Daha Düşük Tarife, Büyük Bir Taahhütle Geldi
Güney Kore, 350 milyar dolarlık ABD yatırımı taahhüt ederek ve 100 milyar dolarlık ABD enerji ürünü almayı kabul ederek, tehdit edilen yüzde 25'lik ABD tarifesinden kaçınıp yüzde 15'lik orana razı oldu. 1 Ağustos'taki son tarihten yalnızca birkaç saat önce varılan anlaşma, ihracatçılara daha fazla öngörülebilirlik sağlarken büyüme yavaşlığı ve siyasi çalkantılarla zaten mücadele eden bir ekonomiye yeni yükümlülükler getiriyor.
İçindekiler
- Daha Düşük Tarife, Büyük Bir Taahhütle Geldi
- Tarife Anlaşmazlığı Nasıl Anlaşmayla Sonuçlandı?
- Seul Ne Taahhüt Etti, Neleri Korudu?
- Ticaret Neden İttifak Meselesine Dönüştü?
- Fabrikalar, Küçük İşletmeler ve Tüketiciler Maliyetle Karşı Karşıya
- Stratejik Belirsizlik Sürerken Askerî Tatbikatlar Devam Ediyor
- Çin ve Japonya Seul'ün Seçeneklerini Zorlaştırıyor
- Lee Hem Ülkede Hem Yurt Dışında Taleplerle Karşı Karşıya
- Yaklaşan Zirvede Ele Alınması Gerekenler
- Öne Çıkanlar
9 Ağustos 2025 itibarıyla Cumhurbaşkanı Lee Jae-myung, ABD Başkanı Donald Trump ile yalnızca ticaretin değil, başka konuların da gündemde olacağı bir zirveye hazırlanıyor. Müzakereler, ekonomik yükümlülükleri savunma harcamaları, Amerikan askerleri ve Güney Kore'nin Washington'la ilişkisini güvence altına alan güvenlik garantilerine ilişkin sorularla daha yakından bağlantılı hâle getirdi.
Anlaşma, Trump'ın tehdit ettiği seviyeye kıyasla tarifeyi düşürüyor, ancak ticari ilişkiyi 2012'de yürürlüğe giren Kore-ABD Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında oluşturulan sıfıra yakın tarifelerden uzaklaştırıyor. Çelik ve alüminyumda yüzde 50 tarife uygulanmaya devam edecek; bu da Güney Kore'nin önemli sanayi kollarını çok daha yüksek maliyetlere maruz bırakacak.
Seul açısından baskı alışılmadık ölçüde yoğunlaşmış durumda. ABD'ye yapılan sevkiyatlar Güney Kore ihracatının yaklaşık beşte birini oluştururken Amerikan güvenlik şemsiyesi, Kuzey Kore'ye karşı korunmada merkezi önem taşıyor. Öte yandan Çin, Güney Kore'nin en büyük ticaret ortağı. Bir ilişkiyi memnun etmek için alınan kararlar diğerinde sorun yaratabiliyor.
İttifak, Kuzeydoğu Asya'da güvenlik ve ekonomik istikrarı uzun süredir destekliyor. İttifakın son sınavı, onlarca yılda kurulan ortaklığın, ticari tavizlerin, sanayi yatırımlarının ve savunma taahhütlerinin giderek birlikte değerlendirildiği çok daha al-ver odaklı bir yaklaşımı kaldırıp kaldıramayacağı.
Lee anlaşmayı bir atılım olarak nitelendirdi. Şirketler şimdi tarifelere uyum sağlamanın pratik zorluklarıyla karşı karşıya. Hükümet ise yatırım taahhütlerini hayata geçirmek ve ittifaka ilişkin yeni görüşmelere hazırlanmak zorunda.
Tarife Anlaşmazlığı Nasıl Anlaşmayla Sonuçlandı?
Trump, 2025'in başında onlarca ülkeden ithalata kapsamlı tarifeler uygulanacağını duyurdu. Güney Kore başlangıçta ABD'ye yaptığı tüm ihracata yüzde 25, çelik ve alüminyuma ise daha da yüksek oranlarda tarife uygulanması tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Trump, önlemleri Amerikan imalat sanayisini canlandırmanın, ticaret açıklarını azaltmanın ve yakın zamanda yapılan vergi indirimlerinin finansmanına katkı sağlamanın yolu olarak sundu.
Tarife, ithal mallara uygulanan vergidir. Yurt dışından gelen ürünleri pahalılaştırarak yerli üreticilere fiyat avantajı sağlayabilir. Ancak şirketlerin üstlenmesi ya da müşterilere yansıtması gereken maliyetler de yaratır. Bu nedenle hükümetler arasındaki bir anlaşmazlık, otomobilin veya elektronik cihazın fiyatını etkileyebilir.
Güney Kore, müzakerelere siyasi çalkantıların ve ekonomik yavaşlamanın yaşandığı bir dönemde girdi. İhracata bağımlı olması, tehdit edilen tarifeden kaçınmayı acil bir öncelik hâline getirirken yaklaşan son tarih de anlaşmaya varma baskısını artırdı.
Anlaşmazlığın başlıca aşamaları ve hâlâ verilmesi gereken kararlar şöyle:
- 2012: Kore-ABD Serbest Ticaret Anlaşması, tarifelerin sıfıra yakın olduğu bir ticari ilişki oluşturdu.
- 2025'in başı: Trump, Güney Kore ihracatına uygulanması tehdit edilen yüzde 25'lik oran da dâhil olmak üzere yeni tarifeler açıkladı.
- Haziran 2025: Lee, selefinin azledilmesinin ardından göreve başladı.
- 1 Ağustos'taki son tarihten birkaç saat önce: Seul ve Washington, yüzde 15 tarife ile Güney Kore'nin yatırım ve enerji taahhütleri üzerinde anlaştı.
- 9 Ağustos itibarıyla: Lee, Trump'la yapılacak zirveye hazırlanırken müttefikler yıllık Ulchi Freedom Shield askerî tatbikatına hazırlanıyordu.
Anlaşma, Güney Kore için temel tarife oranını Japonya ve Avrupa Birliği'nin elde ettiği yüzde 15'lik seviyeye indirdi. Tehdit edilen yüzde 25'lik oranla karşılaştırıldığında bu, 10 yüzde puanlık bir düşüş demek. Ancak ihracatçılar için karşılaştırılması gereken tek oran, tehdit edilen oran değil; daha önce yararlandıkları çok daha düşük tarife ortamı da hesaba katılmalı.
Seul Ne Taahhüt Etti, Neleri Korudu?
Güney Kore'nin 350 milyar dolarlık yatırım taahhüdü iki ana bölümden oluşuyor: Yarı iletkenler, bataryalar ve biyofarmasötikler dâhil stratejik sektörlere 200 milyar dolar ve "Amerika'nın Gemi İnşasını Yeniden Büyük Yap" adlı gemi inşa girişimine 150 milyar dolar. Gemi inşa programı, Güney Kore'nin kendi gemi inşa sektörünü de desteklerken ABD'nin sanayi kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.
Enerji taahhüdü, ABD'den sıvılaştırılmış doğal gaz, ham petrol ve diğer enerji ürünleri alımına yönelik 100 milyar doları da kapsıyor. Alım dönemi 3,5 yıl olarak tanımlanırken dört yıl olarak da ifade edildi; bu açıklamalarda kesin takvim netleştirilmedi.
Otomobil ve yarı iletkenler dâhil Güney Kore ihracatına yüzde 15 tarife uygulanacak; çelik ve alüminyum ise yüzde 50 tarife kapsamında kalacak. Washington ayrıca Güney Kore'ye kilit sektörlerde en çok kayrılan ülke statüsü tanıdı. Bu statünün, gelecekteki tarife kararlarında bir ölçüde öngörülebilirlik sağlaması amaçlanıyor.
En çok kayrılan ülke statüsü, bir ticaret ortağına diğerlerine kıyasla nasıl muamele edildiğiyle ilgilidir. Anlaşma kapsamında Seul için bu statünün değeri, yeni tarifelerin yanı sıra kapsama giren sektörlerde daha öngörülebilir muamele görme olanağı sunmasından kaynaklanıyor.
Güney Koreli müzakereciler, pirinç ve sığır eti dâhil hassas tarım sektörlerini yeni tavizlerden korudu. Böylece hükümet, tehdit edilen tarifedeki indirimin yanı sıra ülke içinde bir müzakere başarısı da elde etti.
Güney Kore Cumhurbaşkanı Lee sonucu şu sözlerle nitelendirdi:
büyük bir atılım
Lee, anlaşmanın Koreli ihracatçılar için öngörülebilirliği yeniden sağladığını ve iki ülkenin sanayi hedefleriyle örtüştüğünü söyledi. Buna karşın sonuç, 2012 ticaret anlaşması kapsamında oluşturulan sıfıra yakın tarife rejimini askıya alıyor ve ticari bağlarını yıllarca derinleştirmiş olan ittifakın ekonomik koşullarını değiştiriyor.
Ticaret Neden İttifak Meselesine Dönüştü?
ABD ve Güney Kore, Soğuk Savaş dönemindeki askerî bir anlaşmadan daha geniş kapsamlı stratejik ortaklığa uzanan bir ilişki geliştirdi. Güney Kore önemli bir küresel ekonomi hâline gelirken ve Washington Kuzey Kore tehditlerine karşı koruma sağlamayı sürdürürken işbirliği ticaret, teknoloji ve güvenlik alanlarında genişledi.
İlişki, ticaret dengesizlikleri, savunma maliyetlerinin paylaşımı ve bölgesel diplomasi yaklaşımları dâhil olmak üzere geçmişteki anlaşmazlıkları atlattı. Trump'ın "Önce Amerika" gündemi bu konuları birbirine daha fazla yaklaştırdı ve ekonomik ve güvenlik taahhütlerini, her iki tarafın da ölçülebilir bir katkı sunmasının beklendiği alışverişler olarak ele aldı.
Trump, müttefiklerin savunma harcamaları, ticari tavizler veya stratejik uyum yoluyla "adil paylarını ödemeleri" gerektiğini söyledi. Güney Kore'nin Amerikan savunma garantileri için daha fazla ödeme yapması gerektiğini öne sürdü ve Seul'ün taleplere uymaması hâlinde ABD askerlerinin çekilebileceği olasılığını gündeme getirdi.
Güney Koreli yetkililer ve iş dünyası liderleri, Amerikan askerlerinin varlığının gelecekteki ekonomik müzakerelerde bir pazarlık aracına dönüşmesinden endişe ediyor. Bu yaklaşımı eleştirenler, güvenlik taahhütlerini yeni tavizlere bağlamanın güveni zedelediğini ve uzun süredir devam eden bir ittifakı çıkar ilişkisine dönüştürdüğünü savunuyor.
Kore Uluslararası Ekonomi Politikası Enstitüsü araştırmacısı Keum Hye-yoon, tarife politikasının ekonomik yüküne ilişkin endişeyi şöyle dile getirdi:
Trump'ın tarife politikası tek taraflı beklentilere dayanıyor ve hem ABD'li hem de Güney Koreli şirketlere yük getirebilir.
Kamuoyunun tutumu da değişti. Pew Araştırma Merkezi'nin anketine göre Güney Korelilerin ABD'ye olumlu bakma oranı 2024'te yüzde 77'den 2025'te yüzde 61'e geriledi. Bu, 16 yüzde puanlık bir düşüşe karşılık geliyor. Düşüş, birçok Güney Korelinin müttefik gördüğü bir ülkeden gördüğü muameleyi adaletsiz bulmasından kaynaklanan hoşnutsuzluğun arttığını yansıtıyor.
Fabrikalar, Küçük İşletmeler ve Tüketiciler Maliyetle Karşı Karşıya
Güney Kore'nin otomotiv, çelik, yarı iletken ve ilaç sektörlerindeki üreticileri aksaklıklar bildirdi. Temmuzun ilk 20 günündeki ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,2 düştü. Bazı üretim hatlarının kapanması istihdam anlaşmazlıklarını tetikledi.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler, üretimi başka yerlere taşıma veya diğer pazarlarda müşteri bulma konusunda daha az kaynağa sahip oldukları için özellikle kırılgan durumda. Büyük bir şirket faaliyetlerini birkaç ülkeye yayabilir. Daha küçük bir tedarikçinin yüksek maliyetleri karşılamak veya işini yeniden düzenlemek için hareket alanı daha dardır.
Amerikalı tüketiciler de olası maliyetlerle karşı karşıya. Analistler, şirketler masrafların bir kısmını fiyatlara yansıttıkça tarifelerin otomobil, elektronik eşya ve diğer ürünlerin fiyatlarını artırmasının muhtemel olduğu uyarısında bulunuyor. Eleştirmenler, tarife gelirlerinin vergi indirimlerini dengelemek için kullanılmasının vergi yükünün daha büyük kısmını sıradan Amerikalıların omuzlarına bırakabileceğini savunuyor.
Açıklamanın ardından finans piyasalarında huzursuzluk görüldü: S&P 500 düştü, Hazine tahvillerinin getirileri yükseldi. Bu hareketler, yatırım, üretim ve satış planlamaya çalışan şirketlerin karşı karşıya olduğu belirsizliği artırdı.
Güney Kore'nin yatırım taahhüdü, Japonya'nın ABD'ye yönelik 550 milyar dolarlık taahhüdünden daha küçük olsa da önemli miktarda sermayenin ülke dışına aktarılacağı anlamına geliyor. Japonya'nın taahhüdü 200 milyar dolar daha büyük; iki anlaşmanın ölçeğini değerlendirirken bu yararlı bir karşılaştırma.
Güney Kore'nin yatırım taahhüdünün mevcut rezervlerini aşıp aşmadığına ilişkin endişeler de ortaya çıktı. Hükümet, iç siyasetteki gerekçelerle toplam tutarın önemini küçümsedi. Seul açısından anlaşma tarifeler konusunda nefes alma alanı sağlarken çok büyük bir yurt dışı taahhüdünün nasıl yönetileceği konusunda baskı yaratıyor.
Stratejik Belirsizlik Sürerken Askerî Tatbikatlar Devam Ediyor
Güney Kore ve ABD, binlerce askerin katıldığı yıllık Ulchi Freedom Shield askerî tatbikatına hazırlanıyor. Tatbikatlar, ticari gerilimler siyasi ilişkiyi zorlarken askerî işbirliğini canlı tutarak Kuzey Kore saldırganlığını caydırmayı amaçlıyor.
Kuzey Kore, tatbikatları işgal provası olarak kınadı. Ayrıca füze denemeleri ve nükleer tehditler dâhil kendi askerî gösterilerini artırarak, ittifakı Seul için bu kadar önemli kılan güvenlik baskılarını sürdürüyor.
ABD Kuvvetleri Kore Halkla İlişkiler Direktörü Albay Ryan Donald, ittifakın askerî odağını şöyle anlattı:
İttifakın odağında sürdürülebilirliği sağlamak, Kuzey Kore saldırganlığını inandırıcı biçimde caydırmak ve daha geniş bölgesel güvenlik sorunlarını ele almak var.
Washington'ın savunma maliyetlerini paylaşma ve kuvvetlerini daha esnek hâle getirme isteği, Amerikan askerlerinin Güney Kore'deki gelecekteki rolüne ilişkin belirsizlik yarattı. Bazı ABD'li yetkililer, bu kuvvetlerin Tayvan konusunda olası bir çatışma dâhil daha geniş bölgesel tehditlere karşılık vermek üzere başka yerlere konuşlandırılabileceğini öne sürdü.
Bu, Seul'ün Pyongyang'a karşı savunma sorumluluğunun ne kadarını daha üstlenmesi gerekebileceğini değerlendirmesi anlamına gelir. Dolayısıyla tartışma hem Amerikan askerî varlığının maliyetini hem de bu kuvvetlerden beklenebilecek görevleri ilgilendiriyor.
İki hükümet de Kuzey Kore'yi caydırma konusunda ortak çıkarlara sahip. Karşılarındaki zorluk, ekonomik talepleri ve bölgesel güvenliğe ilişkin farklı beklentileri müzakere ederken askerî amacın inandırıcılığını korumak.
Çin ve Japonya Seul'ün Seçeneklerini Zorlaştırıyor
Çin'in Güney Kore'nin en büyük ticaret ortağı olması, Seul'ün ekonomik politikasını Washington'ın stratejik hedefleriyle ne ölçüde uyumlu hâle getirebileceğini sınırlıyor. ABD, Washington, Seul ve Tokyo arasında daha yakın işbirliği kurulması için baskı yaparken Güney Kore'yi Pekin'i dengelemeye yönelik çabalara destek vermeye de zorluyor.
Pekin, Washington'ı rahatlatmaya yönelik adımları yakından inceliyor. Bu nedenle Güney Kore, bir yanda güvenlik garantörü, diğer yanda en büyük ticaret ortağı olmak üzere iki tarafın baskısıyla karşı karşıya. Savunma ve teknoloji alanındaki tercihler olası ekonomik maliyetler taşıyor.
Seul, geçmişte bölgesel ortaklarından gelen ekonomik baskılarla karşılaştı. Çin, füze savunma sistemlerinin konuşlandırılması konusunda baskı yaparken Japonya ihracat kısıtlamaları getirdi. Güney Kore bu anlaşmazlıklardan etkilenen sektörleri desteklemeye, ticaretini çeşitlendirmeye ve araştırma geliştirmeye yatırım yapmaya çalışarak karşılık verdi.
Mevcut tarife krizi, Güneydoğu Asya'yla daha derin ekonomik bağlar ve Seul'e ekonomik ve güvenlik kararlarında daha fazla bağımsızlık kazandırmayı amaçlayan politikalar dâhil benzer çabaları hızlandırabilir. Çeşitlendirme, daha fazla pazara satış yapmak ve tek bir müşteriye ya da ortağa bağımlılığı azaltmak anlamına geliyor.
Güney Kore'nin seçenekleri sınırlı. Ekonomisi Japonya'ya kıyasla ticarete daha bağımlı ve güvenliği Amerikan ittifakıyla yakından bağlantılı. Çin'le ilişkileri geliştirmek veya büyük güçler arasında denge kurmaya çalışmak, Washington'ı yabancılaştırma ya da Pekin'i kışkırtma riskleri taşıyor.
Daha geniş kapsamlı tarife kampanyası bu baskıları artırıyor. Trump'ın önlemleri Japonya, Avrupa Birliği ve onlarca başka ülkeyi etkiliyor; oranlar yüzde 10 ile yüzde 50 arasında değişiyor. Bu önlemler misillemelere, piyasa dalgalanmalarına ve küresel ticaret sisteminin geleceğine ilişkin şüphelerin artmasına yol açtı.
Lee Hem Ülkede Hem Yurt Dışında Taleplerle Karşı Karşıya
Lee, selefinin azledilmesinin ardından yaşanan meşruiyet krizinin ortasında Haziran 2025'te göreve başladı. Yönetimi şimdi Washington'la müzakereleri yürütürken ekonomik toparlanmayı sağlamak, genç işsizliğine yanıt vermek ve kurumsal yönetim reformlarını hayata geçirmek zorunda.
Küresel ticaret savaşları, ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti ve Washington'ın öngörülemez kararları, Lee'nin yapabileceklerini sınırlıyor. İç politikadaki vaatlerin gerçekleşmesi kısmen hükümetinin kontrol edemediği koşullara bağlı.
Ailelerin kontrolündeki büyük holdingler olan Güney Kore'nin çebolleri bu çabada karmaşık bir konumda. Samsung, Hyundai ve LG, Amerikan sanayilerine yatırım yapacak ve hükümetin müzakerelerini destekleyecek kaynaklara sahip. Büyüklükleri, Seul'e anlaşmalarda avantaj sağlayabilecek sanayi kapasitesi kazandırıyor.
Aynı kurumsal güç yoğunlaşması yenilikçiliği köreltebilir ve ekonominin geneli genelinde esnekliği azaltabilir. Lee zorunlu yönetim reformları sözü verdi, ancak çebol gücünü sınırlamaya yönelik önceki girişimler güçlü direnişle karşılaştı.
Siyasi çalkantılar da Seul'ün müzakere konumunu zayıflattı. Kriz sırasında kilit liderlerin dikkatlerinin başka konulara yönelmesi veya görevlerinden uzak kalması nedeniyle boşluğu bürokratlar ve iş dünyası liderleri doldurmak zorunda kaldı; sonuçlar ise karışık oldu. Güçlü ve birleşik bir sesin yokluğu, Amerikan taleplerine direnmeyi veya benzer baskılarla karşılaşan diğer müttefiklerle eşgüdüm sağlamayı zorlaştırdı.
Yaklaşan Zirvede Ele Alınması Gerekenler
Lee'nin Trump'la yapması planlanan zirve, anlaşmanın pratik gerekliliklerini yeniden gündeme taşıyacak: tarifelerin uygulanması, yatırım taahhütlerinin yönetilmesi ve savunma maliyetleri ile Kuzey Kore politikası hakkındaki çözülmemiş soruların ele alınması.
Müzakereler ittifakın kalıcılığıyla da ilgili. Tarihî bağlar ve ortak siyasi değerler ilişkinin parçası olmaya devam ediyor, ancak uzmanlar iki hükümet de ekonomik çıkarları güvenlik kararlarıyla giderek daha fazla ilişkilendirirken bunların tek başına yeterli olmayacağı uyarısında bulunuyor.
Washington, yakın bir müttefikin güvenini korumakla kısa vadeli ekonomik kazanımları dengelemek zorunda. Bu güven pahasına tavizlere öncelik vermek, ABD'nin Kuzey Kore, Çin ve daha geniş güvenlik sorunları konusunda işbirliği aradığı bir bölgede kendi stratejik hedeflerini zayıflatabilir.
Seul, sanayi çıkarlarından ödün vermeden veya güvenlik ilişkisini zayıflatmadan önemli bir ihracat pazarına erişimini korumalı. Bu baskıları yönetmek Washington'la pratik bir işbirliği, ülke içinde uyum ve diğer ortaklarla çalışmaların sürdürülmesini gerektirecek.
Tarife anlaşması, yüzde 25'lik oran yönündeki acil tehdidi ortadan kaldırdı. Daha büyük etkileri, Güney Kore'nin refahı ve güvenliği açısından merkezi önem taşıyan ortaklığa ilişkin fabrika maliyetlerinde, yatırım kararlarında, savunma müzakerelerinde ve kamuoyu güveninde hissedilecek.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore, tehdit edilen yüzde 25 yerine yüzde 15 ABD tarifesini kabul etti; bunun karşılığında 350 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu ve 100 milyar dolarlık Amerikan enerji ürünü alımını kabul etti.
- Yatırım paketinin 200 milyar doları stratejik sektörlere, 150 milyar doları gemi inşasına ayrıldı.
- Çelik ve alüminyuma yüzde 50 tarife uygulanırken pirinç ve sığır eti yeni tavizlerden korundu.
- Anlaşma, ilişkiyi 2012'de imzalanan Kore-ABD Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında belirlenen sıfıra yakın tarifelerden uzaklaştırıyor.
- Güney Kore ihracatı temmuzun ilk 20 gününde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,2 gerilerken üreticiler aksaklıklar bildirdi.
- Güney Korelilerin ABD'ye olumlu bakma oranı 2024'te yüzde 77'den 2025'te yüzde 61'e düştü.
- Müttefikler, savunma maliyetlerini ve Amerikan kuvvetlerinin bölgedeki daha geniş rolünü tartışırken Ulchi Freedom Shield tatbikatına hazırlanıyor.
- Lee, ticaret, yatırım ve güvenliği ele almak üzere Trump'la yapılacak zirveye hazırlanırken ülke içinde ekonomik ve siyasi baskılarla karşı karşıya.






