Haziran 2024 tarihli anlaşma Alibaba'yı Speedmatrix'e bağlıyor
Alibaba'nın sahibi olduğu Apex Enterprise Solutions, 18 Haziran 2024 tarihli bir anlaşma kapsamında Malezyalı bulut şirketi Speedmatrix'e ait ekipman ve diğer varlıklar üzerinde hak elde etti. Böylece, Nvidia çiplerinin satın alınmasına yönelik milyarlarca dolarlık işlemler mercek altına alınırken belgelenmiş bir finansal bağlantı da incelemelerin odağına yerleşti.
İçindekiler
- Haziran 2024 tarihli anlaşma Alibaba'yı Speedmatrix'e bağlıyor
- Alibaba bağlantısının kapsamı
- Bilanço neredeyse 90 kat büyüdü
- Yedi iştirak ve Johor'daki genişleme
- Singapur beyanları ve varış noktalarını izliyor
- Alice Huang'ın davası ve mülkiyet zinciri
- Malezya iç kullanımla yeniden ihracatı birbirinden ayırıyor
- Uzaktan bilgi işlem ikinci bir politika tartışmasına dönüşüyor
- Megaspeed envanter çıkarma ve hukuk incelemesi taahhüdünde bulundu
- Öne Çıkanlar
Malezya şirket kayıtları, düzenlemenin 11 Kasım 2026'da hâlâ yürürlükte olduğunu gösterdi. Speedmatrix, Singapur'un Megaspeed International şirketinin iştiraki. Megaspeed, Singapur yasalarının ihlal edildiği şüphesi ve gelişmiş yapay zekâ çiplerine yönelik ABD kısıtlamalarının olası ihlalleri nedeniyle soruşturma altında.
Anlaşma, Speedmatrix'in belirli sözleşme yükümlülüklerini yerine getirememesi hâlinde Apex'e belirli BT ve ağ ekipmanları, fikri mülkiyet ve bunlarla bağlantılı haklar üzerinde teminat sağladı. Başka bir deyişle Speedmatrix, söz konusu yükümlülükler yerine getirilmezse Apex'in alacaklarına karşılık başvurabileceği varlıklarını rehin verdi.
Singapur İçişleri Bakanlığı soruşturmayla ilgili en net resmî açıklamayı 12 Kasım tarihli açıklamasında yaptı. Polis ve gümrük yetkilileri, sunucu alımlarına ilişkin yanlış beyan şüphesiyle Megaspeed ve diğer şirketler hakkında Şubat 2025'te soruşturma başlattı. Soruşturmacılar, Singapur üzerinden Malezya'ya ihraç edilen sunucuların, Singapur'da verilen beyanların aksine daha sonra başka yerlere gönderilip gönderilmediğini inceliyor.
Bu arada Malezya, kurulması planlanan veri merkezlerinin işletmecilerini, konumlarını ve ithal etmeyi öngördükleri grafik işlem birimlerini (GPU) açıklamasını zorunlu kılmayı değerlendiriyor. Bu işlemciler aynı anda çok sayıda hesaplama yapabiliyor; bu nedenle yapay zekâ sistemlerinin eğitilmesinde ve çalıştırılmasında merkezi rol oynuyor.
Gelişmeler, aynı işin üç ayağını birbirine bağlıyor: pahalı donanımın finansmanı, sınırlar arasında taşınması ve işlem gücünün kiraya verilmesi. Her faaliyeti farklı kurallar düzenliyor; Singapur, Malezya ve ABD'deki yetkililer de ticaretin farklı yönlerini inceliyor.
Alibaba bağlantısının kapsamı
Apex, Temmuz 2023'te Singapur'da kuruldu ve Alibaba ile Güneydoğu Asya'daki alışveriş şirketi Lazada Group'un kiracısı olduğu Bras Basah Road'daki Lazada One binasında kayıtlı. Şirket kayıtlarında, doğrudan ana şirketi Cloud Intelligence (Cayman) Holding, nihai ana şirketi ise Alibaba Group Holding olarak gösteriliyor.
Apex, 31 Mart 2025'te sona eren yıla ilişkin denetlenmiş hesaplarında faaliyetini "satın alma faaliyetleri sağlamak" olarak tanımladı. Bildirildiğine göre bu hesaplarda yaklaşık 4,15 milyar ABD doları tutarında peşin ödemeler ve alacaklar, ilişkili şirketlerden alınan yaklaşık 4,2 milyar ABD doları tutarındaki kredilerle destekleniyordu. Alacaklar, bir şirketin başkalarından tahsil etmeyi beklediği tutarlardır; peşin ödemeler ise mal veya hizmet teslim alınmadan önce ödenen paradır.
ABD merkezli açığa satış şirketi Culper Research, mayıs ayında Alibaba'nın Megaspeed'in Nvidia alımlarını finanse etmek için Apex üzerinden milyarlarca dolar aktarmış olabileceğini öne sürdü. Öne sürülen finansman zinciri Alibaba'dan Apex'e, oradan da Megaspeed aracılığıyla yurt dışındaki iştiraklere uzanıyordu. Culper'ın, Nvidia hisselerinin fiyatı düşerse kazanç sağlayacak bir finansal pozisyonu vardı.
Megaspeed'in yaklaşık 2,7 milyar ABD doları tutarındaki iade edilebilir depozitolarının hangi kaynaktan finanse edildiği açıklanmadı. Apex anlaşmasının tüm koşulları ve değeri de bilinmiyor. Megaspeed söz konusu depozitoları Aralık 2024'te kaydederken Apex'in rakamları Mart 2025'te sona eren mali yılı kapsıyor.
Bildirilene göre Alibaba, Megaspeed'in Güneydoğu Asya'daki bulut faaliyetlerinin önemli müşterilerinden biriydi. Alibaba ve Megaspeed, ticari ilişkileri ya da bu ilişkinin soruşturmalar sırasında sürüp sürmediği hakkındaki soruları yanıtlamadı. Apex'in denetçisi PwC, konunun bir müşterisiyle ilgili olması nedeniyle yorum yapmayı reddetti.
Bilanço neredeyse 90 kat büyüdü
Megaspeed'in varlıkları 2023'teki 32,9 milyon ABD dolarından 2024'te yaklaşık 3 milyar ABD dolarına yükselerek kabaca 90 kat arttı. Gelir yaklaşık 294,3 milyon ABD dolarına ulaşırken şirket, vergi sonrası yaklaşık 20 milyon ABD doları zarar kaydetti.
Şirketin yükümlülükleri de 3 milyar ABD dolarına yaklaştı. Bildirilen hesap kalemleri arasında alınan yaklaşık 2,7 milyar ABD doları tutarındaki iade edilebilir depozito ve iştiraklerden olan 2,9 milyar ABD doları tutarındaki alacak yer aldı. Öz sermaye, yani varlıklardan yükümlülükler çıkarıldıktan sonra kalan tutar, yaklaşık 10 milyon ABD doları negatif oldu.
Speedmatrix'in Megaspeed'e yaklaşık 1,6 milyar ABD doları borcu vardı ve 2024'te ekipmana yaklaşık 1,9 milyar ABD doları harcadı. Malezyalı iştirak aynı yıl 522,3 milyon ringgit gelir ve 103,2 milyon ringgit zarar kaydetti. Bu rakamlar birlikte, şirketin para kaybetmeye devam ederken maliyetli bilgi işlem altyapısı satın aldığını gösteriyor.
Ticaret kayıtları, söz konusu donanımın miktarına ilişkin çeşitli tahminlerin ortaya çıkmasına yol açtı. Megaspeed ve Speedmatrix ile bağlantılı alımların, Haziran 2024 ile Şubat 2026 arasında edinilen ekipmanlar dâhil, 4,8 milyar ABD dolarına ulaştığı bildirildi. Daha kapsamlı bir iddiada ise bu ağ üzerinden Çinli şirketlere taşınan Nvidia çiplerinin değerinin en az 7,5 milyar ABD doları olduğu öne sürüldü. İlk rakam alımları, daha yüksek olanı ise ağ üzerinden gerçekleştiği iddia edilen sevkiyatları kapsıyor.
Yedi iştirak ve Johor'daki genişleme
Megaspeed'in kamuya açık son mali tabloları, 2024 yılı için beş yurt dışı pazarında yedi iştirak gösteriyor. Bunların üçü Malezya'da: Speedmatrix, Megaspeed International Sdn Bhd ve MSFusion. İlk iki şirket bulut barındırma hizmeti sağlayıcısı olarak tanımlandı.
MSFusion, 2024'ün sonunda faal olmayan şirket olarak sınıflandırılmıştı. Ağustos 2025'te, planlanan bir veri merkezi için Johor'un Kota Tinggi bölgesinde 52,5 dönümlük araziyi 263,2 milyon ringgit karşılığında satın almak üzere anlaşma yaptı. Satıcı Crescendo Corp.'tan temerrüt bildirimi aldıktan sonra vadesi geçmiş 225,9 milyon ringgit tutarındaki ödemeyi yaptı.
Megaspeed ayrıca bulut barındırma hizmeti veren Megaspeed (Thailand) şirketinin yüzde 99,99'una ve PT Megaspeed International Indonesia'nın yüzde 99'una sahipti. Avustralya ve ABD'deki diğer iki iştirakin tamamı Megaspeed'e aitti.
Kurumsal istihbarat platformu Sayari'nin kayıtlarında yer alan sevkiyatlarda Megaspeed'in en büyük alıcıları Speedmatrix ve Endonezyalı iştiraki oldu. Platformda kaydedilen son sevkiyat, 18 Kasım 2025'te Speedmatrix'e ulaşan ve yüksek performanslı GPU'lar için kullanılan bir Nvidia ana kartıydı. Ana kart, bir bilgi işlem sistemi içindeki işlemcileri ve diğer bileşenleri birbirine bağlar.
Bildirilene göre Endonezya gümrük verilerinde Haziran 2026'ya kadar şirketle bağlantılı üç tedarikçi ve dört alıcı arasında 242 işlem yer aldı. İthalatlardan biri Nvidia H100 GPU modülü olarak tanımlandı. Megaspeed'in ayrıca Johor'daki Sedenak Tech Park'ta veri merkezleri işlettiği bildirildi. Öte yandan, sevkiyatların başka yerlere yönlendirildiği iddiaları Çin'deki Shanghai Century Litong tesislerini ilgilendiriyor.
Singapur beyanları ve varış noktalarını izliyor
Singapur İçişleri Bakanlığı, polis ve gümrük soruşturmasının Şubat 2025'te bağımsız olarak başlatıldığını söyledi. Polis o yılın ekim ayında Megaspeed soruşturmasını kamuoyuna doğrulasa da bakanlık, soruşturmanın yabancı bir hükümetin talebi üzerine başlatılmadığını belirtti.
İncelenen sunucular Singapur üzerinden Malezya'ya geçmiş ancak Singapur pazarına girmemişti. Polis, sonraki varış noktalarını belirlemek ve bu sevkiyatları Singapur'da verilen beyanlarla karşılaştırmak için tedarikçilerden ve diğer yargı bölgelerinden kayıtlar edinmek zorundaydı.
Bakanlığa göre ABD'li sunucu tedarikçisi Supermicro sınırlı iş birliği yaptı. Singapur polisi ve Başsavcılık Dairesi, konuyu 7 Temmuz 2025'te ABD'li yetkililere iletti. Polis, Eylül 2025'ten itibaren şirketin iş birliğini sağlamak için ABD Adalet Bakanlığı ve FBI'dan defalarca yardım istedi.
Bakanlık, ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu'nun 24 Haziran 2025'te Megaspeed'de yaptığı gönüllü denetimin, Singapur'un ABD'nin şirket ve Alice Huang'la ilgilendiğinden ilk kez haberdar olduğu olay olduğunu söyledi. Bildirildiğine göre ABD'li yetkililer Megaspeed hakkında 2024'ün sonlarında soruşturma başlattı.
Singapur, Megaspeed ve altı kişi hakkındaki soruşturmaların sürdüğünü belirtti. Bu altı kişiden hiçbiri soruşturmanın başlamasından bu yana Singapur'da bulunmadı. Bakanlık ayrıca Şubat 2025 ile Temmuz 2026 arasında dört kişi ve dört şirkete, sunucu alımlarıyla ilgili yanlış beyanda bulunma yoluyla dolandırıcılık dâhil suçlamalar yöneltildiğini söyledi. Bu suçlar ayrı ayrı 20 yıla kadar hapis cezası gerektirebiliyor.
Alice Huang'ın davası ve mülkiyet zinciri
Bakanlığın açıklamasına göre Alice Huang, diğer adıyla Huang Le, Megaspeed'in eski CEO'su, yönetim kurulu başkanı ve şirket üzerinde belirleyici kontrolü olan kişilerden biri olduğu için soruşturuldu. Singapur, Hong Kong'da ikamet eden Huang'ın ülkede yaşamadığını belirtti ve kendisinin casusluk nedeniyle soruşturulmadığını söyledi.
Polis ve savcılar, Şubat 2026'da, soruşturulan olası yanlış beyanlarla ilgili olarak Huang'ın suç işlediğini ortaya koymaya yetecek kanıt bulunmadığı sonucuna vardı. Polis ayrıca Huang'ın Megaspeed'deki rolünü küçümsemek amacıyla bilerek yanlış bilgi verdiğini değerlendirdi. Kendisine ağır bir uyarı verildi ve Singapur'a yeniden girmesi yasaklandı.
24 Haziran 2025'teki görüşmenin ardından el konulan pasaportu 26 Şubat 2026'da iade edildi. Huang aynı gün Singapur'dan ayrıldı.
Megaspeed, 2015'te Çinli bir oyun şirketiyle bağlantılı 7Road International adıyla faaliyete başladı ve Mart 2023'te bugünkü adını aldı. Huang, 2023'te üst düzey bir şirkette görev üstlendi; mülkiyet aynı yılın ilerleyen döneminde Singapurlu Swiftdata'ya geçti. Megaspeed'in 10 milyon hissesinin tamamı Swiftdata'ya ait. Tan Yong Pong ise her iki şirketin de tek yöneticisi olarak kayıtlı.
Swiftdata'nın Midview City'deki kayıtlı adresinin, 11 Kasım'daki ziyaret sırasında bir iç tasarım firması tarafından kullanıldığı görüldü. Firmanın kurucu ortağı, dört yılı aşkın süredir burada faaliyet gösterdiklerini, Swiftdata'yı ya da Megaspeed'i tanımadığını söyledi. Şirket kayıtlarında, hem Swiftdata hem de Megaspeed'in yanı sıra iç tasarım şirketinin de sekreteri olarak Khloe Ng Wei Shi yer aldı.
Alice Huang ve Nvidia CEO'su Jensen Huang arasındaki ilişkiye dair ABD istihbaratının iddiaları 29 Ekim'de kamuoyuna yansıdıktan sonra şirketlerle ilgili soruşturmalar daha fazla dikkat çekti. Çin casusluk iddiasını reddetti. Jensen Huang 8 Kasım'da bir ilişki yaşadığını kabul etti; 12 Kasım'da istifa ettiği bildirildi.
Malezya iç kullanımla yeniden ihracatı birbirinden ayırıyor
Malezya Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanı Johari Abdul Ghani, Malezya yasalarının ihlal edildiğine dair herhangi bir kanıt almadıkları için bakanlığının Speedmatrix hakkında soruşturma başlatmadığını söyledi. 12 Kasım'da ayrıca GPU'ların yeniden ihracatına ilişkin olası ihlallerin inceleneceğini ve soruşturmaya yardım etmeye hazır olduklarını belirtti.
Johari, yabancı yetkililerden Speedmatrix hakkında resmî bir talep almadıklarını söyledi. Güvenilir kanıt veya resmî bir talep, Malezya yasaları ve usulleri çerçevesinde değerlendirilecek.
Bakan, şirketin kendi Malezya veri merkezinde kullanmak üzere işlemci satın almasının, ihracat kısıtlamalarını ihlal ederek bunları başka bir yere göndermekten farklı olduğunu açıkladı. Malezya topraklarının yasa dışı işlemler için kullanılmasını engellemeleri gerektiğini söyledi.
Malezya, 2025'te ABD menşeli güçlü yapay zekâ çiplerinin ihracatına denetim getirdi. Önerilen veri merkezi mevzuatı, işletmecilerin, tesislerin ve planlanan GPU ithalat miktarlarının açıklanmasını zorunlu kılacak. Böylece yetkililer ekipmanı kimin, nerede kullanmayı planladığı hakkında daha fazla bilgi edinebilecek.
Ülke, 2021 ile 2026 ortası arasında veri merkezlerine bildirilen 94 milyar ABD doları tutarında yatırım çekti. Ayrı bir olayda, ekim ayında Kuala Lumpur Uluslararası Havalimanı'nda gümrük yetkilileri elektronik bileşen olarak beyan edilmiş 12,1 milyon ABD doları değerinde 30 sunucuya el koydu. Yetkililer sunucuların menşe ve varış ülkelerini açıklamadı.
Uzaktan bilgi işlem ikinci bir politika tartışmasına dönüşüyor
Çinli şirketler, fiziksel çipleri Çin'e getirmeden, yurt dışındaki sunuculara erişim kiralayarak işlem gücünden yararlanabiliyor. Bir geliştirici işi ağ üzerinden gönderiyor, yabancı veri merkezi bu işi işliyor ve sonuçlar elektronik olarak geri iletiliyor.
Bu nedenle fiziksel sevkiyatlar ile uzaktan erişim farklı düzenleme sorunları doğuruyor. ABD kısıtlamaları, belirli gelişmiş işlemcilerin Çin'e ihracatını kapsarken yurt dışındaki bulut hizmetleri Çinli müşterilerin başka yerlerde bulunan güçlü çipleri kullanmasına olanak sağladı.
Singapur Ulusal Üniversitesi'nde siyaset bilimi uzmanı olan Ja Ian Chong, bölgenin Çinli teknoloji şirketleri için cazibesini şöyle anlattı:
Çinli şirketler, kısıtlamalara tabi yarı iletkenleri ithal etmek zorunda kalmadan Singapur ve Malezya'daki veri merkezlerine ve bu merkezlerin işlem kapasitesine erişebiliyor.
Washington'ın bu düzenlemeleri sıkılaştırabileceği endişesiyle Çinli yapay zekâ şirketleri ve küçük laboratuvarlar, yurt dışındaki bilgi işlem sağlayıcılarına kapasite ayırtmak için başvurdu. Büyük bir Çinli bulut hizmeti sağlayıcısının da yurt dışında kapasite sağlamayı görüştüğü bildirildi.
Uzaktan Erişim Güvenliği Yasası, ABD Ticaret Bakanlığı'na bulut hizmetleri üzerinden kısıtlamalara tabi teknolojiye uzaktan erişimi düzenleme yetkisi verecek. Temsilciler Meclisi tasarıyı ocak ayında 369'a karşı 22 oyla kabul etti; tasarı Senato'nun gündemine gelmeyi bekliyor. Senato oylaması için tarih açıklanmadı.
Bu değişiklik, ekipmanları Malezya ya da Endonezya'da kalsa bile veri merkezi işletmecilerinin hangi müşterilere hizmet verebileceğini etkileyebilir. Çinli geliştiricilerin ise gelişmiş yapay zekâ modelleri oluşturmak ve çalıştırmak için kullanılan işlemcilere erişimini azaltabilir.
Megaspeed envanter çıkarma ve hukuk incelemesi taahhüdünde bulundu
Megaspeed, çipleri yasa dışı biçimde Çin'e aktardığı iddiasını reddetti. ABD Sanayi ve Güvenlik Bürosu, Malezya ticaret bakanlığı ve Nvidia'nın denetim ve incelemelerinde yasa dışı aktarıma dair kanıt bulunmadığını belirtti.
Yönetim kurulu başkanı ve CEO James Tan Yong Pong, 12 Kasım'da GPU'larının kapsamlı envanterini çıkarması ve ihracat kontrolü uygulamalarını bağımsız biçimde doğrulaması için bir Amerikan hukuk bürosuyla anlaştıklarını söyledi. Envanter, şirketin elindeki donanımın kaydını ve bulunduğu yerleri ortaya koyacak.
Tan, şirketin ABD'li yetkililerle iş birliği konusundaki tutumunu da şöyle dile getirdi:
Uyum, şirket için temel bir öncelik. Megaspeed, ABD hükümetiyle yapıcı ve şeffaf biçimde çalışmaya kararlıdır.
Nvidia, Haziran 2025'te Megaspeed'e satışları durdurduğunu söyledi. Buna karşın ticaret kayıtlarında, o kasım ayında Nvidia'nın daha yeni teknolojilerinden yaklaşık 787 milyon ABD doları değerinde ithalat yapıldığı bildirildi. Jensen Huang, 29 Ekim'de Nvidia'nın Megaspeed'le iş ilişkisini "normal ve olağan dışı olmayan" bir ilişki olarak niteledi ve şirketin çiplerin yasa dışı biçimde Çin'e gönderilip gönderilmediğini kontrol ettiğini söyledi.
Nvidia'nın yönetim kurulu, Huang'ın yabancı bir istihbarat operasyonunun hedefi olup olmadığını incelemek üzere kendi soruşturmasını başlattı. Huang'dan 18 Kasım'da ABD Temsilciler Meclisi komitelerine kapalı oturumda bilgi vermesinin istendiği de bildirildi. Soruşturmacıların önündeki acil görevler somut: ödemelerin izini sürmek, beyanları sevkiyat kayıtlarıyla karşılaştırmak ve sunucuların nerede çalıştığını belirlemek.
Öne Çıkanlar
- Speedmatrix, 18 Haziran 2024 tarihli bir anlaşmayla ekipmanlarını ve bağlantılı varlıklarını Alibaba'nın sahibi olduğu Apex'e rehin verdi. Anlaşma 11 Kasım 2026'da hâlâ yürürlükteydi.
- Megaspeed'in varlıkları 2023'te 32,9 milyon ABD dolarından 2024'te yaklaşık 3 milyar ABD dolarına yükseldi.
- Singapur soruşturması Şubat 2025'te başladı; yanlış beyan şüphesi ve sunucuların Malezya'dan başka yerlere gönderilmiş olma ihtimali inceleniyor.
- Alice Huang, bilerek yanlış bilgi verdiği gerekçesiyle ağır uyarı aldı ve Singapur'a yeniden girmesi yasaklandı. Megaspeed ve altı kişi hakkındaki soruşturmalar sürüyor.
- Malezya, Speedmatrix hakkında soruşturma başlatmadı; ancak yasa dışı yeniden ihracata dair kanıtları değerlendireceğini ve veri merkezlerine yönelik yeni açıklama yükümlülüklerini ele aldığını belirtti.
- Megaspeed yasa dışı aktarım iddialarını reddediyor; GPU'larının envanterini çıkarmak ve uyum uygulamalarını incelemek üzere bir ABD hukuk bürosuyla anlaştı.
- Kısıtlamalara tabi teknolojiye uzaktan erişimi düzenleyecek bir ABD tasarısı Senato'nun gündemine gelmeyi bekliyor.






