Baidu, Çin’de Pazar Payındaki Kaybı Tersine Çevirmek İçin Yapay Zekâ Destekli Aramaya Güveniyor

11 dakikalık okuma
Baidu, Çin’de Pazar Payındaki Kaybı Tersine Çevirmek İçin Yapay Zekâ Destekli Aramaya Güveniyor

Baskı Altında Arama Deneyimini Baştan Tasarlamak

Baidu, Çin arama pazarındaki payının 2020’de yaklaşık %65’ten 2025 Temmuz’unda %50 ila %54’e gerilediği bir dönemde, arama motorunu kapsamlı biçimde yenileyeceğini duyurdu. Sık sık “Çin’in Google’ı” olarak anılan teknoloji şirketi, Ernie yapay zekâ modellerini ana arama hizmetine entegre ediyor. Böylece bağlantı bulmaya yarayan tanıdık bir aracı; soruları yanıtlayan, ürünleri karşılaştıran ve kullanıcıların görevlerini tamamlamasına yardımcı olan bir asistana dönüştürmeyi amaçlıyor.

İçindekiler
  1. Baskı Altında Arama Deneyimini Baştan Tasarlamak
  2. Kullanıcılar Arama Yaparken Neler Değişiyor?
  3. Baidu Ne Kadar Geriledi?
  4. Yenilemenin Arkasındaki Ernie Modelleri
  5. Ernie’yi Geliştiricilere Neden Açıyor?
  6. Küresel Yarış, Çin’in Parçalı İnternet Ekosistemiyle Buluşuyor
  7. İçerik Seçimi ve Kullanıcı Güveni
  8. Yanıtlar Reklam Geliri Sağlayabilir mi?
  9. Rakipler İlerlerken Yatırımcılar Hamleyi Olumlu Karşılıyor
  10. Öne Çıkanlar

5 Temmuz itibarıyla bu yenileme, Baidu’nun yıllardır gerçekleştirdiği en kapsamlı arama tasarımı değişikliği niteliğinde. Yeni özellikler arasında 1.000 kelimeyi aşan karmaşık soruları yanıtlama, çeşitli Çin lehçelerinde sesli arama ve metin, video ile diğer bilgileri bir araya getiren yanıtlar bulunuyor. Şirket; daha yüksek doğruluk, sorunun bağlamını anlayan yanıtlar ve kişisel ihtiyaçlara uygun öneriler sunmayı vadediyor.

Bu hamlenin önemi, Çin’deki 1,1 milyar internet kullanıcısına uzanıyor. Baidu, Microsoft’un Bing’i gibi arama motorlarının yanı sıra kullanıcıların geleneksel bir arama hizmetini açmadan giderek daha fazla öneri ve bilgi bulduğu Douyin, Xiaohongshu ve WeChat ile de rekabet ediyor. Özellikle genç kullanıcılar içerik keşfetmek için bu platformlara yöneliyor.

Baidu ayrıca mali baskıyla karşı karşıya: çevrim içi reklam gelirleri art arda dört çeyrektir düşüyor. Arama reklamları geleneksel olarak şirketin iş modelini destekledi. Bu nedenle şirketin, bağlantı listelerinden çok yanıtlara dayanan bir deneyimden gelir elde etmenin yollarını ararken kullanıcıları da çekmesi gerekiyor.

Bu yenileme, Baidu’nun yapay zekâ stratejisinin birkaç unsurunu bir araya getiriyor: daha yetenekli Ernie modelleri, bireysel kullanıcılara ücretsiz erişim, yapay zekâ hizmetlerinde daha düşük fiyatlar ve modelleri geliştiricilerin kullanımına ve uyarlamasına açma yönelimi. Başarı, hem yeni arama deneyiminin ne kadar yararlı olduğuna hem de ne kadar gelir getirdiğine bağlı olacak.

Reklam

Kullanıcılar Arama Yaparken Neler Değişiyor?

Baidu’nun yeniden tasarlanan arama motoru, birbiriyle bağlantılı birkaç soru içeren uzun talepleri yanıtlayabiliyor. Telefon almak isteyen biri, 2.000 yuandan ucuz modellerin hangileri olduğunu, hangilerinin daha iyi fotoğraf çektiğini ve hangilerinin hediye olarak uygun olacağını sorabilir. Sistem yalnızca bağlantılar sunmak yerine öneriler oluşturabiliyor, ürünleri fiyata göre sıralayabiliyor ve ilgili videoları blog analizleriyle bir araya getirebiliyor.

Doğal dilde arama, kullanıcıların doğru anahtar kelimeleri tahmin etmeye çalışmak yerine ihtiyaçlarını açıklayarak, konuşur gibi yazabilmesi anlamına geliyor. Bağlamı anlamak ise bu talebin farklı unsurlarını birbiriyle ilişkilendirmeyi gerektiriyor: fiyat sınırı, fotoğraf kalitesi beklentisi ve hediyenin kime alınacağı yanıtı birlikte şekillendirmeli.

Yenileme kapsamında daha büyük bir arama kutusu ve çeşitli Çin lehçelerini destekleyen, daha yetenekli bir sesli arama özelliği sunuluyor. Baidu’nun mobil uygulaması da yazma, çizim ve gezi planlama konularında yardımcı olabilen bir yapay zekâ sohbet robotuna dönüşüyor. Bu değişiklikler hizmeti bilgi bulmanın ötesine taşıyarak kullanıcıların bilgiyle çalışmasına yardımcı oluyor.

Baidu, sistemin kullanıcının bir sonraki ihtiyacını öngörmesini istiyor. Örneğin ekonomiyle ilgili bir soru, gayrisafi yurt içi hasılayı (GSYH) gösteren bir grafikle birlikte; açıklama ve güvenilir blog yazarlarıyla uzmanlardan içerikler sunabilir. GSYH, bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin değerini ölçer; bu veriyi grafikte göstermek değişimleri anlamayı kolaylaştırabilir.

Baidu Arama Genel Müdürü Zhao Shiqi, yapay zekâ özelliklerinin ana arama sayfasına entegre edildiğini belirterek bu yaklaşımı Google’ın ayrı AI Mode özelliğiyle karşılaştırdı. Şirketin temel ürününü neden değiştirdiğini şöyle açıkladı:

Baidu araması değişmek zorunda ve biz değişimin yollarını kendimiz arıyoruz. Başkalarını yenmeyi amaçlamıyoruz; eski hâlimizi yenmemiz gerekiyor.

Baidu Ne Kadar Geriledi?

StatCounter ve The Egg’e göre Baidu’nun Çin arama pazarındaki payı 2025 ortasında %50 ila %54 arasındaydı. 2020’deki yaklaşık %65’lik oranla karşılaştırıldığında bu, yaklaşık 11 ila 15 puanlık bir düşüş anlamına geliyor. Veriler, pazarda hâlâ lider olan ancak önceki üstünlüğünün önemli bir bölümünü kaybeden bir şirkete işaret ediyor.

Microsoft’un Bing’i Çin arama pazarında %24’ün üzerine çıktı. Masaüstü bilgisayarlarda artık Baidu’ya rakip; veriler Bing’in Baidu’nun payını yakaladığını veya geçtiğini gösteriyor. Baidu mobil cihazlarda daha güçlü bir liderliği koruyor, ancak Bing’in mobil varlığı hızla büyüyor. Haosou ve Yandex de güç kazanıyor.

Bing’in yükselişi daha çeşitli ve hızlı yanıt veren arama sonuçlarına ve yapay zekâ özelliklerini hızla benimsemesine bağlanıyor. Tanıdık arayüzü ve küresel içeriğe erişim olanağı da onu uluslararası markalar ve kullanıcılar için cazip kılıyor.

Reklam

TikTok’un Çin’deki karşılığı Douyin, Little Red Book olarak da bilinen Xiaohongshu ve WeChat ise farklı türde bir rekabet baskısı yaratıyor. Kullanıcılar bu uygulamalarda ürün önerileri, seyahat tavsiyeleri ve yaşam tarzı içerikleri bulabiliyor. Aramaya bu uygulamalardan başlayıp orada bitiren birinin Baidu’yu ziyaret etme ihtiyacı azalıyor.

Dolayısıyla Baidu iki cephede rekabet ediyor. Rakip arama motorları geleneksel arama alanındaki konumunu zorlarken sosyal medya ve içerik platformları bilgi arama alışkanlığı için yarışıyor. Yapay zekâ yenilemesi, insanların bu soruların daha fazlasını yeniden Baidu’ya yöneltmesini sağlayacak kadar yararlı olma girişimi.

Yenilemenin Arkasındaki Ernie Modelleri

Baidu’nun arama dönüşümü, “Enhanced Representation through kNowledge Integration” ifadesinin kısaltması olan Ernie’ye dayanıyor. Ernie ailesi, yazılı taleplere yanıt üreten yapay zekâ sistemleri olan büyük dil modellerinden oluşuyor. Arama hizmetinde bu modeller, bir soruyu ve ilgili bilgileri sohbet havasında bir yanıta dönüştürmeye yardımcı oluyor.

En yeni sürümler Ernie 4.5 Turbo ve Ernie X1 Turbo, önceki sürümlerden daha hızlı, daha ucuz ve daha yetenekli olarak tanıtılıyor. Baidu, X1 Turbo’nun DeepSeek R1 dâhil olmak üzere kodu veya model kaynakları kamuya açık olan önde gelen modellerle aynı performansı yarı fiyatına sunduğunu söylüyor. Şirket ayrıca modelin gelişmiş akıl yürütme ve planlama becerileri olduğunu, böylece birkaç aşamadan oluşan talepleri işleyebildiğini öne sürüyor.

Yapay zekâ, Baidu’nun temel arama sonuçlarının yaklaşık %11’ini şimdiden oluşturuyor; teknoloji geliştikçe bu oranın artması bekleniyor. Dolayısıyla temmuz ayındaki yenileme, hizmette zaten mevcut olan yapay zekâ kullanımını temel alırken bu teknolojiye arama deneyiminde daha belirgin bir rol veriyor.

Ernie ayrıca Baidu’nun daha geniş bir iş ve uygulama yelpazesini destekliyor. Bunlar arasında Wenku’nun belge oluşturma araçları, bulut bilişim ve Apollo Projesi aracılığıyla otonom sürüş bulunuyor. Arama, pek çok kullanıcı için en tanıdık başlangıç noktası olsa da Baidu’nun yapay zekâ yatırımları sonuç sayfasındaki soruları yanıtlamanın ötesine uzanıyor.

Başlıca gelişmeler birkaç tarih ve döneme yayılıyor:

  • 2020: Baidu, Çin arama pazarının yaklaşık %65’ine sahipti.
  • 2024: Bir yatırım analizi, Baidu’nun gelirinde daralma öngördü.
  • 30 Haziran 2025: Baidu, yeni nesil Ernie modellerini açık kaynak hâline getirmeye bu tarihte başlayacağını duyurdu.
  • Temmuz 2025: Baidu, arama hizmetini kapsamlı biçimde yenileyeceğini açıkladı.
  • 5 Temmuz 2025 itibarıyla: Şirket, arama pazarındaki payı yaklaşık %50 ila %54 arasındayken ve çevrim içi reklam gelirleri art arda dört çeyrektir düşerken yeniden tasarım çalışmalarını sürdürüyordu.
Reklam

Ernie’yi Geliştiricilere Neden Açıyor?

Baidu, yeni nesil Ernie modellerini 30 Haziran 2025’ten itibaren açık kaynak hâline getireceğini duyurdu. Modellerin açılması, geliştiricilere deneyebilecekleri, temel alabilecekleri ve uyarlayabilecekleri kaynaklara erişim sağlayarak teknolojinin şirketin kendi ürünlerinin ötesine ulaşmasına yardımcı oluyor.

Bu strateji, yapay zekânın benimsenmesini hızlandırmayı, geliştiricileri çekmeyi ve Baidu teknolojisini sektör standardı hâline getirmeyi amaçlıyor. Bir modeli daha fazla kişinin kullanması, çevresinde daha fazla uygulama geliştirilmesi anlamına gelebilir ve böylece modelin erişimi Baidu’nun kendisinin üretmediği ürünlere de yayılabilir.

Baidu CEO’su Robin Li, daha geniş erişimin benimsenmeyi neden teşvik edebileceğini şöyle açıkladı:

Bir şeyleri erişime açarsanız, pek çok kişi deneyecek kadar meraklanır. Bu, teknolojinin çok daha hızlı yayılmasına yardımcı olur.

Baidu, önceki abonelik ücretlerini kaldırarak en yeni Ernie modellerini bireysel kullanıcılara ücretsiz sunmaya da başladı. Bu karar, kullanıcıların fiyatlara duyarlı olduğu Çin pazarını gözetiyor. Yapay zekâ hizmetlerinde fiyatları düşürmek de teknolojiyi işletmeler ve geliştiriciler için daha cazip kılmayı hedefliyor.

Bireysel kullanıcılara ücretsiz erişim ve modelleri açık kaynak hâline getirmek birbiriyle bağlantılı amaçlara hizmet ediyor: daha fazla kişinin Ernie’yle tanışmasını sağlamak ve kullanmaya devam etmelerini teşvik etmek. Baidu’nun daha sonra bulut hizmetleri, ortaklıklar ve yapay zekâ destekli pazarlama araçları gibi başka faaliyetlerden gelir elde etmesi gerekiyor.

Küresel Yarış, Çin’in Parçalı İnternet Ekosistemiyle Buluşuyor

Google, Microsoft ve Yandex de bir talebe yanıt olarak yeni metin veya başka içerikler üreten üretken yapay zekâyla arama deneyimini değiştiriyor. Google’ın Gemini modeli AI Mode’a güç veriyor, Microsoft Bing yapay zekâ destekli soru-cevap özellikleri sunuyor ve Yandex YATI ile Neuro modellerini kullanıyor. Bu hizmetlerde kullanıcılar, birden fazla sayfayı açıp bilgileri kendileri birleştirmek yerine giderek daha sık derlenmiş bir yanıt alıyor.

Baidu, yeni özelliklerini doğrudan ana arama sayfasında sunuyor. Böylece yapay zekâ, kullanıcıların ayrıca seçmesi gereken başka bir hedef olmak yerine rutin aramanın parçası hâline gelebilir. Şirket, mevcut kitlesinin zaten ulaştığı deneyimi değiştirmeye çalışıyor.

Çin’in internet ekosistemi kendine özgü bir zorluk yaratıyor. Değerli içeriklerin önemli bir bölümü, dışarıdaki arama motorlarının erişimini kısıtlayan platformlarda bulunuyor. Bu platformlara genellikle “kapalı bahçeler” deniyor: Kullanıcılar içeriklerini platform içinde keşfedebiliyor ancak dış hizmetlerin bu içerikleri arama için dizinlemesi, yani kataloglayıp aramalarda bulundurması sınırlı.

Douyin, Xiaohongshu ve WeChat, birçok kullanıcının aradığı ürün değerlendirmelerini, seyahat tavsiyelerini ve yaşam tarzı bilgilerini barındırıyor. Dizinleme kısıtlamaları, Baidu’nun yanıtları için kapsamlı bir içerik seçkisi oluşturmasını zorlaştırıyor. Daha yetenekli bir yapay zekâ bile arama hizmetinin erişebildiği bilgilere bağlı.

Reklam

Google küresel arama pazarındaki hâkim konumundan yararlanırken Baidu, güçlü platformlar arasında parçalanmış bir Çin pazarıyla karşı karşıya. Bu nedenle Baidu’nun önündeki zorluk hem yanıtlarını iyileştirmek hem de bu yanıtlarda kullanılabilecek yararlı bilgileri artırmak.

İçerik Seçimi ve Kullanıcı Güveni

Hong Kong Çin Üniversitesi’nde yardımcı doçent olan Fang Kecheng, Baidu’nun arama sonuçlarının her zaman iyileşmediğini savunuyor. Fang, şirketin kullanıcıları en alakalı dış sitelere yönlendirmek yerine Baijiahao ve Baidu Baike gibi kendi içerik platformlarını tercih etmesine dikkat çekiyor.

Baidu’nun kendi hizmetlerine öncelik vermesi, kullanıcıları şirketin ekosistemi içinde tutuyor. Ancak bu tercih, aramada sunulan bilgilerin çeşitliliğini ve kalitesini de sınırlayabilir. Fang’ın eleştirisi, Baidu’nun geniş internet ağına açılan bir kapı olmakla içeriğin daha büyük bölümünü kendisinin sunduğu bir hedef hâline gelmesi arasındaki gerilime odaklanıyor.

Yapay zekâ yanıtları, içerik seçimlerini özellikle önemli kılıyor. Sistem, bilgileri tek bir yanıtta bir araya getirirken yaptığı seçim, kullanıcının önce ne göreceğini belirliyor. Karşılaştırmalar, öneriler ve farklı bakış açıları gerektiren sorular için daha geniş bir yararlı içerik yelpazesi önem taşıyor.

Yapay zekâ üretimi içerik yaygınlaştıkça Baidu; doğruluk, önyargı ve şeffaflık konularında da kaygılarla karşılaşıyor. Yanıtların güvenilir ve güncel bilgilere dayanması, kullanıcıların da reklamların deneyime nerede dâhil olduğunu anlayabilmesi gerekiyor. Şirketin etkileşimi artırma çabası, sonuçlara duyulan güveni korumasına bağlı.

Yanıtlar Reklam Geliri Sağlayabilir mi?

Baidu’nun geleneksel arama işi, gelirinin önemli bölümünü arama sorgularıyla bağlantılı çevrim içi reklamlardan elde ediyor. Yapay zekâ bu düzeni değiştiriyor; soruların daha fazlasına doğrudan yanıt vererek tanıdık bağlantı listesinin merkezî rolünü azaltıyor.

Şirket, yapay zekâ üretimi içeriğe yerel reklamlar yerleştirmeyi deniyor. Yerel reklamlar, ayrı bir reklam alanı olarak görünmek yerine çevresindeki deneyime uyum sağlayacak şekilde tasarlanıyor. Baidu’nun ticari açıdan üstesinden gelmesi gereken konu, önerilere duyulan güveni korurken bu reklamları yararlı ve doğal kılmak.

Başlangıçtaki karşılaştırma, ABD merkezli girişim Perplexity’nin abonelik temelli yapay zekâ arama hizmetiyle yapılıyor. Ancak Baidu, en yeni Ernie modellerine bireysel erişim için daha önce aldığı abonelik ücretlerini kaldırdı. Şirketin stratejisi, başka gelir kaynakları geliştirirken Çinli kullanıcıların fiyat hassasiyetini de hesaba katmalı.

Baidu’nun değerlendirdiği gelir kaynakları arasında ortaklıklar, bulut hizmetleri ve yapay zekâ destekli pazarlama araçları bulunuyor. Seeking Alpha’daki yatırım analizi, AI Cloud, Intelligent Driving ve Ernie Bot’u gelir elde etme ve olası büyüme potansiyeli taşıyan işler olarak tanımlıyor. Baidu’nun 2024’te gelir daralması yaşaması beklense de analiz, kullanıcı etkileşiminin kâra dönüşmesi hâlinde yapay zekâya odaklanmanın kalıcı değer yaratabileceğini savunuyor.

Reklam

Çevrim içi reklam gelirlerinin art arda dört çeyrektir düşmesi bu çalışmayı acil hâle getiriyor. Çözüme kavuşmamış ticari soru, yeni arama deneyiminin ne kadar gelir sağlayabileceği ve geleneksel reklam işi zayıflarken yapay zekâ alanındaki diğer faaliyetlerden elde edilen gelirin büyümeyi destekleyip destekleyemeyeceği.

Rakipler İlerlerken Yatırımcılar Hamleyi Olumlu Karşılıyor

Kullanıcıların ücretsiz erişebildiği yeni yapay zekâ modellerinin duyurulmasının ardından Baidu hisseleri %10’dan fazla yükseldi. Yatırımcılar açıklamalara olumlu tepki verirken Ernie modellerinin erişime açılması ve hizmet fiyatlarının agresif biçimde düşürülmesi, pazar payını ve yapay zekâ geliştiricileri arasındaki etkisini geri kazanma çabaları olarak değerlendirildi.

Rekabet arama sonuçlarının ötesine uzanıyor. ByteDance’in Doubao sohbet robotu, DeepSeek’in açık kaynak modelleri ve Alibaba’nın Qwen’i giderek daha fazla kullanıcı kazanıyor. Bazı rakip hizmetler kullanıcı sayısında Ernie Bot’u geride bıraktı; bu da Baidu’nun yerleşik erişimini yapay zekâ ürünlerinin düzenli kullanımına dönüştürmesi üzerindeki baskıyı artırıyor.

Adı açıklanmayan bir analist, şirketin geleceğini teknolojisinin vaatlerini yerine getirip getirmeyeceğine bağladı:

Baidu’nun rekabet gücü, yeni modellerinin vaat edilen performans ve maliyet avantajlarını gerçekten sağlayıp sağlayamayacağına bağlı.

Baidu’nun yeniden tasarımı, sohbet havasındaki yanıtları, çoklu ortam içeriklerini ve kişiselleştirilmiş önerileri geniş ölçekte kullanılan bir hizmete taşıyor. Başarı, Çin’de yapay zekâ destekli arama için daha güçlü bir standart oluşturabilir ve başka yerlerdeki yaklaşımları etkileyebilir. Başarısızlık ise Çinli internet kullanıcılarının yeni neslini çekmek için yerli ve uluslararası rakiplere daha fazla alan bırakır.

Kullanıcılar açısından yakın vadeli değişiklik pratik: Daha uzun sorular sorabilir, daha fazla lehçede konuşabilir ve bilgi edinmenin yanı sıra görevler konusunda da yardım isteyebilirler. Baidu içinse asıl sınav, bu özelliklerin kullanımı yeniden artırıp artırmayacağı, güvenilir yanıtlar sağlayıp sağlayamayacağı ve giderek farklı platformlar arasında bölünen bir internet ortamında gelir getirip getiremeyeceği.

Öne Çıkanlar

  • Baidu, Ernie modellerini ana arama deneyimine entegre ederek Temmuz 2025’te yapay zekâ destekli arama hizmetinde kapsamlı bir yenileme duyurdu.
  • Şirketin Çin arama pazarındaki payı 2020’de yaklaşık %65’ten 2025 ortasında %50 ila %54’e gerilerken Bing’in payı %24’ü aştı.
  • Yenileme, 1.000 kelimeyi aşan karmaşık talepleri, çeşitli Çin lehçelerinde sesli aramayı ve farklı içerik türlerini birleştiren yanıtları destekliyor.
  • Baidu’nun temel arama sonuçlarının yaklaşık %11’ini yapay zekâ oluşturuyor ve bu oranın artması bekleniyor.
  • Baidu, yeni nesil Ernie modellerini erişime açmak için 30 Haziran 2025 tarihini belirledi ve en yeni modellerini bireysel kullanıcılara ücretsiz sundu.
  • Çevrim içi reklam gelirleri art arda dört çeyrektir düşüyor; bu durum yapay zekâ destekli arama ve bağlantılı işlerden gelir elde etme baskısını artırıyor.
  • Rakip platformlara erişim kısıtlamaları, içerik seçimlerine ilişkin kaygılar ve diğer yapay zekâ hizmetleriyle rekabet başlıca zorluklar arasında yer alıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir