Hastanelerin On Altıda Altısından Fazlası Zarar Bildiriyor
Japonya'daki hastaneler, ücretler, tıbbi malzemeler ve faturalar hastaları tedavi karşılığında aldıkları ödemelerden daha hızlı artarken temel hizmetleri sürdürmekte zorlanıyor. Japonya Hastaneler Birliği ve beş kuruluşun daha yaptığı acil bir anket, 2024'ün ikinci yarısında hastanelerin %61,2'sinin dönem kârında açık bildirdiğini ortaya koydu. Bu oran bir yıl önce %50,8'di.
İçindekiler
- Hastanelerin On Altıda Altısından Fazlası Zarar Bildiriyor
- Tedavi Ödemeleri Maliyetlerin Gerisinde Neden Kalıyor?
- Yaşlanan Nüfus, Hastanelerin Sunması Gereken Bakımı Değiştiriyor
- Kliniklerin Kapanması Krizi Toplulukların İçine Taşıyor
- Pandemi Desteği Sona Erince Ne Değişti?
- Hastalar Hem Hizmete Erişimde Hem Maliyetlerde Baskıyla Karşılaşıyor
- Acil Krediler Zaman Kazandırırken Hastaneler Tasarruf Arıyor
- Hastane Ödeme Reformu Tartışmalarda Nasıl Bir Yer Tutuyor?
- Yerel Sağlık Hizmetlerini Sürdürmenin Ardındaki Tercihler
- Öne Çıkanlar
Ankete 1.800'den fazla hastane katıldı. Tıbbi hizmetlerden elde edilen gelir %1,9 artarken personel giderleri %2,7, tıbbi malzeme ve enerji giderleri ise %2,4 yükseldi. Açık bildiren hastanelerin oranı 10,4 yüzde puan arttı; bu da mali baskının ne kadar geniş bir alana yayıldığını gösterdi.
Hastaneler buna klinikleri kapatarak, ekipman yenilemelerini erteleyerek ve çalışan ikramiyelerini keserek karşılık veriyor. Yerel bir hizmetin kaybı, uzman tedavisi ya da acil bakım için başka bir kente gitmek anlamına gelebileceğinden kırsal topluluklar özellikle risk altında.
Japonya Hastaneler Birliği Başkanı Takao Aizawa, gelir ve giderler arasındaki açığın büyümesinin hastane sistemini tehdit ettiği uyarısında bulundu:
Giderler, gelirlerdeki artıştan çok daha hızlı yükseliyor. Hiçbir şey yapılmazsa ülkemizin hastane sistemi çökecek.
16 Haziran 2025 itibarıyla baskılar enflasyonun ötesine uzanıyor. Japonya'nın yaşlanan nüfusu daha karmaşık bakım gerektiriyor, pandemi destekleri sona erdi ve hastaneler bağımsız olarak artıramadıkları devlet tarifelerine bağlı kalmayı sürdürüyor. Acil yardımlar ve hastane yönetimindeki değişiklikler çözümün bir parçası olurken sağlık kuruluşları tedavi ücretlerinin belirlenme biçiminin değiştirilmesi için girişimlerde bulunuyor.
Tedavi Ödemeleri Maliyetlerin Gerisinde Neden Kalıyor?
Japonya'da tıbbi işlemler, ilaçlar ve tıbbi cihazların ülke genelindeki fiyatlarını belirlemek için devlet tarafından düzenlenen bir tarife uygulanıyor. Elektrik faturaları ya da personel ücretleri arttığında hastaneler, sigorta kapsamındaki tedaviler için ücretlerini öylece yükseltemiyor. Tarife, sağlık kuruluşlarının görüşleri alınarak iki yılda bir yenileniyor.
Sistem, sağlık harcamalarını kontrol etmeyi ve insanların eşit koşullarda sağlık hizmeti alabilmesini sağlamayı amaçlıyor. Fiyatların yükseldiği dönemlerdeki zayıf yanı ise hastane giderlerindeki artış ile hastanelerin aldığı ödemelerdeki düzenlemeler arasındaki gecikme.
2024 düzenlemesinde, personel ve diğer temel giderleri karşılaması amaçlanan tıbbi ücretlerin ana bölümü %0,88 artırıldı. Böylece hastaneler, tarifenin bu bölümündeki artış %1'in altında kalırken yükselen giderleri karşılamaya çalıştı.
Tıbbi malzemeler, ekipman ve enerji daha pahalı hale geldi. Tıbbi hizmetlerde malzeme ve enerji giderleri 2018-2023 arasında %14 arttı. Hastanelerin tedavi ödemeleri çok az değişse bile bu faturaların ödenmesi gerekiyor.
Personel giderleri de başka bir baskı unsuru. Hastanelerin hem genel ekonomik eğilimlere ayak uydurmak hem de rekabetçi iş gücü piyasasında nitelikli çalışanları elde tutmak için ücretleri artırması gerekiyor. Özel sektörde ücret artışı %3,56 olurken hükümetin sağlık çalışanları için belirlediği artış hedefi %2,5'ti.
Bu rakamlar hastane yöneticilerini aynı anda iki taleple karşı karşıya bırakıyor: Çalışanların daha iyi ücret alması gerekiyor, ancak onları istihdam eden kurumlar harcamalarını sıkı biçimde kontrol edilen gelirlerinin sınırları içinde tutmalı. Küçük hastanelerin maliyetleri çok sayıda hasta ya da klinik arasında paylaştırma imkânı daha az.
Yaşlanan Nüfus, Hastanelerin Sunması Gereken Bakımı Değiştiriyor
Japonya nüfusunun yaklaşık %30'u 65 yaş ve üzerinde. Yaşlı hastaların kronik hastalıklar, aynı anda birden fazla rahatsızlık ya da uzun süreli bakım için tedaviye ihtiyacı olabiliyor. Bu durum hastanelerin üstlenmesi gereken işin hem miktarını hem de karmaşıklığını artırıyor.
Toplam sağlık harcamalarının yarısından fazlası yaşlı hastalara yönelik. Öte yandan, gelirlerinin daha düşük olması sigorta primlerine daha az katkıda bulunmaları anlamına geliyor. Çalışma çağındaki nüfus küçülürken büyüyen yaşlı nüfusun bakımını finanse etmeye yardımcı olması gerekiyor.
Japonya'nın evrensel sağlık sigortası sistemi, uzun yaşam beklentisi ve düşük bebek ölüm oranı dahil olmak üzere sağlık alanındaki olumlu sonuçları destekledi. Bu başarıları korumak için bakım sunacak yeterli kaynak ve personele, ayrıca tedaviyi karşılanabilir kılan bir sigorta sistemine ihtiyaç var.
Hastanelerin yaklaşık %80'i, hastane yataklarının ise %70'i özel kurumlara ait. Bu kurumlar kamu hastaneleriyle aynı tarife kapsamında çalışıyor, ancak daha küçük ölçekte faaliyet göstermeleri ve devlet desteğine daha sınırlı erişimleri onları daha büyük bir mali baskı altında bırakabiliyor.
Bakım sunum biçimi de maliyetlere katkıda bulunuyor. Hizmet sağlayıcılar arasında sınırlı farklılaşma ve güçlü bir birinci basamak sağlık sisteminin bulunmaması, hastaların küçük rahatsızlıklar için de sık sık hastanelere gitmesine yol açıyor. Birinci basamak sağlık hizmetleri, yaygın sağlık sorunlarını değerlendiren ve gerektiğinde hastaların uzmanlık hizmetlerine ulaşmasına yardımcı olan rutin bakımdır.
Bu durum hastanelerde günlük muayeneleri daha zahmetli tedavilerle yan yana getiriyor. Birinci basamağı güçlendirmeye yönelik öneriler, hastanelerin kaynaklarını tesislerine ve uzmanlıklarına ihtiyaç duyan hastalara ayırabilmesini sağlarken gereksiz hastane ziyaretlerini azaltmayı amaçlıyor.
Kliniklerin Kapanması Krizi Toplulukların İçine Taşıyor
Niigata eyaletindeki Ojiya Genel Hastanesi, Nisan 2024'te beyin cerrahisi, kalp ve damar cerrahisi ile göğüs cerrahisi kliniklerini kapattı. Kapanışların amacı 500 milyon yeni aşan açığı azaltmaktı. Bu uzmanlık alanlarında hizmete ihtiyaç duyan hastalar artık komşu kentlere gitmek zorunda.
11 hastaneyi işleten bir federasyon olan JA Niigata Kouseiren, 2024 mali yılı için 6 milyar ila 9 milyar yen arasında rekor düzeyde açık öngördü. Açığı yarıya indirmek amacıyla 2025'te üç hastanedeki yedi tıbbi kliniği kapatmayı planladı.
Klinikleri kapatmak harcamaları azaltıyor, ancak yakındaki tedavi seçeneklerini de ortadan kaldırıyor. Bölge sakinlerinin başka yerlere ulaşmak için ulaşım ayarlaması ve daha fazla zaman harcaması gerekiyor. Bir kliniğin ya da hastanenin kapanması, bir bölgeyi yakında acil ya da uzmanlık hizmetinden yoksun bıraktığında kırsal alanlar özellikle kırılgan hale geliyor.
Japonya Sağlık Kuruluşları Birliği Başkan Yardımcısı Yoshihiro Ota, bunun topluluklar açısından doğuracağı sonuçlara ilişkin uyarıda bulundu:
Yerel hastaneler aniden kapanabilir ve hastalar gidecek yer bulamayabilir.
Diğer hastaneler klinikleri kapatmak yerine yatırımları erteliyor. Tokyo Bilim Üniversitesi ve Nagasaki Üniversitesi Hastanesi dahil üniversite hastaneleri, eskiyen MR cihazlarını ve diğer temel ekipmanları yenileyemedi. Yenilemelerin ertelenmesi, ileri tıbbi bakımın kalitesinin düşmesi riskini doğuruyor.
Bazı hastane grupları da kayıpları sınırlamak için çalışan ikramiyelerini azalttı ve yerel yönetimlerden sübvansiyon istedi. İkramiye ve yan haklardaki düşüş çalışanların moralini etkileyebilir ve personeli elde tutmayı zorlaştırabilir; böylece kesintilere yol açan mali sorunlara personel güçlükleri de eklenir.
Pandemi Desteği Sona Erince Ne Değişti?
COVID-19, geçici bir mali destek kaynağı sağlamıştı. Devlet sübvansiyonları, enfekte hastaları tedavi etmeleri ve seçmeli işlemlerin azalmasıyla oluşan gelir kaybını telafi etmeleri için hastanelere yardımcı oldu. Bu sübvansiyonlar 2024 mali yılında sona erdi ve işletme maliyetleri artmaya devam ederken mali tampon ortadan kalktı.
COVID-19 hastalarını tedavi eden hastaneler önemli kayıplar yaşamıştı. Bir araştırmaya göre yatak başına aylık kâr 600 bin yen kadar düşmüştü; bu miktar, 2019'daki yatak başına ortalama aylık kârın 15 katına eşitti.
Yatak başına düşen rakam, karşılaştırmayı kolaylaştırmak için hastanenin mali sonucunun yatak sayısına bölünmesiyle hesaplanır. Bildirilen düşüşün büyüklüğü, pandemi yardımının hastane maliyesi açısından neden bu kadar önemli hale geldiğini gösteriyor.
Pandemi geride kalırken hastaların davranışları gelirleri etkilemeyi sürdürdü. Bazı kişiler hastaneye başvurma konusunda isteksiz kalırken ücret ve malzeme maliyetleri artan kurumların geliri de düştü.
Son dönemdeki gelişmelerin sıralaması, hastanelerin yeni baskıları karşılayacak ne kadar az hareket alanı kaldığını açıklamaya yardımcı oluyor:
- 2018-2023 arasında tıbbi hizmetlerde malzeme ve enerji giderleri %14 arttı.
- Nisan 2024'te Ojiya Genel Hastanesi üç cerrahi kliniğini kapattı ve Sağlık Bakanlığı hastanelere acil kredi sunmaya başladı.
- 2024 mali yılında COVID-19 sübvansiyonları sona ererken tıbbi ücretlerin ana bölümü %0,88 arttı.
- 2024'ün ikinci yarısında ankete katılan hastanelerin %61,2'si açık bildirdi; bir yıl önce bu oran %50,8'di.
- 2025'te JA Niigata Kouseiren başka klinikleri de kapatmayı planlarken hastaların cepten harcama limitlerinde değişiklikler de planlandı.
- Tıbbi ücretlerdeki bir sonraki büyük düzenlemenin 2026 mali yılında yapılması planlandı.
Hastalar Hem Hizmete Erişimde Hem Maliyetlerde Baskıyla Karşılaşıyor
Hastaların kendi tedavi faturaları aynı kalsa bile hastanelerin mali zorluklarından etkilenmeleri mümkün. Bir kliniğin kapanması yolculuğu uzatıyor. Yenilenemeyen ekipmanlar ileri tedaviye erişimi etkileyebiliyor. Hizmetlerin azaltılması da gerekli işlemlerin gecikmesine yol açabiliyor.
Hükümet ayrıca 2025'te Yüksek Maliyetli Tıbbi Harcamalar Sistemi'nde değişiklikler yapmayı planlıyordu. Sistem, sigorta kapsamındaki sağlık hizmetleri için hastaların ceplerinden ödemek zorunda kaldığı tutarı sınırlıyor. Bu sınırların yükseltilmesi, mali koruma devreye girmeden önce pek çok hastanın bulması gereken miktarı artıracaktı.
Planlanan değişiklikler kamu harcamalarını sınırlamayı amaçlıyordu. Hasta grupları, limitlerin yükselmesinin kanser dahil kronik ya da ciddi hastalıkları olan bazı kişiler için temel sağlık hizmetlerini karşılanamaz hale getireceğinden endişe duydu. Planlanan değişiklikler için belirli bir uygulama tarihi açıklanmadı.
Tokyo'da akciğer kanseri tedavisi gören Mizutobe Yuko, artışın tedavisi devam eden kişileri nasıl etkileyebileceğini şöyle anlattı:
Ayda 30 bin yenlik makul bir artış bile maddi sıkıntılar nedeniyle hastaları gerekli tedaviyi bırakmaya zorlayabilir.
Hane bütçeleri bu endişeyi daha da önemli hale getiriyor. Japonya'da ekonomik büyüme ve ücret artışları sınırlı düzeyde kaldı; ancak özellikle gıda ve enerji fiyatlarındaki enflasyon, ücret artışlarını geride bıraktı. Bu nedenle ailelerin ek sağlık harcamalarını karşılama imkânı azaldı.
Hükümetin tercihleri tedavi ilişkisinin iki tarafını da etkiliyor. Hastanelerin hizmetlerini açık tutmak için yeterli ödeme alması, hastaların ise bakımlarını aksatabilecek faturalara karşı korunması gerekiyor. Kamu sağlık sigortası açıkları büyüyor ve yaşlı bakımının finansman yükünün daha büyük bölümü genç nesillere ve çalışma çağındaki prim ödeyenlere düşüyor.
Acil Krediler Zaman Kazandırırken Hastaneler Tasarruf Arıyor
Sağlık, Çalışma ve Refah Bakanlığı, Nisan 2024'te hastanelere faizsiz ve teminatsız olarak 720 milyon yene kadar kredi vermeye başladı. Teminat, borçlunun kredi karşılığında güvence olarak gösterdiği bir mülk ya da başka bir varlıktır. Bu koşulun kaldırılması, böyle bir güvence göstermeden borçlanmayı mümkün kılıyor.
Krediler acil mali ihtiyaçlara geçici destek sağlıyor. Hastanelerin düzenli gelirleriyle düzenli giderlerini birbirine yaklaştıracak bir yol bulması gerekiyor; bu nedenle sağlık kuruluşları tedavi ödemelerinin değiştirilmesi için de girişimlerde bulunuyor.
Bazı hastaneler etkin yönetim sayesinde kârlılığını korudu. Bu hastanelerin uygulamaları arasında daha fazla acil hastayı kabul etmek, daha iyi fiyatlar elde etmek için malzeme alımlarını birleştirmek ve talebin yüksek olduğu hizmetlere yoğunlaşmak yer alıyor.
İşbirliği, kurumların kaynakları paylaşmasına da imkân tanıyabilir. Toplu alım, uzmanlaşma ve diğer hastanelerle işbirliği, teşvik edilen yönetim iyileştirmeleri arasında.
Küçük ve kırsal hastaneler bu yaklaşımların tümünü uygulayamayabilir. Seçenekleri, hizmet verdikleri hastalara ve topluluklarının ihtiyaç duyduğu hizmetlere bağlı. Bakımın daha az sayıda noktada yoğunlaştırılması maliyetleri düşürebilir, ancak bölge sakinlerinin daha uzağa gitmesini gerektirebilir.
Bu nedenle hastanelerin birleştirilmesi ve uzmanlaşması, kırılgan topluluklarda hizmete erişimi koruma ihtiyacıyla birlikte reform tartışmalarında yer alıyor. Uygulamadaki temel görev, insanların güvendiği acil, rutin ve uzmanlık hizmetlerini sürdürürken tasarruf etmek.
Hastane Ödeme Reformu Tartışmalarda Nasıl Bir Yer Tutuyor?
Japonya, akut bakım sunan hastaneler için Tanı ve İşleme Dayalı/Günlük Ödeme Sistemi'ni, bilinen adıyla DPC/PDPS'yi uygulamaya koydu. Akut bakım genel olarak uzun süreli devamlı destek yerine bir hastalık ya da yaralanmanın aktif tedavisi anlamına geliyor.
Ödeme sistemi, hastaların daha erken taburcu edilmesini teşvik etmeyi ve yatarak tedavi maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor. Günlük ödeme yapısı, sistem kapsamındaki ödemelerin hastanede kalınan günlere göre düzenlenmesi anlamına geliyor; bu nedenle yatış süresi hastane maliyesi açısından önem taşıyor.
DPC/PDPS, bakım kalitesi ve rekabetin bazı yönlerini iyileştirdi, ancak özellikle nüfus yaşlanırken maliyetleri düşürme hedeflerini tam olarak gerçekleştiremedi. Hastaneler, bakımı karmaşık ve uzun süreli olabilen yaşlı hastaların ihtiyaçlarını karşılamak zorunda.
Sağlık kuruluşları, genel tarifenin enflasyona ve iş gücü maliyetlerine daha hızlı yanıt vermesini istiyor. 2026 mali yılı için planlanan bir sonraki büyük düzenleme bu tartışmanın kilit noktalarından biri.
Uluslararası Sağlık ve Refah Üniversitesi'nde sağlık politikası profesörü olan Kenji Shimazaki, acil mali yardımın ötesine geçen değişikliklere ihtiyaç olduğunu belirtti:
Hükümet yalnızca acil desteği değil, enflasyona ve diğer koşullara yanıt veren bir tıbbi ücret belirleme sistemini de değerlendirmeli.
Ücretlerin ne ölçüde artırılması gerektiği konusunda görüş ayrılığı var. Bazıları tüm hizmetlerde artış yapılmasına karşı çıkarak etkili yönetim sayesinde kârlılığını koruyan hastanelerin, finansmanın yanı sıra verimsizliklerin de ele alınması gerektiğini gösterdiğini savunuyor.
Yerel Sağlık Hizmetlerini Sürdürmenin Ardındaki Tercihler
Japonya'daki hastanelerin sorunları birkaç baskıyı bir araya getiriyor: yaşlanan nüfus, devletin tarife denetimi, sağlık hizmetlerinin sunumundaki verimsizlikler, enflasyon ve pandeminin mali etkileri. Yalnızca birine çözüm bulmak, hastaneleri diğerlerine karşı savunmasız bırakıyor.
Acil krediler ve yönetim değişiklikleri geçici rahatlama sağlayabilir. Daha kapsamlı öneriler arasında tarifenin ekonomik koşullara daha hızlı yanıt vermesi, birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve hastanelerin işbirliği yapmasının ya da uzmanlaşmasının teşvik edilmesi yer alıyor.
Yatırım da kararın bir parçası. Hastanelerin ekipmanı korurken ve yeni teknolojileri benimserken maliyetleri kontrol etmesi gerekiyor. Bir MR cihazının yenilenmesini ertelemek mevcut dönemde nakit tasarrufu sağlarken ileri tedavi kapasitesini zorlayabilir.
Hastalar ve topluluklar, karşılanabilir sağlık hizmetlerini koruyan reformlara ihtiyaç duyuyor. Kırsal bölgelerde yaşayanlar hizmet kapanışlarından özellikle etkilenirken, devamlı tedavi gören hastalar cepten harcama limitlerinin yükselmesinden özellikle etkilenebilir.
Politika yapıcıların temel görevi, kamu maliyesiyle tedavi hizmetlerinin sunulmasını sağlayacak kaynaklar arasında denge kurmak. Hastane çalışanları için bu, sürdürülebilir ücret ve uygulanabilir hizmetler anlamına geliyor. Hastalar içinse ihtiyaç duydukları kliniğe ulaşabilmek ve gerekli tedaviyi maliyetler karşılanamaz hale gelmeden sürdürebilmek demek.
Öne Çıkanlar
- 1.800'den fazla hastanenin katıldığı acil bir ankete göre 2024'ün ikinci yarısında hastanelerin %61,2'si açık bildirdi; bir yıl önce bu oran %50,8'di.
- Tıbbi hizmet gelirleri %1,9 artarken personel giderleri %2,7, tıbbi malzeme ve enerji giderleri ise %2,4 yükseldi.
- Devletin belirlediği tedavi fiyatları, hastanelerin artan maliyetleri karşılamasını sınırlıyor. Tıbbi ücretlerin ana bölümü 2024'te %0,88 arttı.
- Nüfusun yaklaşık %30'u 65 yaş ve üzerinde. Bu durum, çalışma çağındaki nüfus küçülürken karmaşık bakıma olan talebi artırıyor.
- Kliniklerin kapanması, ekipman yenilemelerinin ertelenmesi ve çalışan ikramiyelerinin düşürülmesi hastaneleri ve toplulukları şimdiden etkiliyor.
- COVID-19 sübvansiyonları 2024 mali yılında sona erdi. 720 milyon yene kadar acil kredi geçici destek sağlıyor.
- 2025'te hastaların cepten harcama limitlerinde planlanan değişiklikler, tedavinin karşılanabilirliğine ilişkin endişelere yol açtı. Tıbbi ücretlerdeki bir sonraki büyük düzenlemenin 2026 mali yılında yapılması planlandı.
- Reform önerileri, ekonomik koşullara daha hızlı yanıt veren tarifeleri, daha güçlü birinci basamak sağlık hizmetlerini, hastaneler arası işbirliğini ve kırılgan hastalarla kırsal toplulukların korunmasını bir araya getiriyor.






