Tayland 118 Günlük Petrol Arzı Hesaplıyor; Ancak Hürmüz Riski ve Günlük Stok Kullanımı Tamponu Zorluyor

11 dakikalık okuma
Thailand Counts 118 Days of Oil Supply, but Hormuz Risk and Daily Stock Draws Test Its Buffer

Tedarik tamponunun büyük bölümü hâlâ Tayland dışında

Tayland Enerji İşleri Dairesi, ülkenin petrol arzının en az 118 günlük talebi karşılayacak düzeyde olduğunu belirtiyor. Ancak bunun yalnızca 51 günlük kısmı ülke içinde fiilen stoklanmış durumda. 33 günlük arz yoldayken, 34 günlük arz sevkiyat bekleyen teyitli alımlardan oluşuyor. Tankerlere yönelik saldırılar Tayland'ın başlıca ham petrol tedarik bölgesine hizmet veren Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri aksatırken bu ayrım önem kazanıyor.

İçindekiler
  1. Tedarik tamponunun büyük bölümü hâlâ Tayland dışında
  2. 118 günlük arz hesabı neleri kapsıyor?
  3. Hürmüz'deki geçişler aksıyor, ancak petrol akışı sürüyor
  4. Rafineri üretiminin düşmesi stokların kullanılmasına yol açıyor
  5. Depo stokları ve müşteri talebi farklı tablolar ortaya koyuyor
  6. Dağıtım ve ihracat da denklemin parçası
  7. Mart, ulusal rezerv rakamının sınırlarını gösterdi
  8. Önemli tarihler arzı, fiyatları ve denetimi bir araya getiriyor
  9. Yükler ulaşsa bile deniz taşımacılığı riski maliyetleri artırabilir
  10. Öne Çıkanlar

Değerlendirmede, 8 Ekim 2026 tarihli yurt içi stok verilerinin yanı sıra 6 Ekim tarihli rafineri ve yakıt satış verileri kullanılıyor. Ham petrol ve işlenmiş yakıtlar dahil Tayland'daki petrol stoku toplam 6.150 milyon litre. Yoldaki ham petrol 4.161 milyon litre, taşınmayı bekleyen teyitli ham petrol alımları ise 4.258 milyon litre düzeyinde. Bu kategorilerin toplamı 14.569 milyon litreye ulaşıyor; ancak bunlar tüketiciye ulaşma yolculuğunun farklı aşamalarında bulunuyor.

Veriler, günlük üretim ile satış arasındaki farkın stoklardan karşılandığını da gösteriyor. 6 Ekim'de işlenmiş dizel üretimi 55,479 milyon litre, satışlar ise 57,069 milyon litre oldu. Benzin üretimi 28,002 milyon litreye karşılık satışlar 29,784 milyon litre olarak gerçekleşti. Aradaki farklar sırasıyla 1,590 milyon litre ve 1,782 milyon litreydi.

Dolayısıyla Tayland iki bağlantılı baskıyla karşı karşıya: sözleşmesi yapılmış ham petrolü güvenli biçimde ülkeye ulaştırmak ve rafinerilerden ve depolardan müşterilere yeterli yakıt akışını sürdürmek. Mart ayındaki deneyim, ulusal rezerv miktarının yüksek olmasının pompaların boş kalmasını neden mutlaka önlemediğini gösteriyor. O dönemde Tayland'ın 107 günlük petrol rezervi olduğu bildirilmiş, ancak yapılan bir incelemede kontrol edilen istasyonların çoğunun kapalı olduğu, bazı yakıt türlerinin tükendiği ya da tükenmek üzere olduğu belirlenmişti.

118 günlük arz hesabı neleri kapsıyor?

Yurt içindeki 51 günlük arz, 26 günlük ticari stok ve acil durumlarda kullanılmak üzere ayrılmış, yasal olarak tutulması zorunlu 25 günlük rezervden oluşuyor. Dolayısıyla acil durum bileşeni, Tayland'da hâlihazırda bulunan petrol arzının neredeyse yarısı. Bu miktar, olağan ticari satışlarda kullanılabilecek stokla eşdeğer kabul edilmemeli.

Ülke dışındaki iki kategori, açıklanan 118 günün 67 gününü, yani toplam sürenin yaklaşık yüzde 57'sini oluşturuyor. Bu kategorilerin toplam hacmi 8.419 milyon litre. Tedarik hattına önemli katkı sağlıyorlar; ancak bu arzın işe yararlılığı, yükleme, geçiş, varış ve işleme aşamalarının beklendiği gibi ilerlemesine bağlı.

Reklam

Mart ayındaki kıtlıklar sırasında bildirilen 107 günlük arzla karşılaştırıldığında, ekim ayındaki manşet rakam 11 gün daha yüksek; artış yaklaşık yüzde 10,3. Bu, yayımlanan toplamlar arasında bir karşılaştırmadır; hemen erişilebilir stokların da aynı oranda arttığını kanıtlamaz. Mart rakamında yurt içi stoklar, yoldaki yükler ve sevkiyat bekleyen alımlar arasında ekim verisindeki gibi bir ayrım bulunmuyor.

118 gün, bir günlük rafineri üretimi temel alınarak hesaplanmış bir geri sayım olarak da okunmamalı. Yurt içi stoklar hem ham petrolü hem de işlenmiş ürünleri kapsarken Tayland dışındaki yükler ham petrolden oluşuyor. Bunlar tedarik zincirinin farklı noktalarında bulunuyor ve yayımlanan bilgiler, her bir kategoriyi gün sayısına dönüştürmek için kullanılan talep varsayımlarını tam olarak açıklamıyor.

Hürmüz'deki geçişler aksıyor, ancak petrol akışı sürüyor

Tayland'ın Ocak 2026 tedarik dağılımında Orta Doğu'nun payı yüzde 53; ABD, Batı Afrika ve Avustralya dahil diğer kaynakların payı yüzde 27; Uzak Doğu'nun payı yüzde 11 ve yurt içi ham petrolün payı yüzde 9 olarak veriliyor. Bunlar ocak ayına ait oranlar; ekimde gelmesi beklenen her bir yükün hangi kaynaktan geldiğini göstermiyor.

İthalat güzergâhı bilgilerinde Hürmüz geçişinin aksadığı belirtiliyor. Babülmendep Boğazı'ndan geçen güzergâhlar ile Amerika kıtaları, Batı Afrika, Doğu Asya ve Okyanusya'dan gelen rotalar kullanılabilir durumda. Bu alternatifler Tayland'a seçenek sunuyor; ancak bir rotanın kullanılabilir olması, ne kadar ikame ham petrol satın alındığını ya da bunun ne zaman ulaşacağını tek başına ortaya koymuyor.

Aksama, Hürmüz'deki tüm trafiğin durduğu anlamına da gelmiyor. Kpler'in takibine göre 6 Ekim'den önce sona eren haftada boğazdan geçen ham petrol sevkiyatı günlük yaklaşık 10,3 milyon varil oldu. Savaş öncesindeki temel düzey günlük 13,5 milyon varildi; yani akış yaklaşık yüzde 23 daha düşük. Windward, kendi önceki temel düzeyi olan günlük 14,5 milyon varile karşılık mevcut akışı 9 milyon ila 10 milyon varil olarak tahmin etti.

Tahminler hem mevcut hacim hem de temel düzey bakımından farklılık gösteriyor; bu nedenle tek ve kesin bir ölçüm olarak birleştirilmemeliler. Her ikisi de petrol akışının önceki düzeylerin altında sürmekte olduğunu ortaya koyuyor. Tankerler, ABD'nin güçlü askerî varlığıyla korunan Umman kıyıları boyunca uzanan bir güzergâhı kullanıyor. Bazı tankerler ham petrolü Hürmüz'den geçirip Umman Körfezi'nde başka gemilere aktarıyor ve Asya'ya teslim ediyor. Bu yöntem, sonraki yolculuğun maruz kaldığı riski azaltırken daha fazla gemi ve elleçleme gerektiriyor.

Rafineri üretiminin düşmesi stokların kullanılmasına yol açıyor

Tayland rafinerileri 6 Ekim'de 168,235 milyon litre ham petrol işledi. 61,097 milyon litre baz dizel ve 30,961 milyon litre baz benzin üretti. Baz yakıtlar, biyodizel veya etanol gibi bileşenlerle harmanlanmadan önce kullanılan petrol ürünleridir.

Reklam

Baz dizel üretimi, ocak ayındaki günlük ortalama 77,285 milyon litrenin ve mart ortalaması olan 79,433 milyon litrenin altında kaldı. Ekim ayındaki üretim ocak ayına göre yaklaşık yüzde 21 düşüktü. Baz benzin üretimindeki düşüş daha sınırlı kaldı: ocaktaki 33,265 milyon litreye göre yaklaşık yüzde 7 geriledi ve marttaki 32,034 milyon litrenin altında gerçekleşti.

Rafineriler ve bölgesel depolardaki işlenmiş yakıt üretimi de benzer bir tablo ortaya koydu. 55,479 milyon litrelik dizel üretimi, ocaktaki 66,365 milyon litrenin yaklaşık yüzde 16, marttaki 77,478 milyon litrenin ise yaklaşık yüzde 28 altındaydı. 28,002 milyon litrelik benzin üretimi ocaktaki 32,396 milyon litrenin yaklaşık yüzde 14 altında kaldı ve marttaki 32,019 milyon litrenin de gerisinde gerçekleşti.

Verilere göre dizele 4,511 milyon litre biyodizel, benzine ise 3,195 milyon litre etanol harmanlandı. Baz yakıt üretimi ile işlenmiş yakıt üretimi, işleme ve dağıtımın farklı aşamalarını ölçüyor. Satışa sunulabilecek ayrı yakıt miktarları gibi değerlendirilip toplanmamalılar.

Dizel ve benzin satışları o gün işlenmiş yakıt üretimini toplam 3,372 milyon litre aştı. Bu, satışların stoklardan karşılandığını gösteriyor; ancak tek bir günlük ölçüm, bu açığın ne kadar süreceğini ortaya koymuyor. Veriler, üretimin neden düşük olduğunu belirtmiyor ve ne zaman toparlanacağına ilişkin bir takvim sunmuyor.

Depo stokları ve müşteri talebi farklı tablolar ortaya koyuyor

Depolardaki baz dizel stoku 1.297 milyon litre oldu. Ocak ortalaması 1.229 milyon litreydi; bu da yaklaşık yüzde 5,5'lik artışa işaret ediyor. Baz benzin stoku ise 637 milyon litreyle ocaktaki 725 milyon litrenin yaklaşık yüzde 12,1 altında kaldı. Dolayısıyla iki ürünün ekim değerlendirmesine girerken stok durumları farklıydı.

Harmanlanmış dizel stoku 38 milyon litreyle ocak ortalaması olan 40 milyon litrenin altında kaldı. Harmanlanmış benzin stoku 74 milyon litreydi; ocak ayında 75 milyon litre olarak kaydedilmişti. Bu depo rakamları tedarik zincirinin bileşenleridir; ulusal rezerv toplamına eklenecek fazladan hacimler değildir.

Talep de eşit dağılmadı. 6 Ekim'de toplam 57,069 milyon litre olan dizel satışı, ocaktaki 66,916 milyon litrenin ve marttaki 78,213 milyon litrenin altında kaldı. 29,784 milyon litre olan benzin satışı da ocaktaki 32,666 milyon litrenin ve marttaki 32,851 milyon litrenin gerisindeydi. Dolayısıyla satışlar önceki ortalamaların altında olmasına rağmen stoklardan yakıt kullanıldı.

Reklam

Dizel talebinin içinde, taşımacılık müşterilerine yapılan satışlar ocaktaki günlük ortalama 1,122 milyon litreden 1,835 milyon litreye çıkarak yaklaşık yüzde 64 arttı. Elektrik, tarım ve balıkçılığı kapsayan kategoriye satışlar ise 2,990 milyon litreye karşılık 3,863 milyon litreye ulaşarak yaklaşık yüzde 29 yükseldi.

Diğer kanallarda daralma görüldü. Akaryakıt istasyonlarına dizel satışı, ocaktaki 51,304 milyon litrelik ortalamaya karşılık 43,743 milyon litre oldu. Sanayiye yapılan satışlar 4,004 milyon litreden 1,729 milyon litreye düşerek yaklaşık yüzde 57 geriledi. Müşteri rakamları perakende fiyatları değil, milyon litre cinsinden hacimleri gösteriyor. Ulusal satışlar düşerken belirli sektörlerde talebin neden artabildiğini de ortaya koyuyor.

Dağıtım ve ihracat da denklemin parçası

7. madde kapsamında kayıtlı büyük akaryakıt şirketleri, bildirilen dizel ve benzin satışlarının yaklaşık yüzde 92'sini; jobber olarak bilinen toptancılar ise yaklaşık yüzde 8'ini gerçekleştirdi. 7. madde kapsamındaki şirketler 52,203 milyon litre dizel ve 27,635 milyon litre benzin sattı. Jobber'ların satışı 4,866 milyon litre dizel ve 2,149 milyon litre benzin oldu.

Dağıtım ağı büyük ölçüde karayoluna dayanıyor. Rafinerilerden çıkan dizelin yüzde 44,7'si kamyonlarla, yüzde 32,8'i boru hatlarıyla, yüzde 22,5'i gemilerle taşındı. Ulusal stok düzeyleri tek başına teslimatların her istasyona veya ticari müşteriye yeterince hızlı ulaşıp ulaşmadığını gösteremez.

Tayland, Laos ve Myanmar'a yakıt ihracatını da sürdürdü. Baz dizel ihracatı 6 Ekim'de 4,876 milyon litre oldu; ocak ortalaması 6,021 milyon litreydi. Bu, yaklaşık yüzde 19'luk düşüş anlamına geliyor. 91 ila 92 oktanlı benzin ihracatı 1,611 milyon litreye ulaşırken ocak ayında 1,160 milyon litre olmuştu; artış yaklaşık yüzde 39.

Bu sevkiyatlar tedarik tablosunun bir parçası, ancak yurt içi işlenmiş yakıt üretim açığına doğrudan eklenemez. Baz dizel ihracatı ile yurt içinde satılan harmanlanmış dizel farklı kategorilerdir. Veriler, ihracatın yurt içindeki stok kullanımına yol açtığını ya da yetkililerin ihracatı kısıtlamaya karar verdiğini göstermiyor.

Mart, ulusal rezerv rakamının sınırlarını gösterdi

Mart ayındaki kıtlık sırasında Enerji Bakanlığının ilk bulguları, baskının bir bölümünü yakıt talebinin yüzde 20'den fazla artmasına bağladı. Büyük akaryakıt şirketleri, markalı istasyonlara yapılan teslimatlara öncelik verdi. Jobber'lara daha az yakıt ulaştı; taşımacılık, sanayi ve tarım sektörlerindeki bazı müşteriler de daha ucuz dizel sunan istasyonlara yöneldi.

86 ekibin 15-17 Mart'ta 2.649 istasyonda yaptığı incelemede 241 istasyonun yakıt bulunmadığı için kapalı olduğu, 1.912 istasyonda bazı yakıt türlerinin tükendiği ya da tükenmek üzere olduğu, 496 istasyonun ise normal çalıştığı belirlendi. İlk iki grup örneklemin toplam yüzde 81,3'ünü oluşturuyordu. Kapalı istasyonları inceleyen görevliler, bu noktalarda gizlenmiş stok olduğuna dair bir bulguya değil, depolarda hiç yakıt kalmadığına rastladı.

Reklam

22 Mart'ta kıtlık yaşayan istasyonların ülke genelindeki sayısı 2.082 olarak bildirildi. Ancak buna eşlik eden marka bazındaki rakamların toplamı 2.251: PT 667, PTT 563, Bangchak 484, Susco 140, Caltex 120 ve Shell 108. Bu tutarsızlık nedeniyle marka dağılımı, doğrulanmış bir ulusal toplam olarak değerlendirilemez.

26 Mart'ta yakıt fiyatlarının litre başına 6 baht artırılmasının ardından, kıtlık yaşadığı bildirilen istasyon sayısı 27 Mart'ta 389'a geriledi. Ancak markalara ilişkin liste yine tutarsız; PTT için tek başına 563 rakamı korunuyor. Manşet rakamlar belirgin bir iyileşmeye işaret etse de ayrıntılı veriler bunun kesin boyutunu doğrulayamıyor. Zamanlama, fiyat artışının kıtlığı tek başına çözdüğünü de kanıtlamıyor.

Mart ayındaki gelişmelerin ardından rafineriler ve akaryakıt şirketlerine, nakliye belgeleri ve teslimat yapılan müşteriler dahil günlük yakıt giriş ve sevkiyat kayıtlarını sunma zorunluluğu getirildi. Şirketlerden ayrıca 1 Şubat'tan itibaren geriye dönük kayıt sunmaları istendi. Bu önlemler pratik bir zayıflığı gidermeyi amaçlıyordu: Yetkililerin yalnızca toplam rezervlere güvenmek yerine yakıtın nereye gittiğini takip etmesi gerekiyordu.

Önemli tarihler arzı, fiyatları ve denetimi bir araya getiriyor

Bu kronoloji, mart ayındaki istasyon kıtlıklarını ve politika yanıtını ekim ayındaki stok değerlendirmesi ve yeniden artan deniz taşımacılığı riskinden ayırıyor. Tayland'ın 2569 takvim yılı, 2026'ya karşılık geliyor.

  • 15-17 Mart: 2.649 istasyonda yapılan incelemede 241 istasyonun kapalı, 1.912 istasyonda ise bazı yakıt türlerinin tükenmiş ya da tükenmek üzere olduğu belirlendi.
  • 22 Mart: Kıtlık yaşayan istasyon sayısı 2.082 olarak bildirildi; ancak marka dağılımı bu toplamla örtüşmedi.
  • 25-27 Mart: Yakıt sübvansiyonları azaltıldı, 26 Mart'ta fiyatlar litre başına 6 baht artırıldı ve bildirilen kıtlık sayısı ertesi gün 389'a düştü.
  • 31 Mart: Başbakanlık 5/2569 sayılı Kararnamesi ile Ekniti Nitithanprapas, yakıt fiyatlandırma maliyetlerini inceleyen komitenin başkanlığına atandı.
  • 6 Ekim: Rafineri ve satış verileri, dizel ve benzin satışlarının işlenmiş yakıt üretimini aştığını gösterdi.
  • 8 Ekim: 118 günlük arz değerlendirmesinde kullanılan stok verileri kayda alındı.

Fiyat korumasının maliyeti de yüksekti. Mart sonlarında Petrol Yakıt Fonu'nun açığının 38,464 milyar bahta ulaştığı, günlük çıkışların ise 1,368 milyar baht olduğu bildirildi. Bunlar mart ayına ait rakamlardır; ekim ayındaki fon bakiyesini göstermez.

Yükler ulaşsa bile deniz taşımacılığı riski maliyetleri artırabilir

Ortak Denizcilik Bilgi Merkezi, 6 Ekim'deki deniz taşımacılığı değerlendirmesinden önceki ay içinde çoğu tanker olan yaklaşık 20 ticari geminin saldırıya uğradığını kaydetti. Windward, İran'ın üçüncü çeyrekte Hürmüz geçişi yapan her 100 gemiden yaklaşık ikisine saldırdığını tahmin etti. Uluslararası Denizcilik Örgütü, temmuzdan bu yana en az dokuz denizcinin öldüğünü, 18'inin yaralandığını ve üçünün kayıp olduğunu bildirdi.

Reklam

Windward'ın kıdemli denizcilik istihbaratı analisti Michelle Wiese Bockmann, ham petrol akışının sürdüğü koşulları şöyle anlattı:

Hacim geçiş yapıyor ancak son derece yüksek denizcilik riski altında geçiş yapıyor.

Basra Körfezi'nden Çin'e ham petrol taşımanın maliyeti tanker başına günlük 1 milyon dolara kadar çıktı. Bu rakam, Tayland için açıklanmış bir navlun ücreti değil, söz konusu güzergâha ait bir ölçüm. Tayland'ın da bağlı olduğu bölgesel tedarik çevresindeki maliyet baskısını ortaya koyuyor.

Rapidan Energy Başkanı ve eski ABD Başkanı George W. Bush'un enerji danışmanı Bob McNally, askerî koruma ve gemiler arası aktarımları şöyle değerlendirdi:

Sadece petrolü değil, Hürmüz'den çıkan diğer emtiaları da taşımanın verimsiz bir yolu.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Merkezi de İran Devrim Muhafızları'nın bir tankere geri dönmesini, aksi halde saldırıya uğrayacağını söylediği bir olayı kaydetti. Gemi talimata uydu. Dolayısıyla boğazdan yük geçmeye devam etmesi, seyrüsefer özgürlüğünün normale döndüğü anlamına gelmiyor.

Tayland açısından yanıt bekleyen sorular net: Ülke dışındaki 8.419 milyon litre planlandığı gibi ulaşacak mı, rafineri üretimi toparlanacak mı ve dağıtım, farklı bölgelerdeki talebi karşılayabilecek mi? Değerlendirmede Hürmüz'e erişimin ne zaman yeniden sağlanacağına ilişkin bir tarih, teyitli tüm yükler için teslimat takvimi ya da acil durum rezervlerinin kullanıma açılmasına yönelik açıklanmış bir karar bulunmuyor.

Öne Çıkanlar

  • Tayland en az 118 günlük petrol arzı hesaplıyor, ancak bunun yalnızca 51 günlük kısmı ülke içinde bulunuyor.
  • Yurt içindeki arz, 26 günlük ticari stok ile acil durumlar için ayrılmış 25 günlük rezervi kapsıyor.
  • 74 günlük arz ise yoldaki ham petrole veya sevkiyat bekleyen teyitli alımlara bağlı.
  • Orta Doğu, Tayland'ın ocak ayındaki ham petrol tedarik dağılımının yüzde 53'ünü oluşturdu.
  • 6 Ekim'de dizel ve benzin satışları, işlenmiş yakıt üretimini toplam 3,372 milyon litre aştı.
  • Mart ayında, 107 günlük rezerv bildirildiği halde kıtlık yaşandı. Bu durum, ulusal stoklar kadar dağıtımın da önemini gösteriyor.
  • Hürmüz'den sevkiyat sürüyor; ancak saldırılar, mürettebat kayıpları ve maliyetli taşıma yöntemleri teslimatları aksama riskine açık bırakıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir