Beş Ayda 280 Geri Bildirim
Singapur'un kuzeydoğusunda, hayvanlarla karşılaşmalar haneler, işletmeler ve eğitim kurumları için tekrarlayan bir endişe kaynağı hâline gelirken, Ulusal Parklar Kurulu (NParks) Ocak-Mayıs 2024 arasında Punggol'daki makaklarla ilgili 280 geri bildirim aldı.
İçindekiler
- Beş Ayda 280 Geri Bildirim
- Makaklar Yerleşim Alanlarına Neden Giriyor?
- Haneler Uyarılara ve Daha Sağlam Sinekliklere Yöneliyor
- Restoranlar, Öğrenciler ve Kamusal Alanlar Etkileniyor
- NParks Ne Yapıyor?
- Beslemenin Bir Mahallenin Tamamını Nasıl Etkileyebileceği
- Yaban Hayatını Beslemek Para Cezası Getirebilir
- Bir Maymunla Karşılaşınca Ne Yapmalı?
- 2024 ve 2025 Boyunca Alınan Önlemler
- Güvenlik ile Yaban Hayatını Koruma Arasında Denge
- Öne Çıkanlar
Uzun kuyruklu makaklar evlere girdi, çöpleri karıştırdı ve açık havada yemek yiyenleri rahatsız etti. Sakinler, 50'ye varan maymundan oluşan grupların oyun alanlarının yakınında toplandığını veya yolları kapattığını, bazen insanları güzergâhlarını değiştirmeye ya da bir bölgeden uzak durmaya zorladığını anlattı.
NParks, 2024'te Punggol'da 50 maymunu yakaladı; bunların çoğu kısırlaştırıldı. Kurumun müdahalesi, özellikle rahatsız edici ya da saldırgan hayvanların yerleşim alanlarından uzaklaştırılmasını, yiyeceğe erişimin bulunduğu noktaların değiştirilmesini, atık yönetiminin iyileştirilmesini ve yaban hayvanlarını besleme yasağının uygulanmasını da kapsıyor.
Sakinler de kendi önlemlerini alıyor. Mahalle sohbet gruplarında görüldükleri yerler ve pencereleri kapatma hatırlatmaları paylaşılıyor. Bazı haneler daha sağlam sineklikler takarken, bazıları yürüyüşlerde atıştırmalık, içecek ya da plastik poşet taşımaktan vazgeçti.
Karşılaşmalar, hızla gelişen bu bölgede gündelik hayatın bir parçası hâline gelen pratik bir soruyu gündeme getirdi: İnsanlar yaban hayatının yakınında yaşarken evlerini ve kamusal alanları nasıl koruyabilir? Punggol, Coney Island Parkı, Lorong Halus sulak alanı ve diğer yeşil alanların yakınında bulunuyor; konutları ve insanların toplandığı yerleri maymunların kullandığı alanların yanı başına getiriyor.
Sakinlerin hayvanlarla ilgili görüşleri farklı. Bazıları güvenlik ve mülke verilebilecek zarardan endişe ederken, diğerleri maymunların saldırganlaşmaması koşuluyla yaban hayatının varlığından memnun. Alınan önlemler, bu acil kaygıları makakların yerleşim alanlarına girme nedenlerini azaltma çabalarıyla birlikte ele alıyor.
Makaklar Yerleşim Alanlarına Neden Giriyor?
Uzun kuyruklu makaklar Güneydoğu Asya'ya özgüdür ve hem ormanlara hem de kentsel ortamlara uyum sağlayabilir. Singapur'da genellikle orman sınırlarında görülürler. Konutlar ve diğer yapılar yaşam alanlarına yaklaştıkça, insanlar ile maymunlar daha sık karşı karşıya geliyor.
NParks, makakların yiyecek ve bölge aramak için ormanlık alanlar arasında hareket ettiğini açıklıyor. Doğal yiyecekler azaldığında ya da hayvanlar insanların kolayca yiyecek sağladığını öğrendiğinde, yerleşim alanlarına daha sık giriyorlar.
Kapaksız çöp kutuları, açık havada bırakılan yiyecekler ve hayvanları doğrudan beslemek, maymunların geri gelmesine yol açıyor. Bir insandan ya da çöp poşetinden yiyecek bulmak, hayvana bir konut bloğunun yiyecek aramak için elverişli bir yer olduğunu öğretebilir.
Ulusal Kalkınma Bakanı Desmond Lee, kentsel gelişimi ve yaşam alanlarının parçalanmasını Punggol'da insanlar ile maymunlar arasındaki çatışmaların artmasının temel nedenleri arasında gösterdi. Yaşam alanlarının parçalanması, geniş bir doğal alanın daha küçük parçalara bölünmesi anlamına geliyor.
Punggol'un çeşitli yeşil alanlara yakın konumu, bu etkileşimi özellikle görünür kılıyor. Ormanlık alanlar arasında hareket eden maymunlar evlerle, yemek alanlarıyla ve sakinlerin kullandığı yollarla karşılaşabiliyor. Önlem alınmadığı takdirde kentleşmenin sürmesiyle bu tür karşılaşmaların artması bekleniyor.
Haneler Uyarılara ve Daha Sağlam Sinekliklere Yöneliyor
Mahalle sohbet grupları yerel müdahalenin önemli bir parçası hâline geldi. Sakinler maymunların hareketlerine dair bilgi paylaşıyor, fotoğraf ve videolar gönderiyor, komşularına pencereleri kapatmalarını ve çöpleri dikkatli şekilde muhafaza etmelerini hatırlatıyor.
Paylaşılan görüntülerde maymunlar bina cephelerine tırmanırken, bina altı ortak alanlarında toplanırken ve evlere girerken görülüyor. Yakın çevrede yaşayan haneler için bu mesajlar, hayvanların bulundukları bloktan ya da siteden geçiyor olabileceğine dair uyarı niteliği taşıyor.
Bazı aileler pencerelere ve balkonlara sineklik ya da parmaklık taktı. Böcek sineklikleri konusunda uzmanlaşmış bir şirketi işleten Kenneth Gan, Punggol Northshore'daki daire sahiplerinden maymunları dışarıda tutmak için daha sağlam paslanmaz çelik sineklik talebiyle gelen başvuruların arttığını söyledi.
Gan, çocuklu müşterilerin güvenlik konusunda endişeli olduğunu belirtti:
Oldukça fazla müşterimizin çocuğu var, bu yüzden güvenlik konusunda endişeliler,
Diğer sakinler açık havada yanlarında taşıdıkları şeyleri değiştirdi. Maymunlar plastik poşetleri yiyecekle ilişkilendirdiği için bazı kişiler yürüyüşlerde poşet taşımamaya çalışıyor. Bazıları da atıştırmalık ya da içecek götürmekten vazgeçti.
Yaşlı bir kadın, elinde plastik poşet olduğunu gören bir maymunun kendisini kovaladığını anlattı. Kadın umumi bir tuvalete sığınmış ve o zamandan beri yürüyüşlerde yanına yalnızca telefonunu alıyor.
Bazı sakinler, karşılaşmalar barışçıl kaldığı sürece çevrelerini hayvanlarla paylaşmaya sıcak bakıyor. Bir sakin bu görüşünü şöyle dile getirdi:
Hayvanları görmek güzel. Hiç olmamalarından iyidir.
Restoranlar, Öğrenciler ve Kamusal Alanlar Etkileniyor
Özellikle açık havada oturma alanı bulunan yiyecek ve içecek işletmeleri aynı sorunun farklı bir biçimiyle karşı karşıya. Maymunlar yiyecekleri kapıyor, bardakları kırıyor, müşterileri ve çalışanları rahatsız ediyor.
Popüler bir yeme içme noktası olan The Punggol Settlement'ta hayvanların çatal bıçak takımlarını ve masa örtülerini de aldığı görüldü. Açık havada yemek servisi yapan işletmeler için masaları boş tutmak ve artan yiyeceklere erişimi kısıtlamak, maymunları çeken bir ortamı yönetmenin parçası.
Singapur Teknoloji Enstitüsünün Punggol'daki yeni kampüsündeki öğrenciler, amfilerin yakınında büyük maymun grupları gördüklerini bildirdi. Eğitim kurumlarının çevresindeki karşılaşmalar, özellikle yaban hayvanlarına nasıl tepki vereceğini bilmeyen çocuklar ve genç yetişkinler açısından güvenlik kaygılarını artırıyor.
Park bağlantı yolları ve oyun alanları da maymunların sık görüldüğü yerler arasında. Sakinler, 50'ye varan hayvandan oluşan grupların yolları kapladığını ya da çocukların oynadığı yerlerin yakınında kaldığını anlattı.
Bu karşılaşmalar insanların ortak alanları kullanma biçimini etkiliyor. Sakinlerin normalde yürüyüş için kullanacağı bir güzergâh, bir grup maymun bulunduğunda kaçındıkları bir yere dönüşebiliyor. Aynı hayvanlar konut, dinlenme, yeme içme ve eğitim alanlarından geçebildiği için toplumun koordineli hareket etmesi gerekiyor.
NParks Ne Yapıyor?
NParks; maymun sayısını, hayvanların davranışlarını, yiyeceğe erişimi ve kamuoyunun farkındalığını hedefleyen önlemleri bir arada uyguluyor. Bu yaklaşım hem acil güvenlik kaygılarını hem de makakların yerleşim alanlarına tekrar tekrar girmesine yol açan koşulları ele alıyor.
Kurum, 2024'te Punggol'da 50 maymunu yakaladı; bunların çoğu kısırlaştırıldı. Kısırlaştırma hayvanların üremesini önlüyor ve türün varlığını sürdürmesini sağlarken zaman içinde üremeyi azaltmaya yönelik bilimsel bir yöntem olarak kullanılıyor.
Özellikle rahatsız edici ya da saldırgan davranış sergileyen maymunlar, kamu güvenliğini korumak amacıyla yerleşim alanlarından uzaklaştırılıyor. Bu müdahale, davranışları acil kaygı yaratan hayvanları hedef alırken nüfus artışının yönetilmesi daha uzun vadeli bir süreç olarak yürütülüyor.
NParks, insanların sık kullandığı alanlardaki meyve ağaçlarını da kaldırdı ve Coney Island Parkı'na meyve veren daha fazla yerli ağaç dikiyor. Amaç, parkta doğal yiyecek sağlamak ve maymunların kentsel alanlarda yiyecek arama isteğini azaltmak.
Kurum, sitelerde temizlik çalışmalarını artırmak ve maymunların açamayacağı çöp kutuları yerleştirmek için belediye meclisleriyle çalışıyor. Sakinlerden çöp poşetlerini çift düğümle bağlamaları ve çöpleri hayvanların erişemeyeceği yerlerde tutmaları isteniyor.
Mahalle örgütleri, okullar ve esnaf da bilgilendirme çalışmalarına katılıyor. Tabelalar ve bilgilendirme afişleri, maymunların davranışlarını ve insanların çatışma riskini azaltmak için neler yapabileceğini açıklıyor.
Beslemenin Bir Mahallenin Tamamını Nasıl Etkileyebileceği
Beslemek, makakların insanların yanındaki davranışlarını değiştiriyor. Yiyecek alan bir hayvan, yeniden yiyecek bulmak için insanlara yaklaşmayı öğrenebilir; zamanla insanların varlığına alışabilir ve yiyecek kaynağı olarak onlara bel bağlayabilir.
NParks Yaban Hayatı Yönetimi Grup Direktörü How Choon Beng, halkı bu davranış biçimine son vermeye çağırdı:
Halkı makakları beslememeye şiddetle çağırıyoruz; çünkü bu, doğal yiyecek arama davranışlarını değiştiriyor, onları insanların varlığına alıştırıyor ve kolay bir yiyecek kaynağı olarak insanlara bel bağlamalarına yol açıyor.
Yaban hayatı uzmanları, beslemenin karşılaşmaları kötüleştiren başlıca etkenlerden biri olduğuna dikkat çekiyor. Ara sıra verilen yiyecekler bile maymunları daha sık geri gelmeye teşvik edebilir. Yiyecek için rekabet ya da yiyecek taşıyan birinden yiyeceği almaya çalışma da daha saldırgan davranışlara yol açabilir.
Adı açıklanmayan bir yaban hayatı uzmanı, tek bir kişinin beslemesinin bir konut bloğunun tamamını nasıl etkileyebileceğini şu ifadeyle anlattı:
bütün bir bloğu altüst etmek.
Maymunlar gruptaki diğerlerine insanlardan yiyecek aramayı öğretebilir ve öğrendikleri alışkanlıkları sonraki nesillere aktarabilir. İlk besleme sona erdikten sonra da bu davranış devam edebilir; bu da doğal yiyecek arama düzenine dönmeyi zorlaştırır.
Bu nedenle NParks'ın kamuoyunu bilgilendirme çalışmaları, iyi niyetle yapılsa bile sakinlerden hayvanları besleme alışkanlığını yeniden değerlendirmelerini istiyor. İnsanların verdiği yiyecekler hayvanların insan faaliyetlerine daha fazla bağımlı olmasına ve hem yaban hayatı hem de sakinler için risk oluşturan durumlara girmesine yol açabilir.
Yaban Hayatını Beslemek Para Cezası Getirebilir
Singapur'da yaban hayvanlarını beslemek yasa dışı. İlk ihlalde 5.000 Singapur dolarına kadar, tekrarlanan ihlallerde ise 10.000 Singapur dolarına kadar para cezası uygulanabiliyor.
NParks, hayvanların beslenmesini caydırmak ve yaptırım uygulamak için düzenli devriyeler yürütüyor. Bu cezalar bilgilendirme, temizlik ve yiyeceğe erişimi değiştirme çalışmalarının yanında uygulanıyor; çünkü her biri maymunların insanların bulunduğu yerlerde yiyecek bulmasının farklı bir yolunu hedef alıyor.
Bir sakin hayvanı bilerek beslemese bile kapaksız bir çöp kutusunda ya da gözetimsiz bir masada yiyecek bırakabilir. Bu yiyecekleri güvence altına almak da toplumun aldığı önlemlerin bir parçası.
Kurumun haneler, işletmeler ve belediye meclisleriyle yürüttüğü çalışmalar, sorumluluğun paylaşıldığını gösteriyor. Kolay erişilebilir tek bir yiyecek kaynağı maymunların tekrar tekrar gelmesini teşvik edebilirken, bir blok ya da yemek alanının tamamında tutarlı önlemler alınması maymunların yiyeceğe ulaşma imkânlarını azaltabilir.
Bir Maymunla Karşılaşınca Ne Yapmalı?
NParks ve mahalle liderleri, sakinlere evlerini güvenli hâle getirmelerini, yiyecekleri göz önünde bırakmamalarını ve bir maymun yaklaştığında sakin davranmalarını tavsiye ediyor. Öneriler hem karşılaşmaları önlemeyi hem de hayvanı kışkırtabilecek davranışlardan kaçınmayı kapsıyor.
- Özellikle alt katlarda pencereleri ve kapıları kapalı tutun; ek koruma için sineklik ya da parmaklık takmayı değerlendirin.
- Yiyecekleri göz önünde bulundurmayın; balkonlarda ya da açık hava masalarında yiyecek veya içecekleri başıboş bırakmayın.
- Çöp poşetlerini çift düğümle bağlayın ve kapağı güvenli şekilde kapanan çöp kutuları kullanın.
- Maymunlar plastik poşetleri ya da görünür yiyecekleri yemekle ilişkilendirdiği için açık havada bunları taşımaktan kaçının.
- Bir maymun yaklaşırsa sakin ve sessiz kalın. Ani hareketlerden ve göz temasından kaçının, yavaşça geri çekilin.
- Maymunu kovalamayın ya da kışkırtmayın.
- Süreklilik gösteren ya da saldırgan davranışları, günde 24 saat hizmet veren NParks Hayvan Müdahale Merkezine 1800-476-1600 numarasından bildirin.
Sakinlerin paylaştığı uyarılar komşuların hazırlıklı olmasına yardımcı olabilir; ancak karşılaşma sırasında önerilen, hayvana alan tanımaktır. Yiyeceğe erişimi önlemek ve karşı karşıya gelmekten kaçınmak aynı amaca hizmet ediyor: maymunların yiyecek bekleyerek insanlara yaklaştığı durumları azaltmak.
2024 ve 2025 Boyunca Alınan Önlemler
Punggol'da 2024'ün başlarında geri bildirimlerin yoğunlaştığı bir dönem yaşandı; aynı yıl maymunların sayısını yönetmeye yönelik çalışmalar yürütüldü ve toplum önlemlerini sürdürdü. Öne çıkan tarihler şöyle:
- Ocak-Mayıs 2024: NParks, Punggol'daki makaklarla ilgili 280 geri bildirim aldı.
- 2024 boyunca: NParks, Punggol'da 50 maymunu yakaladı; bunların çoğu kısırlaştırıldı.
- 8 Temmuz 2025: Sakinler, işletmeler ve yetkililer; evlerde alınan önlemler, yiyecek ve atık yönetimi, bilgilendirme çalışmaları ve yaban hayatı yönetimiyle müdahaleyi sürdürdü.
Önlemlerin karşılaşmaları ne zaman azaltacağına dair bir tarih verilmedi. Müdahale, yiyeceğe erişimi hemen sınırlayabilecek adımları, üremeyi daha uzun vadede etkilemesi amaçlanan kısırlaştırma çalışmalarıyla bir araya getiriyor.
Evlerde takılan sineklikler, güvenli şekilde muhafaza edilen çöpler ve boş tutulan yemek masaları günlük karşılaşma riskini azaltıyor. Coney Island Parkı'na yerli meyve ağaçları dikmek ve hayvanların beslenmesini önlemek ise maymunların yiyeceği nerede bulduğunu ve insanlardan ne beklemeyi öğrendiğini hedef alıyor.
Güvenlik ile Yaban Hayatını Koruma Arasında Denge
Kentsel gelişimin insanları yaban hayatına yaklaştırdığı ve yeşil alanların daha fazla parçalandığı Singapur'da Punggol, daha geniş bir sorunun parçası. Adanın diğer bölgelerinde de hayvanların yerleşim alanlarına girdiği ve toplu taşımayı aksattığı görüldü.
Singapur'un yaklaşımı, koruma ile kamu güvenliği arasında denge kurmayı amaçlıyor. NParks, yaban hayatını ortadan kaldırmak yerine birlikte yaşamayı desteklemek için hayvan popülasyonlarına ilişkin araştırmalardan, hedefe yönelik müdahalelerden ve toplumu bilgilendirme çalışmalarından yararlanıyor.
Uzun vadede gündeme gelebilecek önlemler arasında yaşam alanlarının daha fazla onarılması ve hayvanların yeşil alanlar arasında hareket etmesini sağlayan yaban hayatı koridorları bulunuyor. Kamuoyunu bilgilendirme çalışmalarının sürdürülmesi de bu yaklaşımın bir parçası.
Punggol'daki deneyim, bir mahallenin tamamında alınan önlemlerin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Sakinler evlerini ve çöplerini güvenli hâle getiriyor, işletmeler açık havadaki yiyecekleri yönetiyor, yetkililer ise hayvan davranışları, yaşam alanları ve yaptırımlarla ilgileniyor. Bu çabalar birlikte, yaban hayatını yakınlarda korurken ortak alanları daha güvenli hâle getirmeyi amaçlıyor.
Öne Çıkanlar
- NParks, Ocak-Mayıs 2024 arasında Punggol'daki makaklarla ilgili 280 geri bildirim aldı.
- Kurum, 2024'te Punggol'da 50 maymunu yakaladı; bunların çoğu kısırlaştırıldı.
- Sakinler karşılaşmaları azaltmak için mahalle uyarı gruplarını, daha sağlam pencere sinekliklerini ve günlük alışkanlıklardaki değişiklikleri kullanıyor.
- Restoranlar, Singapur Teknoloji Enstitüsü kampüsü, oyun alanları ve park bağlantı yolları da etkilendi.
- NParks; nüfus yönetimini, yiyeceğe erişimde değişiklikleri, daha iyi atık denetimini, bilgilendirmeyi ve yaptırımları birlikte uyguluyor.
- Yaban hayatını beslemek, ilk ihlalde 5.000 Singapur dolarına, tekrarlanan ihlallerde ise 10.000 Singapur dolarına kadar para cezası getirebilir.
- Maymunlarla karşılaşanlar sakin kalmalı, göz temasından ve ani hareketlerden kaçınmalı, yavaşça geri çekilmeli.
- Süreklilik gösteren ya da saldırgan davranışlar 1800-476-1600 numarasından NParks'a bildirilebilir.






