Yeni Dönemin Başlaması Pek Çok Öğrencide Korku Yaratıyor
Okul yaşamında zaten zorlanan 10-18 yaş aralığındaki 216 gençten yüzde 73,1'i yeni dönemin başlamasını "acı verici" olarak nitelendirdi. Yalnızca yüzde 1,9'u dönemin başlamasını heyecanla beklediğini söyledi. Yokohama merkezli kâr amacı gütmeyen Daisan Kazoku'nun yaptığı anket, Japonya'da yaz tatilinin bitişine eşlik edebilen kaygıyı gözler önüne seriyor.
İçindekiler
- Yeni Dönemin Başlaması Pek Çok Öğrencide Korku Yaratıyor
- Öğrenciler Okulu Zorlaştıran Etkenleri Anlatıyor
- 1 Eylül Neden Ülke Genelinde Kaygı Yaratıyor?
- Genel Düşüşe Rağmen Rekor Sayı
- Sınavlar, Zorbalık ve Gruba Uyum Baskısı
- Sıkıntı Gizli Kaldığında
- Devlet ve Topluluklar Neler Yapıyor?
- Yami Kawaii Acıyı Görünür Kılıyor
- Pandemi ve Afetlerden Çıkarılan Dersler
- Fiziksel Sağlık ve Ruhsal İyi Oluş Ayrışıyor
- Daha Fazla Destek Öğrenciler İçin Ne Anlama Gelir?
- Öne Çıkanlar
28 Ağustos 2025 itibarıyla ülke, okulların çoğunun yeniden açılacağı 1 Eylül'e yaklaşırken, derslere dönmekten korkan çocukların güvenliği yeniden gündeme geliyor. Milyonlarca öğrenci için tatilin bitmesi; derslere, sınıf arkadaşlarına ve beklentilere geri dönmek anlamına geliyor. Bazıları için bu, aynı zamanda sıkıntıyla ilişkilendirdikleri bir yere dönmek demek.
Kaygı, ödevleri bitirme ya da erken kalkma isteksizliğinin ötesine geçiyor. Kabine Ofisi'nin 1972-2013 dönemini kapsayan bir araştırmasında, 1 Eylül'de çocuklar arasında 131 intihar kaydedildi; bu, yılın diğer tüm günlerinden daha yüksek bir sayıydı. Japonya'da ilkokul, ortaokul ve lise öğrencileri arasındaki intihar sayısı da 2024'te 529'a ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı.
Akademik baskı, zorlu ilişkiler, yalnızlık ve ruh sağlığı sorunları bu krizde öne çıkıyor. Devletin telefon destek hatları, toplulukların sunduğu sığınma alanları ve kamuoyu çağrıları destek sağlarken araştırmacılar ve savunucular, çocukların kendi yaşam koşullarına göre tasarlanmış yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtiyor.
Zorluk somut: Okula dönemeyecek kadar zorlanan bir öğrencinin gidebileceği güvenli bir yer, onu dinlemeye istekli biri ve bakım hizmetlerine erişimi olmasını sağlamak. Anket, bunun neden güç olabildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Öğrenciler Okulu Zorlaştıran Etkenleri Anlatıyor
Daisan Kazoku, okul yaşamında zorlandığını belirten gençlere yaklaşan dönemle ilgili sorular yöneltti. Dönemi acı verici bulan yüzde 73,1'lik kesimin yanı sıra yüzde 14,4'ü dönemin başlamasını "sıkıcı" olarak tanımladı. Okula dönmeyi heyecanla bekleyenlerin oranının düşük olması, ankete katılanların çoğuna okulun ne kadar az güven verdiğini gösteriyor.
Başkaları tarafından yargılanma korkusu, katılımcıların yüzde 79,6'sının belirttiği en yaygın kaygıydı. Bunu yüzde 71,3 ile okul ortamının boğucu olması izledi. Katılımcıların yaklaşık yarısı hiç arkadaşları olmadığını, yüzde 44'ü ise dersleri takip edemediğini söyledi.
Anket, okulda zaten zorluk yaşayan öğrencilere odaklandı. Yanıtlar, akademik taleplerle toplumsal baskının bir arada görülebildiği bir grubu anlatıyor: Derslerde geri kalmak, başkalarının kendileri hakkında ne düşündüğünü dert etmek ve gün içinde başvurabilecekleri bir arkadaşlarının olmaması.
Bu durumdaki bir çocuk için yaz tatili, rahatsız edici ortamdan uzaklaşma imkânı sunabilir. Tatilin bitmesi ise aynı sorunlarla yeniden yüzleşme ihtimalini beraberinde getirir. Bulgular, ilişkilerin ve okuldaki atmosferin notlar kadar temel kaygılar arasında yer aldığını gösteriyor.
1 Eylül Neden Ülke Genelinde Kaygı Yaratıyor?
Okul takvimindeki yeri ve Kabine Ofisi'nin kaydettiği tarihsel eğilim nedeniyle 1 Eylül, intiharı önleme çalışmalarının odağı hâline geldi. 1972-2013 döneminde bu tarihte yaşanan 131 ölüm, araştırmada herhangi bir takvim günü için kaydedilen en yüksek toplamı oluşturuyor.
Okulların bahar tatilinden sonra açıldığı nisan ayında da intiharlarda artış görülüyor. Öğrenciler arasındaki intiharların en sık yaşandığı ay ise yaz tatilinin sona erdiği ve ikinci okul döneminin başladığı eylül.
Eylül yaklaşırken kamuoyu kampanyaları ve ünlülerin çağrıları yoğunlaşıyor. Verilen mesaj, sıkıntı yaşayan çocukların destek isteyebileceği ve okulda zorlanmanın konuşulabilecek bir konu olduğudur.
Tarihler ve rakamlar, kaygının nasıl geliştiğini gösteriyor:
- 1972-2013: Kabine Ofisi araştırmasında 1 Eylül'de çocuklar arasında 131 intihar kaydedildi; bu, herhangi bir gün için görülen en yüksek sayıydı.
- Ağustos-kasım 2020: COVID-19 pandemisi sırasında gençler arasındaki intiharlar arttı.
- 2022: Japonya'da öğrenciler arasında 514 intihar kaydedildi; o tarihe kadarki en yüksek yıllık sayı.
- 2024: Toplam sayı yeni bir rekorla 529'a çıktı.
- 28 Ağustos 2025: Okula dönüşün yaklaşması, sıkıntı yaşayan çocukları yeniden gündeme getiriyor.
Genel Düşüşe Rağmen Rekor Sayı
Japonya'da öğrenciler arasındaki intihar sayısı 2024'te 529'a ulaşarak 2022'deki 514'lük önceki rekoru 15 kişi aştı. Toplam sayı ilkokul öğrencilerinin yanı sıra ortaokul ve lise öğrencilerini de kapsıyor.
Akademik başarı, akranlarla yaşanan çatışmalar ve gelecek kaygısı gibi okul sorunları öne çıkan etkenler arasındaydı. Depresyon dâhil sağlık sorunları vakaların yaklaşık üçte birinde belirtildi. Aile sorunları ise vakaların yüzde 20'sinde etkili oldu.
Dolayısıyla bir çocuğun yaşadığı sıkıntı, yaşamının birden fazla alanına yayılabilir. Sınıf arkadaşlarıyla yaşanan sorunlar; ders çalışmakta zorlanma, evdeki kaygılar ya da depresyonla bir arada bulunabilir. Destek, sınıf dışındakiler de dâhil olmak üzere çocuğun karşılaştığı özel baskılara yanıt vermeli.
Japonya'da genel intihar oranı 2003'teki zirvesinden bu yana önemli ölçüde geriledi. Çocuklar ve ergenler içinse aynı düşüş eğilimi görülmedi. Bu karşıtlık, yetişkinlere yardımcı olan önlemlerin gençlerin önemli ihtiyaçlarını karşılamayabileceğine işaret ediyor.
Sınavlar, Zorbalık ve Gruba Uyum Baskısı
Japonya'nın rekabetçi eğitim sistemi sınavlara ve başarıya büyük önem veriyor. Derslere yetişemeyen öğrenciler, özellikle sonuçlarının gelecek fırsatlarını yakından belirlediğini düşündüklerinde, kendilerini yetersiz ya da umutsuz hissedebiliyor.
İjime olarak bilinen zorbalık da başka bir sıkıntı kaynağı. Tekrarlanan kötü muameleyle karşılaşan bir öğrenci, buna neden olan kişilerden kaçamayacağını düşünebilir. Ankete katılanların yaklaşık yarısının arkadaşı olmadığını söylemesi, yalnızlığın bu baskılara nasıl eşlik edebildiğini gösteriyor.
Grup uyumu ve başkalarına ayak uydurma, Japon toplumunda önemli bir yere sahip. Bir gruba ait olmak destek sağlayabilir, ancak çevresindekilerden kişiliği, ilgi alanları ya da akademik yetenekleri bakımından farklı olan çocuklar için uyum sağlama beklentisi boğucu hâle gelebilir.
Çocuk psikiyatristi Dr. Ken Takaoka, okulların kolektivizme öncelik verdiğini, yani grubun ihtiyaç ve beklentilerine büyük önem atfedildiğini belirtiyor. Grup içinde uyum sağlamakta zorlanan çocukların sıkıntı yaşama olasılığı daha yüksek.
Öğretmenler de sınıf uyumunu korumak için zorbalığa müdahale etmekten kaçınabilir. Bazıları farklı öğrencileri dışlama davranışına katılabilir. Dolayısıyla yardım arayan bir çocuk için sınıftan sorumlu yetişkinlerin davranışları da sorunun bir parçası olabilir.
Sıkıntı Gizli Kaldığında
Ruh sağlığına yönelik damgalama, öğrencilerin yaşadıklarını anlatmasını zorlaştırabilir. Farkındalık artmasına rağmen Japonya'da ruh sağlığı sorunları hâlâ tabu olarak görülüyor ve bazı gençler zorluklarına sessizce katlanmaları gerektiğine inanıyor.
Tokyo Metropolitan Üniversitesi profesörlerinden Aya Abe, çocukların da ruh sağlığı sorunları yaşayabileceğine dair farkındalığın hâlâ düşük olduğunu söylüyor. Abe, devlet önlemlerinin büyük ölçüde etkisiz kaldığını ve birçok müdahalenin çocukların ve ergenlerin ihtiyaçları yerine yetişkinlere göre tasarlandığını savunuyor.
Bazı öğrenciler toplumsal yaşamdan tamamen çekiliyor. Hikikomori olarak bilinen olgu, aşırı toplumsal geri çekilmeyi ifade ediyor. Duygularını paylaşacak bir alanı olmadığını hisseden gençler için geri çekilmek, destek sunabilecek kişilerle temaslarını daha da azaltabilir.
Tarihsel yaklaşımlar da tartışmanın bir parçasını oluşturuyor. İntiharı günah olarak gören birçok Batı toplumundaki geleneklerin aksine Japonya'da intihar, sorumluluk üstlenmenin ya da af dilemenin bir yolu olarak görüldüğü dönemlerden geçti. Bu tarih, samuraylar arasındaki seppuku geleneğini ve II. Dünya Savaşı sırasındaki kamikaze pilotlarını da kapsıyor. Günümüzdeki intiharı önleme çalışmaları, sıkıntı yaşayan kişileri güvenli bir yer ve yardım aramaya teşvik etmeye odaklanıyor.
Uzman desteğine erişim de başka bir güçlük. Japonya'da kişi başına düşen psikiyatrist sayısı diğer gelişmiş ülkelere kıyasla daha az, ruh sağlığı uzmanları arasındaki eşgüdüm sınırlı ve klinik psikologlara yönelik devlet destekli zorunlu eğitim bulunmuyor. Okullarda sunulan destek çoğu zaman yetersiz kalıyor.
Devlet ve Topluluklar Neler Yapıyor?
Japonya hükümeti farkındalık kampanyaları başlattı, ruh sağlığının kamusal alanda konuşulmasını teşvik etti ve çocuklar ile ebeveynler için günün her saati ulaşılabilen telefonla danışmanlık hizmetleri sundu. Çocuk ve Aile Ajansı da çocuk intiharlarının gerçek boyutuna ilişkin farkındalığı artırmak için çalışıyor.
Hayır kurumları ve sivil toplum kuruluşları, okul çekilmez hâle geldiğinde öğrencileri evde kalmaya teşvik ediyor. Bu mesaj, çocuğun o anki güvenliğini önceliklendiriyor ve sınıf dışında yardım arayabilmesi için alan açıyor.
Kütüphaneler ve Tokyo'daki Ueno Hayvanat Bahçesi, okula dönmekten korkan çocuklara sığınma alanı olabileceklerini duyurdu. Bu çağrılar, sıkıntı yaşayan bir öğrencinin gidebileceği yerleri belirterek desteği somutlaştırıyor.
Ünlüler ve sosyal medya fenomenleri de umut ve dayanışma mesajlarıyla gençlere ulaşmak için sosyal medyayı kullanıyor. Bazı çocukların öğretmenleri ya da ebeveynleriyle doğrudan konuşmaya çekinebileceği okula dönüş döneminde bu çalışmalar özellikle görünür hâle geliyor.
Abe'nin eleştirisi süregelen bir eksikliğe işaret ediyor: Kamuoyunda artan farkındalığın, çocukların gerçekten yararlanabileceği desteğe dönüşmesi gerekiyor. Telefon hizmeti, kapılarını açan kamusal bir mekân ve profesyonel tedavi farklı ihtiyaçları karşılıyor; öğrencilerin birden fazla türde yardıma ihtiyacı olabilir.
Yami Kawaii Acıyı Görünür Kılıyor
Bazı gençler ruh sağlığıyla ilgili zorluklarını, adı "hasta-tatlı" anlamına gelen yami kawaii moda akımıyla ifade ediyor. Bu akım, ana akım kawaii kültürüyle ilişkilendirilen pastel renkleri duygusal acıyla bağlantılı daha karanlık imgelerle birleştiriyor.
Pembe elbiseler şırınga biçimli kolyelerle birlikte kullanılabiliyor; bazı tişörtlerde ise "Ölmek istiyorum" yazıyor. Depresyon ya da intihar düşünceleri yaşayan gençler için bu tarz, benzer duygular yaşayan kişiler tarafından anlaşıldıklarını ve onlarla dayanışma içinde olduklarını gösterebiliyor.
Moda eleştirmeni Misha Janette, bu akımı insanların depresyonlarıyla dalga geçmesine ve benzer durumdaki kişilerle bağ kurmasına imkân tanıyan bir tür cosplay olarak tanımlıyor. Giyim, gündelik konuşmalarda ifade edilmesi zor duyguları aktarmanın bir yolu hâline geliyor.
TELL Lifeline'ın klinik direktörü Bill Cleary, duyguları moda aracılığıyla ifade etmenin utancı azaltabileceğine ve deneyimleri paylaşmak için güvenli bir ortam sağlayabileceğine inanıyor. Bu görüş, akımı gençlerin yargılanma korkusu olmadan sıkıntılarını konuşabileceği alanlara duyulan daha geniş ihtiyaçla ilişkilendiriyor.
Yami kawaii akımının ilgi görmesi, ankette ortaya çıkan yalnızlık bulgularıyla da örtüşüyor. Okulda kabul görmekte zorlanan bazı öğrenciler, okulun alışıldık toplumsal gruplarının dışındaki ortak tarzlar ve topluluklar aracılığıyla anlayış arıyor.
Pandemi ve Afetlerden Çıkarılan Dersler
COVID-19, Japon gençlerin ruh sağlığı sorunlarını ağırlaştırdı. Okulların kapanması, toplumsal yalıtım ve aile içindeki stres, karşılaştıkları zorluklara katkıda bulundu. Gençler arasındaki intiharlar özellikle 2020'nin ağustos-kasım döneminde arttı.
Sonrasında oranlar pandemi öncesi seviyelere yaklaştı, ancak yüksek seyretmeye devam etti. Eğitimdeki kesintilerin, azalan toplumsal temasın ve aile stresinin etkileri sürüyor.
Araştırmalar, ruh sağlığı desteği ve düzenli toplumsal etkileşim fırsatlarının bu etkileri azaltmaya yardımcı olabileceğini gösteriyor. Yalnızlaşmış bir genç için başkalarıyla güvenilir bir bağ kurmak, destek almanın önemli bir parçası olabilir.
Büyük Doğu Japonya Depremi dâhil geçmiş afetlerden çıkarılan dersler de fiziksel hareketliliğin, psikolojik desteğin ve depresif ruh hâline dikkat etmenin önemine işaret ediyor. Bu yaklaşımlar birlikte, ergenlerin dayanıklılık geliştirmesine; zor deneyimlerle başa çıkıp bunların ardından toparlanabilmesine yardımcı olabilir.
Fiziksel Sağlık ve Ruhsal İyi Oluş Ayrışıyor
UNICEF'in yakın tarihli bir raporunda Japonya, gençlerin ruhsal iyi oluşu açısından gelişmiş ve gelişmekte olan 43 ülke arasında 32'nci sırada yer aldı. Ülkedeki genç intihar oranı, incelenen varlıklı ülkeler arasında dördüncü en yüksek seviyedeydi.
Aynı karşılaştırmada Japonya fiziksel sağlık alanında ilk sırada yer aldı. Bu karşıtlık, çocukların yaşamındaki iki yönü yan yana getiriyor: Güçlü fiziksel sağlık sonuçları ve çok daha zayıf ruhsal iyi oluş.
Uluslararası tablo, ülke içindeki rakamlara bağlam kazandırıyor. Japonya'da genel nüfustaki intihar oranı düşerken çocuklar ve ergenlere ilişkin kaygılar sürüyor; 2024'te öğrenciler arasındaki ölümlerin rekor düzeye çıkması da bunun bir örneği.
Bu, okulların ve ailelerin çocuk sağlığına dikkat ederken onların nasıl hissettiğini, destekleyici ilişkilerinin olup olmadığını ve yardıma erişip erişemediğini de gözetmesi gerektiği anlamına geliyor. İyi fiziksel sağlık ve derslerde başarı, duygusal sıkıntıyla bir arada bulunabilir.
Daha Fazla Destek Öğrenciler İçin Ne Anlama Gelir?
Uzmanlar ve savunucular evlerde, okullarda ve ruh sağlığı hizmetlerinde değişiklik yapılması çağrısında bulunuyor. Sıkıntıların açıkça konuşulması öğrencilerin kendilerini ifade etmesini kolaylaştırabilir. Öğretmenlere, ebeveynlere ve akranlara verilecek eğitim ise uyarı işaretlerini fark etmelerine ve yargılamadan yanıt vermelerine yardımcı olabilir.
Okullarda ayrıca çocuklara ve ergenlere göre düzenlenmiş hizmetler sunan daha fazla danışmana ve ruh sağlığı uzmanına ihtiyaç var. Bu hizmetlere erişimin iyileştirilmesi, sorunlar bunaltıcı hâle gelmeden önce öğrencilerin konuşma fırsatlarını artırabilir.
Sınav ve sıralama odaklı yoğun baskıyı azaltmak da önerilen çözümler arasında. Öğrencilere kendi hızlarında öğrenme ve farklı ilgi alanlarının peşinden gitme imkânı tanımak, derslerde geri kalmanın değerlerini belirlediğini düşünenler üzerindeki baskıyı hafifletebilir.
Arkadaşlıkları ve kapsayıcılığı geliştiren programlar, Daisan Kazoku anketinde anlatılan yalnızlığa karşılık verebilir. Dayanıklılığı ve toplumsal bağları güçlendirme çalışmaları, zorbalık ve geri çekilmeyle ilişkili yalıtılmayı da ele alıyor.
Yami kawaii dâhil yaratıcı ifade biçimleri, gençlerin ne anlatmaya çalıştığını anlamanın başka bir yolunu sunuyor. Bu ifadeleri dinlemek, sohbet ve bağ kurma fırsatları yaratabilir.
Okullar yeniden açılırken acil hedef, güvenlik ve desteğe erişimi sağlamak. Daha geniş hedef ise çocukların yalnızca akademik başarılarıyla değil, oldukları hâlleriyle de değer gördüklerini hissettikleri bir okul ve ev yaşamı oluşturmak.
Öne Çıkanlar
- Daisan Kazoku'nun okul yaşamında zorlanan 216 gençle yaptığı ankette katılımcıların yüzde 73,1'i yeni dönemi acı verici olarak nitelendirdi.
- Yargılanma korkusu, okul ortamının boğucu olması, yalnızlık ve dersleri takip etmekte zorlanma başlıca kaygılardı.
- Kabine Ofisi'nin 1972-2013 dönemini kapsayan araştırmasında 1 Eylül'de çocuklar arasında 131 intihar kaydedildi; bu sayı diğer tüm tarihlerden yüksekti.
- Japonya'da öğrenciler arasındaki intihar sayısı 2024'te 529'a ulaştı ve 2022'deki 514'lük önceki rekoru aştı.
- Devletin telefon danışmanlığı hizmetleri, toplulukların sunduğu sığınma alanları ve kamuoyu kampanyaları destek sağlarken savunucular çocuklara daha uygun hizmetler talep ediyor.
- Öneriler arasında daha fazla danışman, daha az akademik baskı, güçlü toplumsal bağlar ve ruh sağlığı sorunlarının daha açık konuşulması yer alıyor.






