Japonya'nın Ekim Ayı Dış Ticaret Açığı 476,5 Milyar Yene Geriledi; Petrol Maliyetleri Rekor İhracatı Dengeliyor

8 dakikalık okuma
Japan's October Trade Deficit Narrows to ¥476.5 Billion as Oil Costs Offset Record Exports

Petrol sevkiyatları azalırken Japonya petrole daha fazla ödedi

Japonya, yüzde 0,7 daha az petrol almasına rağmen Ekim 2026'da ham petrol ithalatına yüzde 60,5 daha fazla harcama yaptı. Bu durum, ülkenin üst üste altıncı ay dış ticaret açığı vermesine katkıda bulundu. Maliye Bakanlığının 18 Kasım'da yayımladığı öncü verilere göre açık 476,5 milyar yen, yaklaşık 3 milyar dolar oldu.

İçindekiler
  1. Petrol sevkiyatları azalırken Japonya petrole daha fazla ödedi
  2. İthalat daha hızlı artarken açık daraldı
  3. Ham petrol faturasındaki keskin artışın nedeni
  4. Orta Doğu'dan hacim azalırken Amerikan petrolü artıyor
  5. Otomobil ve çip talebi ihracatı destekliyor
  6. Yüksek değerler tablonun yalnızca bir bölümünü anlatıyor
  7. ABD ve Çin dış ticaret dengesini zıt yönlere çekiyor
  8. Zayıf ekonomi yeni politika sınamalarıyla karşı karşıya
  9. Öne Çıkanlar

Maliye Bakanlığının Ekim 2026 öncü dış ticaret toplamları, ihracat, ithalat ve dengeye ilişkin temel rakamları veriyor ve ayrıntılı belgelere bağlantı sunuyor.

İhracat, otomobil, yarı iletken ve çip üretiminde kullanılan makinelerin desteğiyle bir yıl öncesine göre yüzde 20,5 artarak 11,7688 trilyon yene ulaştı. Pahalı enerji ve elektronik bileşenler faturayı kabartırken ithalat daha hızlı, yüzde 21,6 artışla 12,2453 trilyon yene yükseldi. 1979'a uzanan karşılaştırılabilir istatistiklerde her iki değer de ekim ayları için rekor düzeye çıktı.

Açık, eylül ayındaki revize edilmiş 556,5 milyar yen düzeyinden daraldı ve ekonomistlerin beklediği 956 milyar yenlik açığın yaklaşık yarısı oldu. Buna karşın Ekim 2025'e kıyasla yüzde 58 daha büyüktü. Bu da aylık iyileşmeye rağmen dış ticaret yükünün bir yıl öncesine göre ağırlaştığını gösteriyor.

Japonya'nın verileri, ekonomiyi farklı yönlere çeken iki gücü ortaya koyuyor: Yurt dışından otomobil ve teknoloji ürünlerine gelen talep imalatçıları desteklerken yüksek petrol fiyatları ve zayıf yen ithalatı pahalılaştırıyor. İhracatçılar güçlü satışlar kaydederken bile hanehalkları ve işletmeler bu maliyetlerle karşı karşıya kalıyor.

İthalat daha hızlı artarken açık daraldı

Ekim ayındaki dış ticaret açığı, eylül ayına kıyasla 80 milyar yen, yaklaşık yüzde 14,4 azaldı. Dış ticaret açığı, Japonya'ya giren malların değerinin ülkeden çıkan malların değerini aşması anlamına geliyor. Gümrük verileri, Japonya'nın uluslararası gelir ve ödemelerinin tamamını değil, mal ticaretini kapsıyor.

İhracat bir yıl öncesine göre üst üste 14 aydır artarken ithalat dokuz aydır yükseldi. İhracat artışı, eylülde revize edilen yüzde 16,5'lik orandan hızlanarak iki aylık yavaşlama dönemini sona erdirdi. İthalat artışı da eylüldeki yüzde 18,5'ten hızlandı ancak yaklaşık yüzde 25,8 ila 25,9'luk tahminlerin altında kaldı.

Reklam

İthalat faturasının beklentilerin altında kalması, manşet dış ticaret dengesindeki sürprizin büyük bölümünü açıklıyor. Yüzde 20,5'lik ihracat artışı, yaklaşık yüzde 20 olan beklentilere yakın gerçekleşirken ithalat tahminlerin dört puandan fazla altında kaldı.

Üretim ve sevkiyattaki tekrarlayan değişiklikler gibi mevsimsel örüntülere göre düzeltildiğinde açık yaklaşık 770 milyar yen oldu. Bu ölçüm de beklentilerin altında kaldı ancak düzeltilmemiş açıktan daha büyüktü.

Ham petrol faturasındaki keskin artışın nedeni

Japonya, ham petrol ithalatı için ekim ayında 1,27 trilyon yen ödedi; bu sırada ithalat hacmi 11,27 milyon kilolitreye geriledi. Ortalama ithalat fiyatı, bir yıl öncesine göre yüzde 61,6 artarak kilolitre başına 113.055 yene ulaştı. Varil başına dolar cinsinden ölçülen fiyat ise yüzde 53,1 yükselişle 113,9 dolara çıktı.

Fiyat artışları arasındaki fark, yenin değer kaybetmesinin getirdiği ek yükü gösteriyor. Petrol genellikle dolar üzerinden fiyatlandırılıyor. Yen dolar karşısında değer kaybettiğinde, Japon alıcılar aynı dolar tutarını ödemek için daha fazla yen harcamak zorunda kalıyor; buna petrolün kendi fiyatındaki artış da ekleniyor.

Ham petrolü de kapsayan daha geniş bir kategori olan mineral yakıtların toplamı, yüzde 36,5 artışla 2,52 trilyon yene ulaştı. Yayımlanan toplamlar temel alındığında bu yakıtlar, Japonya'nın mal ithalatı faturasının yaklaşık beşte birini oluşturdu. Ham petrolün tek başına payı ise yaklaşık onda birdi.

Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran arasındaki savaş Japonya'nın geleneksel tedarik rotalarını sekteye uğrattı. Orta Doğu petrolünün büyük bölümünün daha önce geçtiği Hürmüz Boğazı, çatışmalar nedeniyle fiilen kapanmıştı. Petrolünün neredeyse tamamını ithal eden Japonya'nın alternatif sevkiyatlar bulması acil bir ihtiyaç hâline geldi.

Orta Doğu'dan hacim azalırken Amerikan petrolü artıyor

Japonya'nın ABD'den ham petrol ithalatı hacim bakımından yüzde 738 arttı; başka bir deyişle teslimatlar bir yıl önceki düzeyinin sekiz katından fazlasına çıktı. İthalatın değeri ise yüzde 1.100'den fazla yükseldi. Bir Maliye Bakanlığı yetkilisi bu artışı, tedarik kaynaklarını çeşitlendirme çabalarının bir parçası olarak nitelendirdi.

Reklam

Orta Doğu'dan ham petrol ithalatı hacim bakımından yüzde 16,5 azaldı; buna karşın Birleşik Arap Emirlikleri'nden alımlar arttı. Orta Doğu'dan petrol ithalatının değeri ise yine de yüzde 37,7 yükseldi. Bu, satın alınan miktar azalırken yüksek fiyatların harcamayı nasıl artırabildiğini gösteriyor.

Hükümet, Süveyş Kanalı üzerinden yönlendirilen tankerlerin ulaşmasıyla ekim ayındaki ham petrol tedarikinin bir önceki yılın düzeyine yaklaşmasını bekliyordu. Toplam hacim sonunda bu düzeye yaklaştı ve yalnızca yüzde 0,7 geriledi; ancak maliyet çok daha yüksekti.

Japonya'nın Orta Doğu'yla daha geniş kapsamlı ticareti de pahalılaştı. Bölgeden ithalat yüzde 27,9 artarak yaklaşık 1,23 trilyon yene çıkarken ihracat yüzde 15 düşüşle 387,8 milyar yen oldu. Böylece bölgeyle dış ticaret açığı yaklaşık 846,1 milyar yene ulaştı.

Japon rafinerileri ve diğer enerji alıcıları için aksayan tedarikin yerine yenisini koymak, çok daha yüksek bir faturayı yönetirken tedarikçileri değiştirmek anlamına geldi. Ekim verileri bu uyum sürecinin iki yönünü de gösteriyor: Amerikan sevkiyatlarında sıçrama ve petrol hacmi düşmesine rağmen Orta Doğu ithalatına yapılan yüksek harcamanın sürmesi.

Otomobil ve çip talebi ihracatı destekliyor

Motorlu taşıt ihracatı yüzde 19,9 artarak yaklaşık 1,96 trilyon yene ulaştı. ABD'ye gönderilen otomobiller başlıca katkı sağlayan kalemler arasındaydı. Diğer araç ve gemileri de kapsayan ulaştırma ekipmanları, yüzde 18 artışla yaklaşık 2,59 trilyon yene ulaşarak Japonya'nın en büyük ihracat kategorisi oldu.

Yarı iletken üretim ekipmanı sevkiyatlarının değeri yüzde 49,7 arttı. Yapay zekâ yatırımlarıyla bağlantılı talep, çip ve bunları üretmek için gereken makinelerin satışını destekledi. Elektrikli makine ihracatı yüzde 33,6 artarak yaklaşık 2,23 trilyon yene, makine ihracatı ise yüzde 21,2 artışla yaklaşık 2,05 trilyon yene ulaştı.

Entegre devreler ve diğer yarı iletken bileşenlerin ihracatındaki artışın hedeflerinden biri Singapur oldu. Bilgisayar parçaları, gemiler ve makinelerin ihracatı da yükselerek Japonya'ya yalnızca otomobillerin ötesinde destek sağladı.

Japonya elektronik bileşenleri de daha fazla ithal etti; Tayvan'dan alınan yarı iletkenler de bunlar arasındaydı. Yarı iletken ve diğer elektronik parça ithalatı yaklaşık yüzde 60 artarken daha geniş kapsamlı elektrikli makine kategorisi yüzde 20,4 yükselerek 2,22 trilyon yene ulaştı. Dolayısıyla teknoloji talebi dış ticaret bilançosunun her iki tarafını da yükseltti.

Reklam

Yüksek değerler tablonun yalnızca bir bölümünü anlatıyor

Japonya'nın ihracat hacmi bir yıl öncesine göre yüzde 5,8 artarken ihracat değeri yüzde 20,5 yükseldi. İthalat hacmi yüzde 0,2 gerilerken ithalat değeri yüzde 21,6 arttı. Harcanan para ile sevkiyat miktarları arasındaki büyük fark, ekim sonuçlarını anlamanın anahtarı.

Dış ticaret değeri, malların fiyatı ile satılan miktarın çarpımından oluşur. Artış; daha fazla sevkiyattan, yüksek fiyatlardan veya ürün bileşimindeki değişikliklerden kaynaklanabilir. Döviz kurları da yen cinsinden kaydedilen değeri etkiler. Şirketlerin yüksek maliyetleri müşterilere yansıtması, çip bağlantılı ürünlere yönelik talep artışının yanı sıra ihracat gelirlerini de yükseltti.

İthalat hacmindeki düşüş, Japonya'nın toplamda biraz daha az mal getirirken çok daha fazla ödeme yaptığı anlamına geliyor. Ham petrol bunun en açık örneği: miktardaki küçük bir düşüşe harcamalarda yüzde 60'ı aşan bir artış eşlik etti.

İhracatçılar yurt dışındaki satışların artmasından yararlanırken ithal yakıt, malzeme ve bileşen satın alan işletmeler yükselen maliyetlerle karşı karşıya kaldı. Şirketlerin bu maliyetlerin ne kadarını müşterilere yansıttığına bağlı olarak söz konusu baskı, ulaşım ücretleri, ürün fiyatları ve enerji faturaları üzerinden hanehalklarına da ulaşabilir.

ABD ve Çin dış ticaret dengesini zıt yönlere çekiyor

ABD'ye ihracat yüzde 23,9 artarak yaklaşık 2,17 trilyon yene ulaştı. ABD'den ithalat yüzde 19,7 yükselerek yaklaşık 1,48 trilyon yen oldu. Böylece Japonya'nın iki ülke arasındaki dış ticaret fazlası 690,5 milyar yen olarak kaydedildi.

Çin'de ise bunun tersi bir tablo ortaya çıktı. İhracat yüzde 13,3 artarak yaklaşık 1,94 trilyon yene ulaşırken ithalat yüzde 14,7 artışla yaklaşık 2,84 trilyon yen oldu. Japonya'nın Çin'le dış ticaret açığı 905,3 milyar yene çıkarak üst üste 67'nci aya uzandı.

Japonya'nın Çin'e karşı açığı, ABD'yle ticaret fazlasını 214,8 milyar yen aştı. Bu karşılaştırma, Japonya'nın toplam mal ticaretinde açık verirken Amerikalı müşterilere otomobil ve diğer ürünlerin satışında güçlü performans gösterebilmesini açıklamaya yardımcı oluyor.

Asya geneliyse Japonya için ticaret fazlası verilen bir pazar olmayı sürdürdü. Bölgeye ihracat yüzde 22 artarak yaklaşık 6,41 trilyon yene ulaştı ve 188,3 milyar yenlik fazla sağladı. Bölgesel ve ulusal toplamlar temel alınarak yapılan hesaplamaya göre Asya, Japonya'nın ihracatının yaklaşık yüzde 54,5'ini oluşturdu.

Reklam

Avrupa Birliği'ne ihracat yüzde 22,1 artarak yaklaşık 1,11 trilyon yene, ithalat ise yüzde 20,1 yükselerek yaklaşık 1,22 trilyon yene ulaştı. Japonya'nın AB'yle ticaret açığı 113,7 milyar yen oldu. İhracat artışı Kuzey Amerika, Güney Amerika ve diğer Asya pazarlarına da yayıldı.

Zayıf ekonomi yeni politika sınamalarıyla karşı karşıya

Yüksek yaşam maliyetlerinin tüketici harcamalarını baskılamasıyla Japonya ekonomisi temmuz-eylül çeyreğinde yıllıklandırılmış yüzde 0,1 daraldı. Yıllıklandırılmış büyüme, bir çeyrekteki hızın tam bir yıl sürmesi hâlinde ortaya çıkacak sonucu ifade eder. Ekim ayı dış ticaret verileri, yurt dışı satışlarda güçlenmeye işaret ederken iç piyasadaki satın alma gücü üzerindeki baskının sürdüğünü gösteriyor.

Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda, merkez bankasının ekonomik, fiyat ve finansal gelişmelere paralel olarak faiz artırımlarını sürdüreceğini söyledi. Politika faizi yüzde 1,25 düzeyindeydi ve piyasalar aralık ayında yeni bir artış bekliyordu. Dış ticaret verileri yayımlandığında aralık ayına ilişkin faiz kararı henüz alınmamıştı.

Verilerin açıklanmasının ardından yen dolar karşısında 159,5 civarında işlem görürken Nikkei 225 yaklaşık yüzde 0,91 yükseldi. Para birimindeki zayıflık, ithalat maliyetlerini artırmayı sürdürdü. Güçlü ihracat ekonomiye destek sağlarken enerji fiyatları yurt dışından alım yapan hanehalkları ve şirketler üzerinde baskı yarattı.

Son gelişmeler ve sıradaki planlı sınamalar şöyle:

  • Temmuz-eylül 2026: Japonya ekonomisi yıllıklandırılmış yüzde 0,1 daraldı.
  • Eylül: Revize edilmiş mal ticareti açığı 556,5 milyar yen oldu.
  • Ekim: İhracatın yüzde 20,5 artması ve ithalatın yüzde 21,6 yükselmesiyle açık 476,5 milyar yene geriledi.
  • 18 Kasım: Maliye Bakanlığı öncü ekim ayı dış ticaret verilerini yayımladı.
  • 20 Kasım: Fiyat baskılarına ilişkin yeni bir gösterge sunacak ulusal enflasyon verilerinin açıklanması bekleniyordu.
  • Aralık: Piyasalar, Japonya Merkez Bankasının bir sonraki politika toplantısında faiz artırmasını bekliyordu.

Öne Çıkanlar

  • Japonya, ekim ayında toplam 476,5 milyar yenle üst üste altıncı ay dış ticaret açığı verdi.
  • Açık eylül ayına göre yaklaşık yüzde 14,4 daraldı ancak bir yıl öncesine kıyasla yüzde 58 büyüdü.
  • İhracat yüzde 20,5 artarak 11,7688 trilyon yene, ithalat yüzde 21,6 yükselerek 12,2453 trilyon yene ulaştı.
  • İthalat hacmi yüzde 0,7 düşmesine rağmen ham petrole yapılan harcama yüzde 60,5 sıçradı.
  • Orta Doğu'dan ham petrol hacmi azalırken ABD'den teslimatlar hızla arttı.
  • Otomobiller, yarı iletkenler ve çip üretim ekipmanları ihracatı desteklerken pahalı enerji ve zayıf yen ithalat maliyetlerini yükseltti.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir