Yeni politika, yıllardır süren öğretmen reformuna dayanıyor
Kamboçya Eğitim, Gençlik ve Spor Bakanlığı, ülkenin eğitim reformlarında öğretmen yetiştirme, çalışma koşulları ve kariyer gelişimini yeni bir aşamaya taşıyan 2026 Öğretmen Politikasını 13 Kasım 2026'da Ulusal Eğitim Enstitüsünde duyurdu.
İçindekiler
- Yeni politika, yıllardır süren öğretmen reformuna dayanıyor
- 2013 politikası yeni aşamaya nasıl ulaştı?
- Değişimin merkezinde öğretmenler var
- 27,02 milyon dolarlık yatırım neleri destekliyor?
- Kariyer boyunca devam eden eğitim
- Okuma, matematik ve daha iyi eğitim olanakları
- Öğretmen ihtiyacının olduğu yerleri planlamak
- Dijital kayıtlar, kapsayıcı eğitim ve yapay zekâ
- Öne Çıkanlar
Başbakan Yardımcısı ve Eğitim Bakanı Hang Chuon Naron, UNESCO Genel Direktörü Khaled El-Enany ile birlikte etkinliğe katıldı. Bakanlık ayrıca Kamboçya'daki öğretmen reformu sürecine ilişkin bir rapor sundu; yeni politikayı, eğitim kurumlarında ve sınıflarda daha önce yürütülen çalışmalarla ilişkilendirdi.
Duyuru, Temmuz 2025'te başlayan politika gözden geçirme sürecinin ve Kamboçya'da Öğretmen Eğitimi Programlarının Güçlendirilmesi (STEPCam) kapsamında yıllardır sürdürülen iş birliğinin ardından geldi. Küresel Eğitim Ortaklığı tarafından finanse edilen programın iki aşamadaki toplam yatırımı 27,02 milyon dolar.
UNESCO'nun verileri, önceki çalışmaların somut sonuçlarını ortaya koyuyor: 4.000'den fazla öğretmen erken okuryazarlık eğitimi, yaklaşık 3.000 öğretmen matematik eğitimi aldı ve 230.000'den fazla öğrenci bu çalışmalardan yararlandı. On bir ildeki öğretmen yetiştirme merkezinin binaları, ekipmanları ve öğrenme olanakları iyileştirildi.
Politikanın öğretmenlere yönelik temel konuları, ilk yeterliliklerin ötesine uzanıyor. Hang Chuon Naron; maaşları ve çalışma koşullarını iyileştirme, mesleki becerileri güçlendirme ve ileri eğitim ile kariyer gelişimini ilişkilendirme çalışmalarının sürdüğünü belirtti. Çocuklar açısından pratik hedef, sonraki öğrenim için gerekli okuma ve matematik becerilerinden başlayarak daha iyi eğitim verilmesi.
Duyuruda politikanın genel yönü açıklanıyor ancak yeni maaş tutarları, lisanslama kuralları, işe alım hedefleri veya uygulama takvimi belirtilmiyor. Taahhütlerin öğretmenler ve okullar açısından nasıl bir değişime dönüşeceğini bu ayrıntılar belirleyecek.
2013 politikası yeni aşamaya nasıl ulaştı?
Eğitim Bakanlığı ile UNESCO, Kamboçya'nın 2013 tarihli Öğretmen Politikasını gözden geçirme çalışmalarını 18-19 Temmuz 2025'te Takeo Bölgesel Öğretmen Yetiştirme Merkezinde düzenlenen bir istişare toplantısıyla resmen başlattı. Toplantıya bakanlık yetkilileri, kalkınma ortakları, eğitim uzmanları, okul yöneticileri, öğretmen eğitimcileri ve sınıf öğretmenleri katıldı.
UNESCO'nun politika gözden geçirme sürecine ilişkin açıklaması, birbiriyle bağlantılı iki görevi tanımlıyor: ulusal politikayı güncellemek ve öğretmen iş gücü projeksiyon modeli geliştirmek. İlk görev, öğretmenlerin mesleğe nasıl girdiğini, meslek içinde nasıl ilerlediğini ve nasıl desteklendiğini ele alıyor. İkincisi ise planlamacıların okulların kaç öğretmene ihtiyaç duyacağını ve öğretmenlerin nerelerde görev yapması gerektiğini hesaplamasına yardımcı oluyor.
Bu süreç, 2026'daki duyuruyu daha uzun soluklu bir reform programının parçası olarak konumlandırıyor:
- 2013: Kamboçya, gözden geçirme çalışmalarına temel oluşturan Öğretmen Politikasını yayımladı.
- 2018-2022: STEPCam'in I. Aşaması; öğretmen eğitimini, mesleki gelişimi ve erken öğrenimi destekledi.
- 2024: STEPCam'in II. Aşaması, Öğretmen Politikası Eylem Planı 2024-2030 ve Öğretmen Eğitimi Reformu Stratejik Planı 2024-2030'u içeren reform gündemiyle birlikte başladı.
- 18-19 Temmuz 2025: Bakanlık ve UNESCO, Takeo'da politika gözden geçirme ve iş gücü planlaması sürecini başlattı.
- 13 Kasım 2026: Bakanlık, 2026 Öğretmen Politikasını duyurdu ve öğretmen reformu raporunu sundu.
2025'teki istişare toplantısında işe alım, kariyer yolları, lisanslama, çalışma koşulları, yeterince hizmet alamayan bölgelere öğretmen gönderilmesi, kapsayıcı eğitim ve teknolojinin etik kullanımı ele alındı. Bunlar gözden geçirme sürecinin öncelikleriydi; duyuruda tamamlanan politika ise daha genel olarak kalite, hakkaniyet, etkililik ve sürdürülebilir mesleki gelişim çerçevesinde tanımlanıyor.
Değişimin merkezinde öğretmenler var
Hang Chuon Naron, öğretmen reformunu eğitimin kalitesiyle ilişkilendirerek öğretmenleri Kamboçya'nın becerilerini ve gelecekteki iş gücünü geliştirmede merkezi bir unsur olarak tanımladı. Duyuruda UNESCO'ya onlarca yıllık desteği için teşekkür etti ve El-Enany'nin katılımını süregelen iş birliğinin göstergesi olarak değerlendirdi.
UNESCO'nun Phnom Penh ofisinde eğitim birimi şefi olan Esther Mcfarlane, Temmuz 2025'teki istişare toplantısında bu yaklaşımın gerekçesini şöyle ifade etti:
Öğretmenler her eğitim sisteminin kalp atışıdır. Öğretmenleri merkeze almayan hiçbir eğitim reformu başarıya ulaşamaz.
Reform programı, sınıfa adım atmadan önceki hazırlığı öğretmenlik kariyeri boyunca sağlanan destekle birleştiriyor. Bir öğretmen mesleğe başladığında alan bilgisini güçlendirmeye, ilerleyen dönemde sınıftaki zorlu bir durumla başa çıkmak için desteğe, yeni bir göreve geçerken de ek yeterliliklere ihtiyaç duyabilir. Kamboçya'nın yaklaşımı, bu aşamaları birbirinden ayrı eğitim faaliyetleri olarak bırakmak yerine ulusal bir sistemle birbirine bağlamayı amaçlıyor.
27,02 milyon dolarlık yatırım neleri destekliyor?
STEPCam'in I. Aşaması, 2018-2022 döneminde Küresel Eğitim Ortaklığından sağlanan 14,4 milyon dolarlık hibeyle yürütüldü. II. Aşama 2024'te başladı. Küresel Eğitim Ortaklığının Sistem Dönüşüm Hibesi kapsamında, üç yılı aşkın sürede uygulanmak üzere 12,62 milyon dolarlık bütçe ayrıldı.
İki aşamanın yayımlanan bütçelerine göre hesaplandığında II. Aşama, toplam 27,02 milyon dolarlık yatırımın yaklaşık yüzde 47'sini oluşturuyor. Bu finansman; kurumları, öğretmen gelişimini, sınıf uygulamalarını ve teknolojiyi kapsayan programı ve politika çalışmalarını destekliyor.
UNESCO'nun STEPCam programına genel bakışında ikinci aşamanın dört bileşeni şöyle sıralanıyor:
- Öğretmen eğitimi: Öğretmenlerin mesleğe başlamadan önceki hazırlığını iyileştirmek ve eğitim kurumlarını güçlendirmek.
- Öğretmenlerin mesleki gelişimi: Öğretmenlerin öğrenme ihtiyaçlarını, becerilerini geliştirmeye yönelik uygun fırsatlarla buluşturmak.
- Sınıfta öğrenme: Öğretmenlerin ilk sınıflardaki çocuklarda temel becerileri geliştirmesine yardımcı olmak.
- Dijital dönüşüm: Öğretmenleri ve öğretmen eğitimcilerini teknolojiyi etkili ve etik biçimde kullanmaya hazırlamak.
Bu bileşenlerin bağlantısı, günlük uygulamalarda önem taşıyor. Bir eğitim merkezi öğretmeni yetiştirebilir, sürekli eğitim öğretmenin kendini geliştirmesine yardımcı olabilir, sınıf içi mentorluk ise yeni yöntemlerin çocuklarla uygulanmasını destekleyebilir. Ekipman ve dijital sistemler de bu desteğin bir başka boyutunu oluşturuyor.
Kariyer boyunca devam eden eğitim
STEPCam'in ilk aşaması, 130.000'den fazla öğretmen ve eğitim personeline hizmet verebilecek kapasitede ulusal bir sürekli mesleki gelişim sistemi kurdu. Kısaca CPD olarak anılan sürekli mesleki gelişim, kişinin mesleğe girdikten sonra aldığı planlı eğitimleri ifade ediyor.
Bu sayı, sistemin kapasitesini gösteriyor. UNESCO, tamamlanan eğitimleri ve yeterlilik kazanımlarını ayrıca belirtiyor: 67 öğretmen eğitimcisi, yeni Eğitim Lisansı programı aracılığıyla yeterliliklerini yükseltti; 465 öğretmen eğitimci ise öğrenen odaklı öğretim ve bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı konusundaki becerilerini geliştirdi.
Program ayrıca Kamboçya'nın İlköğretim alanındaki ilk Eğitim Yüksek Lisansı programını geliştirdi. Bu çalışmalar hem sınıf öğretmenlerine hem de onları yetiştirmekle sorumlu eğitimcilere yönelik.
Hang Chuon Naron, duyurudaki konuşmasında sürekli gelişimi kariyer ilerlemesi ve öğretmenlerin toplumdaki konumuyla ilişkilendirdi. Böylece mesleki öğrenme, tek bir dersi iyileştirmenin ötesinde bir rol üstleniyor: öğretmenlerin kariyerlerini geliştirmelerinin ve becerilerinin takdir görmesinin bir parçası haline geliyor.
Okuma, matematik ve daha iyi eğitim olanakları
STEPCam'in I. Aşaması kapsamında 4.000'den fazla öğretmen, çocukları merkeze alan ve oyun yoluyla öğrenmeye dayalı materyaller kullanılarak erken okuryazarlık eğitimi aldı. Yaklaşık 3.000 öğretmene erken matematik eğitimi verildi. UNESCO'ya göre bu çalışmalar 230.000'den fazla öğrenciye yarar sağladı.
Erken okuma ve matematik, sonraki öğrenimin pratik temelini oluşturuyor. Çocuğun başka birçok derse geçmeden önce yazılı yönergeleri anlaması, daha ileri hesaplamalar yapabilmesi için de temel sayı becerilerini edinmesi gerekiyor. Eğitim ve mentorluk çalışmalarının birlikte yürütülmesi, öğretmenlerin okulun ilk yıllarında bu becerileri geliştirmesine yardımcı olmayı amaçlıyor.
On bir İl Öğretmen Yetiştirme Merkezinin altyapısı ve olanakları; Wi-Fi sistemleri, kütüphaneler, bilgisayarlar ve fen laboratuvarları dâhil olmak üzere iyileştirildi. UNESCO'ya göre bu yeniliklerden her yıl 240'tan fazla öğretmen eğitimcisi ve yaklaşık 1.300 ilkokul öğretmeni yararlanıyor.
Olanaklar ve eğitim farklı ihtiyaçlara yanıt veriyor. Kütüphaneler ve laboratuvarlar, öğretmen adaylarına öğrenme ve uygulama kaynakları sunuyor. Öğretmen eğitimcilerinin ise bu kaynakları etkili kullanabilmeleri için gerekli bilgiye ve öğretim becerilerine sahip olması gerekiyor. Bu nedenle program, mekân ve ekipman yatırımını, bu merkezlerde eğitim veren kişilere yapılan yatırımla birleştiriyor.
Öğretmen ihtiyacının olduğu yerleri planlamak
Kamboçya'nın öğretmen iş gücü projeksiyon modeli, bakanlığın eğitim verilerini kullanarak işe alım, yönetim ve görevlendirme planlaması yapmasına yardımcı olmayı amaçlıyor. Projeksiyon modeli, eksiklikler ortaya çıkmadan önce yetkililerin personel kararları alabilmesi için gelecekteki ihtiyaçları tahmin ediyor.
Eğitim Bakanlığında devlet sekreteri olan Nath Bunroeun, Temmuz 2025'teki çalıştayın kapanış konuşmasında kanıta dayalı ve net yanıtlar gerektiğini vurguladı. İş gücü planlamasını, lise bitirme oranını yükseltme, öğrenci-öğretmen oranlarını iyileştirme ve hükümetin eğitim reformlarını destekleme hedefleriyle ilişkilendirdi.
Öğrenci-öğretmen oranı, öğrenci sayısının öğretmen sayısına kıyaslanmasıyla hesaplanıyor. Planlamacılara bu oran, personel sayısıyla öğrenci kayıtları arasındaki ilişkiyi gösteriyor. Gözden geçirme sürecinde, yeterince hizmet alamayan bölgelere öğretmen gönderilmesine de özel önem verildi ve personel ihtiyacına ilişkin kararlara görev yerinin de dâhil edilmesi amaçlandı.
UNESCO'nun Uluslararası Eğitim Planlaması Enstitüsü ile bölge ofisleri teknik uzmanlık sağlıyor. Hükümetin eğitime ve iş gücünün becerilerine yatırım yapma gerekçeleri arasında, Kamboçya'nın 2030'a kadar üst-orta gelirli, 2050'ye kadar yüksek gelirli ülke olma hedefi de yer alıyor.
Dijital kayıtlar, kapsayıcı eğitim ve yapay zekâ
STEPCam'in I. Aşaması, 130.000'den fazla eğitim personelinin profillerini yöneten İnsan Kaynakları Yönetim Bilgi Sistemini geliştirdi. Ayrı bir Öğrenci Takip Sistemi ise öğrenme sonuçlarını izlemek üzere yaklaşık 34.000 öğrenci kaydı içeriyor.
Personel sistemi eğitim iş gücüne ilişkin bilgileri düzenlerken öğrenci sistemi öğrenenlere ilişkin bilgileri takip ediyor. Her ikisi de idare ve planlamayı destekleyerek gelecekteki öğretmen ihtiyacına yönelik çalışmaları tamamlıyor. Bu sistemlerin verileri, farklı grupları ve işlevleri tanımlıyor.
Bilgi ve iletişim teknolojileri, kısaca BİT, öğretmen hazırlığında da yer alıyor. Hang Chuon Naron, 2026'daki duyuruda UNESCO ile iş birliğinin, teknolojideki değişime ve geleceğin eğitim ihtiyaçlarına yanıt olarak öğretmen eğitimine BİT ve yapay zekâ becerilerinin eklenmesine katkıda bulunduğunu söyledi.
2025'teki gözden geçirme gündeminde teknoloji, etik kullanım ve kapsayıcı eğitimle birlikte ele alındı. Kapsayıcı eğitim, farklı becerilere ve ihtiyaçlara sahip çocukların katılımını sağlayacak biçimde öğretimin uyarlanması anlamına geliyor. Reform programı kapsamında öğretmenlerden, dijital araçları kullanma becerilerini geliştirirken eğitim verdikleri çocuklara odaklanmayı sürdürmeleri bekleniyor.
II. Aşama bu çalışmaları öğretmen eğitimi ve sınıf uygulamalarında sürdürüyor. Dijital bileşen; mesleki öğrenim ve ilk sınıflardaki eğitimle birlikte yürütülerek teknolojiyi öğrenimi geliştirmeye yönelik daha geniş çabaya bağlıyor.
Öne Çıkanlar
- Kamboçya, 2026 Öğretmen Politikasını 13 Kasım 2026'da Ulusal Eğitim Enstitüsünde duyurdu.
- Duyurudan önce, 2013 tarihli politika UNESCO ile Temmuz 2025'te başlayan süreçte gözden geçirildi.
- Küresel Eğitim Ortaklığı tarafından finanse edilen STEPCam'in iki aşamadaki toplam yatırımı 27,02 milyon dolar.
- UNESCO'ya göre I. Aşama kapsamında erken okuma ve matematik alanında verilen eğitimler 230.000'den fazla öğrenciye yarar sağladı.
- Reform programı; öğretmenlerin mesleğe hazırlanmasını, sürekli mesleki gelişimi, çalışma koşullarını ve kariyer ilerlemesini birbirine bağlıyor.
- Personel ve görevlendirme kararlarını desteklemek için öğretmen iş gücü projeksiyon modeli geliştiriliyor.






