Güney Kore'de 40'lı yaşlardakiler arasında intihar, önde gelen ölüm nedeni olarak kanseri geride bıraktı

12 dakikalık okuma
south korea, street, seoul, dusk, sunset, nature, city, landscape, film photography, alley

Orta yaşlardaki ölümler yeni bir dönüm noktasına işaret ediyor

İntihar, 1983'te kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana ilk kez, 2024'te Güney Kore'de 40'lı yaşlardaki kişilerin önde gelen ölüm nedeni olarak kanseri geride bıraktı. Kore İstatistik Kurumu, ülke genelinde intihar nedeniyle 14.872 ölüm kaydetti. Bu sayı 2023'e göre yüzde 6 artışa ve son 13 yılın en yüksek yıllık toplamına işaret ediyor.

İçindekiler
  1. Orta yaşlardaki ölümler yeni bir dönüm noktasına işaret ediyor
  2. Gençler ve erkekler ağır bir yük taşıyor
  3. 40'lı yaşlarda iş, borç ve bakım sorumlulukları iç içe geçiyor
  4. Damgalanma ve bakım hizmetlerindeki eksiklikler desteği geciktiriyor
  5. Ulusal oran OECD ortalamasının çok üzerinde
  6. Yerel koşullar riski şekillendiriyor
  7. Veriler zaman içinde nasıl değişti?
  8. Yaşlanan ülke iki sağlık sorunuyla karşı karşıya
  9. Önleme çalışmaları sonuç verdi
  10. Destek, iş ve aile yaşamına uyum sağlamalı
  11. Yardım için hemen başvurabilirsiniz
  12. Öne Çıkanlar

40'lı yaşlardaki kişiler arasında intihar, tüm ölümlerin yüzde 26'sını oluştururken kanserin payı yüzde 24,5 oldu. Bu yaş grubundaki intihar oranı 100 bin kişide 31,6'dan 36,2'ye yükseldi. Bu ölçüt, yaş grubunun nüfusuna kıyasla intihar nedeniyle hayatını kaybeden kişi sayısını ifade ederken, yüzde ise tüm nedenlere bağlı ölümler içinde intiharın payını gösteriyor.

Güney Kore'nin ulusal intihar oranı 100 bin kişide 29,1'e ulaşarak 2011'den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Ülke, gençler arasında süregelen bir krizle zaten karşı karşıyaydı. Yeni veriler, bu kaygıyı hane gelirinden sorumlu olma, çocuk yetiştirme ve yaşlı akrabalara bakma sorumluluklarını çoğu zaman üstlenen bir yaş grubuna da taşıyor.

Kanser, tüm yaş gruplarında ülkenin önde gelen ölüm nedeni olmayı sürdürdü. Ancak 40'lı yaşlardaki kişiler arasında dengeler değişti. İntiharın ölümler içindeki payı kanserinkini 1,5 yüzde puan geride bıraktı. Bu durum, iş yerlerine ve ailelere uzanan sorumlulukları bulunan bir grup için önlem almayı acil bir mesele hâline getiriyor.

Gençler ve erkekler ağır bir yük taşıyor

Ergenler ile 20'li ve 30'lu yaşlardaki kişiler için intihar, 2024'te de önde gelen ölüm nedeni oldu. Ergenler arasındaki ölümlerin yüzde 48,2'si intihardan kaynaklandı; bu oran 2023'te yüzde 46,1'di. Dolayısıyla bu yaş grubundaki ölümlerin neredeyse yarısı intihara bağlandı.

30'lu yaşlardaki kişilerde de intihar kaynaklı ölümlerin payı arttı. Bu oran 2023'te yüzde 40,2 iken 2024'te yüzde 44,4'e çıktı; artış 4,2 yüzde puan oldu. Ergenler arasında ise artış 2,1 yüzde puandı.

Reklam

Erkeklerde intihar sonucu ölüm oranı kadınların 2,5 katıydı. Bu fark, gençleri ve orta yaştaki yetişkinleri korumaya yönelik çalışmaların yanı sıra, erkeklere ulaşmayı da önlemenin özellikle acil bir parçası hâline getiriyor.

Güney Kore nüfusu yaşlanmayı sürdürürken 70'li yaşlardakiler ile 80 yaşın üzerindekilerde intihar oranları geriledi. Veriler, kuşakların farklı baskılarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor: İntihar gençler ve 40'lı yaşlardakiler arasında önde gelen ölüm nedenlerinden biri olurken, çok ileri yaştaki kişilerde kronik hastalıklar daha fazla ölüme yol açıyor.

40'lı yaşlarda iş, borç ve bakım sorumlulukları iç içe geçiyor

40'lı yaşlardaki kişiler çoğu zaman aynı anda birden fazla ağır sorumluluk üstleniyor. Henüz okula devam eden çocuklarına destek oluyor, kronik hastalıklarla yaşayan ebeveynlerine yardım ediyor ve uzun çalışma saatleri ile yüksek sorumluluk gerektiren işlerde çalışıyor olabilirler. Konut, eğitim ve bakım masrafları aynı hane bütçesini zorladığında geliri korumak özellikle önem kazanıyor.

Konut kredileri, diğer borçlar ve çocukların eğitim giderleri bu dönemde birikebiliyor. Okul başarısı ve okul dışı destek programlarına ilişkin beklentiler de ebeveynler üzerindeki baskıyı artırıyor. Öte yandan yaşam süresinin uzaması, daha fazla ailenin sürekli bakıma ihtiyaç duyan yaşlı yakınlarına destek olmasını gerektiriyor.

“Sandviç kuşak” terimi, çocuklarına destek olurken ebeveynlerinin bakımını da üstlenen yetişkinleri tanımlıyor. Bu haneler için iş kaybı, güvencesiz çalışma veya başka bir mali aksilik, aylık harcamaların çok ötesinde sonuçlar doğurabiliyor. Aile ilişkilerini ve kişinin kimlik duygusunu sarsarken mevcut kaygı ya da depresyonla baş etmeyi de zorlaştırabiliyor.

Bakım sorumluluğu zaman da alıyor. İşini, okul düzenlemelerini ve yaşlı bir ebeveynin sağlık ihtiyaçlarını dengelemeye çalışan biri, normal çalışma saatlerinde randevulara gitmekte zorlanabilir. Mali sıkıntı ile yardım arama fırsatlarının kısıtlı olması birbirini besleyerek kişilerin giderek artan bir sıkıntı yaşamasına ve bu durumu ele almak için çok az fırsat bulmasına yol açabilir.

Damgalanma ve bakım hizmetlerindeki eksiklikler desteği geciktiriyor

Ruh sağlığı sorunları yaşayan kişiler, iş arkadaşlarının, yakınlarının veya dostlarının kendilerini yargılamasından korktukları için danışmanlık ya da psikiyatrik tedavi almaktan çekinebilir. Sıkıntı yaşadığını kabul etmenin riskli görüldüğü iş yerlerinde ve ailelerde kişiler, durumları ağırlaşana kadar yardım istemeyi erteleyebilir.

Reklam

Erkekler, güçlü görünmeleri ve kırılganlıklarını göstermeden sorunları yönetmeleri yönünde özel bir baskıyla karşı karşıya. Bu beklenti, erkeklerle kadınlar arasındaki intihara bağlı ölüm oranı farkının bir bölümünü açıklamaya yardımcı oluyor. Erkeklere ulaşmayı amaçlayan hizmetlerin, karşılaştıkları pratik engellerin yanı sıra bakıma başvurma konusundaki isteksizliklerini de hesaba katması gerekiyor.

Bazı topluluklarda uygun fiyatlı ruh sağlığı hizmetlerine erişmek de zor ve birçok bölgede uzmanlara ulaşmak için uzun süre beklemek gerekiyor. Tedavi almaya hazır bir kişi bile uygun bir randevu veya yakında hizmet veren bir uzman bulmakta zorlanabilir. Gecikmeler, krizin hızla büyümesine yol açabilir.

Ruh sağlığı hizmetlerini rutin sağlık hizmetleriyle birleştirmek, desteğe erişimi kolaylaştırmanın bir yolunu sunuyor. Aile hekimine veya halk sağlığı merkezine zaten giden hastalara burada tarama ve ilk değerlendirme yapılabilir; daha ileri tedavi gerektiğinde uzman hizmetlerine daha hızlı yönlendirme sağlanabilir.

Ulusal oran OECD ortalamasının çok üzerinde

Güney Kore, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) üyeleri arasında intihara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu ülke. 100 bin kişide 29,1 olan oran, OECD ortalaması olan 10,8'in yaklaşık üç katına yaklaşıyor.

Bazı OECD ülkeleri son on yılda birinci basamak sağlık hizmetlerine, toplum ruh sağlığı hizmetlerine ve kriz sırasında ölümcül araçlara erişimi kısıtlayan önlemlere sürekli yatırım yaparak intihara bağlı ölümleri azalttı. Güney Kore'de oran 2011 sonrasında düştü, ancak özellikle gençler ve orta yaştaki yetişkinler arasında son yıllarda yeniden yükseldi.

2024'e ilişkin ilk aylık veriler, yıllık toplam tamamlanmadan önce olağan dışı bir artışa işaret etti. Ocak ayında aylık rekor düzeye ulaşıldı. Aylık sayılar mevsimsel ve toplumsal koşullara, kısa süreli şoklara ve kamuoyunda geniş yer bulan trajedilerin etkisine bağlı olarak değişebilir. Ocak ayındaki artış, yılın toplamının daha yüksek olacağının habercisiydi.

Artış, düzenli bilgilendirme çalışmaları, sorumlu haber sunumu ve günün her saati erişilebilen kriz hizmetleri yönündeki çağrıları güçlendirdi. Yıllık veriler ülke çapındaki yükü ortaya koyarken aylık takip, yetkililerin ani bir artışı belirleyip daha erken müdahale etmesine yardımcı olabilir.

Yerel koşullar riski şekillendiriyor

2024'te yayımlanan ve ilçe düzeyindeki verileri inceleyen bir araştırma, intihara bağlı ölümlerin coğrafi olarak kümelendiğini ortaya koydu. Erkekler ile kırsal ve kıyı bölgelerinde yaşayanlar arasındaki oranlar daha yüksekti. Erkeklerde intihara bağlı ölümlerin daha yüksek olduğu topluluklarda yaşlı nüfusun ve tek kişilik hanelerin payı çoğu zaman daha yüksek; psikiyatri kliniği sayısı daha düşük ve karşılanamayan sağlık ihtiyaçları daha fazlaydı.

Reklam

Karşılanamayan sağlık ihtiyacı, kişilerin sağlık hizmetine ihtiyaç duyduğu hâlde bu hizmeti alamaması demektir. Kliniğin az olduğu bir toplulukta yalnız yaşayan biri hem tedaviye ulaşmakta zorlanabilir hem de yaşadığı güçlüğü başka birinin fark etmesi için daha az fırsat bulabilir.

Seul gibi büyükşehirlerde intihar oranları daha düşük olma eğilimindeydi. Bunun, daha yoğun sağlık altyapısını ve sosyal hizmetlerin daha yaygın olmasını yansıttığı düşünülüyor. Bulgular, her yerde aynı yaklaşımı uygulamak yerine yerel koşullara göre şekillenen önleme planlarını destekliyor.

Yaşlı nüfusu fazla ve psikiyatri uzmanı az olan kırsal bir ilçenin ihtiyaçları, çok sayıda genç yetişkinin yaşadığı kentsel bir semtinkinden farklıdır. Büyük şehirlerin dışındaki ruh sağlığı çalışanlarının sayısını artırmak, halk sağlığı merkezlerini güçlendirmek ve randevular arasında telepsikiyatri hizmetinden yararlanmak erişim açıklarını giderebilir. Telepsikiyatri, hastalar ile uzmanların uzaktan görüşmesini sağlar.

Özellikle yalnız yaşayan erkekler için yalıtılmışlığı azaltan toplum programları da müdahalenin bir parçası. Bu programlar, acil bir durum hizmetlerle temasa geçmelerini beklemek yerine kişileri düzenli destek ve profesyonel bakımla buluşturmayı amaçlıyor.

Veriler zaman içinde nasıl değişti?

Güney Kore'deki intihar verileri son yirmi yılda inişli çıkışlı bir seyir izledi. İstatistik araştırmaları, bildirilen ölüm oranlarında 2003 ve 2008'de artışlar, ardından 2012 civarında keskin bir düşüş saptadı. Ölümlerin sınıflandırılma biçimindeki iyileşmeler de geçmişe ilişkin tabloyu değiştirdi.

Daha doğru sınıflandırma, belirsiz veya kazara ölüm kategorilerinde kaydedilen ölümlerin sayısını düşürerek daha fazla vakanın intihar olarak kaydedilmesini sağladı. Bu nedenle önceki yıllara ait veriler bazı dönemlerde intihar vakalarını olduğundan az gösterdi. 2000'lerde kaydedilen artışın bir bölümü, toplumsal ve ekonomik baskıların yanı sıra vakaların daha doğru belirlenmesini yansıtıyordu.

Öne çıkan gelişmeler birkaç yıla yayılıyor:

  • 1983: 40'lı yaşlardaki kişiler için önde gelen ölüm nedenindeki değişimin karşılaştırıldığı kayıt serisi başladı.
  • 2003 ve 2008: İstatistik araştırmaları, bildirilen intihara bağlı ölüm oranlarında artış saptadı.
  • 2011: İntiharı Önleme Yasası, önleme çalışmaları için ulusal bir çerçeve oluşturdu.
  • 2012 civarı: Araştırmalar, bildirilen intihara bağlı ölüm oranlarında keskin bir düşüş saptadı.
  • 2017 civarından bu yana: İntihar oranları yeniden yükseldi; gençler ve orta yaştaki yetişkinler arasındaki ilerleme durdu.
  • 2024: İntihar nedeniyle ölümler 14.872'ye ulaştı ve intihar, 40'lı yaşlardaki kişiler arasında önde gelen ölüm nedeni olarak kanseri geride bıraktı.
Reklam

Uzun dönemli veri serileri, politika yapıcıların ve sağlık çalışanlarının bu değişimleri anlamasına yardımcı oluyor. Hizmetlerin hızla yanıt verebilmesi için son dönemdeki artışların ve oranların yüksek olduğu bölgelerin izlenmesi de gerekiyor. 2024'te hem intihar kaynaklı ölüm sayısı hem de ulusal oran arttı.

Yaşlanan ülke iki sağlık sorunuyla karşı karşıya

Güney Kore'de 2024'te tüm nedenlere bağlı 358.569 ölüm kaydedildi. Bu sayı 2023'e göre yüzde 1,7 arttı. 80 yaş ve üzerindekiler ölümlerin yüzde 54,1'ini oluşturdu; bu oran on yıl öncesine kıyasla 15 yüzde puanından fazla yükseldi.

Kanser tüm ölümlerin yaklaşık dörtte birine yol açtı ve ülke genelinde önde gelen ölüm nedeni olmayı sürdürdü. İkinci sırada 100 bin kişide 65,7 ölüm oranıyla kalp hastalıkları yer aldı; zatürre ve serebrovasküler hastalıklar da bunu izledi. Serebrovasküler hastalıklar, beyni besleyen kan damarlarını etkiler.

İntihar, nüfus genelinde ölümlerin yüzde 4,1'ini oluşturarak beşinci sırada yer alırken 50 yaş altındakiler arasında önde gelen ölüm nedenlerinden biri oldu. Ulusal sıralama ile genç yaş gruplarına ait sıralamalar, aynı sağlık yükünün farklı boyutlarını gösteriyor.

Kanser türleri arasında en yüksek ölüm oranı akciğer kanserinde görüldü; onu karaciğer, kolorektal, pankreas ve mide kanserleri izledi. Prostat, yemek borusu ve pankreas kanserlerinden ölümler arttı. Nüfus yaşlandıkça demans ve Alzheimer hastalığına bağlı ölümler de yükseldi.

Bu nedenle halk sağlığı hizmetleri aynı anda iki büyük ihtiyaçla karşı karşıya. Yaşlı yetişkinlerin kronik hastalıklar için sürekli bakıma ihtiyacı var. Gençler ve orta yaştaki yetişkinler içinse intihar riski ve ruh sağlığı sorunlarına karşı daha güçlü bir müdahale gerekiyor.

Önleme çalışmaları sonuç verdi

Güney Kore son yirmi yılda intiharı önleme çalışmalarına yatırım yaptı. 2011 tarihli İntiharı Önleme Yasası ulusal bir çerçeve oluşturdu; hedefe yönelik önlemler belirli gruplara yardımcı oldu.

Ölümcül tarım ilaçlarına erişimin kısıtlanması, özellikle tarım ilacı kullanımının yaygın bir yöntem olduğu kırsal bölgelerde yaşlılar arasındaki intiharları azaltmaya yardımcı oldu. İntihar girişiminin ardından hastanede yapılan takip de hastaları devamlı destekle buluşturarak yeniden girişim riskini düşürdü.

Olası intihar vakalarına müdahale eğitimi, öğretmenlere, polis memurlarına, sosyal hizmet uzmanlarına ve toplum liderlerine uyarı işaretlerini tanımayı ve kişileri yardım alabilecekleri yerlere yönlendirmeyi öğretti. Burada “kapı bekçisi”, sıkıntı yaşayan biriyle karşılaşıp onun uygun bakıma ulaşmasına yardımcı olabilecek kişiyi ifade ediyor.

Reklam

Buna rağmen gençler ve orta yaştaki kişiler için ilerleme durdu; oranlar 2017 civarından bu yana yükseliyor. Birinci basamak kliniklerinde ruh sağlığı hizmetlerini yaygınlaştırmak, bekleme sürelerini kısaltabilir ve yardım aramayı daha tanıdık hâle getirebilir. Halk sağlığı merkezlerinde aynı gün randevu imkânı sunulması ve danışmanlık hizmetlerine destek verilmesi de pratik ve mali engelleri azaltabilir.

Dijital hizmetler, mahremiyet güvenceleriyle birlikte randevular arasında tarama, kısa süreli terapi ve takip desteği sağlayabilir. Kriz sırasında ölümcül araçlara erişimi zorlaştıran önlemler de öncelik olmayı sürdürüyor. Bilinen atlama noktalarına bariyerler yerleştirilmesi ve gözetimin artırılması, güvenli saklama programları ve zararlı ürünlerin satış uygulamalarında değişiklik yapılması bu önlemler arasında.

Medya uygulamaları da önem taşıyor. Ayrıntılı betimlemelerden ve sansasyonel sunumdan kaçınırken yardım bilgilerine yer vermek, geniş yankı uyandıran ölümlerin ardından intihar vakalarında görülebilen artışı, yani Werther etkisini azaltabilir. Başa çıkma ve iyileşme öyküleri, insanları destek aramaya teşvik edebilir. Bu etki kimi zaman Papageno etkisi olarak adlandırılıyor.

Destek, iş ve aile yaşamına uyum sağlamalı

40'lı yaşlardaki kişiler için önleme çalışmaları, ruh sağlığının yanı sıra iş, mali durum ve bakım sorumluluklarını da ele almalı. Birinci basamak klinikleri ve iş yeri sağlık programları, rutin ziyaretlerde ve yıllık kontrollerde depresyon, kaygı ve alkolün zararlı kullanımına yönelik tarama yapabilir.

Sağlık çalışanları risk belirlediğinde kısa süreli müdahaleler ve güvenlik planlaması sunabilir, kişileri terapiye veya ilaç tedavisine hızla yönlendirebilir. Güvenlik planlaması, sıkıntı arttığında kişinin atabileceği adımları önceden belirlemeyi ve ulaşabileceği destek kaynaklarını saptamayı içerir.

İşverenler gizlilik içinde danışmanlık, bakım krizlerinde esnek çalışma saatleri ve yöneticilerin sıkıntı yaşayan kişilere damgalamadan yaklaşmasına yardımcı olacak eğitimler sunabilir. Bu önlemler, çalışanların temel sorumluluklarını sürdürürken tedavi almalarını kolaylaştırır.

Mali stres için de pratik destek gerekiyor. Ruh sağlığı hizmetlerini borç danışmanlığı, barınma yardımı ve hukuki destekle eşgüdümlü yürütmek, tedavi başlarken günlük yaşamın istikrara kavuşmasına yardımcı olabilir. Bakım sorumluluğu üstlenenler, bakım görevlerine geçici ara sağlayan dinlenme hizmetlerinden, işveren desteğiyle izin kullanma imkânından ve yaşlılara yönelik toplum günü programlarından yararlanabilir.

Erkekler en yüksek riskle karşı karşıya ve çoğu zaman bakım hizmetlerinden daha az yararlanıyor. Akran grupları, birinci basamak kliniklerinde kısa süreli danışmanlık ve toplum merkezlerindeki destek programları, bağlantı kurmanın daha erişilebilir yollarını sunabilir. Müdahalenin, insanlara zamanlarını zaten geçirdikleri yerlerde ulaşması gerekiyor.

Reklam

Yardım için hemen başvurabilirsiniz

Güney Kore'de intiharı veya kendine zarar vermeyi düşünen ya da başka biri için endişelenen herkes, Sağlık ve Refah Bakanlığının 109 numaralı yardım hattını arayabilir. Hat haftanın yedi günü, günün 24 saati hizmet veriyor. Arayanlar İngilizce hizmet almak için çevirmen talep edebilir.

Yabancı dil desteği alarak ruh sağlığı uzmanlarıyla bağlantı kurmak için Danuri Portal'a 1577-1366 numarasından ulaşılabilir. Acil bir tehlike varsa acil servislerle iletişime geçin veya en yakın acil servise başvurun.

Öne Çıkanlar

  • İntihar, 1983'te kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana ilk kez, 2024'te Güney Kore'de 40'lı yaşlardaki kişilerin önde gelen ölüm nedeni olarak kanseri geride bıraktı.
  • Kore İstatistik Kurumu 14.872 intihar kaynaklı ölüm kaydetti. Bu sayı 2023'e göre yüzde 6 artışa ve son 13 yılın en yüksek toplamına işaret ediyor.
  • Ulusal intihar oranı 100 bin kişide 29,1'e ulaşarak 2011'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü ve OECD ortalaması olan 10,8'in yaklaşık üç katına yaklaştı.
  • 40'lı yaşlardaki kişiler arasında intihar ölümlerin yüzde 26'sını, kanser ise yüzde 24,5'ini oluşturdu.
  • Erkeklerde intihar sonucu ölüm oranı kadınların 2,5 katıydı. İntiharın ölümler içindeki payı ergenler ve 30'lu yaşlardaki kişiler arasında da yükseldi.
  • Yaşlı nüfusun, yalnız yaşayanların ve psikiyatri kliniklerinin az olduğu kırsal ve kıyı toplulukları özel zorluklarla karşı karşıya.
  • Tarım ilaçlarına getirilen kısıtlamalar ve hastane takibi yarar sağladı; gençler ile orta yaştaki yetişkinlerin daha erişilebilir ve eşgüdümlü desteğe ihtiyacı var.
  • Güney Kore'nin 109 numaralı intiharı önleme yardım hattı günün her saati hizmet veriyor. 1577-1366 numaralı Danuri Portal yabancı dil desteği sağlıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir