Bangladeş'teki Kızamık Krizi, Aşılamada Kaydedilen İlerlemenin Ne Kadar Hızlı Tersine Dönebileceğini Gösteriyor

12 dakikalık okuma
Bangladeş'teki Kızamık Krizi, Aşılamada Kaydedilen İlerlemenin Ne Kadar Hızlı Tersine Dönebileceğini Gösteriyor

Yıllarca süren ilerlemenin ardından 120 bini aşkın vaka

Bangladeş'te kızamık salgınında, vakalardaki artışın Mart 2026 ortasında başlamasından bu yana bildirilen şüpheli ve doğrulanmış enfeksiyonların sayısı 120 bini aştı. Bu durum, ülkeyi bir zamanlar hastalığı ortadan kaldırmaya yaklaştıran aşılama sistemindeki aksaklıkları gözler önüne serdi. 20 Temmuz itibarıyla aktarılan hükümet verilerine göre şüpheli ve doğrulanmış ölümlerin sayısı çoğu çocuk olmak üzere 750'ye yaklaştı. Bir başka sağlık otoritesi güncellemesinde ise 116 binden fazla şüpheli vakayla birlikte doğrulanmış ve şüpheli ölümlerin toplamı 780 olarak kaydedildi.

İçindekiler
  1. Yıllarca süren ilerlemenin ardından 120 bini aşkın vaka
  2. Aşılanmayan çocukların sayısı nasıl arttı?
  3. Aşı tedarikindeki anlaşmazlık
  4. Aileler, kriz yaşayan hastanelere başvurdu
  5. Değişen sayılarla salgının izini sürmek
  6. Acil aşılama kampanyası ne sağladı?
  7. Deng humması ikinci bir yük getiriyor
  8. Kampanyanın ötesinde rutin korumayı yeniden sağlamak
  9. Birden fazla aksaklığın büyüttüğü kriz
  10. Özet

Bangladeş'in yıllardır gördüğü en kötü kızamık salgını, ilçelerin çoğuna yayılarak çocuk servislerini kapasitesinin üzerine çıkardı. Mymensingh Tıp Fakültesi Hastanesinde 32 odada yaklaşık 130 kızamık hastası tedavi görüyordu; bu sayı servisin planlanan kapasitesinin iki katından fazlaydı. Doktorlar zatürre, kalp yetmezliği ve ciddi solunum sorunlarını tedavi ederken aileler koridorlarda ve yerlerde battaniyelerin üzerinde uyudu.

Mymensingh'de hastalara bakan çocuk doktoru Dr. Mohammed Golam Mawla, acil durumun boyutunu şöyle anlattı:

Böylesine büyük bir salgını hiç görmedim,

Bangladeş, yıllarca aşılama oranını yüzde 90'ın üzerinde tuttu. 1979'da başlatılan Genişletilmiş Bağışıklama Programı, çocuklarda aşılama oranının 1980'lerde yaklaşık yüzde 2'den son yıllarda yaklaşık yüzde 90'a çıkmasına yardımcı oldu. Kızamık ve kızamığa karşı yürütülen geniş çaplı kampanyalar da ülkenin milyonlarca çocuğa ulaşabildiğini gösterdi.

Kızamık, enfekte bir kişi öksürdüğünde, hapşırdığında veya nefes verdiğinde havaya yayılarak bulaşır. İnsanlarda görülen en bulaşıcı hastalıklardan biridir; aşısız bir çocuk, virüsü taşıyan biriyle kısa süreli temasın ardından bile enfekte olabilir. Kalabalık evler, okullar, klinikler ve toplu taşıma araçları bulaşma fırsatları yaratır. Yeterli sayıda çocuk korumasız kaldığında virüs topluluklarda hızla yayılabilir.

Aşılama oranının daha yüksek olduğu bölgelerde acil aşılama, vakalardaki artışı yavaşlatmaya başladı. Ancak hastanelere hasta çocuklar gelmeye devam etti; ülkede her gün yüzlerce şüpheli vaka ve tekrarlanan ölümler kaydedildi.

Reklam

Aşılanmayan çocukların sayısı nasıl arttı?

Bangladeş'te kızamık ve kızamıkçık aşıları rutin olarak yaklaşık 9 ve 15 aylıkken uygulanıyor. Birkaç yılda bir yapılan daha geniş kampanyalar, rutin aşılamayı kaçıran çocuklara ulaşmayı amaçlıyor. Her yeni çocuk grubu aşılanma yaşına geldiğinde korumanın yenilenmesi gerektiğinden, her iki sistemin de işler durumda tutulması önem taşıyor.

2023 Aşılama Kapsamı Değerlendirme Araştırması, ilk doz kapsamının 2019'daki yüzde 88,6'dan yüzde 86'ya düştüğünü gösterdi. İkinci doz kapsamı da aynı dönemde yüzde 89'dan yüzde 80,7'ye geriledi. İlk dozda 2,6, ikinci dozda ise 8,3 yüzde puanlık düşüş yaşandı ve milyonlarca çocuk tam koruma alamadı.

Bangladeş, bulaşmanın sürekli devam etmesini durdurmak için gerekli olduğu tahmin edilen iki dozla yüzde 95 aşılama oranının altında kaldı. İkinci doz oranı olan yüzde 80,7, bu düzeyin 14,3 yüzde puan altındaydı. Aynı toplulukta çok sayıda çocuk dozlarını kaçırdığında kızamık, duyarlı bir kişiden diğerine yayılmak için daha fazla fırsat buluyor.

COVID pandemisi, dünya genelinde rutin bağışıklama çalışmalarını aksattı. Bangladeş'te kızamık aşılaması, Nisan ve Mayıs 2020'de yaklaşık yüzde 51 düştü. Korumasız kalan çocuklara ulaşabilecek takip kampanyaları da yapılamadı veya ertelendi. 2024 ya da 2025'te düzenlenmesi beklenen ek kampanya da siyasi çalkantıların kamu hizmetlerini aksatması nedeniyle ertelendi.

Her kaçırılan kampanya, enfeksiyona karşı savunmasız başka bir çocuk grubunun ortaya çıkmasına yol açtı. Virüs yayılmak için yeterince korumasız kişiye ulaşana kadar bu açık sessizce büyüdü. Mevcut salgındaki vakaların yaklaşık beşte dördünü beş yaşından küçük çocuklar oluşturuyor. Dokuz aylıktan küçük bebekler özellikle büyük tehlike altında; çünkü çoğu ilk rutin aşı dozunu alacak yaşa gelmemiş oluyor.

Yetersiz beslenme, hastalığın sonuçlarını ağırlaştırdı. Kızamık bağışıklık sistemini zayıflatarak çocukları zatürre, ishal ve diğer enfeksiyonlara karşı daha savunmasız bırakabiliyor. Yetersiz beslenme ve A vitamini eksikliği bu komplikasyonları ağırlaştırabiliyor. Sağlık araştırmacıları, Bangladeş'te küçük çocuklarda bodurluk ve zayıflığın yaygın olduğunu bildirdi. Bu durum, enfeksiyonun ölümcül olma riskini artırıyor.

Reklam

Aşı tedarikindeki anlaşmazlık

2024'te eski Başbakan Şeyh Hasina'yı iktidardan uzaklaştıran çalkantının ardından aşı alımı siyasi bir anlaşmazlığa dönüştü. Muhammed Yunus liderliğindeki geçici yönetim sırasında yetkililer, yeni tedarikçileri ve farklı finansman düzenlemelerini değerlendirirken rekabetçi ihalelere yönelerek aşıların satın alınma yöntemini değiştirmeyi düşündü.

UNICEF, aşıların tedarikine geleneksel olarak Gavi Aşı İttifakı dahil uluslararası ortakların desteğiyle doğrudan katkı sağlıyordu. UNICEF, düzenlemenin değiştirilmesinin gecikmelere ve stok sıkıntısına yol açabileceği uyarısında bulundu. İhale süreci idari gecikmelere takıldı; ardından Dakka'daki merkez depoda kızamık ve kızamıkçık aşısı da dahil çeşitli aşı türlerinde stok tükenmesi bildirildi.

Eski geçici yönetim yetkilileri, aşı sıkıntısına kendilerinin yol açtığı iddialarına karşı çıkıyor. O dönemde sağlık alanında üst düzey görev yapan Syedur Rahman, hükümetin UNICEF'le çalışmayı sürdürdüğünü söyledi. Aşı tedarikine ilişkin yazışmalarda yaklaşan bir kızamık salgınına yönelik belirli bir uyarı bulunmadığını belirten Rahman, rekabetçi satın almanın şeffaflığı artırmayı ve maliyetleri kontrol etmeyi amaçladığını savundu.

Başbakan Tarik Rahman'ın yeni hükümeti, şubat ayında göreve geldiğinde aşı sıkıntısı ve ciddi eksikliklerle karşılaştığını söyledi. Sağlık Bakanı Sardar Sakhawat Hossain, siyasi çalkantıların aşılama çalışmalarını etkilediğini kabul etti. Hükümet, aşı tedarikine ilişkin kararların inceleneceğini açıkladı.

Aşıların ulaştırılması, yalnızca sipariş vermekten ibaret değil. Güvenilir tedarik ve zamanında finansmanın ardından soğuk zincir depolama, eğitimli personel, doğru kayıtlar ve ailelerle düzenli iletişim gerekiyor. Bu aşamalardan herhangi birindeki aksaklık, aşılar ücretsiz ve klinikler mevcut olsa bile çocukları korumasız bırakabilir. Bu nedenle hesap verebilirlik tartışmasının yanı sıra, aşıları temin edip kaçıran çocuklara ulaştırmak da acil önem taşıyor.

Aileler, kriz yaşayan hastanelere başvurdu

Dakka'daki Bangladeş Çocuk Hastanesinde salgının en yoğun döneminde kızamık hastalarına ayrılan 120 yatağın tamamı doluydu. Kırsal bölgelerde yaşayan aileler oksijen, yoğun bakım ve uzman doktorların bulunduğu hastanelere ulaşmak için saatlerce yolculuk yaptı. Mymensingh'deki aşırı kalabalık, tedavi talebinin mevcut kapasiteyi ne kadar hızlı aşabildiğini gösterdi.

Reklam

Dört aylık bebek Arafat, anne babasının yaklaşık 10 saat süren yolculuğunun ardından Mymensingh'e götürüldü. Doktorlar, kızamığın bilinen komplikasyonlarından olan zatürre ve kalp yetmezliği teşhisi koydu. Oksijen tüpleri küçük burnuna çok büyük geldiği için sağlık çalışanları tüpleri bant ve bandajla sabitledi. Babası Mohammad Alam Mia, tedavi masraflarını karşılamak için komşularından borç aldı. Arafat daha sonra hayatını kaybetti.

Mosammat Nila Akhter ile eşi, 10 aylık kızları Maliha'yı şubat ayında bir kliniğe götürmüştü. Aşı olmadığı söylendi. Maliha daha sonra zatürre nedeniyle hastaneye yatırıldı. Döküntü başladığında ailesi hastanede yatak bulmakta zorlandı.

Aile önce bir sağlık kuruluşunda bekledi, ardından Maliha'nın nefes almakta giderek daha çok zorlanması üzerine ambulansla başka bir hastaneye gitti. Doktorlar yoğun bakıma ihtiyacı olduğunu söyledi, ancak ilk hastanede boş yatak yoktu. Maliha üç gün sonra hayatını kaybetti.

Maliha'nın annesi Akhter, kızını kaybettikten sonra duyduğu acıyı ve kimin sorumlu olduğu konusundaki belirsizliği şöyle anlattı:

Kimi suçlayacağım?

Çocuğum aşı olamadı diye hükümeti mi suçlamalıyım?

Büyük hastanelere ulaşan çocuklarda zatürre ilerlemiş, susuzluk ya da kandaki oksijen seviyesi düşmüş olabiliyor. Toplum kliniklerinde, yerel hastanelerde ve ilçe sağlık kuruluşlarında tedavi, tehlike işaretlerinin daha erken fark edilmesine yardımcı olarak uzman servislerine kritik durumda ulaşan hasta sayısını azaltabilir. Hastane bakımı hayati önem taşırken, bu servisleri dolduran enfeksiyonları önlemek için aşılama gerekiyor.

Değişen sayılarla salgının izini sürmek

Ulusal sağlık yetkilileri 15 Mart-14 Nisan arasında 19.161 şüpheli vaka ve laboratuvarda doğrulanmış 2.897 vaka ile birlikte 166 şüpheli ölüm kaydetti. Vakalar ilçelerin yüzde 91'ine ulaşmıştı. Daha önceki bir coğrafi dağılım verisinde salgının Bangladeş'in 64 ilçesinden 58'inde görüldüğü belirtilmişti.

Acil durum büyüdükçe test ve bildirim süreçleri zorlaştı. Şüpheli vaka, olası kızamık vakası olarak belirlenirken laboratuvarda doğrulanmış vaka testle teyit ediliyor. Bazı şüpheli vakalar laboratuvar doğrulamasından geçemiyor, bazı çocuklara da test yapılmadan önce hayatını kaybediyor. UNICEF, aşırı yük altındaki sağlık kuruluşları ve düzensiz bildirimler nedeniyle kayda geçmeyen ölümler olabileceği ve gerçek can kaybının daha yüksek olabileceği uyarısında bulundu.

Reklam

Bildirilen toplamlar salgının hızla büyüdüğünü gösteriyor; ancak her ulusal verinin hangi dönem ve kategorileri kapsadığı belirtilmiş değil:

  • Nisan ve Mayıs 2020: Pandeminin yol açtığı aksaklıklar sırasında kızamık aşılaması yaklaşık yüzde 51 düştü.
  • 2024 ya da 2025: Siyasi çalkantılar nedeniyle yapılması beklenen ek aşılama kampanyası ertelendi.
  • 15 Mart-14 Nisan 2026: Yetkililer 19.161 şüpheli enfeksiyon, laboratuvarda doğrulanmış 2.897 vaka ve 166 şüpheli ölüm kaydetti.
  • Nisan 2026: Yüksek riskli bölgelerde acil kızamık ve kızamıkçık kampanyası başladı; kampanya 20 Nisan'da ülke geneline yayıldı.
  • Mayıs 2026 başı: Şüpheli vaka sayısı yaklaşık 55 bine, ölümler 400'ün üzerine çıktı. 18 milyondan fazla çocuk en az bir doz aşı oldu.
  • 20 Temmuz öncesindeki sonraki güncellemeler: Toplamlar arasında 59 binden fazla şüpheli vaka, 401 şüpheli ölüm ve 8 binden fazla doğrulanmış enfeksiyon yer aldı. Sağlık yetkilileri daha sonra 116 binden fazla şüpheli vaka ve doğrulanmış ve şüpheli ölümlerin toplamı olarak 780 bildirdi.
  • 20 Temmuz tarihli açıklama: Aktarılan hükümet verilerine göre şüpheli ve doğrulanmış enfeksiyonların sayısı 120 bini, ölümler ise 750'yi buldu.

Genetik analiz, bulaşmanın devam ettiğini ve kızamığın kısa süreli bir vaka kümesi olarak ortaya çıkmak yerine topluluklarda yayıldığını gösterdi. Yetkililer ayrıca, çatışmaların sağlık hizmetlerini aksattığı Myanmar sınırı yakınlarında yayılma ihtimalinden endişe duydu.

Salgının coğrafi yayılımı, ulusal toplamlar kadar önem taşıyor. İlçelerin çoğunu etkileyen bir salgın, ülke genelinde aşılama ekipleri, tedavi malzemeleri ve bildirim sistemleri gerektiriyor. Test kapasitesi üzerindeki baskı ise bulaşmanın tam olarak hangi bölgelerde daha güçlü olduğunu ölçmeyi zorlaştırıyor.

Acil aşılama kampanyası ne sağladı?

Hükümet, UNICEF ve diğer sağlık ortakları nisan ayında acil kızamık ve kızamıkçık kampanyası başlattı. Kampanya önce yüksek riskli bölgelerde altı ay ile beş yaş arasındaki çocukları hedefledi, ardından 20 Nisan'dan itibaren ülke geneline yayıldı. Olağan aşı yaşının altındaki bazı bebeklerin de salgının yol açtığı istisnai tehlike sırasında korunabilmesi için altı aylık çocuklar da kapsama alındı.

Yetkililer yaklaşık 18-20 milyon çocuğa ulaşmayı hedefledi. Mayıs başına kadar 18 milyondan fazla çocuk en az bir doz aşı oldu. Yerel sağlık yetkilileri daha sonra yaklaşık 18,5 milyon çocuğun aşılandığını bildirdi; bu sayı açıklanan hedefi aştı.

Reklam

Dünya Sağlık Örgütü salgını 2. düzey acil durum olarak sınıflandırdı. Bu sınıflandırma, orta ölçekte ve birden fazla kurumun eşgüdümlü desteğini gerektiren olaylar için kullanılıyor. Bangladeş'in müdahalesi hem geniş çaplı aşılama çalışmasını hem de komplikasyon yaşayan çocukların tedavisini gerektirdi.

Sağlık yetkilileri, aşılama oranının daha yüksek olduğu bölgelerde bildirilen vaka ve ölümlerin yavaşlamaya başlamasının acil kampanyanın etkili olduğunu gösterdiğini söylüyor. Ancak daha önce dozlarını kaçıran tüm çocuklarda koruma bir anda sağlanamıyor; her gün yüzlerce şüpheli enfeksiyon ve tekrarlanan ölümler sürüyor.

Halk sağlığı uzmanı Mohammad Mushtuq Husain, beş yaşından büyükler de dahil olmak üzere dozlardan birini kaçıran çocukların aşılanması çağrısı yaptı. Ayrıca Dakka ve diğer büyük kentlerdeki hastanelere bağımlılığı azaltmak için toplum kliniklerinde, ilçe altı hastanelerinde ve ilçe sağlık kuruluşlarında tedavi kapasitesinin güçlendirilmesini istedi.

Bangladeş'in VaxEPI bağışıklama platformu, hiç aşı olmamış çocukların, yani sıfır doz çocukların belirlenmesine yardımcı olabilir. Daha iyi dijital takip, kapı kapı ziyaretler ve ebeveynlerle doğrudan iletişim, sabit aşılama noktalarına gitmeyen ailelerin bulunmasını sağlayabilir. Bu çocuklara ulaşmak, acil müdahaleyi kalıcı korumaya dönüştürmenin bir parçası.

Deng humması ikinci bir yük getiriyor

Bangladeş'in sağlık sistemi, giderek büyüyen bir dang humması salgınıyla da karşı karşıya. Vaka sayısı ocak ayından mayıs sonuna kadarki 714'ten temmuz başında 7.100'ün üzerine, bildirilen ölüm sayısı ise 19'a yükseldi. Temmuz başındaki toplam, mayıs ayı sonuna kadar kaydedilen vaka sayısının dokuz katından fazlaydı.

Yağmur mevsimi, dang hummasını yayan Aedes sivrisinekleri için üreme alanları oluşturuyor. Kızamık hava yoluyla bulaşıyor ve kapalı alanlardaki kalabalık bulaşmayı kolaylaştırıyor. Bu nedenle iki salgın farklı önleme yöntemleri gerektirirken hastane yatakları, personel ve test kapasitesi için rekabet yaratıyor.

Dang humması ve kızamık ateş ve döküntüye yol açabildiğinden yanlış teşhis riski bulunuyor. İki hastalığın tedavisi farklı olduğu için doğru test ve klinik değerlendirme büyük önem taşıyor. Dang humması nedeniyle hastaneye yatışlar artarken kızamık hastalarına bakan hastaneler yatak ve personel ayırmak zorunda kaldı.

Doktorlar, bağışıklık sistemleri zayıflamış çocuklarda yetersiz beslenme, zatürre ve diğer enfeksiyonları da tedavi ediyor. Hastalık gözetiminin güçlü olması ve kriz başlamadan yeterli hastane kapasitesinin sağlanması, sağlık hizmetlerinin bu eşzamanlı baskılara yanıt vermesine yardımcı oluyor. Test sıkıntısı, hastalıkları birbirinden ayırmayı, bulaşmayı ölçmeyi ve sağlık çalışanlarını en fazla risk altındaki topluluklara yönlendirmeyi zorlaştırıyor.

Reklam

Kampanyanın ötesinde rutin korumayı yeniden sağlamak

Bangladeş'in başarılı bağışıklama geçmişi, sağlık hizmetlerinin neler başardığını gösteriyor. Mevcut acil durum ise bu kazanımların istikrarlı yönetime bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Rutin aşı tedarikini yeniden sağlamak, kaçırılan dozları tamamlamak ve düzenli ek kampanyaları yeniden başlatmak, başka bir duyarlı çocuk grubunun oluşmasını önlemede kilit rol oynayacak.

Yetkililerin ayrıca aşılama bütçesini siyasi çalkantılardan koruması ve hangi çocukların hangi dozları aldığını gösteren güvenilir bilgileri sürdürmesi gerekiyor. Bildirilen ulusal aşılama oranları, topluluklardaki gerçek bağışıklık düzeyinden farklı olabilir. Bu nedenle açıkları bulmak için yerel kayıtlar ve sahada erişim çalışmaları önem taşıyor.

Bangladeş'in kentsel bölgeleri özel ilgi gerektiriyor. İkinci doz kapsamının 2023'te yaklaşık yüzde 75 olduğu tahmin edildi. Bu oran, bildirilen kırsal düzeyin altında ve sürekli bulaşmayı durdurmak için gerekli olduğu tahmin edilen yüzde 95'in 20 yüzde puan altındaydı. Enformel yerleşimlerdeki aileler kalabalık klinikler, düzensiz çalışma saatleri, ulaşım masrafları ve sağlık bilgilerine sınırlı erişimle karşı karşıya kalabiliyor.

Okullar, gezici ekipler ve yerel erişim çalışmaları aşılama hizmetlerini bu topluluklara ulaştırabilir. Bazı aileler de yanlış bilgi, kültürel kaygılar ya da dinî çatışmalara ilişkin korkular nedeniyle aşılardan emin olamıyor. Soruları ana dillerinde yanıtlayan sağlık çalışanları, ebeveynlere yalnızca genel duyurularla ulaşıldığından daha etkili biçimde erişebilir.

Açık ve anlaşılır kamu bilgilendirmeleri, çocukların rutin dozlarını ne zaman alması gerektiğini, aşıların nerede bulunduğunu ve hangi belirtilerde acil bakım gerektiğini açıklamalı. Aşı olmak isteyen ebeveynlerin aşıya ulaşabilmesi için güvenilir tedarik ve güvene dayalı iletişimin birlikte işlemesi gerekiyor.

Birden fazla aksaklığın büyüttüğü kriz

UNICEF sözcüsü Miguel Mateos Muñoz, krizi tedarik gecikmeleri, pandemi kaynaklı aksamalar, düzenli kitlesel kampanyaların yapılmaması, aşırı kalabalık ve bayram dönemindeki seyahatlerin bir araya geldiği "mükemmel bir fırtına" olarak niteledi. Muñoz, verilerin her vakayı yansıtmayabileceği için bildirilen sayıların temkinle değerlendirilmesi gerektiği uyarısında da bulundu.

Muñoz, devam eden salgının müdahalede hâlâ yapılması gerekenler olduğunu gösterdiğini söyledi:

Bize söylenen şu: Yapılacak iş henüz bitmedi,

Arafat ve Maliha'nın aileleri krizi uzun yolculuklar, borç alınan paralar ve hastane yatağı arayışıyla yaşadı. Önlenebilir bir hastalık, kaçırılan aşıların ve kesintiye uğrayan hizmetlerin yarattığı boşluklarda yayılırken çocukları hayatını kaybetti.

Acil aşılama bulaşmayı yavaşlatmaya başladı, ancak kalıcı koruma için aşı stoklarının her gün yenilenmesi, dozlarını kaçıran çocukların bulunması ve hastalık kritik hale gelmeden tedavi edilmesi gerekiyor. Bangladeş'in deneyimi, bu hizmetler kesintiye uğradığında yıllarca süren ilerlemenin ne kadar hızlı gerileyebileceğini gösteriyor.

Reklam

Özet

  • Bangladeş'te Mart 2026 ortasında başlayan artışın ardından 120 binden fazla şüpheli ve doğrulanmış kızamık vakası bildirildi.
  • 20 Temmuz tarihli açıklamada şüpheli ve doğrulanmış ölümlerin 750'ye yaklaştığı aktarıldı; başka bir sağlık otoritesi güncellemesinde bu sayı 780 olarak kaydedildi.
  • İkinci doz kapsamı 2019'daki yüzde 89'dan 2023'te yüzde 80,7'ye düştü. Bu oran, sürekli bulaşmayı durdurmak için gerekli olduğu tahmin edilen yüzde 95'in altında kaldı.
  • Pandemi kaynaklı aksamalar, ertelenen kampanyalar, tedarik sorunları ve siyasi çalkantılar çocukları korumasız bıraktı.
  • Vakaların yaklaşık beşte dördünü beş yaşından küçük çocuklar oluşturuyor. Rutin aşı yaşının altındaki bebekler özellikle tehlike altında.
  • Acil kampanya 20 Nisan'da ülke geneline yayıldı; daha sonra yaklaşık 18,5 milyon çocuğun aşılandığı bildirildi.
  • Dang humması vakaları temmuz başında 7.100'ü aşarak, zaten kızamık hastalarını tedavi eden hastanelerin yükünü artırdı.
  • Yeni bir vaka artışını önlemek için güvenilir rutin aşılama, kaçırılan dozlar için erişim çalışmaları, yerel tedavi kapasitesi, doğru kayıtlar ve kamu güveni gerekiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir