Endonezya, 2025’te Yurt Dışına 425 Bin İşçi Göndermeyi Hedefliyor; Aylık Ücretler 50 Milyon Rupiye Ulaşıyor

10 dakikalık okuma
Endonezya, 2025’te Yurt Dışına 425 Bin İşçi Göndermeyi Hedefliyor; Aylık Ücretler 50 Milyon Rupiye Ulaşıyor

Daha fazla işçi yurt dışında, riskler de büyüyor

Endonezya, işsizlikle mücadele etmeyi, ailelerin gelirini artırmayı ve ulusal ekonomik büyümeyi desteklemeyi hedeflerken 2025’te yurt dışına en az 425 bin işçi göndermeyi planlıyor. Ülke, aylık 50 milyon rupiye (yaklaşık 3 bin dolar) varan ücretler vadeden programı genişletmeyi ve 300 trilyon rupiden fazla döviz geliri elde etmeyi amaçlıyor.

İçindekiler
  1. Daha fazla işçi yurt dışında, riskler de büyüyor
  2. İşçiler nereye gidiyor, ne kadar kazanabiliyor?
  3. Eğitim iki yıl sürebiliyor
  4. Yurt dışından gönderilen paralar neden önemli?
  5. Genişleme uluslararası işçi göçüyle nasıl örtüşüyor?
  6. İşe alım riskleri yola çıkmadan başlayabiliyor
  7. Kadınlar özel risklerle karşı karşıya
  8. Yurt dışı kazancını kalıcı güvenceye dönüştürmek
  9. Yasal koruma için daha güçlü denetim gerekiyor
  10. Daha yüksek ücretli işler için rekabet
  11. Önemli Noktalar

Çalışma Bakanlığının, Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun desteğiyle yürüttüğü girişim, 2024’te yurt dışına gönderilen 297 bin işçiye kıyasla en az 128 bin kişilik, yaklaşık yüzde 43’lük bir artış anlamına geliyor. Hükümet, fabrikalar, balıkçılık, hemşirelik ve diğer hizmet alanlarındaki işler dâhil olmak üzere Asya’da, Avrupa’da ve başka bölgelerde fırsatlar arıyor.

2024’te yurt dışına gönderilen işçiler 251 trilyon rupilik döviz geliri sağladı ve ekonomik büyümeye yüzde 0,36 katkıda bulundu. Hükümet, 2025’te döviz gelirinin 300 trilyon rupiyi aşacağını ve bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin ölçüsü olan gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) yüzde 0,52’ye varan katkı sağlayabileceğini öngörüyor.

Endonezya’nın hedefleri yurt dışına daha fazla işçi göndermenin ötesine geçiyor. Yetkililer, teknik becerileri, dil eğitimini ve mesleki yeterlilikleri güçlendirerek işçilerin daha yüksek ücretli işler bulmasını istiyor. Politika, ülkenin demografik fırsat penceresinden yararlanmayı amaçlıyor: çalışabilecek geniş ve genç bir nüfusun yarattığı ekonomik fırsattan.

Aileler için bu fırsatın karşılığı, pek çok işçinin kendi ülkesinde kazanabileceğinden çok daha yüksek bir maaş olabilir. Bu gelire ulaşmak uzun bir hazırlık süreci, alışılmadık çalışma koşulları ve fahiş işe alım ücretlerinden kötü muameleye uzanan riskler içerebilir. Bu nedenle programın genişletilmesinde, istihdam sayılarının yanı sıra işçilerin korunması da temel kaygılardan biri.

Reklam

İşçiler nereye gidiyor, ne kadar kazanabiliyor?

Güney Kore ve Almanya, hükümetler arası istihdam programlarıyla sağlanan işlerin çeşitliliğini gösteriyor. Yakın tarihli bir kafilede 191 Endonezyalı imalat, balıkçılık ve hizmet sektörlerinde çalışmak üzere Güney Kore’ye, 11 kişi ise hemşire olarak çalışmak üzere Almanya’ya gitti.

Güney Kore’deki işlerde aylık ortalama ücret yaklaşık 25 milyon rupi. Almanya’daki hemşirelik işleri ise Avrupa’daki sağlık çalışanlarına yönelik güçlü talebi yansıtarak ayda 40 milyon ila 50 milyon rupi kazandırıyor. Bu rakamlar, Almanya’daki hemşire maaşlarının Güney Kore’deki işler için belirtilen ortalama ücretin yaklaşık 1,6 ila iki katı olduğunu gösteriyor.

Hâlihazırda milyonlarca Endonezyalı başta Malezya, Tayvan, Singapur, Suudi Arabistan ve Kore Cumhuriyeti olmak üzere yurt dışında çalışıyor. Özellikle Asya ve Orta Doğu’da ev işleri, inşaat, plantasyon işleri ve bakım hizmetleri yaygın meslekler arasında.

İş sözleşmeleri genellikle üç yıl sürüyor; ancak uzatma imkânı gidilen ülkeye ve işe bağlı. Güney Kore’deki sözleşmeler 22 aya kadar uzatılabiliyor. Almanya’da sözleşmenin yenilenmesi, çalışanların mesleki tanınırlık kazanmasına bağlı olabiliyor; bu, yeterliliklerinin yaptıkları iş için kabul edilmesi anlamına geliyor.

Hükümet, özellikle Avrupa’da işçi gönderilen ülke sayısını artırmaya çalışıyor. Daha fazla seçenek, işçilere daha geniş bir iş yelpazesi sunabilir ve Endonezya’nın geleneksel yurt dışı istihdam pazarlarına bağımlılığını azaltabilir.

Eğitim iki yıl sürebiliyor

Yurt dışında resmî kanallar aracılığıyla iş bulmak isteyen adaylar, hazırlık için iki yıla kadar zaman harcayabiliyor. Teknik eğitim ve yoğun dil kursları, çalışanları hem yapacakları işe hem de işin gerektirdiği iletişime hazırlamayı amaçlıyor.

Hemşirelerin, fabrika işçilerinin ya da balıkçılık sektöründe çalışanların yeni bir iş yerinde görevlerini yapabilmesi için iş teklifi almaları tek başına yeterli değil. Talimatları anlamak, iş arkadaşlarıyla iletişim kurmak ve farklı bir çalışma ortamına uyum sağlamak, hükümetin adayların tamamlamasını istediği hazırlık sürecinin parçası.

Reklam

İlkokuldan başlayarak İngilizce eğitimi verilmesi, uluslararası rekabet gücünü artırmaya yönelik hükümet öncelikleri arasında. Yetkililer, özellikle İngilizce becerileri ve profesyonellikleriyle tanınan Filipinli işçilerle rekabet ederken Endonezyalı çalışanların dil yeterliliklerini geliştirmesi gerektiğini düşünüyor.

Zihinsel hazırlık da bir başka kaygı konusu. Yetkililer, daha yüksek ücretin farklı bir kültürde yaşama, başka bir dil konuşma ve alışılmadık çalışma biçimlerine uyum sağlama gerekliliklerini de beraberinde getirdiğini vurguluyor. Pek çok işçi yurt dışında yaşadığı güçlükler nedeniyle sözleşmesini erken sonlandırdı. Bu nedenle psikolojik hazırlık ve devamlı destek programın önemli parçaları arasında yer alıyor.

Yurt dışından gönderilen paralar neden önemli?

Yurt dışında çalışanların ailelerine gönderdiği para olan işçi dövizleri, milyonlarca Endonezyalı aileye gelir sağlıyor. Bu para hanelerin günlük masraflarını karşılamasına, eğitim giderlerini ödemesine ve birikim yapmasına yardımcı olabilir; ayrıca paranın gönderildiği topluluklardaki dükkânları, hizmetleri ve diğer işletmeleri destekleyebilir.

Endonezyalı göçmen işçiler 2016’da ülkelerine 118 trilyon rupiden fazla para gönderdi. 2018’de bu tutar 8,8 milyar dolara, yani 127,6 trilyon rupiye yükseldi. Bu transferlerin büyük bölümünü kadınlar yapıyor; bu durum, kadınların ev işlerinde ve bakım hizmetlerinde önemli bir paya sahip olmasını yansıtıyor.

Gönderilen para, küçük işletmeler ve yatırımlar için sermaye de sağlayabilir. İşçinin yurt dışındaki kazancının bir bölümünü biriktirebilen bir aile, bir iş kurmak veya karşılaması normalde güç olacak masraflara hazırlanmak için kaynak bulabilir.

Endonezya hükümeti, 2024’te 7,47 milyon kişinin işsiz olduğu ülkede yurt dışındaki istihdamı işsizliğe karşı çözüm yollarından biri olarak görüyor. Politika, yurt dışında iş arama çabasını insanları ülkedeki iş ve girişim fırsatlarına hazırlama çalışmalarıyla bir araya getiriyor.

Bu amaçla ülke genelinde toplum temelli iş eğitim merkezleri ve girişimcilik kuluçka merkezleri geliştiriliyor. Eğitim merkezleri istihdam becerileri kazandırırken kuluçka merkezleri iş fikirlerinin geliştirilmesine yardımcı oluyor. Her ikisi de Endonezya içindeki fırsatların yanı sıra yurt dışındaki fırsatları da desteklemeyi amaçlıyor.

Genişleme uluslararası işçi göçüyle nasıl örtüşüyor?

Endonezya’nın yaklaşımı, geniş iş gücü arzına sahip ülkelerin işçi açığı yaşayan daha zengin ülkelere çalışan gönderdiği daha geniş bir eğilimin parçası. Bu düzenleme, daha iyi ücret arayan insanları işçi arayan işverenlerle buluşturuyor; ancak kurallar ve koruma düzeyi programlara göre değişiyor.

Reklam

ABD’nin H-2A programı, Avustralya’nın Pasifik Avustralya İşgücü Hareketliliği programı (PALM) ve Kanada’nın Mevsimlik Tarım İşçisi Programı (SAWP), mevsimlik ya da daha uzun süreli işçi göçü çerçevelerine örnek oluşturuyor. Bu programlar, değişen düzeylerde işçi koruması sağlarken asgari ücretin üzerinde kazanç sunabiliyor.

Endonezya, işçilerin uluslararası pazardaki konumunu iyileştirmek için beceri belgelendirmesine, dil eğitimine ve yasal işe alım kanallarına odaklanıyor. Belgelendirme, işçinin becerileri konusunda işverenlere resmî bir kayıt sunarken dil eğitimi, çalışanların bu becerileri başka bir ülkede kullanmasına yardımcı oluyor.

Hükümetler arası düzenlemeler, bu çabanın izlediği yollardan biri. Endonezya ayrıca daha iyi ücretler ile sağlık, sosyal güvenlik ve hayat sigortasını kapsayan ikili anlaşmalar için gidilecek ülkelerle görüşüyor. Böylece istihdam koşulları ve korumaya erişim hükümetler arasındaki müzakerelerin parçası hâline geliyor.

İşe alım riskleri yola çıkmadan başlayabiliyor

Endonezyalı göçmen işçiler; özellikle daha az resmî yeterlilik gerektiren ev işi ve bakım işlerinde sözleşme koşullarının değiştirilmesi, yasal korumadaki boşluklar, kötü muamele ve sömürüyle karşı karşıya kalıyor. Sözleşme koşullarının değiştirilmesi, işçinin karşılaştığı şartların başlangıçta kendisine vaat edilenlerden farklı olması anlamına geliyor.

İşe alım sorunları Endonezya’da başlayabiliyor. İşçi simsarları ve işe alım ajansları bazen ücretler veya çalışma koşulları hakkında yanıltıcı bilgi veriyor ya da fahiş ücretler alıyor. Bu nedenle işçi, işe ilişkin yanlış bir beklentiyle veya ödemesi zaman alacak bir borçla yola çıkabiliyor.

Hükümet, işe alım ajanslarını düzenlemek ve işçi haklarını korumak amacıyla SISKOP2MI gibi dijital platformlar oluşturmak için adımlar attı. Diğer önlemler arasında yola çıkmadan önce hazırlık, hukuki yardım ve sigorta programları bulunuyor. Ancak pek çok işçi bu hizmetlere sınırlı ölçüde erişebiliyor veya hizmetleri tam olarak anlamıyor.

Denetim ve uygulama hâlâ güçlük yaratıyor. Pek çok Endonezyalı resmî kanalların dışındaki yollarla göç etmeye devam ediyor; bu da onları sömürü, ödenmeyen ücretler ve insan ticareti risklerine açık hâle getiriyor. COVID-19 salgını, geri gönderilmeleri ve belirsizliği artırırken dolandırıcılık ve ödenmeyen maaş vakalarında da artışa yol açtı.

Uygulamadaki zorluk, işe alım sırasında, yurt dışında çalışırken ve bir anlaşmazlık çıktığında yolculuğun her aşamasında koruma sağlamak. Yerleştirme sayısının artırılması, bu hizmetlere ihtiyaç duyan kişi sayısını da yükseltiyor.

Reklam

Kadınlar özel risklerle karşı karşıya

Özellikle ev işleri ve bakım hizmetlerinde çalışanlar arasında kadınlar, Endonezyalı göçmen işçilerin çoğunluğunu oluşturuyor. Kadınlar şiddet, dolandırıcılık ve borç bağımlılığına karşı daha fazla risk altında. Borç bağımlılığı, kişinin sömürücü koşullarda çalışmaya mecbur bırakılması için borcun kullanılması anlamına geliyor.

Batı Cava’daki Cirebon’da, Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Entegre Göçmen İşçi Kaynak Merkezi (MRC) bu riskleri dikkate alan destek hizmetleri sunuyor. Hizmetler arasında işe başlamadan önce danışmanlık, psikolojik ve sosyal danışmanlık, hukuki yardım ve göç hakkında güvenilir bilgi yer alıyor.

Merkez ayrıca işçileri korumak ve yasal kanallarla göçü teşvik etmek için köy yönetmeliklerinin hazırlanmasına yardımcı oluyor. Yaklaşım; erken müdahaleye, okuryazarlığa ve insanların bilinçli ekonomik kararlar alabilmesine odaklanarak köy düzeyinde çeşitli grupları bir araya getiriyor.

MRC eğitimlerine katılan, daha önce belgesiz olarak yurt dışında çalışmış Susilawati, programın bir başka yurt dışı işi için hazırlıklarını nasıl değiştirdiğini şöyle anlattı:

Yasal işe alım süreçlerini, işçi haklarını ve mali yönetimi öğrendim. Şimdi, doğru prosedürleri izleyerek Hong Kong’da çalışmaya hazırlanıyorum ve geleceğim için yatırım yapmayı hedefliyorum. Köyümdeki diğer insanları da yasal olmayan yollarla göç etmenin riskleri konusunda bilgilendiriyorum.

Susilawati’nin deneyimi, koruma çalışmalarının çeşitli unsurlarını bir araya getiriyor: işe alım süreçlerinin nasıl işlemesi gerektiğini öğrenmek, hakları anlamak, kazancın nasıl kullanılacağını planlamak ve bilgileri diğer göçmen adaylarıyla paylaşmak. Cirebon’daki merkez gibi programlar, yola çıkmadan önce yerel toplulukları işçilerin korunmasına dâhil etme modelleri olarak görülüyor.

Yurt dışı kazancını kalıcı güvenceye dönüştürmek

Hükümet ve sivil toplum kuruluşları, teknik ve dil becerilerinin yanı sıra mali okuryazarlığa da daha fazla önem veriyor. Amaç, işçilerin yüksek kazançlarını yönetmesine, gelecek için birikim yapmasına ve yurt dışında çalışmanın getirisini tüketebilecek borçlardan veya kötü yatırım kararlarından kaçınmasına yardımcı olmak.

Eğitim merkezleri çalışanlara çocukların eğitimi, yaşlılık dönemi, ev sahibi olma ve iş kurma için bütçe yapmayı öğretiyor. Bunlar, gelir elde edildikçe harcamak yerine birkaç yıl boyunca birikim yapmayı gerektirebilecek somut hedefler.

Reklam

Ailelerin göç sonrasındaki yaşam için de plan yapması gerekiyor. Birikimle ve uygulanabilir bir iş planıyla ülkesine dönen bir işçi, başka bir yurt dışı sözleşmesi aramakla ülkesinde geçimini sağlamak arasında daha fazla seçeneğe sahip olabilir. Hazırlık çalışmaları, göçün faydalarının tek bir istihdam dönemiyle sınırlı kalmamasını amaçlıyor.

Bu nedenle mali eğitim ve yerel işletmelere destek, daha yüksek ücret arayışının yanında yer alıyor. Hükümetin yaklaşımı, yurt dışında kazanılan parayı hane halkının güvenliği ve Endonezya’daki sürdürülebilir ekonomik faaliyetlerle buluşturmayı hedefliyor.

Yasal koruma için daha güçlü denetim gerekiyor

Endonezya, yurt dışında çalışan vatandaşlarını korumak için uluslararası sözleşmeleri onayladı ve yasalarını güncelledi. Buna rağmen hukuki anlaşmazlıkların çözümü uzun sürebiliyor ve yargı sistemleri işverenlerden yana tutum sergileyebiliyor. Bu da ücretlerini, tazminatlarını veya kötü muamele sonrasında yardım talep eden işçiler için süreci zorlaştırıyor.

Sigorta ve tazminat programları mevcut, ancak bunlara erişmek güç olabiliyor ve programlar yeterince iyi açıklanmıyor. Ücretini alamayan veya bir anlaşmazlıkla uğraşan bir işçi için nasıl başvuru yapılacağını bilmek, korumadan fiilen yararlanabilmenin bir parçası.

Uzmanlar ve hak savunucuları, sigorta başvurularının kolaylaştırılması, göç ve iş yasalarının daha iyi uyumlaştırılması, anlaşmazlık veya kötü muameleyle karşılaşan işçilere daha güçlü destek verilmesi çağrısında bulunuyor. Etkili denetim, göçün farklı aşamalarından sorumlu kurumlar arasında koordinasyon da gerektiriyor.

Önerilen reformlar, kâğıt üzerinde bir korumaya sahip olmakla gerçekten yardım alabilmek arasındaki pratik açığı gidermeyi amaçlıyor. Hükümetin hedefi, yurt dışındaki istihdamın daha yüksek gelire ulaşmak için güvenli ve onurlu bir yol sunması.

Daha yüksek ücretli işler için rekabet

Filipinler, uluslararası iş gücü piyasasının başlıca rakiplerinden biri. Filipinli işçiler, yurt dışında çalışan nüfusları daha küçük olmasına rağmen, ülkelerine yılda 40 milyar dolar gönderiyor. Bu tutar Endonezya için belirtilen işçi dövizi rakamlarının çok üzerinde.

Endonezya, konumunu iyileştirmek için eğitime, dil kurslarına ve beceri belgelendirmesine yatırım yapıyor. Amaç, yurt dışına gönderilen işçi sayısını artırmaya ağırlık vermek yerine daha yüksek ücret ve daha iyi çalışma koşullarına uygun nitelikte işçiler yetiştirmek.

Sağlık, teknoloji ve mühendislik, hükümetin büyütmek istediği sektörler arasında. Bu değişim, Endonezyalı göçmen işçilerin yalnızca daha az resmî beceri gerektiren işlere uygun olduğu yönündeki kalıp yargıya da meydan okumayı amaçlıyor.

2025 için temel hedefler, yurt dışına en az 425 bin işçi gönderilmesi, 300 trilyon rupiden fazla döviz geliri elde edilmesi ve GSYH’ye yüzde 0,52’ye varan katkı sağlanması. Daha geniş hedeflere ulaşılması hazırlık, işe alım uygulamaları ve korumaya erişime de bağlı; çünkü çalışanların ve ailelerinin bu fırsattan ne elde edeceğini bunlar belirliyor.

Reklam

Önemli Noktalar

  • Endonezya, 2024’teki 297 bin kişiye kıyasla 2025’te yurt dışına en az 425 bin işçi göndermeyi hedefliyor.
  • Hükümet, 300 trilyon rupiden fazla döviz geliri ve GSYH’ye yüzde 0,52’ye varan katkı öngörüyor.
  • Güney Kore’deki işler aylık ortalama 25 milyon rupi civarında ücret sunarken Almanya’daki hemşirelik işleri 40 milyon ila 50 milyon rupi kazandırıyor.
  • Resmî kanallarla yürütülen hazırlık süreci iki yıla kadar sürebiliyor; teknik becerileri, dil eğitimini ve zihinsel hazırlığı kapsıyor.
  • İşçi dövizleri milyonlarca aileyi desteklerken mali eğitim, kazancın birikime, eğitime, konuta ve işletmelere yönlendirilmesini amaçlıyor.
  • İşçiler işe alım dolandırıcılığı, fahiş ücretler, sözleşme koşullarının değiştirilmesi, ödenmeyen maaşlar ve kötü muameleyle karşılaşıyor; kadınlar özel risklere daha açık.
  • Endonezya, sağlık, teknoloji ve mühendislik alanlarında daha güçlü koruma ve daha nitelikli istihdam için çalışıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir