Prabowo’ya göre Endonezya, kamu alımlarını yeniden düzenleyerek yılda 480 trilyon rupi tasarruf edebilir

8 dakikalık okuma
Prabowo Says Indonesia Could Save Rp480 Trillion a Year by Overhauling Government Purchasing

480 Trilyon Rupilik Tasarruf İddiası Kamu Alımlarını Gündeme Taşıdı

Devlet Başkanı Prabowo Subianto, kamu kurumlarının mal ve hizmetleri satın alma yöntemini değiştirerek Endonezya’nın yılda yaklaşık 480 trilyon rupi, kendi tahminine göre yaklaşık 30 milyar ABD doları tasarruf edebileceğini söyledi. Prabowo, 11 Kasım 2026’da Cakarta’daki NasDem Tower’da yaptığı konuşmada bu rakamı, Ulusal Kamu Alımları Ajansı olarak bilinen LKPP’nin başkanı Sarah Sadiqa’nın raporuna dayandırdı.

İçindekiler
  1. 480 Trilyon Rupilik Tasarruf İddiası Kamu Alımlarını Gündeme Taşıdı
  2. Devlet Başkanı 480 Trilyon Rupi Hesabına Nasıl Ulaştı?
  3. Aynı Malların Fiyatları Neden Farklı Olabiliyor?
  4. LKPP Şimdiye Kadar Ne Kadar Tasarruf Sağladığını Bildirdi?
  5. Bölgesel Tasarruf Rakamlarında Tarih ve Kapsam Önemli
  6. Satın Alma Reformundan Yeni Bir Ajansa
  7. Yeni Kurum İçin Bütçe Kararları Henüz Alınmadı
  8. Daha İyi Alım Yöntemleri Kamu Hizmetleri İçin Ne Anlama Gelebilir?
  9. Öne Çıkanlar

Hesaplama, Prabowo’nun devlet bütçesinin yaklaşık üçte biri olarak nitelendirdiği yıllık yaklaşık 1.200 trilyon rupilik kamu alımlarını temel alıyor. Prabowo’ya göre LKPP’nin değerlendirmesinde bu harcamalardaki israf oranı yüzde 40 olarak belirlendi. Alımları merkezi bir kurum aracılığıyla bir araya getirmenin bu paranın önemli bir bölümünü geri kazandırabileceğini savundu.

Devlet başkanı somut bir soruna dikkat çekti: Kamu kurumları benzer malları birbirinden bağımsız olarak, bazen 15 farklı fiyattan satın alıyor. Otobüsler, itfaiye araçları, bilgisayarlar ve hastane ilaçları verdiği örnekler arasındaydı. Prabowo, 38 eyalet ve yaklaşık 500 yerel yönetimde alımların parçalı yürütülmesinin hükümetin daha iyi fiyatlar elde etme gücünü zayıflattığını söyledi.

Prabowo, olası tasarrufu bir yönetim fırsatı olarak sundu. Ona göre Endonezya, mevcut kaynaklarını harcama biçimini iyileştirerek kamu ihtiyaçları için daha fazla kaynak yaratabilir.

Öneri, hâlihazırda devam eden çalışmaların da üzerine inşa ediliyor. LKPP, 2025’te kapsamı belirlenmiş birleştirilmiş alımlardan 14,10 trilyon rupi tasarruf sağlandığını bildirdi. Yetkililer ayrıca ajansın daha geniş bir satın alma rolü üstlenecek Kamu Alımları Ajansına dönüştürülmesi için planlar hazırlıyor.

Devlet Başkanı 480 Trilyon Rupi Hesabına Nasıl Ulaştı?

Prabowo’nun kamu alımlarıyla ilgili tahmini basit bir hesaplamaya dayanıyor: 1.200 trilyon rupinin yüzde 40’ı 480 trilyon rupi ediyor. Kamu alımı, hükümet kurumlarının ilaç siparişinden ekipman tedarikçilerini seçmeye kadar mal ve hizmet satın almak için yürüttüğü süreci ifade ediyor.

Reklam

NasDem Partisinin kuruluş yıl dönümü konuşmasında hesabını açıklayan Prabowo, israf edildiğini düşündüğü harcamaları şöyle tarif etti:

Yani devlet bütçesinin üçte biri yaklaşık 1.200 trilyon rupiyse, 1.200 trilyon rupinin yüzde 40’ı 480 trilyon rupi eder.

Devlet başkanı ayrıca Endonezya’nın servetinin yaklaşık yüzde 30’unun, kendi ifadesiyle APBN’nin yüzde 30’unun, her yıl kaybolduğunu öne sürdü. Konuşmasında bu değerlendirmeyi ekonomistlere atfetti ancak isim vermedi.

İki yüzde, farklı tutarlara karşılık geliyor. Prabowo’nun kamu alımlarıyla ilgili özel hesabı, bütçenin yaklaşık üçte birine yüzde 40 uygulanmasına dayanıyor. Bu varsayımlarla 480 trilyon rupi, ima edilen toplam 3.600 trilyon rupilik bütçenin yaklaşık yüzde 13,3’üne denk geliyor. Daha geniş kapsamlı yüzde 30 iddiası ise bütçenin tamamıyla ilgili.

Dolayısıyla 480 trilyon rupi, devlet başkanının kamu alımlarındaki yıllık israf ve olası tasarrufa ilişkin tahmini. LKPP’nin bu ülke çapındaki tahmine nasıl ulaştığını gösteren ayrıntılı yöntem, hesaba katılan alımlar ve tasarruf hedefine ulaşma takvimi açıklanmadı.

Aynı Malların Fiyatları Neden Farklı Olabiliyor?

Prabowo, bakanlıkların, bölgesel yönetimlerin ve hastanelerin ayrı ayrı alım yapmasını verimsizliğin başlıca kaynaklarından biri olarak gösterdi. Başka bir kamu kurumu benzer bir ürüne ihtiyaç duysa bile her alıcı kendi siparişi için ayrı pazarlık yapıyor.

Verdiği örneklerde eyaletlerin otobüs ve itfaiye araçlarına, yerel yönetimlerin bilgisayarlara, hastanelerin ise ilaçlara ihtiyacı var. Aynı türden bir ürünün kamu alımlarında 15 farklı fiyata satılabildiğini söyledi.

Alımları birleştirmek, benzer siparişleri tek yerde topluyor. Çok sayıda kurumun tedarikçilere ayrı ayrı başvurması yerine, koordinasyonu sağlayan bir kurum ihtiyaçları bir araya getirerek daha büyük miktarlar için pazarlık yapıyor. Sarah, bu yaklaşımın hükümetin pazarlık gücünü artırabileceğini ve kamu harcamalarının büyüklüğünü daha fazla faydaya dönüştürebileceğini söyledi.

Önerilen model, ortak teknik özelliklerin merkezi olarak belirlenmesini de öngörüyor. Teknik özellikler, örneğin bir bilgisayarın kapasitesi veya bir ilacın formülasyonu gibi, alıcının ihtiyaçlarını tanımlıyor. Bu gereklilikler üzerinde uzlaşılması, katılımcı kurumlara satın alma ve fiyat karşılaştırması için ortak bir temel sağlıyor.

Reklam

LKPP Şimdiye Kadar Ne Kadar Tasarruf Sağladığını Bildirdi?

Sarah, Cakarta’da Temsilciler Meclisi XI. Komisyonuyla yaptığı oturumda, bakanlıklar ve kurumlar arasındaki birleştirilmiş alımlarda 2025’te yüzde 54,9 verimlilik oranına ulaşıldığını söyledi. Bu oranı 2023’teki yüzde 30,6 ile karşılaştırdı; artış 24,3 puan oldu.

LKPP, 2025’te 25,69 trilyon rupilik alım ödeneğinden 14,10 trilyon rupi tasarruf edildiğini bildirdi. Bu rakamlar, bildirilen oranın dayandığı satın alma programının büyüklüğünü gösteriyor: 14,10 trilyon rupi, 25,69 trilyon rupinin yaklaşık yüzde 54,9’una denk geliyor.

Ajansın verileri, alımları birleştirme önerisi için ölçülebilir bir başlangıç noktası sunuyor. Bu rakamlar belirli bir alım grubundaki tasarrufları gösterirken Prabowo’nun 480 trilyon rupilik hedefi, kamu alımı reformunun çok daha geniş bir harcama tabanına uygulanmasını gerektiriyor.

Aradaki ölçek farkı büyük. Sarah’nın açıkladığı 25,69 trilyon rupilik ödenek, devlet başkanının kullandığı 1.200 trilyon rupilik toplam kamu alımlarının yaklaşık yüzde 2,1’i. Yıllık tasarruf tahmini, LKPP’nin bu program için bildirdiği 14,10 trilyon rupi tutarın yaklaşık 34 katı.

Dolayısıyla alımları birleştirmenin kapsamını genişletmek, çok daha fazla alıcı ve satın alma işlemini sisteme dahil etmeyi gerektiriyor. Önerilen yeni ajansın, bu daha geniş çabayı merkezi ve bölgesel yönetimler genelinde koordine etmesi amaçlanıyor.

Bölgesel Tasarruf Rakamlarında Tarih ve Kapsam Önemli

Sarah, bölgesel alımlardaki ilerlemeye de değinerek 2024 için yüzde 24,1, 2026 içinse yüzde 33,1 verimlilik oranı açıkladı. Bu, iki yıl arasında 9 puanlık artış anlamına geliyor.

Prabowo, Ağustos 2026’da 2027 Maliye Notu’na eşlik eden konuşmasında farklı bölgesel rakamlar vermişti. 2025’te yüzde 20,86 verimlilik oranına ulaşıldığını ve 2026 için yüzde 25,43 öngörüldüğünü söylemişti. Sarah’nın oturumda açıkladığı rakam, 2026 için daha yüksek bir oran gösteriyor; ancak bu farkın dayandığı kapsam ve hesaplama yöntemi açıklanmadı.

Reklam

Ağustos ayındaki konuşmada, disiplinli uygulamayla yılda yaklaşık 360 trilyon rupiye karşılık gelen yüzde 30’luk ülke çapında verimlilik hedefi de açıklanmıştı. Kasım ayındaki konuşmada ise aynı yaklaşık 1.200 trilyon rupilik kamu alımı tabanı kullanılarak olası tasarruf oranı yüzde 40’a, yani 480 trilyon rupiye çıkarıldı.

Bu, tasarruf hedefinin önceki 360 trilyon rupilik rakama göre 120 trilyon rupi, yani üçte bir oranında artırılması demek. Her iki tutar da daha verimli satın alma yöntemlerinin hükümet genelinde yaygınlaştırılmasına bağlı.

Satın Alma Reformundan Yeni Bir Ajansa

Prabowo’nun önerisi, tek tek kurumların daha sıkı pazarlık yapmasını istemenin ötesine geçiyor. Bakanlıklar, kurumlar ve bölgesel yönetimler arasındaki benzer alımların merkezi bir kurum tarafından birleştirilmesini istiyor. LKPP, Kamu Alımları Ajansı ya da BPP adı verilen bu kurum için bir model hazırlıyor.

Bildirilen sonuçlar ve politika açıklamaları, önerinin nasıl şekillendiğini gösteriyor:

  • 2023: Sarah’ya göre bakanlıklar ve kurumlar arasındaki birleştirilmiş alımlarda yüzde 30,6 verimlilik oranı kaydedildi.
  • 2025: LKPP, 25,69 trilyon rupilik alım ödeneğinden 14,10 trilyon rupi tasarruf edildiğini, bunun yüzde 54,9’a karşılık geldiğini bildirdi.
  • Ağustos 2026: Prabowo’nun 2027 Maliye Notu’na eşlik eden konuşmasında benzer alımların birleştirilmesi ve LKPP’nin BPP’ye dönüştürülmesi planları açıklandı.
  • 11 Kasım 2026: Prabowo, NasDem’in kuruluş yıl dönümü etkinliğinde alımların birleştirilmesiyle yılda yüzde 40, yani 480 trilyon rupi tasarruf sağlanabileceğini söyledi.
  • 2027 bütçe planlaması: LKPP’nin önerdiği bütçe, planlanan yeni ajansın ihtiyaçlarını kapsamıyor.

Sarah, uygun bir yapı geliştirirken Endonezya’daki ve yurt dışındaki kurum modellerini incelediklerini söyledi. Planlanan sorumluluklar arasında kamu kurumlarının satın alma ihtiyaçlarını toplamak ve ortak teknik özellikleri belirlemek bulunuyor.

Temel görev, şu anda kendi siparişlerini veren kurumlar arasındaki talebi koordine etmek olacak. Prabowo’nun sözünü ettiği mallar açısından bu, satın alma kararları verilmeden önce hastane ilaçları, bilgisayarlar ve araçlar gibi ürünlere yönelik ihtiyaçların bir araya getirilmesi anlamına geliyor.

Reklam

Yeni Kurum İçin Bütçe Kararları Henüz Alınmadı

LKPP’nin 2027 için talep ettiği ödenek, BPP’yi kurmanın maliyetini kapsamıyor. Sarah, kurumsal model üzerinde çalışmaların sürdüğünü, hazırlıklar ve uygulama ilerledikçe ek bütçe ihtiyaçlarının hesaplanacağını söyledi.

LKPP’nin başlangıç çalışmalarını nasıl yürüteceğini açıklayan Sarah, milletvekillerine şöyle konuştu:

2027 için talep ettiğimiz bütçeye BPP henüz dahil değil.

Ajansın ilk aşamada mevcut personel ve kaynakları kullanacağını belirtti. Başlangıç tarihi, nihai çalışma yapısı ve toplam finansman ihtiyacı henüz açıklanmadı.

Bakanlıklar ve bölgesel yönetimler için hedeflenen değişiklik, benzer alımları ayrı ayrı düzenlemekten koordineli bir süreç aracılığıyla ihtiyaç bildirmeye geçiş. Sorumlulukların nasıl paylaşılacağı, devam eden kurumsal planlamanın bir parçası.

Daha İyi Alım Yöntemleri Kamu Hizmetleri İçin Ne Anlama Gelebilir?

Prabowo, kamu alımlarındaki tasarrufu yoksulluğun azaltılması ve açlığın sona erdirilmesi dahil Endonezya’nın kalkınma öncelikleriyle ilişkilendirdi. Bunlar aynı zamanda Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları arasında yer alıyor. Konuşması sırasında, kalkınma gündeminin şekillenmesine katkıda bulunan BM sürecindeki rolü nedeniyle eski devlet başkanı Susilo Bambang Yudhoyono’yu takdir etti.

Pratikte bağlantı, hükümetin ihtiyaç duyduğu ürün ve hizmetler için ödediği tutarla ilgili. Kamu kurumları gereken ilaçları, bilgisayarları veya araçları daha ucuza temin edebilirse bütçelerinin daha büyük bölümü başka ihtiyaçlara ayrılabilir. Devlet başkanı, önerilen reformdan sağlanacak tasarrufların hangi alanlara aktarılacağını belirtmedi.

Prabowo siyasi partileri de daha verimli harcamaları desteklemeye çağırdı. Çağrısı, kamu alımları reformunu yalnızca satın alma ajansının değil, hükümetin tamamının ortak sorumluluğu olarak çerçeveledi.

Devlet başkanı, sözünü ettiği ölçekte tasarruf sağlamanın zaman alacağını kabul etti. LKPP’nin açıkladığı sonuçlar öneri için mevcut bir temel sunarken daha büyük hedef, koordineli alımların yaygınlaştırılmasına ve yeni ajansın yetkileri, personeli ve finansmanına ilişkin kararların tamamlanmasına bağlı.

Öne Çıkanlar

  • Prabowo, 11 Kasım 2026’daki konuşmasında kamu alımlarında yılda 480 trilyon rupi tasarruf edilebileceğini tahmin etti.
  • Hesaplama, yaklaşık 1.200 trilyon rupilik mal ve hizmet alımına yüzde 40 tasarruf oranı uygulanmasına dayanıyor.
  • Prabowo, kamu kurumları arasındaki ayrı siparişleri ve fiyat farklılıklarını gidermek için alımların birleştirilmesini önerdi.
  • LKPP, 2025’te 25,69 trilyon rupilik alım ödeneğinden 14,10 trilyon rupi tasarruf edildiğini bildirdi.
  • Önerilen Kamu Alımları Ajansı hâlâ hazırlık aşamasında; ajansın maliyeti LKPP’nin 2027 için talep ettiği bütçeye dahil değil.
  • Ülke çapındaki tasarruf hedefine ulaşmak için nihai başlangıç tarihi ve takvim henüz açıklanmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir