Küçük Bir Ada, Büyük Bir Görevle Karşı Karşıya
Jakarta, Kepulauan Seribu yönetim bölgesinde yer alan, neredeyse hiç yerleşim bulunmayan ve 0,32 kilometrekare büyüklüğündeki Lesser Tidung Adası'na yaklaşık 1.000 kısırlaştırılmış ve aşılanmış sokak kedisini taşımayı değerlendiriyor. Vali Pramono Anung, önerilen barınağın sahipsiz kedilere bakım sağlarken turistleri çekmesini ve ziyaretçilere hayvan refahı konusunda bilgi vermesini istiyor.
İçindekiler
- Küçük Bir Ada, Büyük Bir Görevle Karşı Karşıya
- Jakarta Neden Sokakların Ötesine Bakıyor?
- Yetkililer Ne İnşa Etmek İstiyor?
- Hayvan Bakımı Taşımaktan Fazlasını Gerektiriyor
- Hastalık Kontrolü Planın Bir Parçası
- Yaban Hayatının Korunması, Yer Seçimini Zorlaştırıyor
- Japonya İlham Veriyor, Ancak Uyarıcı Bir Örnek de Sunuyor
- Yakın Çevrede Yaşayanlar Turizmle Günlük Aksaklıkları Tartıyor
- Günlük Bakımın Masraflarını Kim Karşılayacak?
- Kısırlaştırma ve Barınaklar Önemini Koruyor
- Öne Çıkanlar
6 Temmuz 2025 itibarıyla öneri, Endonezya'nın geniş alana yayılan başkentinde sayılarının 750.000 ila 860.000'in üzerinde olduğu tahmin edilen sokak kedilerinin nasıl yönetilmesi gerektiği konusunda tartışma başlattı. Bu hayvanlar sokaklarda, pazarlarda ve mahallelerde dolaşarak hayvanların çektiği sıkıntılar, halk sağlığı, mülklerde oluşan hasar ve kentin üremeyi kontrol etme kapasitesiyle ilgili kaygılara yol açıyor.
Lesser Tidung'da yetkililerin proje için uygun gördüğü bir altyapı zaten bulunuyor. Ada ayrıca bir deniz kaplumbağası yavrulama alanına ve mangrov fidanlığına ev sahipliği yapıyor; bu da mevcut yaban hayatının korunmasını temel bir kaygı hâline getiriyor. Hayvan refahı savunucuları, çevre uzmanları, bölge sakinleri ve belediye meclisi üyeleri, kedileri burada toplamanın bir barınak mı oluşturacağı yoksa kentin sorunlarını daha az görünür bir yere mi taşıyacağı konusunda görüş ayrılığı yaşıyor.
Önerinin ölçeği de önem taşıyor. 1.000 kedinin taşınması, Jakarta'daki tahmini sokak kedisi nüfusunun yaklaşık yüzde 0,12 ila 0,13'üne karşılık geliyor. Bu karşılaştırma, önerilen barınağın rolünü ortaya koyuyor: Belirli bir hayvan grubuna bakım sağlayabilir, ancak üremeyi kontrol etmeye yönelik çok daha büyük görev başkent genelinde sürecek.
Pramono'nun tasarısı, kedilerin turistik cazibe merkezlerine dönüştüğü Japonya'daki kedi adalarından ilham alıyor. Jakarta'daki proje, hayvan bakımını turizm ve eğitimle bir araya getirerek gelirlerin projeyi desteklemesini öngörüyor. Bu hedeflerin birlikte gerçekleşip gerçekleşemeyeceği finansmana, veterinerlik hizmetlerine, yaban hayatının korunmasına ve yakın çevredeki toplulukların tepkisine bağlı.
Jakarta Neden Sokakların Ötesine Bakıyor?
Jakarta'daki mevcut kısırlaştırma programları yılda yaklaşık 20.000 kediye ulaşıyor. Kısırlaştırma hayvanların üremesini önlüyor; ancak bu yıllık sayı, tahmini sokak kedisi nüfusunun yalnızca yaklaşık yüzde 2,3 ila 2,7'sine karşılık geliyor. Kedilerin çoğu bu programların erişiminin dışında kalıyor.
Kediler yılda üç ila dört kez doğum yapabiliyor. Uzmanlar, Jakarta'daki sokak kedisi nüfusunun beş yıl içinde dört katına çıkabileceği ve bunun mahalleler ile hayvan refahı ve halk sağlığından sorumlu hizmetler üzerindeki baskıyı artıracağı uyarısında bulunuyor. Kaygılar, hayvan sayısının yanı sıra hastalıkların yayılmasını, mülklerde hasarı ve çevrenin olumsuz etkilenmesini de kapsıyor.
Pramono, adayı bu hayvanların bir bölümünü insancıl biçimde yönetmenin bir yolu ve olası bir gelir kaynağı olarak sundu. Jakarta Valisi, finansal hedefi şöyle ifade etti:
Bunu hayata geçirebilirsek ada bir gelir kaynağı olabilir,
Yönetim, ziyaretçilerin kedileri görmeye ve onlarla vakit geçirmeye gelmesini umarken, eğitim faaliyetlerinin de hayvan refahına ilişkin farkındalığı artırmasını amaçlıyor. Bazı destekçiler bu fikri, hayvanların itlaf edilmesine insancıl bir alternatif olarak memnuniyetle karşılıyor. Diğerleri ise yeni bir turistik destinasyon için ayrılacak paranın, kısırlaştırmanın yaygınlaştırılması ya da sahipsiz hayvanlara zaten bakan barınakların desteklenmesiyle daha etkili kullanılabileceğini savunuyor.
Yetkililer Ne İnşa Etmek İstiyor?
Kepulauan Seribu takımadaları, Jakarta'nın kuzeybatısına doğru uzanan yaklaşık 340 adadan oluşuyor. Yetkililer, neredeyse hiç yerleşim bulunmaması ve mevcut altyapısı nedeniyle Lesser Tidung'u barınak için en uygun yer olarak belirledi.
Jakarta Gıda Güvenliği, Balıkçılık ve Tarım Ajansı Başkanı Hasudungan Sidabalok, projenin kedilerin terk edileceği bir yer değil, kontrollü bir ortam sağlayacağını söylüyor. Planlar arasında kapalı tesisler, düzenli besleme, veteriner bakımı ve kısırlaştırma yoluyla nüfus kontrolünün sürdürülmesi bulunuyor.
Hasudungan, önerilen barınağın bakımı ziyaretçilere açık olma hedefiyle nasıl birleştireceğini şöyle anlattı:
Onlar için iyi bakılacakları ve bakımlarının yapılacağı rahat bir alan kuracağız. İnsanlar hem turistik hem de eğitici bir destinasyon olarak hizmet verecek bu adayı ziyaret edebilir,
Önerilen tesisler arasında bir hayvan kliniği, sergi alanları ve ziyaretçilerin kedilerle vakit geçirebileceği imkânlar yer alıyor. Yönetim ayrıca barınağın işletilmesinde hayvan hakları gruplarını, veterinerleri ve yerel toplulukları sürece katmayı planlıyor.
Taşıma öncesinde yetkililer sokak kedilerini yakalama, aşılama ve kısırlaştırma kampanyası öngörüyor. Yalnızca sağlıklı ve kısırlaştırılmış hayvanlar taşınacak. Barınağın faaliyetini sürdürmesi için bakıcılar, veteriner personeli ve düzenli mama ve ilaç sevkiyatı da gerekecek.
Hayvan Bakımı Taşımaktan Fazlasını Gerektiriyor
Jakarta Cat Lovers topluluğunun üyesi Shinta Saraswati, yetersiz yönetim ya da finansmanın önerilen barınağı sahipsiz hayvanlar için bir "boşaltma alanına" dönüştürebileceğinden endişe ediyor. Kaygısı, kedilerin yoğun sokaklardan uzaklaştırılmasının, günlük ihtiyaçları karşılanmadığı takdirde onları ihmale açık hâle getirecek olması.
Shinta, yönetimi projeye karar vermeden önce yakında yaşayanları da hesaba katmaya çağırdı:
Taşınan kedilere yerel halkın nasıl tepki verebileceği de olası çatışmaları önlemek için hesaba katılmalı. Acele etmeyin ya da kedi adası kurmakta ısrarcı olmayın. Kulağa güzel geliyor ama hayata geçirilmesi kolay olmayabilir.
Veteriner Abid Mursyid, hastalıkların yayılmasını azaltmak için kapsamlı sağlık hizmetlerinin gerekli olacağını söylüyor. Önerileri arasında, genel veteriner bakımı gereksiniminin yanı sıra iç parazit tedavisi, pire tedavisi ve aşılar da bulunuyor.
Abid ayrıca adanın önerilen hayvan nüfusunu destekleyip destekleyemeyeceğinin değerlendirilmesini istiyor. Bunun için iklimin, gıda erişilebilirliğinin ve biyolojik çeşitliliğin, yani bölgede hâlihazırda bulunan canlı türlerinin incelenmesi gerekiyor. Bu koşullar hem taşınan kedilerin refahını hem de adayı onlarla paylaşan hayvanların yaşamını etkiliyor.
Hükümetin düzenli mama sağlama ve kapalı tesis kurma vaadi, kâğıt üzerinde bu kaygının bir bölümünü gideriyor. Ancak bu tesislerin işletilmesi, ilk taşıma kampanyası sona erdikten sonra da personel, malzeme ve finansman gerektiren sürekli bir sorumluluk olacak.
Hastalık Kontrolü Planın Bir Parçası
IPB Üniversitesi Profesörü Ronny Rachman Noor, kontrolsüz yabanileşmiş kedi nüfuslarının yol açtığı sağlık risklerine dikkat çekiyor. Kediler, hayvanlar ile insanlar arasında bulaşan zoonotik hastalıkları yayabiliyor. Ronny'nin dile getirdiği kaygılar arasında insan ve hayvan sağlığını tehdit edebilen kuduz, toksoplazmoz ve bazı koronavirüsler bulunuyor.
Kıbrıs'taki kedi koronavirüsü salgını, hastalıkların kedi nüfuslarını nasıl etkileyebileceğine dair uyarıcı bir örnek oluşturuyor. Jakarta'da önerilen barınak açısından pratik mesele, büyük bir hayvan grubunun tek bir yönetilen yerde sağlığının nasıl korunacağı.
Bu nedenle aşılar, parazit tedavisi ve düzenli veteriner takibi, kedilerin taşınmadan önce sağlıklı ve kısırlaştırılmış olması şartının yanı sıra günlük bakımın da parçası olacak. Kısırlaştırma üremeyi kontrol ediyor; diğer sağlık önlemleri ise farklı ihtiyaçları karşılıyor.
Ronny, veterinerleri, hayvanseverleri ve kamu kurumlarını bir araya getiren düzenli kısırlaştırma programlarını da destekliyor. Bu yaklaşım, Jakarta'nın sokak kedilerinin hâlihazırda yaşadığı yerlerde çalışmaları sürdürürken, ada barınağının yalnızca küçük bir bölümüne bakım sağlamasını öngörüyor.
Yaban Hayatının Korunması, Yer Seçimini Zorlaştırıyor
Lesser Tidung'daki deniz kaplumbağası yavrulama alanı ve mangrov fidanlığı, önerilen barınağı mevcut koruma faaliyetleriyle yan yana getiriyor. Kepulauan Seribu genelinde nesli tehlike altındaki türler ve önemli koruma alanları da dâhil olmak üzere çeşitli yaban hayatı bulunuyor.
Kediler avcı hayvanlardır ve büyük bir kedi nüfusunun adaya getirilmesi yerel kuşları, sürüngenleri ve küçük memelileri tehdit edebilir. Jakarta Animal Aid Network'ün kurucusu Femke den Haas, bu hayvanların nasıl korunacağını sorguladı:
Kepulauan Seribu, korunması gereken birçok türe ev sahipliği yapıyor. Kent yönetimi küçük bir adaya yüzlerce kedi koymak istiyorsa, bu kediler yerel yaban hayatını avlamaz mı?
Takımadalardaki yerleşimsiz adalara kedilerin terk edildiği daha önce de bildirildi. Bu kediler zamanla yabanileşerek yerel faunayı tehdit etti. Aynı zamanda açlık, hastalık ve diğer hayvanlarla çatışma riskiyle karşı karşıya kaldılar. Bu durum, taşıma konusundaki iki temel kaygıyı bir araya getiriyor: Yaban hayatına zarar verilmesi ve kedilerin kendilerinin sıkıntı çekmesi.
Bu nedenle yönetimin önerdiği kapalı alanlar, projenin işleyişi açısından belirleyici. Kedilerin yönetilen tesislerde tutulması, düzenli beslenmesi ve üremelerinin kontrolü sürekli gözetim gerektirecek.
Belediye meclisi üyeleri arasında görüş ayrılığı sürüyor. Bazıları, adanın koruma statüsünün yerli olmayan avcı hayvanların buraya getirilmesini engellemesi gerektiğini savunuyor. Diğerleri ise projenin sorumlu biçimde yönetilmesi hâlinde turizm ve ekonomik kalkınma potansiyeli gördüklerini söylüyor.
Japonya İlham Veriyor, Ancak Uyarıcı Bir Örnek de Sunuyor
Japonya'daki Aoshima ve Tashirojima, kedi nüfuslarıyla uluslararası alanda tanınıyor. Bu adalarda kedilerin sayısı çoğu zaman insanlardan fazla ve adalar hayvanseverlerle meraklı turistleri çekiyor. Huzurlu bir birlikte yaşamla anılmaları, Jakarta'daki öneriye örnek olmalarını sağladı.
Ancak bu adaların geçmişi, kedilerin Lesser Tidung'a planlı biçimde taşınmasından farklı. Japon adalarındaki kedi nüfusları nesiller içinde yavaş yavaş gelişti; çoğu zaman mama ve bakım sağlayan bölge sakinleri tarafından desteklendi. Jakarta ise tek bir yere yaklaşık 1.000 kedi taşımayı değerlendiriyor.
Aoshima'da kedi nüfusu en yüksek seviyesindeyken yaklaşık 210'dı. Jakarta'nın önerdiği sayı bunun yaklaşık beş katına ulaşıyor. Son dönemdeki haberlerde Aoshima'daki kedilerin yaşlandığı ve sayılarının azaldığı, akraba çiftleşmesi ile kaynak yetersizliğinin sorunlara katkıda bulunduğu belirtiliyor.
Endonezya Üniversitesi'nde çevre bilimi öğretim görevlisi Mahawan Karuniasa, Japonya'daki kedi adalarının toplu taşıma yoluyla değil, toplulukların gelişmesiyle ortaya çıktığını söylüyor. Jakarta'nın aynı anda 1.000 hayvanı taşımaya yönelik önerisini emsalsiz olarak nitelendiriyor ve ciddi yönetim zorlukları konusunda uyarıyor.
Mahawan, Japonya örneğine ilişkin değerlendirmesini şöyle dile getirdi:
Yani Japonya'da bile kedi adaları sürdürülebilir değil,
Mahawan, Jakarta'daki projenin devamlı finansmana, yönetime ve işletme giderlerini karşılayacak sayıda ziyaretçiye bağlı olacağını savunuyor. Ona göre kısırlaştırma programlarını genişletmek ve mevcut barınakları desteklemek, kaynakların daha iyi kullanılması olabilir.
Yakın Çevrede Yaşayanlar Turizmle Günlük Aksaklıkları Tartıyor
Jakarta ve Kepulauan Seribu sakinleri öneriye hem destek hem de kuşkuyla yaklaşıyor. Turizm iş imkânları yaratabilir; ancak önerilen barınağın yakınında yaşayanlar da kedilerin yiyecek için rekabete girmesinden, günlük yaşamı rahatsız etmesinden ve yerel çevreyi etkilemesinden endişe ediyor.
Greater Tidung Adası sakini Mukti, komşuları arasındaki görüş ayrılığını şöyle anlattı:
Bazı sakinler bu planı destekledi; çünkü daha fazla turistin gelmesini ve yeni ekonomik fırsatların ortaya çıkmasını bekleyebiliriz. Ancak kedilerin adamıza yayılıp yiyeceklerimizi çalacağından, avladığımız balıkları yiyeceğinden ve topluluk için rahatsızlık kaynağı olacağından endişe edenler de var.
Bu kaygılar, kontrollü bir ortam önerisini Lesser Tidung'un ötesinde de önemli kılıyor. Özellikle hayvanların barınağın dışına çıkması hâlinde, kedilerin nerede tutulduğu ve nasıl gözetildiği yakın çevrede yaşayanları doğrudan ilgilendirecek.
Jakarta'daki kedi severler de görüş ayrılığı yaşıyor. Bazıları bir ada barınağının kedilere kent sokaklarından daha güvenli yaşam koşulları sunabileceğine inanıyor. Diğerleri ise aynı paranın başkentteki barınaklara ya da kısırlaştırma programlarına ayrılmasını tercih ediyor.
Yerel toplulukların, veterinerlerin ve hayvan refahı kuruluşlarının planlanan katılımı, bu farklı öncelikleri yönetim sürecine taşıyacak. Yönetim, hayvan bakımı, doğanın korunması ve toplulukların çıkarları arasında denge kuracak bir işletme modeli ararken çevre uzmanlarına, hayvan refahı gruplarına ve bölge sakinlerine danışıyor.
Günlük Bakımın Masraflarını Kim Karşılayacak?
Barınak, binaları tamamlandıktan ve ilk kediler geldikten çok sonra da harcama gerektirecek. Mama, ilaç, bakıcılar ve veteriner personeli düzenli olarak karşılanması gereken giderler olacak. Malzemelerin adaya taşınması da sürekli lojistik gerektirecek.
Yönetim, hükümet yatırımlarının, sivil toplum kuruluşlarıyla ortaklıkların ve muhtemel özel sponsorların projeyi sürdürmeye yardımcı olmasını bekliyor. Turizm ve eğitim programları gelir sağlayabilir; ancak uzmanlar, özellikle ilgi ilk yeniliğini yitirdikten sonra ziyaretçi sayısının ihtiyaç duyulan düzeyin altında kalabileceği uyarısında bulunuyor.
Bu nedenle öneri, hayvan refahını finansmanın sürdürülebilirliğine bağlıyor. Turist gelirleri azaldığında bile bir barınak hayvanlarını beslemeyi ve tedavi etmeyi sürdürmeli. Shinta'nın ihmal uyarısı ile Mahawan'ın işletme maliyetlerine ilişkin kaygıları, aynı pratik sorumluluğa dikkat çekiyor.
6 Temmuz 2025 itibarıyla açılış tarihi, taşıma takvimi ya da toplam finansman miktarı açıklanmadı. Barınağın nasıl işletileceğine ve masraflarının nasıl karşılanacağına karar verilmesinde yönetimin istişareleri ve planlaması belirleyici olmaya devam ediyor.
Kısırlaştırma ve Barınaklar Önemini Koruyor
Uzmanların savunduğu daha kapsamlı yaklaşımda toplu kısırlaştırma, halkı bilgilendirme ve mevcut barınaklara destek temel unsurlar olmayı sürdürüyor. Yaklaşık 1.000 kediye ev sahipliği yapacak bir ada, Jakarta'da yüz binlerce sokak kedisini geride bırakacak.
Ronny'nin düzenli ve iş birliğine dayalı kısırlaştırma programları çağrısı, veterinerleri, kamu kurumlarını ve hâlihazırda kedilere bakan kişileri bir araya getiriyor. Bu çalışmaları genişletmek, mevcut programın yılda yaklaşık 20.000 hayvana ulaştığı kent genelinde üremeyi kontrol etmeye yardımcı olur.
Halkı bilinçlendirme kampanyaları, sorumlu hayvan sahipliğini teşvik edebilir, istenmeyen kedilerin terk edilmesini önleyebilir ve barınaklardan hayvan sahiplenilmesini destekleyebilir. Toplulukların katılımı, nüfus kontrolü önlemlerinin insancıl ve sokak hayvanlarıyla birlikte yaşayan insanlar açısından kabul edilebilir olmasına yardımcı olur.
Jakarta'nın önerisi birkaç hedefi tek bir küçük adada bir araya getiriyor: Kediler için bir sığınak, turistik bir cazibe merkezi, bir eğitim alanı ve olası bir gelir kaynağı. Bu hedeflere ulaşmak için taşınan hayvanlara güvenilir biçimde bakılması, yaban hayatının korunması ve komşu topluluklara saygı gösterilmesi gerekiyor. Kent genelinde ise kısırlaştırma, barınaklar ve hayvanların terk edilmesi konusunda sürdürülebilir çalışmalar yürütülmesi gerekecek.
Öne Çıkanlar
- Jakarta, sağlıklı, kısırlaştırılmış ve aşılanmış yaklaşık 1.000 sokak kedisini Kepulauan Seribu yönetim bölgesindeki Lesser Tidung Adası'na taşımayı öneriyor.
- Neredeyse hiç yerleşim bulunmayan ada 0,32 kilometrekare büyüklüğünde ve bir deniz kaplumbağası yavrulama alanına, ayrıca bir mangrov fidanlığına ev sahipliği yapıyor.
- Başkentteki sokak kedilerinin sayısı 750.000 ila 860.000'in üzerinde tahmin edilirken kısırlaştırma programları yılda yaklaşık 20.000 kediye ulaşıyor.
- Planlanan tesisler arasında kapalı alanlar, bir hayvan kliniği ve sergi alanları bulunuyor; düzenli besleme, veteriner bakımı ve ziyaretçilerin kedilerle etkileşim kurması da öngörülüyor.
- Hayvan refahı savunucuları ihmal ve hastalık risklerine dikkat çekerken koruma konusundaki kaygılar yerel yaban hayatına yönelik tehditlerde yoğunlaşıyor.
- Yakın çevrede yaşayanlar olası turizm gelirini olumlu karşılasa da kedilerin yiyecekleri ve balık avını alması ya da rahatsızlık yaratması konusunda endişe taşıyor.
- Uzmanlar, barınak projesinin yanı sıra kısırlaştırmanın sürdürülmesini, barınakların desteklenmesini, sorumlu hayvan sahipliğini ve toplulukların katılımını öneriyor.
- 6 Temmuz 2025 itibarıyla açılış tarihi, taşıma takvimi ya da toplam finansman miktarı açıklanmamıştı.






