Teknoloji gelirleri 2025 yılının tamamını aştı
Bilim ve Teknoloji Bakanlığına göre Vietnam’ın dijital teknoloji sektörü, 2026’nın ilk 10 ayında tahminen 254,6 milyar dolar gelir elde etti; bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 53 artış anlamına geliyor. İhracat ise 212 milyar dolara ulaştı. Her iki rakam da gelirin 215 milyar dolar, ihracatın 172 milyar dolar olduğu 2025 yılının tamamındaki toplamları şimdiden aştı.
İçindekiler
- Teknoloji gelirleri 2025 yılının tamamını aştı
- Ekim verileri büyüme tablosunu nasıl değiştirdi?
- Kamu finansmanı yeni düzenlemelerle birlikte artıyor
- Daha hızlı ağlar daha fazla topluluğa ulaşıyor
- Daha fazla kamu hizmeti çevrimiçi sunuluyor
- Vietnamca yapay zekâ kamu kurumlarında kullanılmaya başlıyor
- Araştırmalar ürüne ve ihracata dönüşüyor
- Sonraki aşamaya 20 ulusal sorun yön veriyor
- Son değerlendirmedeki tarihler
- Öne çıkanlar
Bakanlığın verilerine göre ekim ayı sonuna kadar elde edilen gelir, önceki yılın tamamına kıyasla 39,6 milyar dolar, yaklaşık yüzde 18,4 daha yüksek oldu. İhracat 40 milyar dolar, yaklaşık yüzde 23,3 artış kaydetti. İhracat, 2025’in aynı 10 ayına kıyasla yüzde 46,2 yükseldi.
Bakanlığın tahminine göre yalnızca donanım ve elektronik ihracatı ekim ayında 30,681 milyar dolara ulaştı; bu, bir yıl önceki aynı aya göre yüzde 108 artış demek. Bakanlığa göre sektördeki işletmelerin vergilere katkısı tahminen 12,45 trilyon Vietnam dongu oldu ve yüzde 102 arttı.
Bu veriler, Bilim ve Teknoloji Bakanı Vu Hai Quan’ın 12 Kasım’da yapılması planlanan soru-cevap oturumu öncesinde milletvekillerine sunduğu bilim, teknoloji ve ulusal dijital dönüşüme ilişkin kapsamlı değerlendirmede yer aldı. Değerlendirmede sektörün büyümesi; kamu bütçelerindeki artış, yeni düzenlemeler, internet erişiminin yaygınlaşması ve araştırma sonuçlarını ürüne dönüştürme çabalarıyla ilişkilendiriliyor.
İşletmeler açısından öne çıkan gelişme, satış ve ihracattaki keskin artış. Bölge sakinleri açısından aynı program, mobil ağlara, idari hizmetlere ve dijital imzalara erişimi değiştiriyor. Milletvekillerinin önündeki sonraki görev ise hükümetin bu büyümenin arkasındaki para ve teknolojiyi ne kadar etkili kullandığını incelemek.
Ekim verileri büyüme tablosunu nasıl değiştirdi?
Bakanlığın eylül ayında yayımladığı sektör güncellemesinde o ayın geliri 770,766 trilyon Vietnam dongu olarak tahmin edilmiş, bu rakamın Eylül 2025’e göre yüzde 36 arttığı belirtilmişti. İlk dokuz aylık gelir 5,38 katrilyon Vietnam dongunu aşarak yaklaşık yüzde 32,1 artış göstermişti.
Bakanlığın 8 Ekim tarihli değerlendirmesinde de ilk dokuz ayda gelir, ihracat, kâr ve devlet bütçesine katkı kalemlerinin her birinde yüzde 30’dan fazla artış kaydedildiği belirtilmişti.
Dolayısıyla bakanlığın ekim ayı sonuna kadar gelir artışını yüzde 53 olarak açıklaması, eylül ayı sonuna kadar bildirilen yüzde 32,1’lik artışa kıyasla belirgin bir hızlanmaya işaret ediyor. Bakanlık, bu değişimin ne kadarının ekim ayındaki ticaretten, varsa ne kadarının önceki tahminlerde yapılan güncellemelerden kaynaklandığını açıklamadı.
İhracat, sektörün ölçeğinde belirleyici bir yer tutuyor. 212 milyar dolarlık ihracat, 254,6 milyar dolarlık gelirin yaklaşık yüzde 83,3’üne karşılık geliyor. 2025’te 172 milyar dolarlık ihracat, 215 milyar dolarlık gelirin yüzde 80’i düzeyindeydi. Bu rakamlar, uluslararası müşteri tabanı geniş olan ve performansında dış talebin önemli rol oynadığı bir sektere işaret ediyor.
Kamu finansmanı yeni düzenlemelerle birlikte artıyor
Bilim, teknoloji, inovasyon ve ulusal dijital dönüşüm alanlarındaki öncelikleri belirleyen Politbüro’nun 57-NQ/TW sayılı kararı, değişikliklerin politika çerçevesini oluşturuyor. Bakanlık, kararın uygulanmaya başlamasının üzerinden yaklaşık iki yıl geçerken Vietnam’ın yasal çerçevesini güçlendirdiğini, yatırım kaynaklarını artırdığını ve dijital altyapıyı genişlettiğini belirtiyor.
Bu alanlara ayrılan kamu kaynağı, karar öncesinde yılda yaklaşık 12 trilyon Vietnam dongu düzeyindeyken 2025’te 75 trilyona, 2026’da ise 95 trilyona yükseldi. 2027 için planlanan ödenek 120 trilyon Vietnam dongu. 2026 tutarı 2025’e göre yaklaşık yüzde 26,7 daha yüksek; 2027’de önerilen ödenek ise buna ek olarak yüzde 26,3 artış anlamına geliyor.
Bakanlık 195 yasal düzenlemenin hazırlanmasına, sunulmasına veya yayımlanmasına öncülük etti. Ayrıca dijital dönüşümün önündeki engelleri gidermek üzere 100 gün süren bir kampanya için önerilerde bulundu ve kampanyayı düzenledi. Bu adımların, araştırma yapmayı, teknoloji kullanımını ve ürünleri pazara sunmayı kolaylaştırması amaçlanıyor.
Eylül ayında alınan önlemler arasında, yarı iletken sektörünün gelişimini ölçmeye yönelik göstergeleri belirleyen 3795/QD-BKHCN sayılı karar ile stratejik teknolojilere odaklanan ulusal laboratuvarların, araştırma merkezlerinin ve test tesislerinin işleyişine ilişkin düzenlemeleri belirleyen 3805/QD-BKHCN sayılı karar yer aldı. Yarı iletkenler, elektronik cihazların bilgiyi işlemesine, depolamasına ve iletmesine yardımcı olan çiplerdir.
Üç genelge; kullanılmış makine ve üretim ekipmanlarının ithalatını, 2030’a kadar kamu yararına telekomünikasyon hizmetlerini ve Ödül ve Takdir Kanunu kapsamındaki hükümleri ele aldı. Yasama programında ayrıca metroloji, posta hizmetleri, fikri mülkiyet ile bilim, teknoloji ve inovasyon yasalarında planlanan değişiklikler de yer aldı.
Daha hızlı ağlar daha fazla topluluğa ulaşıyor
Vietnam’da 2026’nın üçüncü çeyreği sonunda 60.034 adet 5G istasyonu bulunuyordu ve kapsama alanı nüfusun yüzde 93,4’üne ulaşıyordu. 5G aboneliği sayısı ağustosta 27,2 milyona çıktı; bu, Eylül 2025’te kaydedilen düzeyin neredeyse iki katı.
Bakanlığın değerlendirmesine göre mobil internet hızı Nisan 2024’te saniyede 50,9 megabitten Eylül 2026’da yaklaşık 230 megabite yükseldi. Bu, önceki hızın yaklaşık 4,5 katı. Vietnam bu ölçütte küresel sıralamada 58’incilikten 8’inciliğe çıktı.
Daha hızlı bağlantılar, insanların belge yüklemesi, görüntülü randevulara katılması veya yüksek miktarda veriye dayanan hizmetleri kullanması açısından somut bir fark yaratabilir. Kapsama verileri, bir ağın erişim alanında yaşayan kişi sayısını; abonelik verileri ise kaç bağlantının kullanıma alındığını gösterir.
Telekomünikasyon şirketleri, 2021’den 2026’nın üçüncü çeyreği sonuna kadar sinyal açığı bulunan 3.513 köy ve mezraya mobil kapsama alanı sağladı. Ayrıca 1 Kasım itibarıyla bağlantı sorunu yaşanan 196 noktada uydu interneti devreye alınmıştı. Böylece arazi koşullarının kablo veya yer istasyonu kurulumunu zorlaştırdığı yerlere bağlantı sağlamak için başka bir seçenek daha sunuldu.
Bakanlığın eylül ayındaki programında, ilgilenilmesi gereken sinyal açıkları bulunan 273 uzak köy ve 209 kamu kurumu noktası daha belirlenmişti. Vietnam’da 15 Eylül itibarıyla 703.236 etkin ulusal .vn alan adı vardı; bu, bir yıl öncesine göre yüzde 5,7 artış demek. Daha fazla bağlı cihazı destekleyen bir internet adresleme standardı olan IPv6’nın kullanım oranı yüzde 67’ye ulaştı. Vietnam bu alanda Güneydoğu Asya’da ikinci, dünyada yedinci sıradaydı.
Daha fazla kamu hizmeti çevrimiçi sunuluyor
Ulusal Kamu Hizmetleri Portalı’nda 3.745 çevrimiçi idari işlem bulunuyordu; bunların 2.361’i tamamen çevrimiçi tamamlanabiliyordu. Böylece tamamen çevrimiçi işlemlerin oranı yaklaşık yüzde 63’e çıktı. 1.384 işlemde ise süreçlerin bazı aşamaları bütünüyle çevrimiçi yürütülemiyordu.
Bir bölge sakini veya işletme açısından pratik fark, başvurunun uzaktan tamamlanıp tamamlanamayacağı ya da başka bir yerde ek işlem gerekip gerekmediği. Hükümetin ulusal dijital ana mimari çerçevesi, bakanlıkların, kurumların ve yerel yönetimlerin birbiriyle bağlantılı ve ortak verileri yeniden kullanabilen sistemler kurmasına yardımcı olmayı amaçlıyor.
Ülkenin 79 ulusal ortak dijital platformundan 37’si 30 Eylül itibarıyla faaliyetteydi, 12’sinde ise testler sürüyordu. Buna göre platformların yaklaşık yüzde 46,8’i çalışıyordu; yaklaşık yüzde 62’si ise ya faaliyetteydi ya da test ediliyordu. Ortak platformlar, her kurumun her hizmet için ayrı bir sistem kurması yerine kurumlara ortak sistemler sunuyor.
Ulusal Veri Değişim Platformu, açıldığı tarihten eylül ortasına kadar 4,86 milyar işleme aracılık etti. Bu tür veri alışverişleri, bilgilerin devlet sistemleri arasında aktarılmasını sağlayarak aynı bilgilerin tekrar tekrar istenmesini azaltma çabasını destekliyor.
Vietnam’da ekim ayına kadar yaklaşık 36,16 milyon dijital imza sertifikası düzenlendi. Bu, 2025 sonuna göre yüzde 36,71 artış anlamına geliyor. Eylül ayındaki toplam yaklaşık 34,6 milyondu. Dijital imza, elektronik bir belgeyi kimin imzaladığını ve imzalandıktan sonra belgenin değiştirilip değiştirilmediğini doğrulamaya yardımcı olur; böylece kâğıt üzerindeki el yazısı imza olmadan işlem yapılmasını destekler.
Vietnamca yapay zekâ kamu kurumlarında kullanılmaya başlıyor
Vietnamlı şirketlerin geliştirdiği iki yapay zekâ platformu, 24 bakanlık ve merkezi kurum ile 34 yerel yönetimde ücretsiz olarak pilot uygulamaya alındı. Hizmetlerin arkasındaki büyük dil modelleri, şirketlerin kontrolünde.
Büyük dil modeli, dildeki örüntüleri tanımak ve yanıt üretmek üzere eğitilmiş bir yazılımdır. Bu pilot uygulamada platformlar, görevlilerin yasal belgeleri kaynak göstererek aramasına, taslak hazırlamasına, materyalleri özetlemesine, düzenlemeleri karşılaştırmasına ve belgeleri incelemesine yardımcı oluyor.
2 Kasım’a kadar yaklaşık 761.000 hesap oluşturulmuştu. Hükümet, uzun yasal metinleri okumayı ve karşılaştırmayı gerektiren işler de dâhil olmak üzere rutin idari işlere yapay zekâ kazandırmak için pilot uygulamadan yararlanıyor.
Yapay zekânın yönetimi, parlamentoda soru-cevap oturumunda ele alınacak üç ana konudan biri. Bakanlığın gündeminde teknolojinin yönetimi ve uygulanmasının yanı sıra standartlar, güvenlik ve beceriler de yer alıyor. Bakanlığın açıkladığı öncelikler arasında yapay zekâ kullanımı yaygınlaştıkça risk denetimlerinin güçlendirilmesi bulunuyor.
Araştırmalar ürüne ve ihracata dönüşüyor
Vietnam’da 2026’nın ilk 10 ayında Scopus’ta dizinlenen 26.107 bilimsel yayın kayda geçti; bu sayı 2025 yılının tamamındaki toplamı aştı. Scopus, akademik yayınları izlemek için kullanılan bir veri tabanıdır. Uluslararası yayınlarda en yüksek üretime sahip 10 Vietnamlı kuruluşun dokuzu üniversitelerden oluşuyordu.
Vietnam, yayın hacminde 2025’te dünyada 42’nci sırada yer aldı ve 2024’e göre üç sıra yükseldi. Bakanlık ayrıca 2026-2030 dönemi için başarılı doktora araştırmacılarını, 2026-2035 dönemi içinse doğa bilimlerinde nitelikli temel araştırmaları destekleyen programları onayladı.
Ticari sonuçlar arasında, ekim ayında Filipinler’e gönderilmek üzere Vietnam’da geliştirilen 300.000 doz Afrika domuz vebası aşısı siparişinin tamamlanması da var. Hastalık domuzları etkiliyor; bu nedenle aşı hayvan sağlığı ve hayvancılık üretimi açısından önem taşıyor. Başka bir alanda ise Hükümet Şifre Komitesi, yerli işletmelerle birlikte özel amaçlı bir güvenlik çipinin üretimini gerçekleştirdi.
Hanoi Işınlama Merkezi, taze meyveleri ihracata hazırlamak üzere işlemek için 6 Mayıs’ta ABD Tarım Bakanlığına bağlı Hayvan ve Bitki Sağlığı Denetim Servisinden sertifika aldı. Vietnam’ın sertifikalı üçüncü tesisi olan merkez, ABD’ye gönderilecek liçilerin karantina işlemlerinin ülkenin kuzeyinde yapılmasını mümkün kıldı. Işınlama, zararlılara karşı ürünleri işlemek için kontrollü radyasyon kullanımını ifade ediyor.
WIPO’nun 2026 Küresel İnovasyon Endeksi’nde Vietnam, 139 ekonomi arasında 43’üncü sırada yer aldı; 2025’e göre bir sıra yükseldi. ASEAN’da Singapur ve Malezya’nın ardından üçüncü, alt orta gelir grubundaki ekonomiler arasında ise ikinci oldu. Vietnam’ın inovasyon çıktısı sıralaması iki basamak yükselerek 35’inciliğe, girişim ekosistemi sıralaması ise beş basamak yükselerek dünyada 50’nciliğe çıktı.
Fikri mülkiyet kurumları, 2026’nın ilk 10 ayında 182.415 başvuruyu işleme aldı ve 76.804 sınai mülkiyet koruma belgesi verdi. Yalnızca eylül ayında 17.525 dosya işleme alındı ve 8.096 belge düzenlendi. Bu faaliyet, araştırma ve iş geliştirme sürecinin başka bir aşamasını yansıtıyor: buluşlar, tasarımlar ve markalar için yasal koruma sağlamak.
Sonraki aşamaya 20 ulusal sorun yön veriyor
Başbakan 20 temel sorun belirledi ve bunlar üzerinde çalışmaları yürütmek üzere 10 bakanlık, sektör ve kurumu görevlendirdi. Ulusal bilim, teknoloji ve inovasyon programlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik plan 2026-2035 dönemini kapsıyor. Yetkililer 3 Kasım’a kadar 18 stratejik teknoloji görevini onayladı.
Politika yönelimi, araştırmaları somut ihtiyaçlar ve belirlenebilir ürünler etrafında örgütlemek. Aşı ihracatı, güvenlik çipleri ve meyve işleme tesisleri, teknik çalışmaların işletmelerin kullanabileceği bir hizmete veya ürüne dönüşmesinin farklı yollarını gösteriyor.
12 Kasım’daki parlamento soru-cevap oturumunda üç grup konunun ele alınması bekleniyor: 57 sayılı kararın uygulanması ve kaynakların kullanımı; dijital dönüşüm ve veri paylaşımı; yapay zekânın yönetimi, güvenliği ve beceriler. Bütçe tahsisi, ödeneklerin kullanıma aktarılması, özel sektör yatırımları, araştırma tesisleri ve bilim insanı istihdamı ilk grupta yer alıyor.
Bakanlık, sonraki öncelikleri arasında yasal düzenlemeleri tamamlamayı, ödeneklerin kullanımını hızlandırmayı, bilimsel projelerdeki güçlükleri gidermeyi, veri sistemlerini birbirine bağlamayı ve çevrimiçi kamu hizmetlerini iyileştirmeyi sayıyor. Bu taahhütler odağı yeniden uygulamaya çeviriyor: çalışan platformlar, kullanılabilir hizmetler ve üretime ulaşan araştırma sonuçları.
Son değerlendirmedeki tarihler
Son veriler, eylül ayındaki altyapı ölçümlerinden kasım başında alınan onaylara kadar farklı raporlama dönemlerini kapsıyor. Bu tarihleri bir arada ele almak, hükümetin değerlendirmesinin nasıl şekillendiğini anlamaya yardımcı oluyor.
- 15 Eylül 2026: Vietnam’da 703.236 etkin .vn alan adı vardı. Ulusal Veri Değişim Platformu’ndaki toplam işlem sayısı da eylül ortasına kadar 4,86 milyara ulaşmıştı.
- 30 Eylül 2026: 79 ulusal ortak dijital platformdan 37’si faaliyetteydi, 12’sinde testler sürüyordu. Vietnam’da üçüncü çeyrek sonu itibarıyla 60.034 adet 5G istasyonu bulunuyordu.
- Ekim 2026: 2026’nın ocak-ekim dönemi için tahmini dijital teknoloji geliri 254,6 milyar dolara ulaştı. Filipinler’e gönderilecek 300.000 dozluk aşı siparişi ay içinde tamamlandı.
- 1-3 Kasım 2026: 1 Kasım’da uydu interneti 196 noktada devreye alındı; 2 Kasım’a kadar yapay zekâ pilot uygulamalarında yaklaşık 761.000 hesap oluşturuldu; 3 Kasım’a kadar 18 stratejik teknoloji görevi onaylandı.
- 12 Kasım 2026: Bilim, teknoloji, inovasyon ve dijital dönüşüm konularındaki parlamento soru-cevap oturumunun yapılması planlandı.
- 2027: Bilim, teknoloji, inovasyon ve dijital dönüşüm için 120 trilyon Vietnam dongu kaynak ayrılması öngörülüyor.
Değerlendirme, hızlı sektör büyümesini süregelen bir hükümet uygulama programıyla birlikte ele alıyor. Gelir ve ihracat önceki yılın tamamındaki düzeyi şimdiden aşarken ortak platformlar, ağ genişletme çalışmaları ve stratejik araştırma görevleri uygulamanın farklı aşamalarında bulunuyor.
Öne çıkanlar
- Dijital teknoloji geliri 2026’nın ilk 10 ayında tahminen 254,6 milyar dolara ulaştı; bu, bir yıl önceki aynı döneme göre yüzde 53 artış demek.
- İhracat yüzde 46,2 artarak 212 milyar dolara ulaştı; donanım ve elektronik ihracatı ekim ayında yüzde 108 yükseldi.
- Bilim, teknoloji, inovasyon ve dijital dönüşüm alanlarındaki kamu finansmanı 2026’da 95 trilyon Vietnam donguna ulaştı.
- Vietnam’da üçüncü çeyrek sonu itibarıyla nüfusun yüzde 93,4’ünü kapsayan 60.034 adet 5G istasyonu bulunuyordu.
- Kamu hizmetleri portalında, çevrimiçi sunulan 3.745 işlemden 2.361’i tamamen çevrimiçi tamamlanabiliyordu.
- Vietnamca iki yapay zekâ platformu, hükümetin pilot uygulamaları kapsamında yaklaşık 761.000 kayıtlı hesaba ulaştı.
- 12 Kasım’da yapılması planlanan parlamento soru-cevap oturumunda harcamalar, dijital hizmetler, veri paylaşımı ve yapay zekâ yönetiminin ele alınması bekleniyordu.






