bir Rus tedarikçinin ve bağlantılı bir kişinin yaptırım paketinden çıkarılmasını istediği aktarıldı. Estonya'nın Brüksel'deki Daimi Temsilciliği Sözcüsü Kerstin Lepik talebi doğruladı. Haberde, adı açıklanmayan bu hedeflerle Kuzey Kore'yle bağlantılı yedi listeleme arasında bir ilişki kurulmuyor; dolayısıyla bu karar kapsamında bir muafiyet bulunduğunu da göstermiyor.
Dolayısıyla kararın doğrudan sonucu net: Yedi yeni hedef AB kısıtlamalarına tabi. Bu tedbirlerin belirtilen işçi düzenlemelerini, sanayi projelerini, teknik desteği veya yakıt güzergâhlarını kesintiye uğratıp uğratmayacağını anlamak için açıklamanın ötesinde kanıtlara ihtiyaç var.
Öne Çıkanlar
- AB, 12 Ekim 2026'da üç kişi ve dört kuruluşu Kuzey Kore yaptırım listesine ekledi.
- Ri Song Jin, Rusya'nın Kuzey Kore füzelerini kullanmasına destek verdiği gerekçesiyle listeye alındı.
- Samolet Group ve üst yöneticisi Anna Akinshina, Vladivostok'taki inşaat projelerinde Kuzey Koreli işçileri çalıştırmaları nedeniyle hedef alındı.
- Black Horse, kurucusu Vladimir Sokolov ve Golden Autumn Agroholding, Kuzey Kore'yle ticari ve sanayi iş birliği nedeniyle listeye alındı.
- Paekyangsan Shipping, Paek Yang San 1'in taşıdığı Rus rafine petrol ürünleri sevkiyatları nedeniyle hedef alındı.
- Yedi hedefin tamamına mali kısıtlamalar uygulanacak; üç kişiye ayrıca AB'ye seyahat yasağı getirilecek.
- AB'nin Kuzey Kore'ye yönelik özerk yaptırım listesinde artık 80 kişi ve 25 kuruluş bulunuyor.
- Açıklamada yaptırımlardan etkilenen varlıkların, işçilerin, yatırımların veya yakıt miktarlarının toplamı belirtilmiyor.






