Büyükelçiliğe gelenler krizin boyutunu ortaya koydu
Endonezya Dışişleri Bakanlığına göre, Kamboçya’nın farklı bölgelerinde faaliyet gösteren çevrimiçi dolandırıcılık merkezlerinden kaçan toplam 1.726 Endonezyalı, 16-21 Ocak 2026 tarihleri arasında Phnom Penh’deki Endonezya Büyükelçiliğine başvurdu. Bu gelişme iki hükümet için acil bir görev doğurdu: Söz konusu kişilerin ülkeye dönüşünü düzenlerken kimlerin istismar edildiğini, kimlerin ise suç örgütlerinin faaliyetlerine yardımcı olmuş olabileceğini araştırmak.
İçindekiler
- Büyükelçiliğe gelenler krizin boyutunu ortaya koydu
- Ülkeye dönenler Kamboçya’da ve Endonezya’da incelemeye tabi tutulacak
- Yetkililer istismara ilişkin farklı değerlendirmeler yapıyor
- Uluslararası Af Örgütü 53 dolandırıcılık yerleşkesi belgeledi
- Otel işi vaadi 11 aylık esarete dönüştü
- Dolandırıcılık faaliyetleri ulusal sınırları aşıyor
- Endonezya göçmenlik alanındaki iş birliğini genişletiyor
- Dolandırıcılıkta kaybedilen para, geri alınandan çok daha fazla
- Seyahat belgeleri, destek ve bireysel değerlendirmeler
- Öne Çıkanlar
Endonezya’nın Kamboçya Büyükelçisi Santo Darmosumarto, benzeri görülmemiş sayıdaki başvuruyu yönetmek için iki ülkedeki ilgili kurumlarla koordinasyonu artırdıklarını söyledi. Yardım isteyen kişiler, Kamboçya’nın farklı bölgelerinde faaliyet gösteren dolandırıcılık merkezlerinden ayrılmıştı.
Bakanlığın daha kapsamlı sayımında bu sayı, ilk açıklanan 1.440’ın ardından 1.726 olarak belirlendi. 21 Ocak’ta 269 Endonezyalı daha büyükelçiliğe geldi; yetkililerin krize müdahale etmeye başlamasıyla günlük başvuru sayısı giderek azaldı.
Büyükelçilik 2025 yılı boyunca benzer 5.008 vakayla ilgilendi. Ocak ayında gelenler, şüpheli dolandırıcılık faaliyetlerinden ayrıldıktan sonra seyahat belgesine, yardıma ve durumlarının değerlendirilmesine ihtiyaç duyan Endonezyalılarla ilgili mevcut iş yükünü daha da artırdı.
Olaylar ve müdahaleler birkaç döneme yayılıyor:
- 2024 ve 2025 yıllarında Endonezya’nın dolandırıcılık bildirim sistemi, dolandırıcılık suçlarına ilişkin 411.000 ihbar aldı.
- Mayıs 2025’te Endonezya ve Kamboçya göçmenlik makamları, insan ticaretiyle mücadelede iş birliğine yönelik bir niyet mektubu imzaladı.
- Endonezya’nın Phnom Penh Büyükelçiliği 2025 yılı boyunca benzer 5.008 vakayla ilgilendi.
- Dışişleri Bakanlığına göre, 16-21 Ocak 2026 tarihleri arasında dolandırıcılık merkezlerinden kaçan 1.726 Endonezyalı büyükelçilikten yardım istedi.
- Günlük başvurular azalmaya başlarken 21 Ocak’ta 269 Endonezyalı daha büyükelçiliğe geldi.
Ülkeye dönenler Kamboçya’da ve Endonezya’da incelemeye tabi tutulacak
Göçmen İşçileri Koruma Bakan Yardımcısı Dzulfikar Ahmad Tawalla, Endonezya ile Kamboçya arasında göçmen işçilerin istihdamını düzenleyen ikili bir anlaşma bulunmadığı için işçilerin yasal yerleştirme düzenlemelerine tabi olmadığını söyledi. Yogyakarta’da konuşan Tawalla, istihdam durumlarını açık ifadelerle değerlendirdi.
"Endonezya ve Kamboçya hükümetleri arasında işçi yerleştirmeye ilişkin ikili bir anlaşma bugüne kadar yapılmadığı için bu kişiler açıkça yasa dışı durumda," dedi Dzulfikar.
Kamboçya makamları, ülkeye geri gönderme öncesinde göçmenlik ve nüfus idaresi kontrolleri yapacak. Endonezyalılar Soekarno-Hatta Uluslararası Havalimanı’na vardıklarında, her birinin yasal durumunu belirlemek üzere ek incelemelerden geçecek.
Dzulfikar, bu incelemelerin yalnızca seyahat belgeleriyle sınırlı kalmayacağını, ülkeye dönen her kişinin durum ve koşullarını da kapsayacağını söyledi.
"Tarama süreci, sağlık ve psikolojik değerlendirmelerin yanı sıra havalimanına varışta derinlemesine profil incelemesini de kapsıyor," diye açıkladı Dzulfikar.
İnceleme sonuçları, kişilerin ek yasal işlemlerle karşılaşıp karşılaşmayacağını ya da yalnızca suç şebekelerinin mağduru olarak sınıflandırılıp sınıflandırılmayacağını belirleyecek. Aldatılarak işe alınan ve dolandırıcılık yapmaya zorlanan bir kişi için süreç, hem maruz kaldığı istismarın değerlendirilmesini hem de dolandırıcılık merkezindeki faaliyetlerinin soruşturulmasını kapsayabilir.
Endonezya hükümeti, resmî göçmenlik kanalları üzerinden güvenli ve düzenli ülkeye dönüşü sağlamak için Kamboçya makamlarıyla koordinasyon yürütüyor. Grubun tamamının dönüşünün ne zaman tamamlanacağı ya da bireysel incelemelerin sonuçlarının ne zaman açıklanacağı belirtilmedi.
Yetkililer istismara ilişkin farklı değerlendirmeler yapıyor
Endonezyalı yetkililer, bu faaliyetlerin içinde kalan vatandaşları insan ticareti mağdurları olarak nitelendirdi. Vakalarla ilgilenen Kamboçya polisi ise Endonezyalıların insan ticareti ya da çevrimiçi dolandırıcılık mağduru olmadığını, gözaltına alınmadıklarını veya dövülmediklerini öne sürdü.
Kamboçya makamları, bazı Endonezyalıların insan ticareti mağduru olmadığı sonucuna vardı ve oturma izinlerinin süresini aşmaları nedeniyle onları göçmenlik merkezlerinde tuttu. Süresi dolmuş bir izin, kişinin ülkede kalma hakkıyla ilgilidir; insan ticareti değerlendirmesi ise kişinin nasıl işe alındığını, kontrol altında tutulduğunu ve istismar edildiğini inceler.
Birleşmiş Milletler, insan tacirlerinin kişileri kâr amacıyla istismar etmek için fiziksel gücün yanı sıra aldatma, zorlama, nüfuzun kötüye kullanılması veya şiddet tehdidinden yararlanabildiğini belirtiyor. Bu nedenle yasal bir iş vaadi, bir kişiyi zorla dolandırıcılık faaliyetlerine sürükleyen işe alım sürecinin parçası olabilir.
Endonezya Göçmen İşçileri Koruma Bakanlığından (KP2MI) yetkililer, çevrimiçi dolandırıcılık yaptığı şüphesi bulunan şirketlerden 97 Endonezyalının kaçtığını doğruladı. Chrey Thum’daki iş yerlerinden 13 kişi daha başarıyla kurtarıldı.
Şiddete maruz kaldığını bildiren 11 Endonezyalıya yönelik ön değerlendirmede, dördünün dolandırıcılık faaliyetlerinde elebaşı olarak hareket ettiği ve çalışma arkadaşlarına şiddet uyguladıklarından şüphelenildiği belirlendi. Bu bulgular, yetkililerin istismar iddialarının yanı sıra kişilerin tek tek üstlendikleri rolleri de incelemeyi neden planladığını açıklıyor.
Uluslararası Af Örgütü 53 dolandırıcılık yerleşkesi belgeledi
Uluslararası Af Örgütünün “Başkasının Malıydım” başlıklı raporu, Kamboçya’nın dolandırıcılık sektöründeki insan ticaretini, işkenceyi, zorla çalıştırmayı ve modern köleliği ele alıyor. 18 ay süren araştırmada en az 53 dolandırıcılık yerleşkesi tespit edildi ve aralarında dokuz çocuğun da bulunduğu sekiz farklı uyruktan 58 kişiyle görüşüldü.
Araştırma, Asya’dan ve dünyanın başka bölgelerinden iş arayan kişilerin iyi ücretli iş vaat eden aldatıcı ilanlarla işe alındığını ortaya koydu. Kamboçya’ya insan ticareti yoluyla götürülen kişiler, hapishaneyi andıran yerleşkelerde tutuldu ve çevrimiçi dolandırıcılık yapmaya zorlandı.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard, işe alım vaatleri ile kişileri çalışmaya zorlamak için kullanılan şiddet arasındaki bağlantıya dikkat çekti.
"Asya’dan ve başka bölgelerden iş arayan kişiler, iyi ücretli iş vaadiyle, iyi örgütlenmiş çetelerin yönettiği cehennemi çalışma kamplarına çekiliyor. Burada gerçek bir şiddet tehdidi altında dolandırıcılık yapmaya zorlanıyorlar," dedi Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnes Callamard.
Uluslararası Af Örgütünün bölgesel araştırma direktörü Montse Ferrer, içeride yaşananları bilmelerine rağmen Kamboçya makamlarının bu faaliyetlerin sürmesine izin verdiğini söyledi. Ferrer’in açıklaması, sorumluluğun yalnızca yerleşkeleri yöneten suç gruplarında değil, devletin müdahalesinde de olduğunu vurguladı.
Kamboçya makamları dolandırıcılık yerleşkelerinde neler yaşandığını biliyor, ancak faaliyetlerin sürmesine izin veriyor. Bulgularımız, suç faaliyetlerinin gelişmesine zemin hazırlayan bir dizi devlet ihmali olduğunu ortaya koyuyor ve hükümetin amaçlarına ilişkin soru işaretleri doğuruyor.
Raporun bulguları, Kamboçya’nın dolandırıcılık sektörüne alınan kişilerin karşı karşıya olduğu daha geniş koşulları ortaya koyuyor. Endonezyalılar ise şimdi kendi deneyimlerini ve üstlendikleri rolleri belirlemeyi amaçlayan görüşme ve değerlendirmelerden geçecek.
Otel işi vaadi 11 aylık esarete dönüştü
Uluslararası Af Örgütünün araştırmasında anlatılan mağdurlardan Lisa, 18 yaşındayken insan ticareti yoluyla götürüldü. İşe alanlar ona yüzme havuzlu bir otelin fotoğraflarını göstererek yüksek maaş vaat etti.
Ancak gece vakti bir nehirden geçirilerek Kamboçya’ya götürüldü ve burada 11 ay boyunca iradesi dışında tutuldu. Lisa’nın anlattıkları, cazip bir iş teklifinin nasıl kapatılmaya ve şiddete yol açabildiğini gösteriyor.
Lisa, bir işverenin ayak tabanlarına metal çubukla vurduğu sırada birkaç erkeğin kendisini nasıl tuttuğunu anlattı.
"Dört erkek vardı... üçü beni yere bastırırken patron ayak tabanlarıma metal bir çubukla vurdu... Bağırmayı bırakmazsam durana kadar [beni] dövmeye devam edeceklerini söylediler," diye anlattı.
Lisa’nın tanıklığı, araştırmada anlatılan tehdit ve fiziksel istismara dair kişisel bir anlatım sunuyor. Bu koşullarda tutulan kişiler için iş yerinden ayrılmak, çalışmayı bırakmanın yanı sıra esaretten kaçmak anlamına da geliyor.
Dolandırıcılık faaliyetleri ulusal sınırları aşıyor
2026’nın başlarında Tayland ve Kamboçya’nın ortak operasyonunda Poipet’teki bir dolandırıcılık yerleşkesinden 215 kişi kurtarıldı. Grupta 109 Taylandlı, 50 Pakistanlı, 48 Hindistanlı, beş Tayvanlı ve üç Endonezyalı vardı.
Tayland makamları, bir mağdurun polise yardım isteyen bir e-posta göndermesinin ardından operasyon başlattı. Kurtarılan kişilerin farklı uyruklardan olması, tek bir yerleşkenin birçok ülkeden işçi çekebildiğini ve operasyonun bulunduğu ülkenin ötesinde iş birliği gerektiğini gösteriyor.
Dolandırıcılık sektörünün daha da yaygın olduğu Myanmar’da yetkililer, Tayland sınırı yakınlarında büyük bir çevrimiçi dolandırıcılık ağını dağıttı. 2.000’den fazla şüpheliyi gözaltına aldılar ve uydu üzerinden internete bağlanmayı sağlayan onlarca Starlink uydu terminaline el koydular.
Birleşmiş Milletler, en az 10 dolandırıcılık kentinin kurulduğu Myanmar’a 120.000’den fazla, Kamboçya’ya ise 100.000 kişinin daha insan ticareti yoluyla götürüldüğünü tahmin ediyor. Bu tahminler, Phnom Penh’de şu anda yardım bekleyen gruptan çok daha büyük bir bölgesel krize işaret ediyor.
Bu faaliyetler, milyarlarca dolar değerinde bir kayıt dışı ekonomi oluşturuyor ve dünyanın dört bir yanındaki insanları hedef alıyor. Kullanılan yöntemler arasında aşk dolandırıcılığı, sahte yatırım fırsatları ve dolandırıcıların bir kişinin parasını almak için önce güvenini kazandığı “domuz kasaplama” olarak bilinen dolandırıcılık türü bulunuyor.
Bu yöntemleri uygulamaya zorlanan kişiler ile para kaybedenler, aynı suç faaliyetinin farklı aşamalarında zarar görüyor. İlk grup kapatılma ve şiddetle karşı karşıya kalabilirken ikinci grup birikimlerini tüketmeye yönelik aldatmacaların hedefi oluyor.
Endonezya göçmenlik alanındaki iş birliğini genişletiyor
Endonezya, insan ticaretiyle mücadele için Tayland ve Kamboçya makamlarıyla iş birliğini artırdı. Mayıs 2025’te Endonezya Göçmenlik ve Islah Bakanlığı ile Kamboçya Göçmenlik Genel Müdürlüğü, bilgi paylaşımı, teknik yardım ve vatandaşları insan tacirlerinden korumak için personelin kapasitesini geliştirme taahhüdü içeren bir niyet mektubu imzaladı.
Bakanlığın vekaleten görev yapan Göçmenlik Genel Müdürü Yuldi Yusman, insan ticaretiyle mücadelede iş birliğini güçlendirmek ve diğer göçmenlik meselelerini ele almak üzere Cakarta’nın Phnom Penh’e özel bir ataşe görevlendireceğini açıkladı.
Yuldi, iki ülkede belirlenmiş irtibat noktaları oluşturulmasına ve göçmenlik bilgilerinin paylaşımının geliştirilmesine yönelik planları anlattı.
"İnsan ticaretiyle mücadele taahhüdümüzün bir parçası olarak iki ülkede irtibat noktaları belirleyecek, göçmenlik bilgilerinin paylaşımını artıracak ve Kamboçya’daki Endonezyalı vatandaşların karşılaştığı sorunlarla mücadelede en iyi uygulamaları paylaşacağız," dedi Yuldi.
Endonezya’nın stratejisi, insan tacirlerine ağır yaptırımlar uygulamanın yanı sıra ikili, bölgesel ve uluslararası forumlarda iş birliğini de kapsıyor. Yetkililer, yasa dışı yollarla göç etmeye çalıştığından şüphelenilen vatandaşlara pasaport verilmesini erteledi ve bu kişilerin ülkeden çıkışını engelledi.
Bu önlemler sorunun farklı aşamalarına yönelik: Endonezya’da işe alım ve ülkeden çıkış, Kamboçya’daki vatandaşların tespiti ve ülkeye dönüşlerinin düzenlenmesi. Büyükelçiliğe başvuranların sayısındaki artış, bu konulardaki koordinasyonu özellikle acil hâle getirdi.
Dolandırıcılıkta kaybedilen para, geri alınandan çok daha fazla
Endonezya Finansal Hizmetler Otoritesi (OJK), dolandırıcılıkla bağlantılı yaklaşık 400 milyar rupi tutarındaki paranın bloke edildiğini açıkladı. Bu tutarın 161 milyar rupisi Endonezya Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi (IASC) aracılığıyla mağdurlara iade edildi.
2024 ve 2025 yıllarına ait veriler, bildirilen kayıpların çok daha büyük boyutlarda olduğunu gösteriyor. IASC sistemi dolandırıcılık suçlarına ilişkin 411.000 ihbar aldı; mağdurların bildirdiği toplam kayıp 9 trilyon rupiye ulaştı. Yetkililer mağdurlara ait 402,5 milyar rupiyi bloke etmeyi başardı.
Bildirilen 9 trilyon rupilik kayıp karşısında bloke edilen 402,5 milyar rupi yaklaşık yüzde 4,5’e karşılık geliyor. Paranın bloke edilmesiyle mağdurlara iade edilmesi farklı aşamalardır: Kaybedilen para geri alınmadan önce hareket etmesi durdurulmalıdır.
OJK, paranın bloke edilmesindeki başarının büyük ölçüde mağdurların dolandırıcılığı ne kadar hızlı bildirdiğine bağlı olduğunu söyledi. Para, geleneksel bankacılık sistemlerinden izlenmesi daha zor ödeme kanallarına anında aktarılabilir; bu da yetkililerin parayı durdurma fırsatını daraltır.
Mali veriler, müdahalenin neden baskınlar ve ülkeye geri göndermenin ötesine geçtiğini gösteriyor. Yetkililerin çalıntı paranın hareketini de durdurması, mağdurların ise müdahalenin işe yaraması için kayıpları zamanında bildirebilmesi gerekiyor.
Seyahat belgeleri, destek ve bireysel değerlendirmeler
Phnom Penh’deki Endonezya Büyükelçiliği, geçerli seyahat belgesi bulunmayan vatandaşlara geçici seyahat belgeleri düzenliyor. Ayrıca yardıma ihtiyaç duyan kişilere tıbbi destek sağlıyor ve insan ticareti risklerini değerlendirmek üzere görüşmeler yapıyor.
Dzulfikar, tarama sürecinde hangi kişilerin yasal işlemle karşılaşacağının, hangilerinin mağdur olarak sınıflandırılacağının belirleneceğini söyledi. Sağlık ve psikolojik değerlendirmelerin yanı sıra göçmenlik kontrolleri ve kişilerin rollerine ilişkin soruşturmalar da bu sürecin parçası.
Endonezyalı yetkililer, yurt dışındaki resmî prosedürlere uymayan iş teklifleri konusunda dikkatli olunması çağrısında bulundu. Hükümet, Endonezya vatandaşlarının da karıştığı yasa dışı dolandırıcılık ağlarını dağıtmak için bakanlıklar ve kolluk kuvvetleri arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi planlıyor.
Önleme planları eğitim, denetim ve kolluk kuvvetlerinin müdahalesini kapsıyor. Ocak ayında artan başvurular sırasında yardım isteyen 1.726 Endonezyalı için öncelikler, Kamboçya’da destek sağlanması, düzenli bir dönüş süreci yürütülmesi ve kişisel koşullara göre karar verilmesi.
Öne Çıkanlar
- Dışişleri Bakanlığı, 16-21 Ocak 2026 tarihleri arasında Kamboçya’daki dolandırıcılık faaliyetlerinden kaçıp büyükelçilikten yardım isteyen 1.726 Endonezyalı olduğunu bildirdi.
- Ülkeye dönenler Kamboçya’da göçmenlik kontrollerinden, Endonezya’da ise sağlık, psikolojik ve yasal değerlendirmelerden geçecek.
- Endonezyalı ve Kamboçyalı yetkililer, etkilenen vatandaşların insan ticareti mağduru olup olmadığı konusunda farklı değerlendirmeler yaptı.
- Şiddete maruz kaldığını bildiren 11 Endonezyalıdan dördünün elebaşı olduğundan şüphelenildiği ön değerlendirmede belirlendi.
- Uluslararası Af Örgütü, Kamboçya’da en az 53 dolandırıcılık yerleşkesi tespit etti ve aralarında dokuz çocuğun da bulunduğu 58 kişiyle görüştü.
- Poipet’teki bir kurtarma operasyonunda beş farklı uyruktan 215 kişi kurtarıldı.
- Endonezya ve Kamboçya, Mayıs 2025’te göçmenlik alanında iş birliğine yönelik bir niyet mektubu imzaladı.
- Endonezya’da 2024 ve 2025 yıllarında bildirilen dolandırıcılık kayıpları 9 trilyon rupiye ulaşırken 402,5 milyar rupi bloke edildi.
- OJK, Endonezya Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi aracılığıyla mağdurlara 161 milyar rupi iade edildiğini açıkladı.
- Phnom Penh’deki Endonezya Büyükelçiliği 2025 yılında benzer 5.008 vakayla ilgilendi.






