Dört kentte yakıt maliyetleri hızla yükseliyor
1 Kasım 2026'da Pyongyang, Hyesan, Wonsan ve Sariwon'daki akaryakıt istasyonlarında yapılan araştırmada benzinin kilogram fiyatı 100.000 Kuzey Kore wonunu aştı. Bu, ocak başında kaydedilen yaklaşık 43.000 wonun iki katından fazlaydı. Dizelin kilogramı ise yıl başındaki 41.000 wona kıyasla yaklaşık 95.000 wona çıktı.
İçindekiler
- Dört kentte yakıt maliyetleri hızla yükseliyor
- Fiyatlar ne kadar hızlı yükseldi?
- Daha fazla araç mevcut yakıt için yarışıyor
- BM'nin petrol kısıtlamaları neleri gerektiriyor?
- Çin verileri düzensiz sevkiyata işaret ediyor
- Rusya ve denizdeki aktarmalar da tablonun parçası
- 2017 karşılaştırması daha önceki bir arz sorununu gösteriyor
- Gıda fiyatları hanelere fazla rahatlama sağlamıyor
- Döviz kurları maliyet baskısını artırıyor
- Öne Çıkanlar
Ekim sonu itibarıyla Pyongyang'da 16.000'den fazla özel otomobil kullanılıyordu; bu sayı mart ayına göre yaklaşık 4.800 daha fazlaydı. Yerel kaynaklar bazı istasyonlarda yakıt sıkıntısı yaşandığını, sürücülerin yakıt aramak zorunda kaldığını ve otomobil almayı düşünenlerin araç kullanmanın giderek artan maliyeti karşısında tereddüt ettiğini aktardı.
Kasım ayındaki diğer piyasa gözlemlerinde benzinin kilogramı 140.000 won, dizelin kilogramı 120.000 won olarak kaydedildi. Bu rakamlar, 6 Ocak'taki sırasıyla 42.000 ve 40.000 wonluk fiyatlara kıyasla benzinde yaklaşık %233, dizelde ise %200 artış anlamına geliyor.
Kuzey Kore yakıt piyasasında iki yönlü baskıyla karşı karşıya: Daha fazla araç yakıta ihtiyaç duyarken akaryakıt istasyonlarına ulaşan arz kısıtlı görünüyor. Birleşmiş Milletler yaptırımları rafine petrol ithalatını sınırlıyor. Ticaret verileri ise Çin, Rusya ve kayıt dışı kanallardan yapılan sevkiyatlara ilişkin yalnızca kısmi bir tablo sunuyor.
Fiyatlar ne kadar hızlı yükseldi?
Yerel kaynaklar, araç yakıtı fiyatlarının nisan başında kademeli olarak yükselmeye başladığını söyledi. Fiyatlar bir süre 80.000 won civarında seyretti; ardından kasım başında 2.000 ila 3.000 won daha arttı. 1 Kasım'daki araştırmada benzinin fiyatı ilk kez 100.000 won eşiğini aştı.
Dizel de benzer ölçüde sert bir yükseliş izledi. Fiyatının yaklaşık 41.000 wondan 95.000 wona çıkması yaklaşık %132'lik artışa karşılık geliyor. Benzinin 100.000 wonluk fiyatı, ocak ayındaki 43.000 wonluk seviyenin yaklaşık %133 üzerinde olurdu; araştırmada gerçek fiyatın bu eşiğin de üzerinde olduğu kaydedildi.
Aktarılan veriler, baskının birkaç ay içinde nasıl geliştiğini gösteriyor:
- Ocak 2026 başı: Benzinin kilogramı yaklaşık 43.000 won, dizelin kilogramı yaklaşık 41.000 wondu.
- Mart: Pyongyang'da yaklaşık 11.200 özel otomobil kullanılıyordu.
- Nisan başı: Yerel kaynaklara göre araç yakıtı fiyatları kademeli olarak yükselmeye başladı.
- Ekim sonu: Pyongyang'daki özel otomobil sayısı 16.000'i aştı.
- 1 Kasım: Dört kentte yapılan araştırmada benzinin kilogramı 100.000 wonu aşarken dizel yaklaşık 95.000 won olarak kaydedildi.
Kasım ayındaki diğer gözlemlerde benzinin 2 Ekim'deki 70.000 wonluk fiyatını ikiye katlayarak 140.000 wona çıktığı kaydedildi. Daha kısa vadeli değişimler ise aynı yönde olmadı: Benzin 30 Ekim'e göre %6 artarken dizel %4 düşerek 120.000 won oldu. Sürücüler hem ocak ayına kıyasla çok daha yüksek maliyetlerle hem de kısa sürede sert biçimde değişebilen fiyatlarla karşı karşıyaydı.
Daha fazla araç mevcut yakıt için yarışıyor
Pyongyang'daki özel otomobil sayısı yedi ayda yaklaşık 4.800 artarak mart ayındaki 11.200'lük tahmine göre yaklaşık %43 yükseldi. Bu, önceki tarihte kullanımda olan her yedi araca karşılık yaklaşık üç yeni araç eklenmesi anlamına geliyor.
Özel binek otomobil sahipliğine önceki yıldan itibaren izin verildiği bildiriliyor; bu da sayıdaki artışı açıklamaya yardımcı oluyor. Her yeni otomobil benzin talebini artırma potansiyeli taşıyor, ancak gerçek tüketim aracın ne sıklıkta kullanıldığına ve ne kadar yakıt harcadığına bağlı.
Pyongyang'daki kaynaklar fiyat artışlarını arz yetersizliğine bağladı ve bazı istasyonlarda yakıtın tükendiğini aktardı. Diğer piyasa gözlemlerinde de benzini kalmayan istasyonlar olduğu ve araç sahiplerinin başka yerlerde yakıt aramak zorunda kaldığı belirtildi.
Dolayısıyla otomobil alıcıları birbiriyle bağlantılı iki masrafla karşı karşıya: Aracı satın almak ve kullanmaya yetecek parayı bulmak. Yerel kaynaklara göre mevcut araç sahipleri artan yükü hissederken, potansiyel alıcıların bir kısmı kararını yeniden gözden geçiriyor. Bu sürücüler için kıtlık, tabeladaki fiyatın yükselmesinden ibaret değil. Yakıt satabilecek bir istasyon aramak için zaman harcamak da gerekiyor.
BM'nin petrol kısıtlamaları neleri gerektiriyor?
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, 22 Aralık 2017'de 2397 sayılı Karar'ı kabul etti. Karar, 1 Ocak 2018'de başlayan 12 aylık dönemde ve sonraki her 12 aylık dönemde Kuzey Kore'ye sağlanabilecek rafine petrol miktarını toplam 500.000 varille sınırladı.
Rafine petrol, ham petrolün işlenmesiyle elde edilen dizel ve gazyağı gibi ürünleri ifade ediyor. Benzin de aynı geniş ürün kategorisinde yer alıyor. Tavan miktar, her tedarikçiye ayrı ayrı 500.000 varil tahsis etmek yerine tüm ülkelerden yapılan sevkiyatların toplamına uygulanıyor.
Rafine petrol tedarik eden ülkelerin aylık sevkiyatlarını, Kuzey Kore yaptırımlarından sorumlu Güvenlik Konseyi komitesine, 1718 Komitesi olarak bilinen yapıya bildirmesi gerekiyor. Bu bildirim sistemi, teslimatların toplam sınırla uyumunu izlemeyi amaçlıyor.
Ham petrol ayrı bir hüküm kapsamında. 2397 sayılı Karar, yıllık ham petrol sınırını 4 milyon varil ya da 525.000 ton olarak belirliyor ve tedarikçilerin ham petrol sevkiyatlarını her 90 günde bir bildirmesini şart koşuyor. Ham petrol Kuzey Kore'de kullanılabilir yakıtlara dönüştürülebildiğinden ülkenin enerji arzının bir başka parçasını oluşturuyor.
Karar, yasaklanan deniz ticaretine karşı alınan önlemleri de güçlendirdi. Yasaklı faaliyetlere karışan gemilerin limanlarda ve karasularında alıkonulmasını, denetlenmesini ve dondurulmasını ülkelerden talep ediyor; ayrıca komitenin bu gemilerin durumunu incelemesine yönelik hükümler içeriyor.
Çin verileri düzensiz sevkiyata işaret ediyor
Ocak-Eylül 2026 dönemine ait olduğu belirtilen Çin gümrük verilerine göre, Kuzey Kore'ye diğer petrol ürünleri kategorisinde yapılan ihracat 1.456 ton oldu. Aylık sevkiyatlar genellikle 180 ila 200 ton civarındaydı; ancak ağustosta arz neredeyse tamamen kesildi, eylülde ise 166 ton olarak kaydedildi.
Dokuz aylık dönemin toplamı, ayda ortalama yaklaşık 162 tona karşılık geliyor. Ağustosta sevkiyatların neredeyse hiç olmaması, bu ortalamanın olağan aylık aralığın altında kalmasına yardımcı oldu.
Çin'in kayda geçen sevkiyatları önem taşıyor; çünkü araç sayısı artarken teslimatlardaki bir aksama satışa sunulan yakıt miktarını azaltabiliyor. Akaryakıt istasyonları, bir yıl boyunca teslim edilen toplam miktarın yanı sıra sevkiyatların düzenli biçimde ulaşmasına da bağlı.
Gümrük kategorisi petrol ticaretinin yalnızca bir bölümünü kapsıyor. Ülkenin yakıt dengesini değerlendirmek için ham petrol sevkiyatlarını, Rusya'dan gelen arzı, ülke içindeki rafinajı ve kayıt dışı kanallardan giren yakıtı da hesaba katmak gerekiyor. Bu akışlara ilişkin kayıtların ayrıntı düzeyi farklılık gösteriyor.
Rusya ve denizdeki aktarmalar da tablonun parçası
Rusya, 2022'den bu yana da dahil olmak üzere son yıllarda Kuzey Kore'ye rafine petrol sağladı. Ukrayna'da savaşın başlamasının ardından Rus sevkiyatlarının azalması ve gemiler arası aktarmalarla yapılan kaçakçılığın düşmesi, mevcut fiyat artışının olası nedenleri arasında gösterildi. Uluslararası petrol fiyatlarındaki yükseliş de etkili bir unsur olarak belirtildi.
Gemiler arası aktarmalar, yükün denizde bir gemiden diğerine taşınmasını sağlıyor. Petrol sevkiyatlarını gizlemek için kullanıldığında yükün kaynağını, varış noktasını ve miktarını izlemeyi zorlaştırıyor. 2397 sayılı Karar'ın deniz taşımacılığına ilişkin önlemleri, yasaklı petrol ithalatını ve diğer yasa dışı yük hareketlerini kapsıyor.
Rusya'nın son dönemdeki sevkiyatlarının kesin hacmi ve kayıt dışı aktarmalardaki olası azalmanın boyutu bilinmiyor. Bu nedenle son dönemdeki kıtlığa yönelik açıklamalar henüz kesinlik taşımıyor.
Rusya'nın Kuzey Kore'nin yakıt arzındaki rolü 2022'den önceye dayanıyor. Aralık 2017 tarihli bir analizde, o yılın eylül ayına kadar olan Rus ticaret verilerine dayanılarak rafine petrol sevkiyatlarının ayda yaklaşık 1.000 ton olduğu belirtilmişti. 2022'den bu yana arzı ele alan mevcut değerlendirme, daha uzun süreli bu ticari ilişkinin bir parçası.
2017 karşılaştırması daha önceki bir arz sorununu gösteriyor
Georgetown Üniversitesi Dış İlişkiler Okulu'nda yardımcı profesör ve Amerika Kore Ekonomi Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olan William Brown, yakıt piyasasının daha önce baskı altında kaldığı bir dönemi Aralık 2017 tarihli analizinde inceledi. Verilerine göre o yıl 12 Aralık'ta Pyongyang'da benzinin kilogramı 15.400 won, dizelin kilogramı 7.500 wondı.
Kuzey Kore wonuna çevrilen karşılaştırılabilir Çin fiyatları benzin için 4.225 won, dizel için 5.200 wondı. Buna göre Pyongyang'daki benzin Çin'deki eşdeğerinin yaklaşık 3,6 katına, dizel ise yaklaşık 1,4 katına mal oluyordu.
Brown, fiyat farkını piyasa döviz kuru bağlamında şöyle değerlendirdi:
Wonun dolara çevrilmesinde piyasa döviz kuru kullanıldığında, iç piyasa fiyatları uluslararası fiyatların hâlâ çok üzerinde.
Brown, 2017'deki artışları kısmen Çin sevkiyatlarının azalmasına, döviz sıkıntısına ve yaptırımlara ilişkin endişelere bağladı. Ayrıca iç ve uluslararası fiyatlar arasındaki büyük farkın kaçakçılık için teşvik oluşturduğunu savundu.
Analizinde Çin'in ayda yaklaşık 50.000 ton, yılda ise 600.000 ton ham petrol sağladığı tahmin ediliyor ve bu petrolün işlendikten sonra en büyük yakıt kaynağı olduğu belirtiliyordu. Bu, en son yıllık sınırlar yürürlüğe girmeden önce, 2017'ye ait bir tahmindi.
Brown'ın makalesinin yayımlandığı tarih, rafine petrol için üç ayda 500.000 varil sınırından neden söz ettiğini de açıklıyor. 18 Aralık 2017'de yayımlanan analiz, önceki yaptırım çerçevesini ele alıyordu. Dört gün sonra kabul edilen 2397 sayılı Karar, çok daha sıkı bir sınır olan yılda 500.000 varil tavanını getirdi.
Gıda fiyatları hanelere fazla rahatlama sağlamıyor
1 Kasım'daki yakıt araştırması sırasında pirincin kilogramı yaklaşık 50.000 wondı. Bu fiyatlarla bir kilogram benzin, iki kilogram pirinçten daha pahalıydı; bir kilogram dizel ise yaklaşık iki kilogram pirinç kadar tutuyordu.
6 Kasım tarihli piyasa gözlemlerinde pirincin kilogramı 48.000 won olarak kaydedildi. Bu, 23 Ekim'de ulaşılan 54.000 wonluk zirveden düşüktü. Sonbahar hasadının piyasaya ulaşmasının ardından fiyat yaklaşık %11 geriledi. Buna rağmen pirinç, ocak başındaki 16.500 wonluk fiyatının yaklaşık %191 üzerinde kaldı.
Mısırın kilogramı 13.500 won olarak bildirildi. Bu fiyat 16 Ekim'deki 15.000 wonun ve 28 Ağustos'ta ulaşılan 17.200 wonluk zirvenin altındaydı. Yeni hasat edilen tahılın piyasalara ulaşması, alıcılara bir miktar rahatlama sağladı.
Dolayısıyla sonbahar boyunca gıda ve yakıt fiyatları farklı yönlerde hareket etti. Hasat, tahıl fiyatlarının zirvelerinden gerilemesine yardımcı olurken benzin yükselmeyi sürdürdü. Gıda satın alan ve araç kullanan haneler yine de yıl başına kıyasla çok daha yüksek fiyatlarla karşı karşıya kaldı.
Döviz kurları maliyet baskısını artırıyor
6 Kasım'da Kuzey Kore'de piyasa kuru bir ABD doları için 70.000 won, bir Çin yuanı için 12.000 won düzeyindeydi. Her iki kur da 30 Ekim'e göre gerilemişti; o tarihte dolar 75.000 wondu ve yuan kuru 6 Kasım seviyesinden yaklaşık %16 daha yüksekti.
Yurt dışından satın alınan yakıtın uluslararası ticaret yoluyla ödenmesi gerektiği için döviz önem taşıyor. Diğer maliyetler ya da fiyatlar değişmediği takdirde, bir dolar veya yuan satın almak için daha fazla wona ihtiyaç duyulması ithalatçının aynı yabancı yükü satın alabilmek için daha fazla yerel para bulması anlamına geliyor.
Dolar başına 70.000 won kuruyla, kilogramı 140.000 won olan benzinin fiyatı 2 dolara denk geliyor. Bu hesaplama, satın alma fiyatını başka bir para birimiyle ifade etmeye yarıyor; haneler üzerindeki yük ise gelirlerine ve paraya erişimlerine de bağlı.
Pyongyang'daki araç filosunun büyümesi, kayıtlardaki sevkiyat boşlukları ve akaryakıt istasyonlarındaki kıtlık, baskı altındaki bir piyasaya işaret ediyor. Bunun yakın vadeli sonuçları somut: Daha pahalı yolculuklar, yakıt arayışı ve otomobil almayı düşünen herkes için daha yüksek kullanım maliyeti.
Öne Çıkanlar
- 1 Kasım 2026'da Kuzey Kore'nin dört kentinde yapılan araştırmada benzinin kilogramı 100.000 wonu aşarken dizel yaklaşık 95.000 won olarak kaydedildi.
- Kasım ayındaki diğer gözlemlerde benzin 140.000 won, dizel 120.000 won olarak kaydedildi; her iki fiyat da 6 Ocak seviyelerinin üç katından fazlaydı.
- Pyongyang'daki özel otomobil filosu mart sonu ile ekim sonu arasında yaklaşık %43 büyüyerek 16.000 aracın üzerine çıktı.
- BM'nin 2397 sayılı Kararı, Kuzey Kore'ye tüm tedarikçilerin toplamından sağlanabilecek yıllık rafine petrol miktarını 500.000 varille sınırlıyor.
- Çin gümrük verilerine göre Ocak-Eylül 2026 arasında Kuzey Kore'ye 1.456 ton diğer petrol ürünü ihraç edildi.
- Hasadın ardından pirinç ve mısır fiyatları geriledi, ancak pirinç yıl başına kıyasla hâlâ çok daha pahalıydı.






