Koreli Atom Bombası Mağdurları Genetik Araştırmanın Açıklanmasını ve Çocuklarına Destek Sağlanmasını İstiyor

10 dakikalık okuma
Korean Atomic Bomb Survivors Demand Release of Genetic Study and Support for Their Children

Tartışmalı bir genetik bulgu, acil bakım talebiyle karşı karşıya

Güney Kore Sağlık ve Refah Bakanlığı, aileler Ağustos 1945'te Hiroşima ve Nagazaki'de radyasyona maruz kalan kuşağın ötesine destek sağlanması için milletvekillerine çağrıda bulunurken, atom bombası mağdurları ve onların torunları üzerine yapılan bir araştırmanın bulgularını açıklama baskısıyla karşı karşıya. Tartışmanın odağında genetik değişikliklerde bildirilen yüzde 5 ila 13'lük fark, 2029'a kadar uzatılan bir araştırma programı ve ortalama yaşları yaklaşık 85 olan mağdurlar var.

İçindekiler
  1. Tartışmalı bir genetik bulgu, acil bakım talebiyle karşı karşıya
  2. Yayımlanan araştırmada neler var?
  3. Araştırmacılar genetik değişiklik derken neyi kastediyor?
  4. Aile sayısı neden önemli?
  5. Araştırmanın gözden kaçırabilecekleri
  6. Sonuçların açıklanmasına yönelik tartışma nasıl gelişti?
  7. Önerilen yasa neleri değiştirecek?
  8. Japonya'nın deneyimi neden önemli?
  9. Güney Kore'nin önündeki iki karar
  10. Önemli Noktalar

12 Kasım 2026'da yaklaşık 40 kuruluştan oluşan bir koalisyon, Atom Bombası Mağduru Korelilere Destek Özel Yasası'nda değişiklik yapılması için hükümetin desteğini talep etmek üzere Seul'de Cheong Wa Dae'nin dışındaki fıskiye meydanında toplandı. Nisan ayında Kore'yi Yeniden İnşa Partisi milletvekili Kim Sun-min tarafından sunulan öneri, mağdurların çocuklarına da yardım sağlanmasını öngörüyor.

Bilimsel araştırma ve yasa tasarısı artık aynı tartışmanın merkezinde: araştırmacılar kuşaklar boyunca olası etkileri incelerken aileler yardım için ne kadar beklemeli? Haziran 2026 itibarıyla, doğrudan radyasyona maruz kalan kuşaktan 1.482 mağdur Güney Kore'de hayattaydı.

Bakanlık, mağdurların sağlığını ve radyasyona maruz kalmanın kalıtsal olası etkilerini incelemeleri için 2020'de Hanyang Üniversitesi araştırmacılarını görevlendirdi. Beş yılın ardından araştırmacılar, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında genetik değişikliklerde yüzde 5 ila 13 artış olarak tanımlanan bulguları sundu. Aileler, sonuçların 2025'te Hapcheon'da düzenlenen kapalı bir toplantıda kendilerine kısaca gösterildiğini, ancak raporu yanlarında götürmelerine izin verilmediğini söylüyor.

Araştırmaya katılan Hanyang Üniversitesi profesörü Jin-Wu Nam, mevcut bulguları daha fazla araştırılması gereken bir ilişki olarak nitelendiriyor. Aileler, açıklama ve desteğin başka bir araştırma aşamasının tamamlanmasına bağlanması yerine, hükümetin tamamlanmış analizi yayımlarken çalışmayı sürdürmesini istiyor.

Reklam

Yayımlanan araştırmada neler var?

K-ABC olarak bilinen Kore Atom Bombası Mağdurları Kohortu, yöntemlerini ve araştırmaya alınan kişileri açıklayan akademik makaleleri daha önce yayımladı. Bu yayınlar, projeyi anlamak için ayrıntılı bir temel sunarken daha sonraki genetik analiz, sonuçların açıklanmasına yönelik tartışmanın odağında kalıyor.

Hamin Lee, Nam ve çalışma arkadaşlarının hazırladığı ve 18 Kasım'da Epidemiology and Health dergisinde çevrim içi yayımlanan 2024 tarihli kohort profili, 2020-2024 arasında araştırmaya alınan 2.544 katılımcıyı kayda geçiriyor. Katılımcılar G1, G2 ve G3 olarak tanımlanan 1.109 mağdur, 1.193 çocuk ve 242 torundan oluşuyordu.

Katılımcılardan 1.828'i hem anketi hem de sağlık muayenesini tamamladı; katılım oranı yüzde 71,9 oldu. Aile karşılaştırmaları için seçilen 400 kişi üzerinde tüm genom dizilemesi ve analizi yapıldı. Dizileme, kişinin hücrelerinde taşınan biyolojik talimatlar olan DNA'sının okunması anlamına geliyor.

Araştırmacılar ayrıca katılımcı kayıtlarını Kore İstatistik Kurumu'nun 1992-2022 ölüm verileriyle, Ulusal Kanser Kayıt Sistemi'nin 1988-2021 verileriyle ve Ulusal Sağlık Sigortası Kurumu'nun 2002-2022 kayıtlarıyla ilişkilendirdi. Bu bağlantılar, araştırmacıların ailelerin aktardıklarını kayıtlı tanı, tedavi ve ölüm verileriyle karşılaştırmasına olanak tanıyor.

2023 tarihli araştırma protokolünde 1.500 kişinin araştırmaya alınması ve 200 aile üçlüsünün analiz edilmesi planlanmıştı. 2020'deki ön kohortta 157 mağdur, 127 çocuk ve 25 torun olmak üzere 309 katılımcı yer alıyordu. Daha sonra katılımcı sayısının 2.544'e ulaşması, kapsamlı araştırmanın ne ölçüde genişlediğini gösteriyor.

Araştırmacılar genetik değişiklik derken neyi kastediyor?

Nam, sonraki analizde ilk maruz kalan kuşaktan üyeleri hayatta olan 49 ailenin incelendiğini söylüyor. Bakanlık ise 11 Kasım'da yaptığı açıklamada, tartışmalı yüzde 13'lük oranın genel nüfusa kıyasla genetik anormallik vakalarını ifade ettiğini belirtti.

Sonraki raporun tamamı kamuoyuna açıklanmadığı için yüzde 5 ila 13 aralığının ardındaki kesin hesaplama, belirsizlik payı ve kuşaklar arasındaki farklar kamuoyunun incelemesine sunulmuş değil. Dolayısıyla okurların elinde tam bir istatistiksel açıklama değil, yetkililerin ve araştırmacıların sonuçlara ilişkin aktardıkları bulunuyor.

Araştırmada, de novo mutasyonlar, yani ebeveynlerden alınan DNA örneklerinde bulunmayıp çocukta ilk kez ortaya çıkan DNA değişiklikleri inceleniyor. Bu değişiklikler, DNA kopyalanırken meydana gelen olağan hataların yanı sıra dış etkenler nedeniyle de oluşabilir. Akrabaların karşılaştırılması, araştırmacıların bir değişikliğin ne zaman ortaya çıktığını ve sonraki bir kuşağa aktarılıp aktarılmadığını belirlemesine yardımcı oluyor.

Nam, genetik değişikliklerde artış ile hastalıklardaki artışın farklı ölçümler olduğunu açıklıyor. Bir DNA değişikliği çok az etki yaratabilir, hücrenin çalışma biçimini etkileyebilir ya da hastalığa katkıda bulunabilir. Belirli bir değişikliği kişinin hastalığıyla ilişkilendirmek için gen, hastalık ve sağlığı etkileyen diğer unsurlar hakkında ek kanıt gerekir.

Protokolde araştırmanın amacı pratik biçimde şöyle ifade ediliyor:

Atom bombası mağdurlarının çocuklarındaki de novo mutasyon örüntüsünün, radyasyona maruz kalmamış nüfustan farklı olup olmadığını incelemek.

ABS, makalede atom bombası mağdurları için kullanılan kısaltmadır. Araştırmacılar ayrıca mutasyon örüntülerindeki olası farklılıkların sağlık üzerinde etkisi olup olmadığını incelemeyi planladı; böylece genetik karşılaştırmalar ve tıbbi sonuçlar aynı projenin kapsamına alındı.

Reklam

Aile sayısı neden önemli?

Nam, sonraki analizde yer alan 49 ailenin güvenilir bir sonuca varmak için gereken istatistiksel sınırda olduğunu söylüyor. Bir sonraki aşama için 65 ailenin kesinleştiğini, yaklaşık 80 aileye ulaşmanın ise araştırmacıların istatistiksel anlamlılığı değerlendirmesine olanak sağlayabileceğini belirtiyor. İstatistiksel anlamlılık, bir örüntünün tesadüfen ortaya çıkma olasılığını değerlendirmek için kullanılan bir hesaplamadır.

49 aileden 65'e çıkmak 16 aile eklenmesi, yani yaklaşık üçte bir oranında artış anlamına geliyor. 80'e ulaşmak için 15 aile daha gerekiyor. Bu hedefler belirli aile analizini ilgilendiriyor; yayımlanan kohorttaki 2.544 kişi ve dizilemesi yapılan 400 katılımcı ise daha geniş bir araştırma programının parçası.

Nam, bir hastalığı atom bombasının neden olduğu bir mutasyona doğrudan bağlamanın da son derece güç olduğunu söylüyor. Bakanlık, maruz kalma, genetik değişiklikler ve sağlık arasındaki ilişkiyi açıklamak için daha fazla araştırma ve zamana ihtiyaç olduğunu savunuyor.

Çalışmaya aşina bir parlamento ofisine göre araştırmacılar, beş yıl daha geçmesinin nedenselliği ortaya koyacağına dair güvence vermedi. Hayatta kalan aileler için pratik sorun, araştırmanın dayandığı maruz kalmış kuşağın çalışmanın sürmesiyle birlikte hayatını kaybetmesi.

Araştırmanın gözden kaçırabilecekleri

Hayatta kalanların seçilimi, yayımlanan araştırmada şimdiden bir kaygı konusu. 2023 tarihli protokol, 2021'e gelindiğinde Kore Kızılhaçı'na kayıtlı ilk kuşağın yüzde 90'ının hayatını kaybettiğini belirtiyor. Ağır etkiler yaşayanlar genellikle daha erken öldüğünden, araştırma grubunda sağlık durumu daha iyi olan mağdurların bulunma olasılığı daha yüksek.

Araştırmacılar buna sağkalım yanlılığı diyor. Bir olaydan onlarca yıl sonra yürütülen araştırmada, katılabilecek kadar yaşamış kişiler gözlemlenirken en ağır etkilenenlerin çoğu araştırmada yer alamıyor. Bu nedenle K-ABC, hayatını kaybeden akrabalar, hastalıklar, tanı yaşları ve ölüm nedenleri hakkında aile geçmişlerini de topladı.

Hapcheon Atom Bombası Müzesi müdürü ve yerel mağdur derneği şube başkanı Sim Jin-tae, bağlantılı başka bir kaygıyı dile getiriyor: muayenelere yürüyebilecek durumda olanlar katılırken yatağa bağımlı kişiler araştırmanın dışında kaldı. Eleştirisi, incelenen biyolojik etkilerin yanı sıra araştırmaya katılım olanağıyla da ilgili.

Kohort profili, muayeneden geçen mağdurların ayrıntılı bir tablosunu sunuyor. Anketi ve sağlık muayenesini tamamlayan 659 G1 katılımcısının 645'i, yani yüzde 97,9'u Hiroşima'da radyasyona maruz kalmıştı. Yüzde 44,2'si patlamanın merkezine iki kilometre mesafedeydi. Katılımcıların yarısı mesafeyi hatırlamadığından, araştırmacılar maruz kalma bilgilerini doğrulamak için Kore Kızılhaçı kayıtlarından ve Japon mağdur el kitaplarından yararlandı.

Reklam

Sonuçların açıklanmasına yönelik tartışma nasıl gelişti?

2025'te Hapcheon'da düzenlenen kapalı bilgilendirme toplantısına bakanlıktan iki görevli, Hanyang'dan altı araştırmacı ile 17 mağdur ve mağdur çocuğu katıldı. Katılımcılar, organizatörlerin raporu kısaca gösterip sonra topladığını söylüyor. Bu durum, sonuçlara erişim ve projenin neden uzatıldığı konusunda itirazlara yol açtı.

Parlamento ve kampanya temsilcileri, daha fazla katılımcı alınmasını ve bulguların başka bir kurumdan çapraz denetimden geçirilmesini önerdiklerini söylüyor. Bütçe gerekçelerini de öne süren bakanlığın, bunun yerine aynı kurumdan ek çalışma talep ettiğini belirtiyorlar.

Bakanlık, açıklamasını göstergelerin yetersiz olduğu ve daha fazla araştırma gerektiği görüşüne dayandırıyor. Bazı mağdurlar ve kampanyacılar, tazminat yükümlülüklerine ilişkin kaygıların da hükümetin sonuçları açıklama konusundaki isteksizliğinde etkili olduğuna inanıyor. Bu, onların iddiası; bakanlık ise kararının araştırmayla ilgili olduğunu söylüyor.

Başlıca tarihler, bilimsel ve siyasi süreçlerin nasıl ilerlediğini gösteriyor:

  • 6 ve 9 Ağustos 1945: Hiroşima ve Nagazaki'ye atom bombaları atıldı.
  • 2016: Güney Kore, çocukları ve torunları kapsamayan hükümlerle özel destek yasasını kabul etti.
  • 2020: Bakanlık, Kore mağdurları kohortu ve genom projesini başlattı.
  • Ocak 2023 ve Kasım 2024: Araştırmacılar protokolü ve kohort profilini yayımladı.
  • 2025: Aileler Hapcheon'daki kapalı bilgilendirme toplantısına katıldı.
  • Nisan 2026: Kim Sun-min, desteği genişletecek değişiklikleri sundu.
  • 12 Kasım 2026: Mağdurlar, onların çocukları ve destekçi kuruluşlar değişikliklerin hükümetçe desteklenmesini talep etti.
  • 2029: Bakanlığın uzatılan araştırma programının bu yıla kadar sürmesi planlanıyor.

Önerilen yasa neleri değiştirecek?

Kim'in değişiklik önerisi, günlük yaşam ve bakım desteği için yasal zemin oluşturacak, cenaze desteğini yasada daha açık biçimde düzenleyecek ve mağdurların çocuklarına tıbbi, cenaze ve sosyal yardım sağlanmasına olanak tanıyacak. Kampanyacılar, ikinci kuşağın hukuken tanınmasını önerinin temel amacı olarak tanımlıyor.

Halkın Katılımcı Demokrasi İçin Dayanışma Örgütü tarafından yayımlanan koalisyonun 12 Kasım tarihli açıklaması, mağdurlar hayattayken koşullarının araştırılmasını, onurlarının iade edilmesini, çocuklarının mağdur olarak tanınmasını ve bakım ile insan hakları konusunda devlet sorumluluğunu talep ediyor.

Koalisyon, ailelerin hastalık, engellilik, yoksulluk ve ayrımcılıkla birlikte mücadele ettiğini söylüyor. Açıklamada Han Yu-sang'ın ailesinin, Kang Sang-gi ve Kang Sang-won kardeşlerin ve ikinci kuşak hasta mağdurlar derneği başkanı Han Jeong-sun'un yaşadıkları aktarılıyor.

Açıklamada, Kang kardeşlerin annelerinin ölümünün ardından zihinsel engellilikle yaşadığı belirtiliyor. Han Jeong-sun'un oğlunun sağlığı nedeniyle duyduğu sıkıntı ve sonrasında yürüttüğü aktivizm de anlatılıyor. Bu örnekler, koalisyonun devam eden genetik araştırmanın yanı sıra bakım, gelir ve günlük yaşam için destek talebini açıklıyor.

Mağdur kuruluşları, radyasyona maruz kalan Korelilerin 1.000'den fazla çocuğunun kanser, solunum ve kalp rahatsızlıkları, depresyon ve anemi gibi hastalıklarla yaşadığını tahmin ediyor. Bu tahmin, kuruluşların ailelerin ihtiyaçlarına ilişkin değerlendirmesine dayanıyor. Radyasyona maruz kalan kuşaktan hayatta olan yaklaşık 200 kişi Hapcheon'da yaşıyor.

Reklam

Japonya'nın deneyimi neden önemli?

Kore kohortu makalelerinde, bombalamalardan yaklaşık 70.000 Korelinin etkilendiği, yaklaşık 40.000 kişinin öldüğü ve yaklaşık 23.000 mağdurun Kore'ye döndüğü tahmin ediliyor. Birçoğu sömürge yönetimi altındaki Japonya'da zorunlu işçi ya da asker olarak bulunuyor veya geçimini sağlamak için oraya taşınmıştı.

Japonya, radyasyona maruz kalan kuşaktan tanınmış mağdurlara tıbbi yardım ve ödenek sağlıyor. Çocukları ücretsiz sağlık muayenesinden yararlanabiliyor ancak aynı tıbbi yardım kapsamına alınmıyor. Kore'deki kampanyacılar, bu ayrımı, sonraki kuşaklara yönelik desteğin çözüme kavuşmamış genetik bulgulara süresiz biçimde bağlanmasının doğurabileceği sonuçlara ilişkin bir uyarı olarak görüyor.

ABD, 1947'de mağdurları ve çocuklarını incelemek üzere Atom Bombası Mağdurları Komisyonu'nu kurdu. Araştırmalar, Radyasyon Etkileri Araştırma Vakfı çatısı altında sürüyor. Mağdurların çocuklarında istatistiksel olarak anlamlı kalıtsal etkiler saptanmadığı yönündeki bulgular, Japonya'nın yardım konusundaki tutumunu desteklemek için kullanıldı.

Kore protokolü ve kohort profili, daha önceki Japon araştırmalarında ebeveynlerin radyasyona maruz kalmasıyla çocuklardaki genetik mutasyonlar veya sağlık etkileri arasında ilişki bulunmadığını aktarıyor. Çernobil'le bağlantılı araştırmalardaki farklı bulgulara da değinen yayınlar, Kore projesine özgül bir görev yüklüyor: Koreli aileleri genom analizi, klinik bilgiler ve uzun süreli gözlem yoluyla incelemek.

Japonya'nın yurt dışındaki mağdurlara yaklaşımı da başka bir kaygı konusu. Hiroşima'daki G7 zirvesinden kısa süre önce, Mayıs 2023'te Başbakan Fumio Kishida'nın kabinesi; kayıtları toplama ve mağdurlarla görüşme güçlüklerini gerekçe göstererek yurt dışında yaşayan yabancı mağdurlar hakkında yeni bir araştırma yürütmeyi planlamadığını açıkladı. Kampanyacılar ayrıca, radyasyona maruz kalmış olabilecek 3.400 Koreli zorunlu işçinin adının yer aldığı bildirilen bir listenin 1970'te imha edildiğine dikkat çekti.

Güney Kore'nin önündeki iki karar

Hükümet, hem araştırma bulgularına erişim hem de bakım desteğinden yararlanma koşulları konusunda karar vermek zorunda. Tamamlanmış analizin yayımlanması, ailelerin ve diğer araştırmacıların yöntemleri ve belirsizlikleri incelemesine olanak tanır. Milletvekillerinin ise destek yasasının sonraki kuşakların tıbbi ve günlük yaşam ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağına karar vermesi gerekiyor.

Seul'deki toplantıda Han Jeong-sun ve Japon Atom ve Hidrojen Bombalarına Karşı Konsey genel sekreter yardımcısı Yayoi Tsuchida'nın yanı sıra dini ve sivil toplum temsilcileri konuştu. Koalisyon, sonraki hafta Ulusal Meclis'i ziyaret etmeyi ve Meclis Sağlık ve Refah Komitesi üyeleriyle görüşme talep etmeyi planladı.

Araştırma planı, iki yılda bir takip muayenesi yapılmasını ve ölüm, kanser ve sigorta kayıtlarıyla bağlantının sürdürülmesini de öngörüyor. Bu araçlar, katılımcılar yaşlandıkça yeni tanıların ve sağlık durumundaki değişimlerin izlenmesine olanak tanıyor.

Şehirlerin yeniden inşasına ilişkin haberlerde aktarıldığı üzere Hiroşima ve Nagazaki, sekiz onyılda yeniden kuruldu. 1945'te radyasyona maruz kalan ailelerin önünde ise farklı bir takvim var: alınan radyasyonun sonuçları, yaşlanan mağdurların ihtiyaçları ve çocuklarının çözüme kavuşmamış sağlık kaygıları.

Güney Kore'de haziran ayında kayıtlı 1.482 mağdur için 2029'daki araştırma bitiş tarihi uzun bir bekleyiş anlamına geliyor. Aileleri, hükümetten bilimsel araştırmayı sürdürmesini, mevcut bulguları erişime açmasını ve bakımın sonraki kuşağa nasıl ulaştırılacağına karar vermesini istiyor.

Önemli Noktalar

  • Mağdurlar ve onların çocukları, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında yüzde 5 ila 13 fark bulunduğu belirtilen tartışmalı genetik analizin hükümetçe açıklanmasını istiyor.
  • Yayımlanan K-ABC kohort profiline göre araştırmaya 2.544 kişi alındı; 1.828 kişi anket ve muayeneleri tamamladı, 400 katılımcının genomu analiz edildi.
  • Nam, sonraki aile analizinin 49 aileyi kapsadığını, ek araştırma için 65 ailenin kesinleştiğini ve yaklaşık 80 aileye ulaşılmasının hedeflendiğini söylüyor.
  • Nisan 2026'da sunulan değişiklik önerisi, bakım ve desteği mağdurların çocuklarına da genişletecek.
  • Yaklaşık 40 kuruluş, 12 Kasım'da Seul'de düzenlenen toplantıda hükümetten destek talep etti.
  • Haziran 2026 itibarıyla Güney Kore'de radyasyona maruz kalan kuşaktan hayatta olan 1.482 kişi bulunuyordu; yaş ortalamaları yaklaşık 85'ti.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir