14 Yıllık Müzakerelerin Ardından Timor-Leste ASEAN’ın 11. Üyesi Olmaya Hazırlanıyor

11 dakikalık okuma
14 Yıllık Müzakerelerin Ardından Timor-Leste ASEAN’ın 11. Üyesi Olmaya Hazırlanıyor

Güneydoğu Asya’nın başlıca bölgesel forumunda bir koltuk

Timor-Leste’nin, 26 Ekim 2025’te Kuala Lumpur’da düzenlenecek 47. ASEAN Zirvesi’nde Güneydoğu Asya Uluslar Birliği’nin (ASEAN) 11. üyesi olması bekleniyor. Planlanan üyelik, yaklaşık 1,3 milyon nüfuslu bir ülkeyi bölgenin başlıca diplomatik ve ekonomik forumuna dahil ederek 2011’de başvuru ile başlayan üyelik sürecini tamamlayacak.

İçindekiler
  1. Güneydoğu Asya’nın başlıca bölgesel forumunda bir koltuk
  2. Bağımsızlıktan Kuala Lumpur zirvesine
  3. Hazırlık konusundaki belirsizlik neden bu kadar uzun sürdü?
  4. Malezya ve bölgesel destekçiler süreci ilerletiyor
  5. Myanmar ve Timor-Leste siyasi anlaşmazlığı yumuşatıyor
  6. Daha büyük bir pazar, ancak ülke içinde yapılması gereken işler var
  7. Ticarette uyum ve çeşitlendirme ihtiyacı
  8. Güneydoğu Asya’nın ötesine uzanan bağları olan genç bir demokrasi
  9. Bölgesel bir platformdan ortaklarla dengeli ilişkiler
  10. ASEAN yeniden genişleyebilir mi?
  11. İlk yıl hazırlıkları ve kamuoyunun beklentilerini sınayacak
  12. Bilinmesi gerekenler

15 Ekim itibarıyla ASEAN üyeleri, üyelik yol haritasında kaydedilen ilerlemenin ve aylar süren son kontrollerin ardından tam üyeliği onayladı. Bu yıl ASEAN dönem başkanlığını yürüten Malezya, kalan adımları ve liderlerin zirvede onaylayacağı hukuki belgeleri koordine etti. ASEAN Genel Sekreteri, bakanlara belgelerin planlandığı şekilde hazırlandığını bildirdi.

Timor-Leste’nin üyelik hedefi, 2002’deki bağımsızlığına dayanıyor. ASEAN, 2022’de ülkeyi kabul etme konusunda ilke olarak anlaşmış, ardından 2023’te gözlemci statüsü vermişti. Üyelik süreci, örgütün daha ayrıntılı kabul kuralları ve hazırlık ölçütleri geliştirmesini yansıtacak şekilde ASEAN tarihinin en uzun süreci oldu.

Üyelik, çok daha büyük bir bölgesel pazara erişim, daha yakın diplomatik işbirliği ve genç bir ülkenin kurumlarına destek vaat ediyor. Bunun yanında ciddi yükümlülükler de getiriyor: Timor-Leste’nin kapsamlı komite çalışmalarına yetkililer göndermesi, yasalarını bölgesel anlaşmalarla uyumlu hale getirmesi ve işletmelerini artan rekabete hazırlaması gerekiyor.

Malezya Başbakanı Enver İbrahim, üyeliği dönem başkanlığının başlıca hedeflerinden biri yaptı. Daha önce Timor-Leste’nin hazır olup olmadığını sorgulayan Singapur, artık nihai kararı destekliyor. Endonezya, Brunei, Tayland, Kamboçya, Filipinler ve diğer üyeler de yıllardır ülkenin kabulünü destekliyor. Myanmar ile yakın zamanda diplomatik ilişkilerin yeniden kurulması da son aşamada siyasi bir anlaşmazlığın yumuşamasını sağladı.

Reklam

Bağımsızlıktan Kuala Lumpur zirvesine

Timor-Leste’nin üyelik yolculuğu yirmi yılı aşkın zamana yayıldı. ASEAN, 2011’deki resmî başvurunun ardından ülkenin üyeliğe hazır olup olmadığını değerlendirmek üzere ekipler gönderirken, üye hükümetler ülkenin örgütün ekonomik ve idari gerekliliklerini karşılayıp karşılayamayacağını tartıştı.

2022’de varılan ilke anlaşması, süreci üyeliğin tartışılmasından katılım koşullarının yerine getirilmesine yönelik çalışmalara dönüştürdü. 2023’te verilen gözlemci statüsü, Timor-Leste’nin tam üyeliğe hazırlanırken zirve ve bakanlar toplantılarına katılmasına imkân tanıdı.

  • 2002: Timor-Leste bağımsız oldu ve ASEAN üyeliği için girişimlere başladı.
  • 2011: Hükümet resmî üyelik başvurusunu sundu.
  • 2022: ASEAN liderleri, Timor-Leste’nin 11. üye olarak kabul edilmesi konusunda ilke olarak anlaştı.
  • 2023: Timor-Leste gözlemci statüsü aldı ve ASEAN ayrıntılı bir üyelik yol haritası kabul etti.
  • 2024: Timor-Leste Dünya Ticaret Örgütü’ne katıldı.
  • 2025: Malezya düzenli ilerleme incelemelerini koordine etti; dışişleri bakanları yılın ortasında nihai belgelerin hazırlanmasının hızlandırılmasında anlaştı.
  • 26 Ekim 2025: Kuala Lumpur’daki 47. ASEAN Zirvesi’nde resmî kabulün gerçekleşmesi planlanıyor.

2023 yol haritası; heyetlere personel sağlamak, ASEAN etkinliklerine ev sahipliği yapmak ve mevzuatı topluluk anlaşmalarıyla uyumlu hale getirmek gibi somut gereklilikler belirledi. 2025 boyunca ASEAN Koordinasyon Konseyi Çalışma Grubu, bu gereklilikler doğrultusunda kaydedilen ilerlemeyi denetlemeyi sürdürdü. ASEAN’ın üyelik sürecindeki ilerleme incelemesine ilişkin açıklaması, bu resmî süreci anlatıyor.

Kuala Lumpur’da bir araya gelen dışişleri bakanları, kabul bildirgesi ve Timor-Leste’nin ASEAN Şartı’nı kabul ettiğini gösteren belgenin hazırlanmasını hızlandırma konusunda anlaştı. Şart, örgütün yönetim kurallarını belirliyor. Bu belgelerin tamamlanması, siyasi uzlaşmayı üyeliğe dönüştürmek için gereken hukuki çalışmayı oluşturuyor.

Hazırlık konusundaki belirsizlik neden bu kadar uzun sürdü?

Timor-Leste ekonomisinin 2023’teki büyüklüğü yaklaşık 2,1 milyar ABD dolarıydı ve ekonomi hâlâ büyük ölçüde petrol gelirlerine bağımlı. Greater Sunrise gaz sahası projesi çıkmaza girmiş durumda; tarım, balıkçılık, turizm ve hafif sanayiyi büyütme çabaları ise ekonomiyi sınırlı ölçüde çeşitlendirebildi.

Ulaşım altyapısı ve dijital ağlar yatırım gerektiriyor. Özel sektör henüz gelişme aşamasında ve birçok yerel işletmenin Güneydoğu Asya’nın diğer bölgelerindeki şirketlerle rekabet edebilmesi için desteğe ihtiyacı var. Üyeliği değerlendiren hükümetler, çok küçük ve az gelişmiş bir ekonominin katılmasının ASEAN Ekonomik Topluluğu’nun daha sıkı ekonomik bütünleşmeye yönelik ilerleyişini yavaşlatıp yavaşlatmayacağını sorguladı.

Reklam

ASEAN’ın idari yükümlülükleri de kaygı yaratan bir başka konuydu. Örgüt, siyasi ve güvenlik, ekonomik, sosyal ve kültürel sütunlarında her yıl binlerce toplantı düzenliyor. Üyelerden her üye ülkenin başkentinde büyükelçilik bulundurmaları, teknik oturumlara katılmaları ve çok sayıda hukuki belgeye taraf olmaları bekleniyor.

Timor-Leste’nin bu yükümlülükleri yerine getirmesi için zirvelere lider göndermesi yeterli değil. Ulusal tutumları hazırlayabilecek, anlaşmaları müzakere edebilecek ve ayrıntılı komite görüşmelerini takip edebilecek diplomatlardan, ekonomistlerden, hukukçulardan ve teknik personelden oluşan kadrolara ihtiyacı var.

Portekizce Timor-Leste’nin resmî dillerinden biri; ASEAN çalışmalarının çoğu ise İngilizce yürütülüyor. Bu nedenle yol haritası, İngilizce çalışabilecek bir kamu hizmeti oluşturulmasını da kapsıyor. Dili’nin üç sütunun tamamında temsil boşlukları oluşmadan katılım sağlayabilmesi için yetkililerin, çevirmenlerin ve analistlerin eğitilmesi gerekiyor.

Malezya ve bölgesel destekçiler süreci ilerletiyor

Malezya, diplomatik baskıyı pratik destekle birleştirdi. Enver, Cakarta’daki ASEAN Sekretaryası bünyesinde Timor-Leste için çalışan birime 200 bin ABD doları taahhüt ederken Malezya, yüzlerce Timorlu kamu görevlisine yönelik programları finanse etti. Diğer üye ülkeler ve ortaklar da ülkenin ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel taahhütlerini yerine getirme kapasitesini geliştirmesine destek verdi.

Endonezya, Malezya, Brunei, Tayland, Kamboçya ve Filipinler, ASEAN’ın Timor-Leste’yi topluluğa dahil etmesi ve ülkenin içeriden gelişmesine yardımcı olması gerektiğini savundu. Bu yaklaşım, üyeliği kabul öncesinde yerine getirilmesi gereken hazırlık çalışmalarıyla birlikte, ilerlemenin sürdürülmesine yönelik bir çerçeve olarak görüyor.

Singapur’un desteği, daha önceki kaygıları gideren yol haritası aşamalarının tamamlanmasının ardından geldi. ASEAN Genel Sekreteri’nin hukuki belgelerin Kuala Lumpur’da liderlerin imzasına hazır olacağı yönündeki güvencesi, Timor-Leste’nin katılmaya hazır olduğu konusunda oluşan uzlaşmayı yansıtıyordu.

Tayland’ın Timor-Leste ile ilişkisi, 1999’daki şiddet olaylarının ardından oynadığı role de dayanıyor. O dönemde Birleşmiş Milletler yönetimine Taylandlı komutanlar liderlik etmişti. Bangkok, Timor-Leste’nin kuralları yerine getirmesinin ardından katılabileceği pratik bir birlikte yaşama modeli olarak ASEAN’ı uzun süredir öne çıkarıyor.

Malezya, Timor-Leste’nin bazı ekonomik taahhütleri üç ila beş yıl içinde tamamen yerine getirebilmesine imkân tanıyacak bir geçiş dönemi için de baskı yaptı. Önerilen yaklaşım, Laos, Vietnam ve Myanmar’ın üyelik sürecinde uygulanan kademeli takvimleri örnek alıyor; böylece gelişmekte olan bir ekonomi, bölgesel topluluğa katılırken uyum sağlamak için zaman kazanıyor.

Reklam

Myanmar ve Timor-Leste siyasi anlaşmazlığı yumuşatıyor

Myanmar’daki askerî yönetim, Timor-Leste’nin 2021 darbesinin ardından seçilmiş milletvekillerince kurulan Ulusal Birlik Hükümeti’ne verdiği desteğe itiraz etti. Askerî yönetim, Dili’yi içişlerine müdahale etmekle suçlayarak teknik üyelik incelemelerinin yanı sıra siyasi bir engel de oluşturdu.

ASEAN, askerî yönetimin örgütün beş maddelik barış planını uygulamaması nedeniyle 2021’den bu yana Myanmar’ı üst düzey toplantılardan dışladı. Bu tecrit, Myanmar’ın Timor-Leste’nin üyeliği konusunda uzlaşmayı engelleme imkânını sınırladı.

Kuala Lumpur zirvesi öncesinde Timor-Leste ve Myanmar, diplomatik ilişkileri yeniden kurma ve ASEAN’ın kurucu ilkelerine saygıyı teyit etme konusunda anlaştı. Karşılıklı temaslar gerginliği düşürdü ve üyelikteki son adımın önünü açmaya yardımcı oldu.

ASEAN, uzlaşmaya ve üyelerin içişlerine karışmamaya önem veriyor. Timor-Leste bu çerçeveye, medeni özgürlükler ve rekabetçi seçimler konusunda güçlü bir sicille katılacak. Örgütün otoriter sistemlerin hâkimiyetinde olduğunu söyleyen eleştirilerin bulunduğu bir dönemde, ülkenin üyeliği ASEAN’a demokratik bir ses katıyor. Blok ayrıca vatandaşları ve uluslararası ortakları nezdindeki güvenilirliğini güçlendirmeye çalışıyor.

Daha büyük bir pazar, ancak ülke içinde yapılması gereken işler var

Timor-Leste, 680 milyondan fazla insanın yaşadığı bir bölgesel pazara katılacak. Yaklaşık 1,3 milyon kişilik iç pazara hizmet veren işletmeler için bu; daha fazla müşteri bulma, üretimde kullanılan girdileri daha iyi koşullarda satın alma ve komşu ülkelerdeki şirketlerle ortak girişimler kurma fırsatı yaratıyor.

ASEAN’da bölge içi gümrük vergileri daha düşük, lojistik bağlantıları daha güçlü ve tedarik zincirleri daha bütünleşmiş durumda. Gümrük vergisi, sınırdan geçen mallara uygulanan vergidir. Daha düşük vergiler ve daha sorunsuz ulaşım ticareti ucuzlatabilir; tedarik zincirleri ise bitmiş bir ürünün farklı parçalarını üreten işletmeleri birbirine bağlar.

Üyelik, Timor-Leste’yi Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık aracılığıyla ASEAN’a bağlı ortaklar ağına da dahil ediyor. Uygulamadaki kazanımlar, yerel şirketlerin alıcıların talep ettiği malları üretebilmesine, gerekli standartları karşılamasına ve ürünleri güvenilir biçimde teslim etmesine bağlı olacak.

Timorlu şirketlerin üretimi geliştirmek ve müşteri bulmak için desteğe ihtiyacı var. Hükümetin ticaret prosedürlerini basitleştirmesi, gümrük sistemlerini güçlendirmesi ve güvenilir altyapıya yatırım yapması gerekiyor. Bu iyileştirmeler olmadan, daha büyük potansiyel pazara birçok işletmenin erişmesi zor olacak.

Reklam

Ticarette uyum ve çeşitlendirme ihtiyacı

Petrole bağımlılık, üyelik sonrasında Timor-Leste’nin önündeki temel meselelerden birini ekonomik çeşitlendirme haline getiriyor. Ulusal serveti bünyesinde tutan bir kamu yatırım fonu olan egemen varlık fonundan yapılan büyük çekimler, hâlâ petrol gelirlerine dayanan ekonomiyi destekliyor. Tarım, balıkçılık, turizm ve hafif imalat, istihdam ve gelir kaynaklarını genişletebilecek olası alanlar arasında.

Endonezyalı şirketlerle deniz yosunu işleme, balıkçılık ve küçük ölçekli imalat alanlarında kurulacak ortak girişimler umut vadediyor. Bölgesel erişim bu işletmelerin sürdürülebilir bir ölçeğe ulaşmasına yardımcı olabilir; ancak ihracatın artırılabilmesi için önce ülke içindeki üretim kapasitesinin büyümesi gerekiyor.

Laos, Vietnam ve Myanmar, ASEAN serbest ticaret düzenlemelerine katılırken sektörlere rekabet etmeyi öğrenmeleri için zaman tanıyan kademeli takvimler kullandı. Timor-Leste, gümrük tarifeleri, standartlar ve gümrük prosedürlerindeki değişikliklere hazırlanırken bu yaklaşımı örnek alabilir.

Timor-Leste’nin geriye kalan ekonomik yükümlülükleri için uygulanacak kesin takvim açıklanmadı. Malezya bazı taahhütlerin yerine getirilmesi için üç ila beş yıllık bir dönemi savundu. Dili’nin reformları, uygulama kapasitesine uygun gerçekçi bir takvimle eşleştirmesi gerekecek.

Timor-Leste’nin 2024’te Dünya Ticaret Örgütü’ne katılması, yasa ve prosedürleri bölgesel ve küresel ticaret kurallarıyla uyumlu hale getirmek için bir temel sağlıyor. Sınır kurumlarının yine de modernize edilmesi gerekiyor. Daha iyi limanlar, yollar ve dijital sistemler ticareti hızlandırıp ucuzlatabilir.

Yatırım için işletmelerin faaliyet gösterebilmesini sağlayan fiziksel güvenlik, anlaşmazlıkların çözülebilmesini sağlayan hukuki güvence ve arazi mülkiyetiyle teminatların güvenilir olmasını sağlayan açık mülkiyet hakları da gerekiyor. Teminat, bir kredinin güvence altına alınması için rehin verilen maldır. Daha güçlü kurumlar, komşu ülkelerin kaygı duyduğu sınır aşan suçların Timor-Leste’yi merkez olarak kullanmasını önlemeye de yardımcı olabilir.

Güneydoğu Asya’nın ötesine uzanan bağları olan genç bir demokrasi

Timor-Leste nüfusunun yaklaşık yüzde 74’ü 35 yaşın altında. ASEAN, yönetişim ve kalkınma tartışmalarına farklı bir bakış açısı katabilecek deneyime sahip genç bir demokrasiyi bünyesine katacak.

Dili, örgütü Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu’na da bağlıyor. Zirvenin konuğu olarak Brezilya cumhurbaşkanının Kuala Lumpur’da bulunması bekleniyor; bu da Portekizce konuşulan dünyaya yönelik açılımın büyüdüğünü gösteriyor.

Timor-Leste’nin Pasifik Adaları Forumu üyeliği de bir başka bağlantı sağlıyor. Dış güçlerin bölgeye giderek daha fazla ilgi gösterdiği bir dönemde ülke, ASEAN’ın Pasifik ortaklarıyla ilişkiler geliştirmesine yardımcı olabilir.

Reklam

Endonezya ile Avustralya arasındaki konumu ve önemli deniz yolları üzerindeki yeri, Timor-Leste’nin diplomatik bağlarına stratejik ağırlık katıyor. Üyelik, ülkenin coğrafyasının yanı sıra siyasi ve kültürel bağlantılarını da ASEAN’ın bölgesel tartışmalarına taşıyor.

Bölgesel bir platformdan ortaklarla dengeli ilişkiler

Timor-Leste, 2023’te imzalanan Kapsamlı Stratejik Ortaklık ile Çin’le ilişkilerini üst düzeye çıkardı. Washington ile Milenyum Mücadelesi Kurumu anlaşmasının yanı sıra Avustralya ve ABD ile güvenlik ilişkilerini de sürdürüyor.

Dili’nin yaklaşımı, tek bir ortağa bağımlı hale gelmeden yatırım ve eğitim olanakları çekmek. ASEAN üyeliği, komşu hükümetlerle ilişkileri yönetmek için istikrarlı bir bölgesel platform sunuyor.

Avrupa Birliği, Çin, Avustralya ve ABD ile birlikte Timor-Leste’nin daha geniş dış politika dengesinin parçası olmaya devam edecek. ASEAN içinde Dili’nin, Güney Çin Denizi ve Myanmar gibi hassas konularda yakın eşgüdüm sağlaması gerekecek.

Uzlaşma, üyelerin birlikte hareket etmeden önce anlaşmaya varmaya çalışması demek. Yeni üyenin etkili katılımı için hem açık ulusal tutumlara hem de öncelikleri kendisininkinden farklı olabilecek hükümetlerle çalışma becerisine ihtiyacı olacak.

ASEAN yeniden genişleyebilir mi?

Güneydoğu Asya ile bağları nedeniyle Papua Yeni Gine’nin olası bir genişleme kapsamında ele alınması gündeme geldi. Bazı liderler ve analistler, ASEAN’ın bu ülkeyi daha sonraki bir aşamada değerlendirmesi gerektiğini savunuyor.

Diğerleri, mevcut üyeler daha güçlü bir ortak vizyonda uzlaşmadan yeni ülkelerin kabul edilmesinin birliği zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor. On üye arasında bile uzlaşma sağlamak zor; kurumları kırılgan veya bağlantıları sınırlı ülkeler ortak eylemleri yavaşlatabilir ve kalkınma farklarını büyütebilir.

Timor-Leste’nin üyeliği bu farklı görüşleri öne çıkarıyor: destekçiler bir ülkeyi bölgesel işbirliğine dahil etme fırsatı görüyor; kapasiteye ilişkin kaygılar ise katılımın neden bu kadar uzun bir hazırlık süreci gerektirdiğini açıklıyor.

Daha fazla genişleme konusundaki tartışmalar Kuala Lumpur zirvesinin ardından da sürecek. Ancak öncelik, ASEAN’ın 11. üyesinin katılmak için yıllarca hazırlandığı örgütte etkin biçimde yer almasına yardımcı olmak.

Reklam

İlk yıl hazırlıkları ve kamuoyunun beklentilerini sınayacak

Timor-Leste’nin çok sayıda anlaşmayla hukuki uyum çalışmalarını sürdürürken yüzlerce komitede işleyen bir varlık göstermesi gerekecek. Malezya ve diğer ortakların desteklediği kamu görevlisi eğitimleri bir başlangıç; ancak Dili’nin müzakereleri ve teknik çalışmaları yürütebilecek yetkililer yetiştiren sürekli bir sisteme ihtiyacı var.

Diplomatik iş yüküyle birlikte ekonomik hazırlık da sürecek. İşletmelerin bölgesel fırsatlardan yararlanabilmesi için gümrük reformu, altyapı yatırımları ve yerel üreticilere destek birlikte ilerlemeli. Kademeli bir takvim, sınır kurumları ve işletmeler kapasitelerini geliştirirken uyum için zaman sağlayabilir.

Timor-Leste vatandaşları üyeliğin istihdam, yatırım ve daha iyi hizmetler getirmesini umuyor. Öğrenci değişimleri, kamu görevlilerine yönelik burslar, Doğu Endonezya ile turizm bağlantıları ve yerel hizmetleri geliştiren pilot projeler, ilk dönemde sağlanabilecek kazanımlar arasında.

Hükümetin, daha büyük ekonomik kazanımların ne kadar sürede gerçekleşebileceğini açıklaması gerekecek. ASEAN üyeliği fırsatlar yaratıyor; ancak ailelerin ve işletmelerin bu fırsatlardan ne hızla yararlanacağı, üretim, ulaşım, kamu yönetimi ve yatırım koşullarındaki somut değişikliklere bağlı.

Bir sonraki planlı aşama, liderlerin resmî kabulü tamamlamasının beklendiği 26 Ekim’de Kuala Lumpur’da gerçekleşecek. Törenin ardından, uzun süren diplomatik kampanyayı düzenli katılıma ve ülke içinde somut kazanımlara dönüştürmek için çalışılacak.

Bilinmesi gerekenler

  • Timor-Leste’nin, 26 Ekim 2025’te Kuala Lumpur’da düzenlenecek 47. ASEAN Zirvesi’nde ASEAN’ın 11. üyesi olması planlanıyor.
  • Ülke 2002’de bağımsız oldu, 2011’de başvurdu, 2022’de üyelik konusunda ilke anlaşması aldı ve 2023’te gözlemci statüsü kazandı.
  • Malezya son adımları koordine etti, eğitimleri finanse etti ve ASEAN Sekretaryası bünyesindeki Timor-Leste birimine 200 bin ABD doları taahhüt etti.
  • Singapur, daha önceki hazırlık kaygılarının giderilmesinin ardından üyeliği destekliyor; diğer bölgesel ülkeler de uzun süredir destek veriyor.
  • Dili’nin Myanmar’daki muhalefete desteğiyle ilgili anlaşmazlığın ardından Timor-Leste ve Myanmar diplomatik ilişkileri yeniden kurma konusunda anlaştı.
  • Ekonominin 2023’teki büyüklüğü yaklaşık 2,1 milyar ABD dolarıydı ve ülke petrol gelirlerine bağımlı olmaya devam ediyor.
  • Malezya, bazı ekonomik taahhütlerin yerine getirilmesi için üç ila beş yıl önerdi; kesin takvim açıklanmadı.
  • 2024’te Dünya Ticaret Örgütü’ne katılım, bölgesel ve küresel ticaret kurallarıyla uyum çalışmalarını destekliyor.
  • Timor-Leste nüfusunun yaklaşık yüzde 74’ü 35 yaşın altında. Üyelik, Portekizce konuşulan ülkeler ve Pasifik ortaklarıyla bağları da ASEAN’a taşıyor.
  • Öncelikli işler arasında ASEAN çalışmalarına personel sağlamak, işletmeleri rekabete hazırlamak ve üyeliği istihdam, yatırım ve daha iyi hizmetlere dönüştürmek bulunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir