Popüler Başbakan Siyasi Gücünü Sınayacak
Başbakan Sanae Takaichi, kişisel onay oranı yüzde 57’ye ulaşmış, partisi anketlerde yüzde 30 dolayında seyreden ve el çantaları, kalemler ile market atıştırmalıklarını siyasi gündem maddelerine dönüştüren bir kampanyayla Japonya’da 8 Şubat’ta yapılacak alt meclis seçimine hazırlanıyor. Anketler, Liberal Demokrat Parti (LDP) ile koalisyon ortağı Japonya Yenilik Partisi’nin, bilinen adıyla Ishin’in, meclisteki 465 sandalyenin 300’den fazlasını kazanabileceğine işaret ediyor.
İçindekiler
- Popüler Başbakan Siyasi Gücünü Sınayacak
- Sanamani Genç Seçmenlere Nasıl Ulaşıyor?
- Tek Bir Lider Etrafında Şekillenen Erken Seçim
- Anketler Sonuç Hakkında Ne Söylüyor?
- Muhalefet Neden Zorlanıyor?
- Gıda Vergisi İndirimi ve Borç Kaygıları
- Yen ve Borçlanma Maliyetleri Baskıyı Artırıyor
- Savunma Planları ve Üçte İki Çoğunluğun Sınırları
- Trump’ın Desteği ve Mart Görüşmesi
- Çin’le Gerilim Seçimin Bir Parçası Olmayı Sürdürüyor
- Öne Çıkanlar
6 Şubat itibarıyla bu tahminler, yolsuzluk fonu skandalı, parti içi hizip anlaşmazlıkları ve parlamentodaki iki yenilginin zayıflattığı iktidar partisinin güçlü bir toparlanma yaşayabileceğini gösteriyor. Koalisyon şu anda 232 sandalyeye sahip. Japonya’nın ilk kadın başbakanı Takaichi, kendisine yönelik desteği hükümeti için daha geniş bir çoğunluğa dönüştürmeye çalışıyor.
Bu ilgi, Sanamani ve Sanakatsu adlarıyla anılan kendine özgü bir akıma dönüştü. Başbakanı destekleyen videolar 100 milyondan fazla izlenirken 900 dolarlık siyah deri çantası ülke çapında saatler içinde tükendi; parlamentoda kullandığı pembe kalem de sosyal medyada büyük ilgi gördü. Genç destekçileri kıyafetlerini ve tren yolculuklarında yediği atıştırmalıkları da yakından takip ediyor.
64 yaşındaki Takaichi, seçim kampanyalarının geleneksel olarak sakin geçtiği, yerleşik parti örgütlerinin ve daha yaşlı seçmenlerin belirleyici olduğu bir ülkede beklenmedik bir kültürel figüre dönüştü. Şimdi popülerliği pratik bir sınavla karşı karşıya: İnternette onu izleyen, paylaşımlarını yayan ve kutlayan kişiler dondurucu kış havasında sandığa gidecek mi?
Sanamani Genç Seçmenlere Nasıl Ulaşıyor?
Tokyo’da yaşayan 20 yaşındaki Mana Suzuki, siyaseti aktif olarak takip etmeyen kişilere YouTube önerileri aracılığıyla Takaichi’yi destekleyen içeriklerin nasıl ulaştığını anlattı.
Siyasete o kadar ilgili olmasam da YouTube’da karşıma sık sık Takaichi yanlısı videolar çıkıyor. Yorumlar bölümünde onu eleştiren neredeyse hiç kimse yok.
Suzuki’nin deneyimi, kampanyanın geleneksel parti destekçilerinin ötesine nasıl ulaştığını açıklamaya yardımcı oluyor. Takaichi’nin eşyaları ve günlük alışkanlıkları paylaşılması kolay içerikler sunarken kararlı konuşma tarzı ve enerjik görünüşü videolara tanınabilir bir odak kazandırıyor.
Takaichi’nin kişisel hikâyesi de onu Japonya’nın yerleşik siyasi liderlik imajından ayırıyor. Annesi polis memuruydu, babası ise bir otomobil şirketinde çalışıyordu. Dükkân sahibi bir ailenin kızı olan Margaret Thatcher’ı örnek aldığını söyleyen Takaichi, ikisinin mütevazı geçmişleri arasında paralellik kuruyor.
Başbakan, selefleriyle özdeşleşen gece geç saatlerdeki içki davetleri ve pahalı restoran ziyaretleri yerine evdeki rahatlığı ve sabah erken saatlerde yapılan strateji toplantılarını tercih ediyor. Bu alışkanlıkları ve kamuoyu önündeki enerjisi, daha önce siyasete pek ilgi göstermeyen bazı gençlerin dikkatini çekmiş görünüyor.
Takaichi’nin muhafazakâr toplumsal görüşleri bu ilgiyi engellemedi. İmparatorluk ailesinin kadın üyelerinin imparator olarak tahta çıkmasına karşı çıkıyor ve evli çiftlerin aynı soyadını taşıması gerektiğini savunuyor. Genç seçmenler arasındaki popülerliği, görüşleri ilerici düşüncelerle farklılık gösterse bile kişisel çekiciliğin ideolojik ayrımları aşabildiğine işaret ediyor.
Tek Bir Lider Etrafında Şekillenen Erken Seçim
Takaichi, LDP’nin uzun süredir yaşadığı sorunların ardından Ekim 2025’te Shigeru Ishiba’nın yerine başbakan oldu. LDP, Ishiba yönetiminde Ekim 2024’te alt meclis seçimlerinde gerilemiş, Temmuz 2025’teki üst meclis yenilgisinde de parlamentodaki çoğunluklarını kaybetmişti. Bu yenilgiler Ishiba’nın sonunda istifa etmesine yol açtı.
Yaklaşık sekiz ay önce LDP seçimlerde çöküşün eşiğinde görünüyordu. Parti, 15 ay içinde ikinci kez parlamentodaki çoğunluğunu yitirmiş; siyasi fon skandalı ve hizipler arasındaki çekişme konumunu zayıflatmıştı. Takaichi göreve geldiğinde pek çok kişi başbakanlığının kısa süreceğini düşünüyordu.
Takaichi ise ocak ayında parlamentoyu feshederek 8 Şubat’ta seçim yapılması çağrısında bulundu ve seçimi kendi liderliği hakkında bir karara dönüştürdü. 19 Ocak’ta seçmenlere ülkenin yönetimini kendisine emanet edip edemeyeceklerini sordu ve başbakanlık makamını seçimdeki risklerin bir parçası hâline getirdi.
Başbakan olarak geleceğimi bu seçimin sonucuna bağlıyorum.
Önemli tarihler, iktidar partisinin yenilgiden yeni bir seçim hamlesine ne kadar hızlı geçtiğini gösteriyor:
- Ekim 2024: LDP, Ishiba yönetiminde alt meclis seçimlerinde geriledi.
- Temmuz 2025: İktidar kanadı üst meclisteki çoğunluğunu kaybetti.
- Ekim 2025: Takaichi, başbakanlıkta Ishiba’nın yerini aldı.
- Kasım 2025: Tayvan’da olası bir çatışmaya ilişkin açıklamaları Çin’le diplomatik krize yol açtı.
- 19 Ocak 2026: Takaichi, erken seçim öncesinde siyasi geleceğini seçmenlerin kararına bağladı.
- 6 Şubat: ABD Başkanı Donald Trump, Takaichi’ye destek verdi.
- 8 Şubat: Japonya’da alt meclis seçimi yapılacak.
- 19 Mart: Trump, Takaichi’yi Beyaz Saray’da ağırlamayı planlıyor.
Anketler Sonuç Hakkında Ne Söylüyor?
Seçim kampanyası sırasında yayımlanan anketler, LDP ile Ishin’in 300’den fazla sandalye kazanabileceğini gösteriyor. Mevcut 232 sandalyeyle karşılaştırıldığında 300’e ulaşmak, 68 sandalye kazanmak anlamına geliyor. Muhalefetteki Merkezci Reform İttifakı, mevcut 167 sandalyesinin yaklaşık yarısını kaybedebilir; bazı tahminler kayıpların yarıyı aşacağına işaret ediyor.
Bu hafta yayımlanan bir ankette Takaichi’nin kişisel onay oranı yüzde 57 olarak ölçülürken LDP’ye destek yaklaşık yüzde 30’da kaldı. Seçimin kilit noktası bu fark: Seçmenler, başbakanı yönettiği örgütten çok daha fazla destekliyor gibi görünüyor.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin Japonya Masası Başkanı Kristi Govella, LDP’nin olası çoğunluğunu siyasi ya da ekonomik koşullardaki genel bir değişimden çok Takaichi’nin kişisel çekiciliğine bağladı.
LDP bu seçimde açık bir çoğunluk elde ederse bu, tamamen Takaichi’nin kişisel popülerliğine bağlanabilir. Temmuzda LDP sandıkta ağır bir yenilgiye uğradığından beri başka pek az şey değişti.
Tahminler kesin sonuç değil ve kararsız seçmenlerin sayısı yüksek. Sanamani’nin görünür bir parçası olan genç seçmenler geçmişte sandığa daha düşük oranlarda gitti. Onların ilgisi, çevrimiçi destek ifadesi olarak kalmayıp oy pusulalarına yansırsa belirleyici olacak.
Büyük bir zafer, LDP’nin yakın dönemdeki kayıplarının ardından dramatik bir geri dönüş anlamına gelir. Takaichi seçimi liderliği hakkında bir karara dönüştürürken parti, kendi başına ulaşamadığı kişisel destek düzeyinden yararlanmaya çalışıyor.
Muhalefet Neden Zorlanıyor?
Merkezci Reform İttifakı, Komeito’nun LDP ile 26 yıl süren ortaklığını bitirmesinin ardından Anayasal Demokrat Parti ile Komeito’yu bir araya getirdi. Yeni ittifak, bu birleşimi ikna edici bir iktidar alternatifi hâline getirmekte zorlandı.
Komeito’nun ayrılması başlangıçta LDP’ye zarar verecek gibi görünüyordu. Küçük parti, özellikle laik Budist örgüt Soka Gakkai’ye bağlı dini topluluklar aracılığıyla seçmenleri harekete geçirmeye uzun süredir yardımcı oluyordu. Muhalefet ittifakına katılması, iktidar partisinin yerleşik bir seçim desteği kaynağını yitirmesine yol açtı.
Birleşme, yeni ve birleşik bir taban oluşturmak yerine geleneksel destekçilerin kafasını karıştırmış görünüyor. Sanseito ve Team Mirai dâhil küçük partilerin sandalye kazanması bekleniyor; bu da LDP karşıtı oyların parçalanmasını artırıyor.
Takaichi’nin kış ortasında erken seçime gitme kararı, muhalefet partilerinin örgütlerini toparlamak için daha az zamanı olmasına da yol açtı. Seçimi kendi liderliği ile siyasi kaos arasında bir tercih olarak sunan Takaichi, hâlâ kendine yer edinmeye çalışan ittifakın rekabet etmesini zorlaştırdı.
167 sandalyenin yarısını veya daha fazlasını kaybetmek, Merkezci Reform İttifakı’nın hükümet programına karşı koyma kapasitesini ciddi biçimde azaltır. İktidar koalisyonunun kazanımlarıyla birlikte bu durum, LDP’ye yönelik kamuoyu desteği görece zayıf kalsa bile parlamentodaki gücü Takaichi lehine kaydırır.
Gıda Vergisi İndirimi ve Borç Kaygıları
Takaichi’nin başlıca ekonomik vaadi, gıda satışlarındaki yüzde 8’lik tüketim vergisini iki yıl süreyle askıya almak. Öneri, insanlar gıda satın alırken alınan vergiyi kaldırarak hane halklarının yaşam maliyetlerinin baskısını hafifletmeyi amaçlıyor.
Yatırımcıların kamu maliyesi konusunda endişelenmesi, bu vaatle bağlantılı olarak ocak ayında geniş çaplı bir piyasa satış dalgasına yol açtı. Japonya’nın kamu borcu, ekonomisinin büyüklüğünün iki katını şimdiden aşmış durumda ve bu oran gelişmiş ülkeler arasındaki en yüksek borç/GSYH oranı. GSYH, üretilen mal ve hizmetlerin değerini ölçüyor; dolayısıyla bu oran hükümet borcunu ülkenin yıllık ekonomik üretimiyle karşılaştırıyor.
Takaichi genişlemeci maliye politikasını da desteklerken verginin askıya alınması kamu gelirlerini azaltacak. Genişlemeci maliye politikası, ekonomiye daha fazla para kazandırmayı amaçlayan hükümet önlemlerini ifade ediyor. Yatırımcılar, hane halklarına sağlanacak acil desteği kamu maliyesine getireceği maliyet ve daha fazla borçlanma olasılığıyla karşılaştırıyor.
BNP Paribas’nın Japonya başekonomisti Ryutaro Kono, istihdam tam kapasiteye yakınken harcamaları artırmanın veya vergi indirimi sağlamanın fiyatları yükseltebileceği ve para birimini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Ekonomi tam istihdama yakınken genişlemeci maliye politikası uygulanması enflasyon baskısını artırır ve yeni zayıflatır. Japonya Merkez Bankası, zayıf yeni ve genişlemeci maliye politikasından kaynaklanan enflasyon baskılarını kontrol altına almak için faiz artırımlarının hızını yükseltmek zorunda kalabilir.
Morgan Stanley MUFG Securities’in Japonya başekonomisti Takeshi Yamaguchi ise farklı bir olasılığa dikkat çekti. LDP’nin ezici bir zafer kazanması, muhalefet partilerinin daha kapsamlı vergi indirimleri vaatleriyle yarışma ihtiyacını azaltabilir. Yamaguchi ayrıca LDP’nin seçim vaatlerinin, harcama ve gelirlerde değişiklik yaparak borç/GSYH oranını düşürme taahhüdü içerdiğini belirtti.
Yen ve Borçlanma Maliyetleri Baskıyı Artırıyor
Takaichi, zayıf yenin ihracat sektörlerine yardımcı olabileceğini ve Japonya’nın yurtdışındaki önemli varlıklarının ve döviz rezervlerinin yen cinsinden değerini artırabileceğini savundu. Kampanya sırasında para biriminin değer kaybetmesini yurtdışına satış yapan şirketler için bir fırsat olarak nitelendirdi.
Şu anda yenin zayıf olmasının kötü olduğu söyleniyor ama ihracat sektörleri için bu büyük bir fırsat.
Açıklamaları yenin dalgalanmasına yol açtı. Hükümet sözcüleri daha sonra Takaichi’nin para biriminin değerinin düşmesini istediğini değil, ekonominin dayanıklılığını vurguladığını söyledi.
Aynı kur hareketi ekonominin farklı kesimlerini farklı biçimlerde etkileyebilir. Takaichi ihracatçıları ve yurtdışındaki varlıkları öne çıkarırken Kono, enflasyon ve faiz artışlarının hızlanması olasılığı konusunda uyardı. Japonya Merkez Bankası, ekonomik büyümeyi desteklerken fiyat baskılarını kontrol etme göreviyle karşı karşıya.
Yatırımcıların geniş kapsamlı mali teşvik olasılığını hesaba katmasıyla Japon devlet tahvillerinin çok uzun vadeli getirileri rekor seviyelere yükseldi. Tahvil getirisi, yatırımcıların devlet borcunu elde tutmak için talep ettiği kazancı ifade ediyor. Yüksek getiriler, borçlanma maliyetlerinin arttığına işaret ederek vergi indirimleri ve harcamalara ilişkin kararları daha da baskılıyor.
Dolayısıyla seçim, hane halklarının acil destek taleplerini, hükümetin borç yükünü ve finans piyasalarının tepkilerini bir araya getiriyor. Parlamentoda daha geniş bir çoğunluk, Takaichi’ye bu baskılar arasında tercih yapma konusunda daha fazla hareket alanı sağlayacak; ancak bu tercihlerin maliyetlerini ortadan kaldırmayacak.
Savunma Planları ve Üçte İki Çoğunluğun Sınırları
LDP’nin güvenlik programı, daha güçlü istihbarat faaliyetlerini, savunma kapasitesinin daha hızlı artırılmasını ve Japonya Anayasası’nın savaşı egemenlik hakkı olarak reddeden 9. maddesinde değişiklik yapılmasını içeriyor. Parti, savaş sonrası anayasanın 1947’de yürürlüğe girmesinden bu yana yapılacak ilk anayasa değişikliğini hedefliyor.
Japonya, 2025 mali yılında GSYH’nin yüzde 2’si olan savunma harcaması hedefini planlanandan iki yıl önce yakaladı. ABD müttefiklerine askeri kapasiteye daha fazla kaynak ayırmaları için baskı yaparken ezici bir seçim zaferi, Takaichi’ye harcamaları yüzde 3,5’e veya daha yukarıya çıkarma konusunda siyasi hareket alanı sağlayabilir.
Yakın zamanda yayımlanan ABD Ulusal Savunma Stratejisi, ortaklardan GSYH’lerinin yüzde 5’ini hedeflemelerini istedi. Japon analistler, ülkenin mali durumu ve diğer harcama talepleri nedeniyle bu seviyeye hemen ulaşmanın mali açıdan mümkün olmadığını düşünüyor.
Nihon Üniversitesi siyaset bilimi profesörü Masahiro Iwasaki, ezici bir zaferin Takaichi’nin güvenlik politikasını akıl hocası merhum Shinzo Abe’ninkinden daha iddialı hâle getirebileceğini söyledi.
LDP seçimi ezici bir farkla kazanırsa Başbakan Takaichi güvenlik meselelerindeki zaten şahin olan tutumunu daha da sertleştirebilir. Takaichi’nin gerçekleştirmeye çalıştığı şey, seleflerinin hedeflerinden açıkça farklı; merhum Başbakan Shinzo Abe’nin proaktif dış politikasından bile daha saldırgan.
Sandalye sayısı eşiği önem taşıyor. 465 üyeli alt meclisin üçte ikisi 310 sandalyeye karşılık geliyor; bu nedenle 300’ün üzerinde sandalye tahmini, ancak koalisyon en az 310 sandalye kazanırsa üçte iki çoğunluğa ulaşır. Alt meclis, üçte iki çoğunlukla üst meclisin reddettiği bir yasayı yeniden kabul edebilir. İktidar koalisyonunun şu anda üst mecliste çoğunluğu yok.
Anayasa değişikliği farklı bir süreç izliyor: Değişikliklerin her iki meclisin de üçte iki çoğunluğuyla onaylanması ve ardından ulusal referanduma sunulması gerekiyor. Alt mecliste büyük bir zafer Takaichi’nin konumunu güçlendirecek; ancak üst meclisin oyu ve halkın onayı da gerekli olmaya devam edecek.
Trump’ın Desteği ve Mart Görüşmesi
Donald Trump 6 Şubat’ta Takaichi’ye “tam ve koşulsuz desteğini” açıkladı ve 19 Mart’ta onu Beyaz Saray’da ağırlamayı planladığını duyurdu. Bir Amerikan başkanının başka bir ülkedeki seçimde bir adayı doğrudan desteklemesi alışılmadık bir durum. Ancak Trump, Arjantinli Javier Milei ve Macar Viktor Orban’a da destek verdi.
ABD Başkanı, Truth Social paylaşımında Takaichi’yi ve koalisyonunu övdü.
Başbakan Takaichi, kendisinin ve Koalisyonunun yaptığı iş için güçlü bir takdiri hak ediyor.
Trump, Takaichi’yi hayranlık duyduğu niteliklere sahip bir lider olarak da tanımladı.
güçlü, kudretli ve bilge bir Lider; Ülkesini gerçekten seven biri
Takaichi, Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi ve Japonya ziyaretinde ona golf hatıraları hediye etti. Trump’ın ilk başkanlık döneminde Japonya’nın en uzun süre görev yapan başbakanı Abe ile kurduğu yakın ilişkiye benzer bir bağ geliştirmeyi umuyor.
Siyasi analist Norio Toyoshima, iki liderin görüşmesinde açık bir seçim yetkisinin neden önemli olabileceğini açıkladı.
Trump, kendisine vaat edilenleri alacağından emin olmak istiyor; bu nedenle güçlü ve istikrarlı hükümetlerle anlaşma yapmayı tercih ediyor.
Ezici bir zafer, Takaichi’nin ticaret ve güvenlik görüşmelerine parlamentoda daha güçlü bir destekle katılmasını sağlar. Ayrıca mart ayındaki görüşmeden önce ve sonra vergi değişiklikleri, harcama planları ve savunma politikaları üzerinde çalışmak için daha fazla hareket alanı sunar.
Çin’le Gerilim Seçimin Bir Parçası Olmayı Sürdürüyor
Takaichi’nin Pekin’le ilişkileri, Çin’in Tayvan’ı zor kullanarak almaya kalkışması hâlinde Japonya’nın askeri müdahalede bulunabileceğini söylediği kasım ayından bu yana gergin. Açıklamaları, henüz çözüme kavuşmayan bir diplomatik krizi tetikledi.
Çin, Tayvan’ı kendi topraklarının parçası sayıyor ve adayı ilhak etmek için güç kullanma seçeneğini dışlamıyor. Takaichi’nin tutumu, Japonya’nın askeri harekâtına savaş sonrası dönemde getirilen sınırlamaları aşma isteğini yansıtıyor; aynı zamanda Washington’ın Japonya’dan savunmaya daha fazla katkı sunması yönündeki talepleriyle örtüşüyor.
Gözlemciler, Takaichi’nin gerilimi daha fazla tırmandırmadan Çin’e karşı kararlı tutumunu korumasını bekliyor. Buna rağmen Pekin’in yakın vadede hükümetiyle sıcak ilişkiler kurması pek olası görünmüyor. Takaichi, güvenlik hedeflerini izlerken hem ABD hem de Çin’le ilişkilerini yönetmek zorunda.
Dolayısıyla 8 Şubat’taki oylama, ucuz gıda veya popüler bir liderin çekiciliğinin ötesine uzanıyor. Seçmenler, daha iddialı bir Japonya, daha etkin bir hükümet harcaması ve daha güçlü askeri kapasite hedefleyen bir başbakana ne ölçüde yetki vereceklerini belirliyor.
Takaichi’nin olası seçim yetkisi birbiriyle bağlantılı riskleri de beraberinde getiriyor: Gıda vergisinin düşürülmesi kamu maliyesini zorlayabilir, mali teşvik Japonya Merkez Bankası’nın enflasyonla mücadelesini karmaşıklaştırabilir ve Tayvan konusunda daha sert bir güvenlik tutumu bölgesel gerilimi artırabilir. Sonuç, Takaichi’nin bu programı uygulamak için parlamentoda ne ölçüde desteğe sahip olacağını belirleyecek.
Öne Çıkanlar
- Takaichi’nin kişisel onay oranı yüzde 57; LDP’ye destek ise yaklaşık yüzde 30 düzeyinde.
- Sanamani, viral videolar, moda ürünlerine yönelik alışveriş ve başbakanın günlük alışkanlıklarına duyulan ilgiyle yayılıyor.
- Anketler, LDP ile Ishin’in mevcut 232 sandalyeden 300’ün üzerine çıkacağını öngörüyor. Alt meclisteki 465 sandalyenin üçte ikisi 310 sandalyeye karşılık geliyor.
- Merkezci Reform İttifakı, 167 sandalyesinin yarısını veya daha fazlasını kaybedebilir.
- Takaichi, GSYH’nin yüzde 200’ünü aşan borca ilişkin kaygılar sürerken gıdadaki yüzde 8’lik tüketim vergisini iki yıl askıya almayı vaat ediyor.
- Japonya, 2025 mali yılında savunma harcamalarını GSYH’nin yüzde 2’sine çıkardı. LDP ayrıca istihbarat faaliyetlerinin güçlendirilmesini ve anayasa değişikliğini hedefliyor.
- Anayasa değişiklikleri, parlamentonun her iki kanadında üçte iki çoğunlukla onaylanmayı ve ardından ulusal referanduma sunulmayı gerektiriyor.
- Trump 6 Şubat’ta Takaichi’yi destekledi ve 19 Mart’ta onu ağırlamayı planlıyor. Takaichi’nin Tayvan açıklamaları ise Çin’le ilişkileri germeyi sürdürüyor.
- Seçim 8 Şubat’ta yapılacak; kararsız seçmenler ve gençlerin sandığa katılımı sonucu etkilemeye devam ediyor.






