Yabancı Şirketler Tayvan İçin Acil Durum Planlarını Güçlendirirken Yüzde 92'si Yatırımını Sürdürmeyi Planlıyor

13 dakikalık okuma
taipei 101, taipei elephant mountain, xiangshan 101, taipei 101, taipei 101, taipei 101, taipei 1...

Şirketler Yatırım Yapmayı Sürdürürken Sorunlara Hazırlanıyor

Tayvan'daki yabancı şirketler, adadaki faaliyetlerini sürdürme kararlılığını korurken acil durum hazırlıklarını artırıyor. Amerikan Ticaret Odası'nın Tayvan'da yaptığı 2026 İş Ortamı Anketi'ne göre, katılımcıların yüzde 46'sı iş sürekliliği planlarını gözden geçiriyordu. Bu oran bir yıl önce yüzde 40'tı. Aynı zamanda, katılımcıların yüzde 92'si yatırımlarını sürdürmeyi veya artırmayı planlıyordu.

İçindekiler
  1. Şirketler Yatırım Yapmayı Sürdürürken Sorunlara Hazırlanıyor
  2. Anket Neleri Ortaya Koyuyor?
  3. Vergi Anlaşması Yatırımları Destekleyebilir
  4. Tayvan'ın Çip Sanayisi Şirketleri Neden Adada Tutuyor?
  5. Çip Ticareti Şimdiden Siyasi Kararların Etkisinde
  6. Askerî Baskı ve Japonya'nın Tahliye Hazırlıkları
  7. Müttefikler Kendi Sorumluluklarını Değerlendiriyor
  8. Şirketlerin Acil Durum Planları Neleri Kapsıyor?
  9. Şirketlerin İzleyebileceği Ekonomik Uyarı İşaretleri
  10. Tayvan'ın Savunma Bütçesi Siyasi Dirençle Karşı Karşıya
  11. ABD Stratejisi Caydırıcılıkla Belirsizliği Bir Araya Getiriyor
  12. Şirketler Tayvan'dan Vazgeçmeden Alternatif Arıyor
  13. Öne Çıkanlar

Acil durum planlamasındaki 6 puanlık artış, 28 Ocak 2026 itibarıyla uluslararası şirketlerin karşı karşıya olduğu dengeyi gözler önüne seriyor. Tayvan, yarı iletken üretiminin kritik merkezlerinden biri olduğu için şirketlerin adada kalmak için güçlü nedenleri var. Öte yandan, demokratik yönetilen adayı kendi toprağı sayan ve gerekirse güç kullanarak yeniden birleşme sözü veren Çin'in artan askerî baskısıyla karşı karşıya.

Ulusal güvenlik, iş faaliyetlerine yönelik algılanan riskler arasında ilk sırada yer aldı. Buna rağmen ankete katılan şirketlerin yalnızca yüzde 7'si önceki yıl Tayvan Boğazı'ndaki gerilimler nedeniyle ciddi aksama yaşadığını bildirdi. Şirketler ciddi bir acil duruma hazırlanırken çoğu önemli bir müdahale olmaksızın faaliyetlerini sürdürüyordu.

AmCham Tayvan Başkanı Anita Chen, anketin açıklandığı sırada Taipei'de gazetecilere şirketlerin bağlılık ve ihtiyatı bir arada nasıl yürüttüğünü şöyle anlattı:

Şirketler, jeopolitik kaygılara rağmen Tayvan'da kalmayı seçiyor. Bunun nedeni işlerin kolay olması değil; dayanıklılık ve iş sürekliliği planlamasıyla bu riskleri yönetme konusunda giderek daha iyi hale gelmeleri.

Oda, hazırlıklara yön veren kaygıyı şöyle ifade etti:

Ulusal güvenlik, yabancı şirketlerin iş faaliyetlerine yönelik algıladığı riskler listesinde ilk sırada yer aldı.

İş sürekliliği planlaması, şirketin kriz sırasında çalışanlarını nasıl koruyacağını ve temel faaliyetlerini nasıl sürdüreceğini önceden belirlemesi anlamına geliyor. Tayvan'daki şirketler için bu planlar alternatif tedarikçiler, yedek üretim tesisleri ve tahliye düzenlemelerini içerebilir. Yatırım niyetleri güçlü kalırken bu hazırlıklar da giderek yaygınlaşıyor.

Reklam

Anket Neleri Ortaya Koyuyor?

AmCham'in yıllık anketine, katılmaya uygun 411 üyesinin 206'sı yanıt verdi. Anket, Çin'in Aralık 2025'in sonlarında Tayvan çevresinde düzenlediği son askerî tatbikatlardan kısa süre önce yapıldı. Bu nedenle sonuçlar olaylar dizisinde belirli bir noktayı yansıtıyor: Şirketler, tatbikatlar başlamadan önce kaygılarını dile getirdi.

Çin, tatbikatlara Adalet Görevi 2025 adını verdi. Tatbikatlar, yabancı şirketlerin acil durum prosedürlerini gözden geçirmesine yol açan askerî senaryoları, ulaşım güzergâhlarına yönelik tehditler ve personelin hareketliliği de dahil olmak üzere, gözler önüne serdi.

Katılımcıların artan askerî faaliyetlere ilişkin kişisel kaygı düzeyi, beş üzerinden üçte sabit kaldı. Tekrarlanan güç gösterileri, işletmelerin faaliyet gösterdiği ortamın bir parçası haline gelirken şirketler daha ciddi kesintilere karşı hazırlık yapmayı sürdürdü.

Algılanan tehlikenin yüksek, fiilî aksamanın ise sınırlı kalması arasındaki bu durum "Tayvan paradoksu" olarak tanımlanıyor. Bir çatışma bölgesel istikrarı ve şirketlerin faaliyetlerini sürdürmesini tehdit edebilir; ancak ankete katılan şirketlerin çoğunun önceki yıl yaşadığı aksaklıklar sınırlı kaldı. Bu fark, yatırımla acil durum planlamasının neden aynı anda artabildiğini açıklıyor.

Tayvan'ın özellikle gelişmiş yarı iletken sanayisinden kaynaklanan ekonomik gücü, şirketlere adadaki varlıklarını korumaları için nedenler sunuyor. Acil durum planları ise güvenlik koşullarının kötüleşmesi halinde atılabilecek adımları belirliyor. Ankete göre bu iki karar, aynı ticari hesabın parçaları.

Vergi Anlaşması Yatırımları Destekleyebilir

Tayvan hükümeti, daha yakın ekonomik ilişkilerin yatırımlara yarar sağlayacağını savunarak ABD ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması yapılması için de girişimlerde bulundu. Öneri, ABD Senatosu'nda beklemede kaldı.

Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, aynı gelirin iki ülkede de vergilendirildiği durumları düzenliyor. Vergi engellerinin kaldırılması, Tayvan ile ABD arasındaki yatırımları kolaylaştırabilir ve sermayenin her iki yönde de daha fazla akışını teşvik edebilir.

AmCham Tayvan Başkanı Carl Wegner, Washington'daki görüşmelerin ardından temkinli iyimserliğini dile getirdi. Anlaşmanın onaylanma olasılığıyla ilgili olarak şöyle konuştu:

2026, olumlu potansiyeliyle iyi bir yıl gibi görünüyordu.

Onay için bir tarih verilmedi. Büyümeyi değerlendiren şirketler açısından vergi önerisi, güvenlik risklerine hazırlanma gerekliliğinin yanı sıra iş ortamında olası bir iyileşme anlamına geliyor.

Reklam

Tayvan'ın Çip Sanayisi Şirketleri Neden Adada Tutuyor?

Tayvan Yarı İletken İmalat Şirketi (TSMC), küresel dökümhane pazarının yarısından fazlasına sahip. Dökümhaneler, başka şirketler için çip üretiyor ve böylece yarı iletken tasarlayan şirketlerle bu çipleri kullanan ürünler arasında temel bir halka oluşturuyor.

TSMC ile Güney Koreli Samsung, 5 nanometre ölçeğinde çip üreten gelişmiş üretim tesislerini sürdürülebilir biçimde işletme kapasitesine sahip. Bu üretim kapasitesi Tayvan'ı yapay zekâ, 5G altyapısı ve otonom araçlarla buluşturuyor ve güvenlik kaygılarına rağmen şirketlerin adaya bağlılığını açıklamaya yardımcı oluyor.

Tayvan'ın çip üretimindeki önemi sık sık "silikon kalkan" kavramıyla anlatılıyor. Bu görüşe göre, bir çatışmanın küresel tedarik zincirlerinde yol açacağı zarar, diğer ülkelere adanın çevresinde istikrarı korumak için güçlü bir neden sunuyor. Üretimin durması, Tayvan'ın çok ötesindeki şirketleri etkiler.

ABD Ulusal Güvenlik Konseyi'nin, TSMC'nin kaybedilmesine yol açacak bir Çin saldırısının küresel ekonomide 1 trilyon dolarlık aksama yaratacağını tahmin ettiği bildirildi. Bu rakam, tek bir şirketin ve üretim ağının çevresindeki ekonomik riskin boyutunu gösteriyor.

FBI'ın o dönemdeki Direktörü Christopher Wray, 2022'de olası bir işgalin ticari sonuçları konusunda şu uyarıda bulundu:

dünyanın şimdiye kadar gördüğü en yıkıcı ticari aksamalardan birine yol açacağını

Wray, Çin'e uygulanabilecek yaptırımların küresel ekonomiye de zarar vereceğini söyledi:

çok daha büyük ölçekte

Wray, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından uygulanan yaptırımlarla karşılaştırma yaptı. Dolayısıyla şirketler için tehlike, fabrikaların zarar görmesi veya sevkiyatların kesintiye uğramasının ötesine geçiyor. Çatışma sırasında devreye alınacak hükümet kısıtlamaları da ticareti, ödemeleri ve ticari ilişkileri sekteye uğratabilir.

Çip Ticareti Şimdiden Siyasi Kararların Etkisinde

Huawei'nin TSMC ile ilişkisi, teknoloji ticaretinin Washington ile Pekin arasındaki rekabete nasıl bağlandığını gösteriyor. ABD Ticaret Bakanlığı, Çinli teknoloji şirketini 2019'da Varlık Listesi'ne ekledi ve yarı iletken alımlarını kısıtlamak için ihracat kontrollerini değiştirdi.

Varlık Listesi, belirli kuruluşlarla ticarete kısıtlama getirmek için kullanılan bir araç. İhracat kontrolleri ise hangi ürün veya teknolojilerin, hangi koşullarda tedarik edilebileceğini düzenliyor. Bu önlemler, gelişmiş çiplerin önemli alıcılarından biri olan Huawei ile TSMC arasındaki ilişkinin büyük ölçüde değişmesine yol açtı.

Reklam

Taipei yönetimi yakın zamanda Huawei'yi ve Çin Yarı İletken Üretim Uluslararası Şirketi'ni (SMIC) kara listeye aldı. Pekin buna "güçlü önlemler" alma tehdidiyle karşılık verdi. Böylece Tayvan'ın ticari kararları, gelişmiş teknolojiye erişim konusundaki daha geniş rekabetle giderek daha fazla iç içe geçiyor.

Çok uluslu şirketler için bu durum, fiziksel güvenliğin yanı sıra ikinci bir planlama alanı doğuruyor. Bir fabrika çalışmayı sürdürürken müşterilerine, tedarikçilerine veya kullandığı teknolojiye ilişkin kurallar değişebilir. Şirketler Tayvan'da ne kadar faaliyet sürdüreceklerine karar verirken her iki tür kesintiyi de hesaba katmak zorunda.

Askerî Baskı ve Japonya'nın Tahliye Hazırlıkları

Çin, Tayvan'a yönelik 11 milyar dolarlık yeni bir ABD silah paketine karşılık Aralık 2025'te büyük çaplı askerî tatbikatlar düzenledi. Tayvan Ulusal Güvenlik Bürosu, 2025'te Çin askerî uçaklarının Tayvan çevresindeki hava sahasını 3.570 kez ihlal ederek rekor kırdığını bildirdi.

Askerî faaliyetler, Tayvan savunmasını sınamayı ve siyasi baskı kurmayı amaçlıyordu. Faaliyetlerin yoğunluğu, şirketlerin planlamasını daha geniş bir bölgesel güvenlik sorununun parçası haline getirdi. Komşu Japonya da kendi topraklarının yakınında bir çatışma çıkması ihtimaline hazırlanıyor.

Japonya, Tayvan yakınlarındaki uzak Sakishima adalarından 100 binden fazla sivili tahliye etmeye yönelik planlarını açıkladı. Gemi ve uçaklarla bölge sakinleri ve turistler altı gün içinde Kyushu'ya ve Japonya'nın batısındaki diğer prefektörlüklere taşınacak.

Japonya Savunma Bakanlığı, Tayvan'a yaklaşık 100 kilometre uzaklıktaki Yonaguni adasına hava savunma füzeleriyle donatılmış birlikler konuşlandırmayı da planladığını duyurdu. İki haftalık ihtiyaçları karşılayacak malzemelerle donatılmış geçici yer altı sığınaklarının inşasına başlandı. Tokyo ayrıca bir çatışma durumunda Japon şirketlerin "kendi başlarının çaresine bakacağını" bildirdi.

Başlıca gelişmeler birkaç yıla yayılıyor:

  • 2019: ABD Ticaret Bakanlığı, Huawei'yi Varlık Listesi'ne ekleyerek şirketin yarı iletken üretimine erişimini yeniden şekillendiren kısıtlamaları başlattı.
  • 2022: FBI Direktörü Christopher Wray, Tayvan'ın işgalinin büyük çaplı ticari aksamalara yol açacağı uyarısında bulundu. Pekin, Nancy Pelosi'nin Tayvan ziyaretinin ardından diplomatik kanalları da kesti.
  • 2023: Çin'in gözetleme balonu olayı sırasında Pekin, kriz hattından gelen aramaları yanıtlamayı reddetti.
  • Mart 2025: Başkan Donald Trump, ABD ile Japonya arasındaki güvenlik anlaşmasındaki yükümlülüklerin dengesini sorguladı.
  • Aralık 2025'in sonları: AmCham anketinin yapılmasının ardından Çin, Adalet Görevi 2025 tatbikatlarını düzenledi.
  • 28 Ocak 2026: Tayvan'ın önerdiği özel savunma bütçesi engellenmiş durumdayken şirketler acil durum hazırlıklarını artırıyordu.
Reklam

Müttefikler Kendi Sorumluluklarını Değerlendiriyor

Japonya'nın hazırlıkları, ABD müttefiklerinin Washington'ın bölgeye bağlılığına ilişkin kaygılarını yansıtıyor. Başkan Donald Trump, Mart 2025'te ABD ile Japonya arasındaki güvenlik anlaşmasının karşılıklı olmadığından yakındı:

Japonya'yla çok iyi ilişkilerimiz var ama Japonya'yla ilginç bir anlaşmamız var: Biz onları korumak zorundayız, onlar ise bizi korumak zorunda değil.

Bu tür açıklamalar, müttefikleri daha bağımsız acil durum düzenlemeleri geliştirmeye ve savunma harcamalarını artırmaya yöneltti. Japonya'nın tahliye planları, füze konuşlandırmaları ve sığınakları, Tayvan krizi için yapılan hazırlıkların adanın ötesine uzandığını gösteriyor.

Şirketler de benzer bir pratik sorunla karşı karşıya. Hükümetler acil durumda çok sayıda insanı tahliye etmeye hazırlanırken şirketlerin çalışanlarının nasıl ayrılacağını, nereye gideceğini ve hangi faaliyetlerin sürdürülebileceğini belirlemesi gerekiyor. Ulaşım kapasitesi üzerindeki baskı arttıkça tahliye kararları daha da zorlaşıyor.

Şirketlerin Acil Durum Planları Neleri Kapsıyor?

Yabancı şirketlerin hazırlıkları, tedarik zincirlerini çeşitlendirmekten ayrıntılı tahliye prosedürleri hazırlamaya kadar uzanıyor. Temel önlemler arasında alternatif yarı iletken bileşen kaynaklarını belirlemek, bölge dışında yedek üretim tesisleri bulmak ve olası bir abluka senaryosunda lojistik ağlarını sınamak yer alıyor.

Abluka, Tayvan'a giriş çıkışları kısıtlayarak üretim tesisleri sağlam kalsa bile teslimatları tehdit eder. Böyle bir senaryoya hazırlanmak için şirketlerin malzemelerin nasıl geldiğini, bitmiş ürünlerin nasıl gönderildiğini ve hangi güzergâhların kullanılamaz hale gelebileceğini incelemesi gerekir.

Güvenlik danışmanlık şirketi Global Guardian, Fortune 1000 listesinde yer alan şirketlerle masa başı tatbikatları düzenledi. Bu tatbikatlarda yöneticiler, gerçek bir acil durumla karşılaşmadan önce olası senaryolar üzerinde çalışıp kararlar alıyor. Senaryolar, en iyi ve en kötü olasılıkları kapsıyor.

Katılımcılar, görevleri gereği bölgede bulunması zorunlu olmayan personelin ne kadar hızlı tahliye edilebileceğini, hangi uyarı işaretlerinin derhal ayrılmayı gerektireceğini ve bankacılık sistemleri aksarsa Çin ve Tayvan dışındaki finansal varlıklara nasıl erişilebileceğini değerlendiriyor.

Ulusal Güvenlik Ajansı'nın siber güvenlikten sorumlu yöneticisi Rob Joyce, şirket temsilcilerine bu kararları önceden almaları çağrısı yaptı:

İşgalden bir hafta önce, Beyaz Saray'ın bunun yaşanacağını söylemeye başladığı sırada planlamaya başlamak istemezsiniz. Bunu şimdi yapmalı, riskinizi azaltmalı ve kararlarınızı önceden almalısınız.

Reklam

Joyce'un uyarısı uyum ekiplerini ve şirket avukatlarını da kapsıyordu. Savaş; yaptırımlar, ihracat kontrolleri, siber güvenlik, kamu ihalelerinin gereklilikleri ve Yurt Dışı Yolsuzluk Uygulamaları Yasası kapsamındaki rüşvet karşıtı kurallar gibi konularda acil sorunlar doğururdu. İnsanları ve üretimi koruma çabalarının yanı sıra hangi işlemlerin yasal kalacağına da karar verilmesi gerekirdi.

Şirketlerin İzleyebileceği Ekonomik Uyarı İşaretleri

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) analistleri, Pekin'in Tayvan'a ilişkin niyetlerine işaret edebilecek ekonomik göstergeler belirledi. Olası uyarı işaretleri para hareketleri, stratejik mallar ve insanların Çin'den ayrılabilme imkânıyla ilgili.

Olası önlemler arasında sınır ötesi sermaye hareketlerine daha sıkı kontroller getirilmesi, ABD tahvilleri dahil yurt dışında tutulan Çin varlıklarının hızla satılması, kritik maden ihracatının durdurulması ve Çinli seçkinlerin yurt dışı seyahatlerinin kısıtlanması bulunuyor. Bu adımlar Pekin'in dış baskılara hazırlanmasına yardımcı olabilir; ancak niyetini erkenden açığa çıkarma riski de taşır.

Sermaye kontrolleri, paranın bir ülkeye girişini veya ülkeden çıkışını kısıtlıyor. Varlık satışları fonları ülkeye geri getirebilir, maden ihracatına getirilen sınırlamalar ise yurt dışındaki sanayileri etkileyebilir. Bu adımların hızla atılması, askerî bir harekât başlamadan önce stokçuluğu veya piyasa paniğini tetikleyerek Çin'e maliyet çıkarabilir.

Çin, dış baskılara maruz kalma riskini azaltmak için birkaç yıldır çeşitli adımlar atıyor. Bunlar arasında uluslararası finansta ABD dolarına bağımlılığı azaltmak, kritik emtiaları stoklamak ve devlet kurumlarının yabancı yazılımları kullanmayı bırakmasını zorunlu kılmak var.

CSIS analistleri bu hazırlıkları, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinden önce izlediği stratejiyle karşılaştırıyor. "Kale Rusya" olarak bilinen yaklaşım, uluslararası rezervlerin artırılmasını ve dolar cinsinden varlıklara bağımlılığın azaltılmasını içeriyordu.

Analistler, hükümetlerin ekonomik uyarı işaretlerine vereceği tepkiler konusunda da temkinli olunması çağrısı yapıyor. Gözlemciler, Moskova'nın ekonomik önlemlerini yaklaşan işgalin başlıca göstergeleri olarak yorumlayamadı. Analistler, politika yapıcıların Çin'in hazırlıklarını da benzer biçimde tanımakta ve bunlara karşı harekete geçmekte zorlanabileceğinden endişe ediyor.

Tayvan'ın Savunma Bütçesi Siyasi Dirençle Karşı Karşıya

Başkan Lai Ching-te, sekiz yıla yayılacak yaklaşık 40 milyar dolarlık özel bir savunma bütçesi önerdi. Bütçe; yeni füze savunma sistemlerini, uzun mesafelerde yüksek isabetle hedefleri vurabilecek silahları ve insansız sistemleri finanse edecek.

Reklam

Tayvan yasama organını kontrol eden muhalefet partileri, Aralık 2025'ten bu yana tasarıyı en az sekiz kez engelledi. Partiler, belirli tedarik planları hakkında daha fazla şeffaflık talep ederken önemli bir savunma önerisi beklemede kaldı; yabancı şirketler ise kendi acil durum düzenlemelerini güçlendirdi.

Trump yönetimi, Tayvan'dan savunma harcamalarını 2030'a kadar gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yaklaşık yüzde 2,4'ünden yüzde 5'ine çıkarmasını istedi. GSYH, bir ekonominin büyüklüğünü ölçüyor. Önerilen hedef, savunmaya ayrılan payın iki katından fazla artması anlamına geliyor.

ABD'nin fiilî büyükelçiliği görevini yürüten Amerikan Enstitüsü'nün Tayvan'daki temsilciliği, Lai'nin özel bütçesine açıkça destek verdi. Kurumun Direktörü Raymond Greene şöyle dedi:

Tayvanlı askerlerin şimdi ihtiyaç duyduğu şey, görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli araçlar.

Taipei'deki gecikmeler, Washington'da Tayvan'ın kendini savunma isteğine ilişkin şüpheleri artırabilir. Güvenlik desteğine duyulan güven, şirketlerin adaya yatırım yaparken dikkate aldığı genel hesabın parçası olduğu için bu şüpheler yatırım ortamını da etkiliyor.

ABD Stratejisi Caydırıcılıkla Belirsizliği Bir Araya Getiriyor

Trump yönetiminin 2026 Ulusal Savunma Stratejisi, Birinci Ada Zinciri boyunca "engellemeye dayalı savunma" vaat ediyor. Bu yaklaşım, Batı Pasifik'te önemli bir sınırı oluşturan adalar zinciri boyunca rakibin askerî hedeflerine ulaşmasını önlemeyi amaçlıyor.

Strateji, Tayvan konusunda belirli taahhütler içermeyerek diplomatik manevra alanını korumak amacıyla bir "boşluk" bırakıyor. Bu sessizlik caydırıcılığı sürdürürken başkana hareket serbestisi sağlamayı hedefliyor. Eleştirmenler ise Washington'ın nasıl karşılık vereceği konusunda müttefikler ve olası düşmanlar arasında kafa karışıklığı yaratma riski taşıdığını savunuyor.

Belge, ABD ordusu ile Çin Halk Kurtuluş Ordusu arasındaki iletişimi de stratejik öncelik olarak tanımlıyor; "stratejik istikrar" sağlamayı ve kazara savaş çıkmasını önlemenin yollarını bulmayı amaçlıyor. Kriz iletişimi, bir olay tırmanmadan önce iki tarafın niyetlerini açıklığa kavuşturmasını sağlamayı hedefliyor.

Pekin, gerilim dönemlerinde iletişimi kesmeyi daha önce bir araç olarak kullandı. Nancy Pelosi'nin 2022'de Tayvan'ı ziyaret etmesinin ardından diplomatik kanalları kesti; 2023'te Çin gözetleme balonu olayı sırasında kriz hattından gelen aramaları yanıtlamadı.

ABD'nin eski Hint-Pasifik koordinatörü Kurt Campbell, Pekin'le kurulan kriz hatlarının sorununu şöyle anlattı:

Boş odalarda durmaksızın çalıyorlar.

Acil durum planları yapan şirketler açısından askerî güç, siyasi taahhütler ve çalışan iletişim kanalları güvenlik ortamının tüm parçalarını oluşturuyor. Washington'ın stratejisi, daha güçlü bir savunma duruşunu belirli tepkilere ilişkin belirsizlikle birleştiriyor.

Reklam

Şirketler Tayvan'dan Vazgeçmeden Alternatif Arıyor

Kurumsal yatırımcılar, dünyanın en büyük 1.600 şirketinin yarısından fazlasının Çin'e "bağımlılıkları" nedeniyle yüksek risk altında olduğunu tahmin ediyor. ABD ve Çin teknoloji sektörlerinin giderek ayrışması, ticari ilişkiler siyasi kararların etkisine daha fazla girdikçe hem riskler hem de fırsatlar doğuruyor.

Google ve Apple, jeopolitik risklere ve Çin'in daha önceki Sıfır Covid politikalarına ilişkin kaygılar nedeniyle üretim faaliyetlerinin bir kısmını Çin'den Vietnam'a taşıdı. Bu değişiklikler, şirketlerin bölgedeki başka üretim ağlarına bağımlılığını sürdürürken faaliyetlerinin bazı bölümlerini nasıl başka yerlere kaydırabildiğini gösteriyor.

Tayvan yarı iletken üretiminde vazgeçilmez bir konuma sahip olduğu için birçok sektörde tam ayrışma gerçekçi değil. Bazı montaj faaliyetlerini başka yere taşımak, gelişmiş çip üretim kapasitesinin yerine yenisini koymaktan farklı bir iş.

Bu nedenle birçok şirket için pratik seçenek, operasyonların bir kısmını sürdürürken personelin hızla tahliye edilmesini gerektirecek bir duruma nasıl hazırlanacağını belirlemek. Alternatif tedarikçiler, üretim tesisleri ve fonlara erişim riski azaltabilir; yatırımların sürmesi ise şirketlerin Tayvan'da hâlâ değer gördüğünü yansıtıyor.

AmCham anketi bu yaklaşımı sayılarla ortaya koyuyor: Katılımcıların yüzde 46'sı iş sürekliliği planlarını gözden geçirirken yüzde 92'si yatırımlarını sürdürmeyi veya artırmayı planlıyordu. Önceki yıl ciddi aksama yaşadığını bildirenlerin yüzde 7'de kalması, ağır bir krize hazırlıkla mevcut faaliyetlere duyulan güvenin neden bir arada bulunabildiğini açıklıyor.

Öne Çıkanlar

  • AmCham Tayvan'ın 2026 anketine, katılmaya uygun 411 üyesinin 206'sı yanıt verdi.
  • Katılımcıların yüzde 46'sı iş sürekliliği planlarını gözden geçiriyordu; bu oran bir yıl önce yüzde 40'tı.
  • Katılımcıların yüzde 92'si yatırımlarını sürdürmeyi veya artırmayı planlarken yüzde 7'si önceki yıl Tayvan Boğazı'ndaki gerilimler nedeniyle ciddi aksama yaşadığını bildirdi.
  • Ulusal güvenlik, iş dünyasının algıladığı riskler arasında ilk sırada yer aldı; kişisel kaygı düzeyi beş üzerinden üçte kaldı.
  • TSMC'nin küresel dökümhane pazarının yarısından fazlasına sahip olması, Tayvan'ın çip sanayisini yatırım kararlarının merkezinde tutuyor.
  • Japonya, Tayvan yakınlarındaki adalardan altı gün içinde 100 binden fazla sivili tahliye etmeyi planladı.
  • Lai Ching-te'nin sekiz yılda yaklaşık 40 milyar dolarlık savunma bütçesi önerisi, Aralık 2025'ten bu yana en az sekiz kez engellenmişti.
  • ABD savunma stratejisi, Birinci Ada Zinciri boyunca savunmayı; Tayvan konusunda belirsizlik ve Çin'le askerî iletişimi geliştirme çabalarıyla bir araya getiriyor.
  • Şirketlerin hazırlıkları; personel tahliyesini, alternatif üretim olanaklarını, finansal kaynaklara erişimi ve olası acil durum kısıtlamalarına uyumu kapsıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir