Gelirindeki yüzde 4.300'lük sıçrama Cambricon'u gündeme taşıdı
Cambricon Technologies, 2025'in ilk yarısında 2,88 milyar yuan, yaklaşık 402,7 milyon dolar gelir bildirdi. Yüzde 4.300'lük bu artış, Pekin merkezli çip üreticisini Çin'in kendi yapay zekâ sektörünü kurma çabasının merkezine taşıdı. Amerikan çiplerine yönelik kısıtlamaların Çinli alıcıları yerli tedarikçilere yöneltmesiyle şirketin net kârı da rekor düzeyde 1,04 milyar yuana ulaştı.
İçindekiler
- Gelirindeki yüzde 4.300'lük sıçrama Cambricon'u gündeme taşıdı
- Çinli alıcılar neden yerli çiplere yöneliyor?
- H20 kısıtlamaları Nvidia'nın işini nasıl değiştirdi?
- Yüzde 15'lik ödeme yeni bir belirsizlik katmanı ekliyor
- Cambricon'un büyümesi hâlâ küçük bir tabandan başlıyor
- Yazılım da çipin kendisi kadar önemli
- Üretim kısıtları Çin'in hedeflerini zorlaştırıyor
- Yatırımcılar daha büyük bir iç pazarı fiyatlıyor
- Nvidia Çin pazarına dönmenin yollarını arıyor
- Teknoloji, ticaret ve ulusal güvenlik rekabeti
- Öne Çıkanlar
30 Ağustos 2025 itibarıyla kısmen devlete ait şirketin piyasa değeri yıl içinde iki kattan fazla artarak yaklaşık 80 milyar dolara çıktı. Hisseleri bir ayda yüzde 125, iki yılda ise yüzde 1.000'den fazla yükseldi. Cambricon, hisse fiyatı bakımından Çin'in en pahalı şirketi olma unvanını içki üreticisi Kweichow Moutai'den de aldı.
Dünyanın önde gelen yapay zekâ çipi üreticisi Nvidia ise Çin'de farklı bir sorunla karşı karşıya: Müşteriler hesaplama gücüne ihtiyaç duyuyor, ancak ABD'nin ihracat kontrolleri bazı ürünlerine erişimi engelledi. Nvidia, 2025'in ikinci çeyreğinde Çin'e H20 satışı yapmadığını bildirdi ve potansiyel olarak milyarlarca dolarlık iş fırsatını kaybetti.
Bu karşıtlık, Washington'ın teknoloji politikasındaki temel bir gerilimi gözler önüne seriyor. İleri düzey hesaplama alanında Çin'in ilerleyişini yavaşlatmayı amaçlayan kısıtlamalar, Çinli çip tasarımcılarına ülke içinde daha büyük bir pazar da sağlıyor. Pekin'in yerli teknolojiye desteği, bu fırsatın siparişlere, yatırımlara ve artan beklentilere dönüşmesine katkıda bulunuyor.
Cambricon hâlâ Nvidia'dan çok daha küçük ve Çinli üreticiler en gelişmiş çipleri üretmek için gereken bazı ekipmanlara erişemiyor. Yine de şirketin ani büyümesi, ihracat lisanslarına ilişkin kararların yapay zekânın arkasındaki donanımı hangi şirketlerin tedarik edeceğini nasıl değiştirebileceğini gösteriyor.
Çinli alıcılar neden yerli çiplere yöneliyor?
Cambricon'un yükselişi, Çin'in teknolojide kendine yeterli olma yönündeki acil girişiminin ardından geldi. İki kardeş tarafından kurulan ve devlet sermayesinin desteğini alan şirket, Çinli teknoloji grupları ve girişimler Amerikan yapay zekâ donanımına alternatif ararken bu eğilimden yararlandı.
Yapay zekâ hızlandırıcıları, yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken çok sayıda hesaplamayı gerçekleştiren özel çiplerdir. Eğitim, modele verilerdeki örüntüleri tanımayı öğretir. Modeli çalıştırmak ise bu eğitimden yararlanarak bir yanıt üretmek ya da bir görevi yerine getirmek anlamına gelir. Yapay zekâ hizmetleri geliştiren şirketler için bu çiplere erişim, kullanabilecekleri hesaplama kaynaklarını doğrudan etkiler.
Nvidia yıllardır bu pazara hâkim. Şirketin konumu; güçlü donanımına, kapsamlı araştırma çalışmalarına ve geliştiricilerin kullanmaya alışık olduğu yazılımlara dayanıyor. İhracat kısıtlamaları, Çinli müşterilerin bu yerleşik sisteme erişimini daha belirsiz hâle getirerek yerli rakiplere fırsat yarattı.
Pekin, ulusal güvenlik kaygılarını ve tedarik kesintisi riskini gerekçe göstererek şirketleri yerli teknolojiye öncelik vermeye teşvik etti. Çinli yetkililerin, alternatiflerin bulunduğu durumlarda yerel şirketleri Amerikan bileşenlerine bağımlı kalmamaları konusunda uyardığı bildiriliyor.
Çinli şirketler eski ve yeni ekipmanları birlikte kullanarak bu değişime yanıt veriyor. Kısıtlamalar öncesinde stoklanan Nvidia çiplerini kullanmayı sürdürürken Cambricon'un ürünleri de dâhil olmak üzere yerli ürünlere daha fazla iş aktarıyorlar. Böylece yerli tedarikçiler, müşteriler mevcut Nvidia sistemlerini kullanmaya devam ederken müşteri kazanma fırsatı buluyor.
H20 kısıtlamaları Nvidia'nın işini nasıl değiştirdi?
Amerikan ihracat kontrolleri Trump yönetimi döneminde başladı ve sonraki yönetimler altında da sürdü. Bu kontrollerin amacı, askeri veya gözetleme kapasitesini destekleyebilecek teknolojiler de dâhil olmak üzere Çin'in en gelişmiş yapay zekâ donanımına erişimini sınırlamaktı.
Nvidia'nın en gelişmiş çiplerinden daha düşük performansa sahip H20 ürünü de kısıtlamalara takıldı. Yasak daha sonra kısmen kaldırıldı; ancak yeniden açılan pazar, Nvidia'nın Çin'deki H20 satışlarından elde ettiği gelirin yüzde 15'ini ABD hükümetiyle paylaşmasını gerektiren bir düzenlemeye bağlandı.
Politika adımları, hem Nvidia ürünlerinin bulunabilirliğini hem de bu ürünlerin satışına ilişkin ticari koşulları değiştirdi:
- Washington, Trump yönetimi ve sonraki yönetimler döneminde Çin'e gelişmiş çip ihracatına yönelik kontrolleri uygulamaya koydu ve sürdürdü.
- 2025'in ilk yarısında yerli yapay zekâ çiplerine talebin artmasıyla Cambricon'un geliri yüzde 4.300 yükselerek 2,88 milyar yuana çıktı.
- İhracat kısıtlamaları nedeniyle Nvidia, 2025'in ikinci çeyreğinde Çin'e H20 satışı yapmadığını bildirdi.
- 30 Ağustos 2025'e gelindiğinde H20 yasağı kısmen kaldırılmıştı. Gelir paylaşımına ilişkin yüzde 15'lik düzenleme ise mali ve hukuki belirsizliği artırdı.
Amerikalı yetkililer Çin'e yalnızca daha düşük düzeydeki sürümlerin sunulacağını açıkladıktan sonra Çinli yetkililer de teknoloji şirketlerine H20 çiplerini kullanmayı bırakmalarını söyledi. Böylece Nvidia iki hükümetin de baskısıyla karşı karşıya: Washington ihraç edebileceklerini denetlerken Pekin alıcıları yerli alternatiflere yönlendiriyor.
Yüzde 15'lik ödeme yeni bir belirsizlik katmanı ekliyor
Nvidia'nın Çin pazarına erişimi artık doğrudan bir maliyet taşıyor. Gelir paylaşımı düzenlemesine göre Çin'de H20 satışlarından elde edilen her bir doların yüzde 15'i Amerikan hükümetine gidecek. Bu, iş üzerinde bir vergi gibi işleyerek Nvidia'nın bu satışlardan elinde tutacağı tutarı azaltıyor.
Bu vergiye ilişkin koşulları belirleyen resmi bir ABD mevzuatı bulunmuyor. Düzenlemenin hukuki dayanağı ve ne kadar süre yürürlükte kalacağı belirsizliğini koruyor. Bu nedenle Nvidia, siyasi kararlarla değişebilecek koşullara göre plan yapmak zorunda.
İhracat kontrolleri, kaybedilen gelir ve satılamayan stoklar nedeniyle Nvidia'ya şimdiden milyarlarca dolara mal oldu. Bir ürün kısıtlamalara uygun tasarlansa bile politika değişiklikleri ürünün müşterilere ulaşıp ulaşmayacağını ve müşterilerin ona güvenmek isteyip istemeyeceğini etkileyebiliyor.
Nvidia'nın karşılaştığı zorluk, tek tek sevkiyatlar için izin almaktan ibaret değil. Çinli alıcılar Amerikan çiplerinin gelecekteki alımlar için de erişilebilir olup olmayacağına karar vermek zorunda. Bu sırada yerli tedarikçiler, Pekin'in desteğiyle aynı harcamalardan pay almaya çalışıyor.
Cambricon'un büyümesi hâlâ küçük bir tabandan başlıyor
Cambricon'un 2025'in ilk yarısındaki 402,7 milyon dolarlık geliri, önceki iş hacmine kıyasla keskin bir artışa işaret ediyor. Ancak karşılaştırma amacıyla aynı değerlendirmede sunulan rakamlara göre Nvidia 46,7 milyar dolar gelir bildirdi; bu, Cambricon'un toplamının 100 katından fazla. Rakamlar farklı raporlama dönemlerini yansıtıyor: Cambricon'un ilk yarısını, Nvidia'nın ise ikinci çeyreğini.
Nvidia'nın küresel işini yıllara yayılan araştırmalar, geniş bir geliştirici topluluğu ve çiplerini yapay zekâ araştırmaları ile uygulamalarında standart seçenek hâline getiren iş ortaklıkları destekliyor. Cambricon'un hızlı büyümesi, bu çok daha büyük ticari ve teknik altyapının karşısında gerçekleşiyor.
Bir sektör analisti, Cambricon'un ilerleyişinin boyutunu şu sözlerle anlattı:
çok küçükten küçüğe
Çinli rakipler gelişmeyi sürdürüyor. Huawei ve Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC) ürün kalitesi ve üretim kapasitesi bakımından arayı kapatıyor. Bazı analistler belirli Çin çiplerinin şimdiden Nvidia'nın H20'sinden daha iyi performans gösterdiğini söylerken kısıtlamalar da alternatif geliştirme çabalarını hızlandırıyor.
H20, Nvidia'nın en yeni donanımlarından daha düşük düzeyde bir ürün. Cambricon ve benzeri şirketler için Amerikan çiplerini güvenilir biçimde temin edemeyen müşterilerden iş almak bir hedef; Nvidia'nın en yeni teknolojisiyle ve küresel yazılım ağıyla boy ölçüşmek ise daha büyük bir hedef.
Yazılım da çipin kendisi kadar önemli
Cambricon, yeni nesil donanımına ve daha iyi yazılım araçlarına büyük yatırımlar yapıyor. Her ikisi de gerekli; çünkü bir yapay zekâ çipinin, geliştiricilerin modelleri oluşturmak ve çalıştırmak için kullandığı programlarla uyumlu olması gerekiyor.
Nvidia'nın avantajı kısmen bu yazılım ekosisteminden kaynaklanıyor. Geliştiriciler yerleşik araçlara güveniyor ve şirketler işlerini bu araçların etrafında kurmuş durumda. Müşterilerin yazılımlarının büyük bölümünü baştan oluşturmak zorunda kalmadan modellerini taşıyabilmesi, rakip bir çipi daha kullanışlı hâle getiriyor.
DeepSeek'in de aralarında bulunduğu Çinli yapay zekâ girişimleri, yerli çiplerde çalışacak şekilde optimize edilmiş modeller yayımlıyor. Optimizasyon, yazılımın üzerinde çalıştığı donanımdan daha iyi yararlanacak biçimde ayarlanması anlamına geliyor. Bu modeller, alıcılara ürünleri kullanmanın daha işlevsel yollarını sunarak yerli çip üreticilerinin rekabet gücünü artırıyor.
Dolayısıyla Cambricon'un fırsatı tek tek çip satışlarının ötesine uzanıyor. Daha fazla model ve geliştirme aracı Çin donanımını destekledikçe müşterilerin bu donanımı benimsemesi için daha fazla neden ortaya çıkıyor. Hükümet desteği, yeni siparişler ve yazılım geliştirme, yerli tedarikçilere yönelişi birlikte güçlendiriyor.
Nvidia, gelişmiş donanım, geliştirici araçları ve küresel iş ortaklıklarının birleşiminde hâlâ daha güçlü konumda. Cambricon ise talebin büyüme alanı açtığı bu dönemde aradaki farkı kapatmaya çalışıyor.
Üretim kısıtları Çin'in hedeflerini zorlaştırıyor
Çinli çip tasarımcıları önemli bir üretim kısıtıyla karşı karşıya: Batı'nın ihracat kontrolleri, en gelişmiş üretim ekipmanlarına erişimi engelliyor. Bunların arasında genellikle EUV makineleri olarak anılan aşırı morötesi litografi makineleri de bulunuyor.
Litografi, çip devrelerini oluşturan küçük desenleri üretme sürecidir. EUV ekipmanı, üreticilerin son derece küçük boyutlu özellikler oluşturmasına yardımcı olur. Bu araçlara erişim olmadan Çinli şirketlerin rekabetçi tasarımları üretimin en ileri aşamasındaki çiplere dönüştürmesi daha zor hâle geliyor.
Cambricon ve benzeri şirketler tasarımlarını geliştirebilir; ancak üretim kapasitesi ve teknolojisi, bu tasarımların ne ölçüde ve ne hızla ilerleyebileceğini belirliyor. Çin'in çip sektörü ilerleme kaydederken Nvidia'nın en yeni ürünlerinin gerisinde kalmayı sürdürüyor.
Önde gelen makroekonomi analisti Ed Yardeni, Çin'in üretim hedeflerinin boyutunu ve bu hedefleri destekleyen politikaları şöyle anlattı:
Çin, yapay zekâyı ekonomi ve toplumun tüm kesimlerine yerleştirmeyi amaçlayan politikalar ve Cambricon gibi yerli şirketlere verilen güçlü destekle, gelecek yıla kadar yapay zekâ çipi üretimini üç katına çıkarmayı planlıyor.
Ağustos 2025 itibarıyla bu üretim hedefi 2026'ya işaret ediyor. Artan talebi karşılamak için daha fazla çipin yanı sıra Çinli şirketlerin bu çipleri etkili biçimde kullanmasını sağlayacak yazılımlar da gerekecek.
Yatırımcılar daha büyük bir iç pazarı fiyatlıyor
Cambricon'un piyasa değeri 2025'te 40 milyar dolardan fazla arttı. Bu sıçrama, Çinli yatırımcıların, küresel hedge fonlarının ve yerli yapay zekâ altyapısına yönelişi izleyen teknoloji analistlerinin dikkatini çekti.
EMJ Capital'den Eric Jackson, Cambricon'un hızlı büyümesine ve yeni ürün lansmanlarının stratejik önemine dikkat çekti. Yatırımcılar, şirketin Çin'deki yerli teknoloji talebini çok daha büyük bir işe dönüştürme kapasitesine önemli bir değer biçiyor.
Hissenin bir ayda yüzde 125, iki yılda ise yüzde 1.000'den fazla yükselmesi beklentilerin ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor. Yaklaşık 80 milyar dolarlık değerlemesi de şirketin bugün elde ettiği gelirin ötesinde gelecekteki büyümeye büyük ağırlık verildiğine işaret ediyor.
Nvidia, yapay zekâ alanındaki liderliği ve güçlü finansal sonuçları sayesinde yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor. Ancak jeopolitik risklere maruziyetinin artması, küresel talep ile Çin pazarına erişimin şirketin geleceğini farklı yönlere çekmesine yol açıyor.
Her iki şirket için de yatırımcı güveni bir sonraki çip lansmanından fazlasına bağlı. İhracat kararları, yerli alım politikaları ve üretim kapasitesi, her şirketin Çin'in yapay zekâ harcamalarından ne kadar pay alacağını etkiliyor.
Nvidia Çin pazarına dönmenin yollarını arıyor
Nvidia, erişimin sağlanması hâlinde yıllık yüzde 50 potansiyel büyümeyle Çin'i 2025'te 50 milyar dolarlık bir fırsat olarak görüyor. Üst Yönetici Jensen Huang, pazarın önemini defalarca vurguladı ve yapay zekâ alanındaki küresel yarışta ABD ile Çin'i birbirini tamamlayan ülkeler olarak nitelendirdi.
Çin'e satışların kısmen yeniden başlaması bile ihracat kısıtlamalarının yol açtığı kayıpları telafi etmeye yardımcı olabilir. Öte yandan gerilimin tırmanması, Nvidia'yı 120 milyar dolar değerindeki Çin veri merkezi pazarının dışında bırakabilir ve önemli bir potansiyel büyüme kaynağını zayıflatabilir.
Nvidia, Çin için tasarlanmış B30A'yı da içeren, ABD ihracat kurallarına uygun ürünler geliştiriyor. Şirket, düzenleyici onayın H20 satışlarını yeniden başlatmasına ve Blackwell çipini Çinli müşterilere sunmasına imkân vermesini umuyor.
Bu strateji, Washington'ın iznine ve yerli ekipmanları tercih etmeleri yönünde baskı gören alıcıların talebine bağlı. Nvidia, büyük bir pazara erişimini korumaya çalışırken Çinli rakipler bu kesintiden yararlanarak konumlarını güçlendiriyor.
Nvidia'nın üst yöneticisi Huang, kısıtlamaların engellemeyi amaçladıkları rekabeti de teşvik edebileceğini savundu:
İhracat kontrolleri Çinli rakipleri yalnızca yenilik yapmaya teşvik ediyor.
Teknoloji, ticaret ve ulusal güvenlik rekabeti
Washington'ın politikası, Amerikan çip üreticilerinin ticari çıkarlarının yanı sıra ulusal güvenlik kaygılarını da gözetiyor. Gelişmiş teknoloji ihracatını kısıtlamak, hassas teknolojilerin Çin'in askeri veya gözetleme kapasitesini desteklemesini önlemeyi amaçlıyor. Aynı kısıtlamalar Çin'i kendi tedarikçilerine daha fazla yatırım yapmaya yöneltiyor.
Pekin, yarı iletkenlerde kendine yeterliliği ulusal bekası açısından önemli görüyor. Yerli şirketlere verdiği destek, tedarik kesintilerine ilişkin uyarıları ve yapay zekâyı ekonomi ile toplumun farklı alanlarında kullanma çabası, Cambricon gibi şirketlere talep yaratıyor.
Bir sektör analisti, şirketin yükselişinin arkasındaki daha geniş dinamiği şöyle özetledi:
Daha büyük hikâye, Çin'in kendine yeterlilik çabası.
Yarı iletkenler, akıllı telefonlardan süper bilgisayarlara kadar pek çok cihaza güç sağlıyor. Bu nedenle ileri düzey çip teknolojisini kontrol etmek, ekonomik gücü, askeri kapasiteyi ve teknoloji şirketlerinin bağlı olduğu tedarik zincirlerini etkiliyor.
Cambricon'un büyümesi, bu rekabetin para ve siparişlerin yönünü şimdiden değiştirdiğini gösteriyor. Mevcut eğilimler sürerse Çinli çip üreticileri birkaç yıl içinde küresel ölçekte güçlü rakiplere dönüşebilir; ancak üretim kısıtları ve Nvidia'nınkiyle boy ölçüşecek yazılım sistemleri kurma zorluğu hâlâ karşılarında duruyor.
Çinli yapay zekâ şirketleri açısından yakın dönemdeki değişim somut: Mevcut Nvidia çipleri kullanılmayı sürdürürken harcamaların daha büyük bölümü yerli donanıma yöneliyor. Nvidia'nın önündeki görev ise yerli alternatifler daha sağlam bir yer edinmeden pazara erişimi yeniden kazanmak. Rekabet, dünyanın en büyük iki ekonomisinde yatırımları, tedarik zincirlerini ve yapay zekâ gelişimini yeniden şekillendiriyor.
Öne Çıkanlar
- Cambricon'un geliri 2025'in ilk yarısında yüzde 4.300 artarak 2,88 milyar yuana, net kârı ise 1,04 milyar yuana ulaştı.
- Şirketin piyasa değeri yaklaşık 80 milyar dolara çıktı; hisse fiyatı Kweichow Moutai'yi geride bırakarak Çin'in en yüksek seviyesine ulaştı.
- Nvidia, ihracat kısıtlamalarının işlerini aksatması nedeniyle 2025'in ikinci çeyreğinde Çin'e H20 satışı yapmadığını bildirdi.
- Gelir paylaşımına ilişkin yüzde 15'lik düzenleme, H20 satışlarının yeniden başlaması olasılığına mali ve hukuki belirsizlik ekliyor.
- Pekin yerli çipleri teşvik ediyor; DeepSeek'in de aralarında bulunduğu şirketler yapay zekâ modellerini bu çiplerde çalışacak şekilde uyarlıyor.
- Çinli üreticiler gelişmiş EUV ekipmanlarına erişemiyor; Nvidia ise donanım ve yazılım alanındaki önemli üstünlüklerini koruyor.
- Nvidia, Çin'in büyüyen yapay zekâ pazarına erişmek için B30A da dâhil olmak üzere kurallara uygun ürünler sunmaya çalışıyor.






