İşgücünün yarısı, iki farklı görev
Tencent, yöneticilerin şirketin 28. yıl dönümü etkinliğinde yapay zekâya doğru büyük bir değişim çağrısı yapmasının ardından çalışanlarının yarısını işten çıkarmayı planladığını yalanladı. Halkla ilişkiler direktörü Zhang Jun’a göre tartışmaların odağındaki yüzde 50’lik oran, çalışanların çabalarını mevcut işler ile yeni yapay zekâ fırsatları arasında nasıl bölüştürmesi gerektiğine işaret ediyordu.
İçindekiler
- İşgücünün yarısı, iki farklı görev
- Yıl dönümü konuşması nasıl işten çıkarma söylentisine dönüştü?
- Yönetim bu değişimin neden farklı olduğunu söylüyor?
- Yapay zekâ odaklı işler ne anlama geliyor?
- Daha küçük ekipler, daha az raporlama kademesi
- Aciliyetin arkasındaki harcamalar
- WorkBuddy ilerlemeyi ölçmek için bir gösterge
- Çalışanlar için ne değişiyor?
- Öne Çıkan Noktalar
Zhang, Çin sosyal medyasında kapsamlı işten çıkarmalara ilişkin iddiaların yayılmasının ardından 12 Kasım 2026’da açıklama yaptı. Tencent’in haziran sonu itibarıyla 115.927 çalışanı vardı; bu, bir önceki yıla göre 4.706 kişilik artış anlamına geliyordu. Bu işgücünün yarısını etkileyecek bir planın sonuçları çok büyük olacağından, iddianın yarattığı endişe anlaşılabilir.
Yönetimin verdiği mesaj, çalışanların kabaca yarısının mevcut işlerin verimliliğini artırması, diğer yarısının ise yapay zekâ odaklı işler geliştirmeyi araştırması gerektiğiydi. Zhang, bu ayrımı kaynakların yeniden tahsis edilmesini anlatan büyük ölçüde mecazi bir ifade olarak nitelendirdi. Personelin nasıl görevlendirileceğine, takvime ve çalışanların hangi birimlere geçeceğine ilişkin ayrıntılar açıklanmadı.
Bu yalanlama, çalışanlar açısından önem taşıyan ayrı bir mesajla birlikte geldi: Tencent daha hızlı kararlar, daha az yönetim kademesi ve daha az kaynakla daha çok iş yapabilen küçük ekipler istiyor. Yönetim kurulu başkanı ve CEO Pony Ma, yapay zekâ altyapısına yapılan harcamalar artarken oyun, sosyal medya ve finans teknolojisiyle tanınan şirketin çalışma yöntemlerini uyarlaması için baskı yapıyor.
Yıl dönümü konuşması nasıl işten çıkarma söylentisine dönüştü?
Tencent, performansı değerlendirmek ve öncelikleri açıklamak üzere üst düzey yöneticileri çalışanlarla bir araya getiren Linktime çalışan buluşmasını her yıl 11 Kasım’da düzenliyor. Şirketin 1998’de kuruluşundan bu yana geçen 28 yılı kutlayan bu yılki çevrim içi etkinliğe ağırlıklı olarak Ma ve başkan Martin Lau liderlik etti.
Yöneticiler iki görevi anlatmak için askerî bir benzetme kullandı. Mevcut işleri sürdüren çalışanlar, topraklarını savunan bir orduya benzetildi. Yapay zekâ alanını araştıranlar ise yeni sulara açılan bir donanmaya. Zhang, amaçlanan mesajın yeni büyüme alanları yaratırken mevcut faaliyetleri geliştirmek olduğunu söyledi.
Tencent’in işgücünün yüzde 50’sini azaltacağı iddiaları etkinlik sırasında yayılmaya başladı ve Weibo’da öne çıkan paylaşımlar arasına girdi. Çin’in profesyonel sosyal ağı Maimai’deki Tencent çalışanlarına özel tartışma alanında da yoğun trafik olduğu bildirildi.
Zhang’ın 12 Kasım’da Weibo’da yaptığı açıklama, konuşmaya ilişkin şirket yetkilisinin doğrudan açıklamasını sundu. Tencent’e yakın kişiler de işten çıkarma iddiasını reddederek önerilen ayrımın, ana faaliyetler ile yapay zekâ girişimleri arasındaki iş bölümü olduğunu belirtti.
Başlıca gelişmeler birkaç aya yayıldı:
- Mayıs 2026: Başkan Martin Lau, hissedarlara Tencent’in büyük çaplı işten çıkarma planı olmadığını söyledi.
- Haziran 2026: Tencent’in çalışan sayısı 115.927’ye ulaştı. Yöneticiler, yapay zekâ ürünleri için daha küçük ekipleri ve daha az yönetim kademesini görüştü.
- 12 Ağustos 2026: Tencent, araştırma harcamaları ile sermaye harcamalarında keskin artışlar gösteren ikinci çeyrek sonuçlarını açıkladı.
- 11 Kasım 2026: Ma ve diğer yöneticiler, yıl dönümü buluşmasında kurumsal değişimin hızlandırılması çağrısında bulundu.
- 12 Kasım 2026: Zhang, Tencent’in çalışanlarının yarısını işten çıkarmayı planladığı iddiasını kamuoyu önünde yalanladı.
Yönetim bu değişimin neden farklı olduğunu söylüyor?
Zhang, mevcut girişimi Tencent’in daha önce maliyetleri düşürüp verimliliği artırmaya yönelik kampanyasıyla karşılaştırdı. Önceki çabayı daha çok tepkisel ve giderleri azaltmaya odaklı olarak tanımladı. Zhang’a göre şimdiki hamle, üretkenliği artırmaya ve yeni değer yaratmaya daha fazla önem veren, yapay zekâ çağına yönelik proaktif bir hazırlık.
Çalışanlar açısından pratik talepler arasında farklı projelere geçmek, daha geniş sorumluluklar üstlenmek ve daha az onay aşamasından geçmek yer alabilir. Yönetim, ürünlere ve müşterilere en yakın çalışanların daha fazla inisiyatif almasını; orta kademe yöneticilerin ise daha hızlı ve duyarlı olmasını istiyor.
Yıl dönümü görüşmelerine aşina bir kişi, yöneticilerin yüksek motivasyonlu ön saflardaki çalışanlarla harekete geçmekte isteksiz bazı orta kademe yöneticiler arasında bir uçurum gördüğünü söyledi. Ma’nın özellikle sert bir üslupla konuştuğu aktarıldı.
Tencent Başkanı Martin Lau, mayıs ayındaki toplantıda istihdama ilişkin hissedar endişelerine değinmişti. Çince açıklamasının çevirisinde şöyle dedi:
Büyük çaplı işten çıkarma planımız kesinlikle yok. Tencent, Silikon Vadisi şirketlerinden oldukça farklı.
Ma’nın yıl dönümü konuşmasında mevcut işgücüyle daha hızlı ilerleme ve küçük ekiplerin daha fazlasını başarmasını sağlama hedefi de yer aldı. Şirket içinden bir kaynak, konuşmayı resmî bir iç belge değil, yön belirten bir açıklama olarak nitelendirdi. Bu ayrım, yüzde 50’lik oranın yayımlanmış bir personel planından ziyade çabaların genel olarak nasıl dağıtılacağı şeklinde değerlendirilmesine yardımcı oluyor.
Yapay zekâ odaklı işler ne anlama geliyor?
Tencent’in önerdiği iş bölümü, yapay zekâya yönelik iki yaklaşımı birbirinden ayırıyor. İlk yaklaşım, teknolojiyi oyunlar, sosyal platformlar, finans teknolojisi ve bulut hizmetleri gibi hâlihazırda faaliyet gösteren işlerin içinde kullanmak. İkincisi ise temel işlevi yapay zekâya dayanan, çoğunlukla yapay zekâ yerleşik ürünler olarak tanımlanan ürünler geliştirmek.
Mevcut bir hizmet, çalışanların yazılım yazmasına veya rutin görevleri yerine getirmesine yardımcı olmak için bir model kullanabilir. Yapay zekâ üzerine kurulu bir ürün ise kullanıcının isteğini anlama ve birden fazla iş adımını yerine getirme gibi model yeteneklerini merkeze alarak geliştirilir. Her iki yaklaşım da çalışanlara, bilgi işlem donanımına ve ürün geliştirmeye ihtiyaç duyar; ancak farklı ekip yapıları gerektirebilir.
Tencent, Hunyuan model ailesini şimdiden yüzlerce ürüne entegre etti. Model; örüntüleri tanımak ve yanıtlar, kod ya da başka içerikler üretmek üzere eğitilmiş bir yazılım sistemidir. Bir ürüne entegre edilmesi, bu yetenekleri yalnızca ayrı bir sohbet robotu üzerinden değil, mevcut hizmetin içinde de kullanılabilir hâle getirir.
CodeBuddy ve WorkBuddy, şirketin iş amaçlı yapay zekâ araçlarına yönelik ilgisini gösteriyor. CodeBuddy yazılım geliştirmeye odaklanırken WorkBuddy, ofis yapay zekâ ajanları pazarında konumlanıyor. Ajan, her seferinde tek bir soruya yanıt vermekle yetinmeyip bir dizi görevi yerine getirmek üzere tasarlanmış yazılımdır.
Tencent’in önündeki zorluk, iki yaklaşımı aynı anda desteklemek. Yerleşik işleri gelir ve geniş kullanıcı grupları sağlıyor. Yeni yapay zekâ ürünleri ise ekiplerin hizmetleri daha hızlı geliştirmesini ve yenilemesini gerektirirken başka bir büyüme yolu sunuyor.
Daha küçük ekipler, daha az raporlama kademesi
Tencent’in kıdemli başkan yardımcısı ve Bulut ve Akıllı Endüstriler Grubu Başkanı Dowson Tong, kurumsal değişimi haziran ayında anlattı. Yapay zekâ odaklı ürünler geliştiren ekiplerin daha yalın ve küçük hâle geldiğini, geliştirmenin giderek üç ila beş kişilik gruplar tarafından yürütüldüğünü söyledi.
Daha yalın bir organizasyonda, işi yapan kişilerle karar alıcılar arasında daha az aşama bulunur. Bir geliştirici ya da ürün yöneticisi, önerisini birkaç yönetici kademesinden geçirmek yerine kararı daha doğrudan alabilir.
Tencent’in CodeBuddy ve WorkBuddy ürünlerini yöneten Liu Yi, somut bir örnek verdi. Ekibinin ek yönetim kademeleri olmadan çalışan gruplardan oluştuğunu söyledi. Bu düzenin, raporlamada kaybedilen zamanı azaltmaya ve bilgi çalışanlarla yöneticiler arasında aktarılırken oluşan çarpılmaları sınırlamaya yardımcı olduğunu belirtti.
Haziran ayındaki açıklamalar, yıl dönümü mesajının ürün ekiplerinde zaten konuşulan değişiklikleri izlediğini gösteriyor. Tencent yönetimi, yapay zekâ uygulamalarında daha az ilerleme kaydeden işler de dâhil olmak üzere şirketin diğer bölümlerinden benzer bir aciliyet duygusuyla hareket etmelerini istiyor.
Tencent’in son kapsamlı yeniden yapılanması, özel bir bulut iş grubu kurduğu 2018’de gerçekleşti. Bu faaliyet, o zamandan beri yapay zekâ çalışmalarının önemli bir dayanağı hâline geldi. Mevcut tartışma, ürünleri çalıştırmak için gereken altyapının yanı sıra şirket genelinde insanların çalışma biçimine de yeniden odaklanıyor.
Aciliyetin arkasındaki harcamalar
Tencent’in ikinci çeyrek verileri, Ma’nın organizasyonun değişmesi konusundaki ısrarına finansal bir açıklama sunuyor. Gelir, bir önceki yıla göre yüzde 11 artarak 204,79 milyar yuana ulaştı. Şirketin UFRS dışı ölçütüne göre faaliyet kârı yüzde 9 artışla 75,64 milyar yuan oldu. Bu düzeltilmiş ölçüt, yönetimin faaliyet performansına ilişkin değerlendirmesini sunmak amacıyla bazı muhasebe kalemlerini hariç tutuyor.
Araştırma ve geliştirme harcamaları daha hızlı büyüyerek yüzde 35 artışla 27,28 milyar yuana yükseldi. Sermaye harcamaları, bir önceki yıla göre yüzde 176 ve önceki çeyreğe göre yüzde 65 artarak 52,78 milyar yuana ulaştı. Sermaye harcamaları, bilgi işlem altyapısı dâhil olmak üzere işletmeye yıllarca hizmet etmesi beklenen varlıklara yapılan harcamalardır.
Yıllık yüzde 176 artış, sermaye harcamalarının bir yıl önceki düzeyinin yaklaşık 2,76 katına çıktığı anlamına geliyor. Açıklanan veriler kullanıldığında, çeyreklik sermaye harcamaları gelirin yaklaşık yüzde 25,8’ine denk geliyor: 52,78 milyar yuanın 204,79 milyar yuana bölünmesiyle elde edilen oran. Bu karşılaştırma, geliri sağlayan faaliyetlerin yanında altyapı alımlarının ölçeğini de gösteriyor.
Tencent, bilgi işlem alımları için yapılan avans ödemeleri hariç tutulduğunda 37,6 milyar yuan serbest nakit akışı bildirdi. Serbest nakit akışı genel olarak faaliyet ihtiyaçları ve yatırım harcamaları karşılandıktan sonra kalan nakdi ölçer; ancak bu avans ödemelerinin nasıl ele alındığı, rakamları karşılaştırırken önem taşır.
Ma, sonuçların ardından Tencent’in bilgi işlem kapasitesi alımlarını önemli ölçüde artıracağını ve uygulamalar ile modellerin kullanımını gelire dönüştürmek için çalışacağını söyledi. Yıl dönümü toplantısında, görece az fiziksel varlık gerektiren işlerden çok daha ağır yatırım gerektiren faaliyetlere geçişten söz etti. Mesajında bu finansal değişimi, organizasyon yapılarını değiştirme ihtiyacıyla ilişkilendirdi.
WorkBuddy ilerlemeyi ölçmek için bir gösterge
Tencent; uzun süredir rakibi olan ByteDance ve Alibaba’nın yanı sıra DeepSeek ve Moonshot AI gibi daha yeni şirketlerin de bulunduğu yapay zekâ pazarında daha güçlü bir konuma gelmeye çalışıyor. Şirketin hamlesi kendi modellerini, işletmelere yönelik hizmetleri ve günlük işlerde kullanılacak araçları bir araya getiriyor.
WorkBuddy, bu çabanın ölçülebileceği göstergelerden biri. Haberde aktarılan üçüncü taraf araştırmasına göre yapay zekâ ofis pazarındaki aktif kullanıcı sayısı eylülde 142 milyona ulaştı; bu, bir yıl öncesine göre yüzde 50,6 artış demek. WorkBuddy’nin 32,353 milyon aktif kullanıcısı vardı ve araştırmada ofis ajanları arasında ilk sırada yer aldı.
Tong, Çin’in en büyük 500 şirketinin yarısından fazlasının WorkBuddy kullandığını, en büyük 100 şirket arasındaki kullanım oranının ise yüzde 60’a ulaştığını söyledi. Bu rakamlar, ürünün büyük işletmeler arasında ne ölçüde yayıldığını gösteriyor; söz konusu kullanıcılardan elde edilen gelir belirtilmedi.
Ma, Tencent’in yapay zekâ alanında hız kazanmakta zorlandığını kamuoyu önünde kabul etti. Mayıs ayındaki hissedar toplantısında, başlangıçta hazır görünen, ardından su aldığı düşünülen ve sonrasında daha sağlam hâle gelen bir tekne benzetmesini kullandı. Ma’nın kaygısı, Tencent’in hâlâ daha hızlı hareket etmesi gerektiğiydi.
Kasım ayındaki mesaj, bu baskıyı tek tek ürünlerden işgücünün tamamına yayıyor. Tencent, başarılı yapay zekâ ekiplerinin ilerlemeyi sürdürmesini, daha yavaş ilerleyen iş birimlerinin ise harekete geçmesini istiyor. Şirketin mevcut ölçeği, yapay zekânın uygulanabileceği pek çok alan sunarken yönetimin daha küçük gruplar ve daha az raporlama kademesiyle çözmeye çalıştığı eşgüdüm sorununu da beraberinde getiriyor.
Çalışanlar için ne değişiyor?
Tencent, işten çıkarmalara ilişkin en kaygı verici iddiayı reddederken çalışanları işlerini uyarlamaya zorluyor. Yerleşik işlerde çalışanlardan verimliliği artırmaları isteniyor. Yapay zekâ ürünlerini araştıranlardan ise yeni kullanım alanları ve gelir kaynakları bulmaları bekleniyor.
Önerilen yapı, ön saflardaki ekiplerle karar alıcılar arasındaki mesafeyi azalttığı için özellikle orta kademe yöneticiler üzerinde baskı yaratıyor. CodeBuddy ve WorkBuddy örnekleri, birden çok yönetim kademesine daha az başvurulan küçük gruplarda sorumluluğun arttığına işaret ediyor.
Tencent’in haziran ayındaki çalışan sayısı da durumu anlamak için yararlı bir bağlam sunuyor. Çalışan sayısının bir yılda 4.706 kişi artması yaklaşık yüzde 4,2’lik bir büyümeye karşılık geliyor; toplam sayı 111.221’den 115.927’ye çıktı. Şirket, organizasyon yapısına ilişkin bu tartışmaya bir yıl öncesinden daha büyük bir işgücüyle giriyor.
Dolayısıyla temel gelişme, bilgi işlem alanına çok daha büyük yatırımlar yaparken çalışanlarının önemli bir bölümünü farklı yönlere sevk etmeye çalışan bir şirket. Zhang’ın yalanlaması, işgücünün yüzde 50’sinin azaltılacağı iddiasını hedef alıyor. Yönetimin daha hızlı çalışma, daha fazla inisiyatif alma ve farklı bir organizasyon yapısı çağrısı ise çalışanlar açısından önemini koruyor.
Öne Çıkan Noktalar
- Tencent’in halkla ilişkiler direktörü Zhang Jun, 12 Kasım’da şirketin çalışanlarının yarısını işten çıkarmayı planladığı iddiasını yalanladı.
- Yönetim, çalışanların kabaca yarısının mevcut işleri geliştirmesini, diğer yarısının ise yapay zekâ odaklı ürünleri ve işleri araştırmasını öngördüğünü açıkladı.
- Zhang, bu ayrımın büyük ölçüde kaynakların yeniden tahsis edilmesine yönelik mecazi bir anlatım olduğunu söyledi.
- Tencent’in haziranda 115.927 çalışanı vardı; bu sayı bir yıl öncesine göre 4.706 daha fazlaydı.
- Yöneticiler daha küçük ekipler, daha az yönetim kademesi ve ön saflardaki çalışanlardan daha fazla inisiyatif istiyor.
- İkinci çeyrekte sermaye harcamaları yüzde 176 artarak 52,78 milyar yuana, araştırma harcamaları ise yüzde 35 artışla daha yüksek bir düzeye ulaştı.
- Çalışanların nasıl görevlendirileceğine ve kaynak değişiminin takvimine ilişkin ayrıntılar açıklanmadı.






