Büyüyen bir tehdide karşı bölgesel eğitim
Güneydoğu Asya 2024'te çevrim içi dolandırıcılık nedeniyle tahminen 23,6 milyar dolarlık kayıpla karşı karşıyayken ASEAN Vakfı, dolandırıcılığı önlemeye yönelik ücretsiz bir çevrim içi merkez kurdu. 10 Kasım 2026'da Manila'da tanıtılan Scam Ready ASEAN Resource Hub; dersleri, etkileşimli bir oyunu ve 11 ASEAN üyesi ülkenin tamamındaki ihbar hatları ile yardım merkezlerinin listesini bir araya getiriyor.
İçindekiler
- Büyüyen bir tehdide karşı bölgesel eğitim
- Merkezde neler öğrenilebilir?
- Eğitim ekranın ötesine uzanıyor
- Program Manila'ya nasıl ulaştı?
- Kendine güvenmek neden her zaman korunmayı sağlamıyor?
- Kayıplara yol açan yöntemler
- Koruma, dolandırıcılığın bütün aşamalarını kapsamalı
- İhbar kanalları ve bölgesel eşgüdüm
- Maliyet, günlük dijital yaşamı da etkiliyor
- Öne Çıkanlar
Platform, Google.org'un 5 milyon dolarlık desteğiyle 2025-2027 arasında yürütülen bir programın parçası. Program üç milyon kişiye ulaşmayı hedeflerken bir topluluk eğitmenleri ağı da en az 550 bin kişiye daha kapsamlı eğitim veriyor.
Merkezin tanıtımı, 10 ve 11 Kasım'da düzenlenen ilk Scam Ready ASEAN Kamu-Özel Sektör Ortaklığı Diyaloğu sırasında yapıldı. Hükümetler, teknoloji şirketleri, bankalar ve telekomünikasyon sağlayıcıları, farklı sorumluluk alanlarını aşan bir sorunu ele aldı: Bir dolandırıcılık mesajla başlayabilir, başka bir platformda sohbete dönüşebilir ve bir finansal hizmet üzerinden yapılan ödemeyle sonuçlanabilir.
Filipinler, sorunun aciliyetini ortaya koyuyor. Global Anti-Scam Alliance'ın Mastercard ve Gogolook iş birliğiyle hazırladığı 2026 Filipinler Dolandırıcılık Raporu, yıllık kayıpları 121,8 milyar Filipin pesosu olarak tahmin etti. Rapora göre Filipinli yetişkinlerin yüzde 84'ü önceki yıl bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaştı. Bu oran, 2025'e kıyasla 7 puan artışla yüzde 77'den yükseldi.
Merkez, bu tür durumlarla karşılaşmadan önce ve sonrasında yardıma erişimi kolaylaştırmayı amaçlıyor. Aldatmacayı tanımaya yönelik derslerin yanı sıra dolandırıcılığa nasıl karşılık verileceği ve mağdurlara nasıl destek olunacağı konusunda kurslar sunuyor; içerikler farklı yaş gruplarına ve ülke koşullarına göre uyarlanıyor.
Merkezde neler öğrenilebilir?
Müfredat, Internet Society ve Global Cyber Alliance uzmanlarının yanı sıra yerel uygulama ortaklarıyla geliştirildi. Kurslar gençlere, çalışan yetişkinlere ve ileri yaştaki kişilere yönelik. Kaynaklar ASEAN dillerine çevriliyor ve her ülkede karşılaşılan dolandırıcılık türlerine göre uyarlanıyor.
Öğrenme modülleri ücretsiz olsa da erişim için hesap açmak gerekiyor. Merkez ayrıca programın 20 yerel uygulama ortağına sınıflarda, iş yerlerinde ve topluluklarda yürütülen dersler için ortak bir kaynak sunuyor.
Google'ın Be Scam Ready oyunu, kullanıcıların canlandırılmış durumlarda şüpheli davranışları fark etme pratiği yapmasını sağlıyor. Tagalog dahil Güneydoğu Asya'da konuşulan altı dili destekleyen oyuna, #JanganKenaScam kampanyasıyla yapılan iş birliği kapsamında Bahasa Malaysia da eklendi.
ASEAN Vakfının 13 Mart 2026 tarihli ittifaka üyelik duyurusu, oyunun bağışıklama kuramından yararlandığını açıklıyor. Basitçe ifade etmek gerekirse bu, insanların gerçek bir girişimle karşılaşmadan önce manipülatif taktikleri tanımayı deneyimleyebilmeleri için onlara bu taktiklerle güvenli bir ortamda karşılaşma fırsatı sunmak anlamına geliyor.
Oyunda farklı yaşlardan ve yaşam evrelerinden karakterler yer alıyor. Bu yöntem, katılımcıların yalnızca uyarı işaretlerini ezberlemek yerine gerçekçi durumlarda karar vermelerine olanak tanıyor. Kaynak merkezi, eğitim sona erdikten sonra derslere yeniden dönmeyi de mümkün kılıyor.
Eğitim ekranın ötesine uzanıyor
Scam Ready ASEAN, 2 bin kişilik ilk hedefini 332 kişi, yani yüzde 16,6 aşarak 2 bin 332 baş eğitmen yetiştirdi. Bu eğitmenlerin gençler, ebeveynler, bakım verenler ve ileri yaştaki yetişkinler dahil başkalarına uygulamalı beceriler aktarması hedefleniyor.
ASEAN Vakfının program çerçevesinde, bu modelle 550 bin kişiye kapsamlı eğitim verilmesi hedefleniyor. Etkileşimli öğrenme ve farkındalık çalışmalarıyla üç milyon kişiye ulaşma hedefi ise girişimin hem geniş kitlelere görünür olmasını hem de topluluklarda daha uzun soluklu eğitimler verilmesini öngörüyor.
Dijital farkındalık çalışmaları çevrim içi ortamda 8 milyondan fazla gösterim elde etti. Gösterim, içeriğin bir ekranda görüntülenmesini ifade ediyor; dolayısıyla aynı kişi birden fazla gösterime katkıda bulunabilir. Eğitim hedefi ise program kapsamında eğitim alan kişileri ölçen farklı bir gösterge.
ASEAN Vakfı İcra Direktörü Dr. Piti Srisangnam, merkezin Manila diyaloğunun ardından da öğrenme ve iş birliğinin devam etmesini sağlayacağını söyledi. Merkezin pratik işlevi, eğitmenler ve katılımcılar topluluklarına döndüğünde müfredatı, uygulamaları ve ihbar bilgilerini erişilebilir tutmak.
Program Manila'ya nasıl ulaştı?
Kasım ayındaki tanıtımın öncesinde finansman taahhütleri, bölgesel toplantılar ve Malezya'daki programın ilk lansmanı gerçekleşti. Bu süreç, girişimin bir duyurudan ortaklar, eğitmenler ve ortak öğrenme kaynaklarından oluşan bir ağa nasıl dönüştüğünü gösteriyor.
- 2025: Global Anti-Scam Summit Asia'da Singapur Kıdemli Devlet Bakanı Tan Kiat How, Google.org'un 5 milyon dolarlık taahhüdünü duyurdu. Google Küresel İlişkiler Başkan Yardımcısı Wilson White, Scam Ready ASEAN'ı zirvede tanıttı.
- Ocak 2026: ASEAN Vakfı, Global Anti-Scam Alliance'ın Cakarta'daki Endonezya bölümü toplantısına katıldı ve Filipinler bölümüyle çevrim içi görüşmeler yaptı.
- 13 Mart 2026: Vakıf, Global Anti-Scam Alliance'a resmen katıldığını duyurdu.
- Nisan 2026: Program Malezya'da başladı.
- 10 ve 11 Kasım 2026: Manila diyaloğunda bölgesel ortaklar bir araya geldi; kaynak merkezi ilk gün tanıtıldı.
- 2027: Programın açıklanan uygulama dönemi sona eriyor.
Girişim kapsamında bölgesel ve ulusal düzeyde dokuz politika toplantısı planlanıyor. Bu görüşmelerden çıkacak önerilerin ASEAN Sekretaryasına, ASEAN Dolandırıcılıkla Mücadele Çalışma Grubuna ve ilgili diğer kurumlara sunulması; toplulukların deneyimlerinin bölgesel kararlara yansıtılması amaçlanıyor.
Kendine güvenmek neden her zaman korunmayı sağlamıyor?
Filipinler'deki bulgular, bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaşanların ne sıklıkla iletişim kurmaya devam ettiğini gösteriyor. Katılımcıların yüzde 58'i dolandırıcılığı tespit edebileceğinden emin olduğunu belirtse de girişimle karşılaşanların yüzde 60'ı dolandırıcıyla iletişim kurdu. Olayı yetkililere bildirenlerin oranı ise yalnızca yüzde 4 oldu.
Mastercard Center for Inclusive Growth desteğiyle Tech for Good Institute tarafından yapılan ayrı bir araştırmada Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur, Tayland ve Vietnam'dan 6 bin kişiyle anket gerçekleştirildi. Araştırmada Filipinlilerin dolandırıcılık senaryolarının yüzde 80'ini doğru tanıdığı, bölge genelinde bu oranın yüzde 71 olduğu belirlendi. Buna karşın Filipinli katılımcıların yalnızca yüzde 39'u dolandırıcılığı fark edebileceğinden emin olduğunu söyledi. Yüzde 39 ve yüzde 58'lik güven oranları, farklı sorular ve katılımcılar içeren ayrı anketlerden geliyor.
Enstitünün bulguları, tehlikeyi fark etmekle güvenli bir karşılık vermeyi seçmek arasındaki açığı da ortaya koydu. Sahte bir hükümet veya polis mesajıyla karşılaştığında resmi bir internet sitesinden ya da ihbar hattından doğrulama yapmak gibi en güvenli adımı seçen Filipinli katılımcıların oranı yalnızca yüzde 29 oldu.
Altı ülke genelinde katılımcıların yüzde 42'si dolandırıcılığı tespit edebileceğinden emin olduğunu, yüzde 53'ü ise nereye ihbarda bulunacağını bildiğini söyledi. Yüzde 43'lük kesim, dolandırıcılık riskleriyle tek başına baş etmek zorunda kaldığını hissetti. Bu bulgular, yeni merkezde farkındalık derslerinin yanı sıra karşılık verme rehberine ve ihbar rehberine neden yer verildiğini açıklıyor.
Genç yetişkinler de önemli kayıplar yaşadı. 18-34 yaş grubundaki katılımcıların yüzde 46'sı bir dolandırıcılık nedeniyle para, kişisel bilgi veya hesap erişimini kaybettiğini bildirdi. 50 yaş üzerindekilerde bu oran yüzde 21'di. Genç gruptaki oran iki kattan fazlaydı; bu da çalışan yetişkinleri ve gençleri eğitim çalışmalarının önemli hedef grupları haline getiriyor.
Kayıplara yol açan yöntemler
ASEAN Vakfı, yapay zekâyla üretilen aldatıcı içerikleri, anlık ödemeleri ve sınır ötesinde faaliyet gösteren suç ağlarını bölgedeki başlıca riskler arasında sayıyor. Vakfın program sayfasında, karşılaştırma dönemi belirtilmeden Malezya ve Endonezya'da belge sahteciliğinde yüzde 40 artış olduğu aktarılıyor; Singapur, Tayland ve Vietnam'daki QR kodlu ödeme dolandırıcılıkları ile kimlik avına da dikkat çekiliyor.
Kimlik avı, bir kişiyi bilgi vermeye ya da güvenli olmayan bir eylemde bulunmaya ikna etmek için yanıltıcı mesajlar veya internet siteleri kullanıyor. Yapay zekâ, akıcı metinler üretmek ya da tanıdık bir sesi taklit etmek de dahil olmak üzere bu mesajları daha inandırıcı hale getirebiliyor. Kişi para göndermeye ikna edildikten sonra hızlı ödeme sistemleri paranın hızla aktarılmasını sağlayabiliyor.
Coins.ph, dijital finans hizmetlerini kullanan kişileri hedef alan dört yaygın dolandırıcılık türü belirledi: kimlik avı ve başkasının kimliğine bürünme, sahte müşteri desteği, dolandırıcılık amaçlı yatırım teklifleri ve sözde kazançların ödenmesinden önce depozito talep eden görev veya iş dolandırıcılıkları.
Coins.ph Küresel Pazarlama Direktörü Amira Alawi, dolandırıcıların hesap sahiplerini erişim izni vermeye nasıl ikna ettiğini şöyle anlattı:
Çoğu dolandırıcılıkta hesaba zorla girilmez. Hesap sahibini kapıyı açmaya ikna ederler.
Filipinler'deki dolandırıcılık araştırması, çalınan parayı aktarmak için elektronik cüzdan kullanıldığına dair bildirimlerin bir yıl içinde yüzde 34'ten yüzde 73'e çıktığını ortaya koydu. 39 puanlık bu artış, ikna edici bir sohbetle ödeme arasındaki adımı finansal hizmetler açısından temel bir kaygı haline getiriyor.
TransUnion'ın Ağustos-Aralık 2025 dönemini kapsayan araştırmasında Filipinli katılımcıların yüzde 45'i kimlik avı girişimleriyle karşılaştığını, yüzde 38'i ise dolandırıcılık amaçlı kısa mesajlar aldığını bildirdi. Ayrıca 2025'te Filipinler'deki oturum açma girişimlerinin yüzde 6,1'i şüpheli dolandırıcılık faaliyeti olarak işaretlendi.
Koruma, dolandırıcılığın bütün aşamalarını kapsamalı
Manila diyaloğuna katılan şirketler, sorumluluklarının tüketicilere dikkatli olmayı öğretmenin ötesine geçtiğini belirtti. Telekomünikasyon sağlayıcıları zararlı mesajları engelleyebilir, mesajlaşma hizmetleri kendi platformlarındaki manipülasyonla mücadele edebilir, finans kuruluşları ise şüpheli ödemeler gerçekleştiğinde karşılık verebilir.
OCBC'nin dolandırıcılıkla mücadele birimi başkanı ve Association of Banks in Singapore temsilcisi Beaver Chua, dolandırıcıların hedefleriyle ilişkilerini nerede geliştirdiğini şöyle anlattı:
İlk temas telekomünikasyon şirketinden, sosyal medyadan veya Google'dan gelebilir. Ancak güven ilişkisi mesajlaşma platformunda kuruluyor.
Bu bağlamda güven ilişkisi kurma, bir kişinin talimatlara uymaya razı olmasını sağlayana kadar zaman içinde güven oluşturmak veya baskı uygulamak anlamına geliyor. Kişiye önce kısa bir mesaj gelebilir; ardından kendisini işe alım uzmanı, yatırım danışmanı ya da güvenilir bir yetkili olarak tanıtan biriyle günlerce konuşabilir.
Globe Telecom'un yapay zekâ ve gizlilik yönetimi başkanı Derick Adil, güvenliğin tasarıma baştan dahil edilmesini savundu. Önerisi, korumayı hizmetlere müşterilere sunulmadan önce yerleştirmek; buna insanların ek bir uygulama kurmasını veya her dolandırıcılık yöntemini bilmesini gerektirmeden zararlı mesajları engellemek de dahil.
Google'ın hükümet ilişkileri ve kamu politikası kıdemli direktörü David Weller, bankalar, teknoloji şirketleri, hükümetler, tüketici markaları ve telekomünikasyon işletmecileri arasındaki iş birliğinin farklı hizmetlerdeki kalıpların belirlenmesine yardımcı olabileceğini söyledi. Her kuruluş faaliyetin farklı bir bölümünü gördüğü için bilgi paylaşımı, önlemenin uygulanabilir bir parçası.
İhbar kanalları ve bölgesel eşgüdüm
Merkezin ihbar hatları ve yardım merkezleri rehberi somut bir soruna yanıt veriyor: Şüpheli bir mesaj alan ya da parası çoktan aktarılmış olan kişilerin kiminle iletişime geçeceğini bilmesi gerekiyor. Filipinler'deki bulgularda ihbar oranının düşük çıkması, bu açığın ne kadar büyük olduğunu gösteriyor.
Filipinler, 1326 numaralı dolandırıcılıkla mücadele ihbar hattını güçlendiriyor. Manila diyaloğunda Siber Suçları Soruşturma ve Koordinasyon Merkezinin İcra Direktörü Yardımcısı Alvin Navarro, önerilen Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezinin cumhurbaşkanının imzasını beklediğini söyledi. Kurumun dolandırıcılık ihbarlarını koordine etmesi planlanıyor; onay için tarih verilmedi.
Singapur'un ScamShield hizmeti ve Malezya Ulusal Dolandırıcılığa Müdahale Merkezi, bölgedeki diğer müdahale modellerini oluşturuyor. ScamShield yardım aramak ve dolandırıcılık ihbarında bulunmak için merkezi bir adres sunarken Malezya'daki merkez, polis, merkez bankası ve düzenleyici kurumları eşgüdümlü bir müdahale için bir araya getiriyor.
ASEAN, 2025'te düzenlenen beşinci ASEAN Dijital Bakanlar Toplantısı'nda Dolandırıcılıkla Mücadele Çalışma Grubunu kurdu. Vakfın program açıklamasına göre grup, ASEANAPOL üyesi ülkelerde ulusal dolandırıcılıkla mücadele merkezleri kurulması ve bu merkezler arasında daha yakın iş birliği sağlanması için çalışıyor.
Vakıf, Global Anti-Scam Alliance üyeliğiyle hükümetler, kolluk kuvvetleri, finans kuruluşları, teknoloji şirketleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla bağlantılarını güçlendiriyor. Mağdurun, iletişim hizmetinin, ödeme sağlayıcısının ve suç ağının farklı yargı bölgelerinde bulunduğu durumlarda bu ilişkiler önem taşıyor.
Maliyet, günlük dijital yaşamı da etkiliyor
Global Anti-Scam Alliance'ın 2026 Asya'da Dolandırıcılığın Durumu raporu, önceki yıl Asya genelindeki kayıpları 136,5 milyar dolar olarak tahmin etti ve yetişkinlerin onda yedisinden fazlasının dolandırıcılıkla karşılaştığını ortaya koydu. Güneydoğu Asya için verilen 23,6 milyar dolarlık tahmin 2024'ü ve daha küçük bir coğrafi alanı kapsıyor.
Malezya'da 2025'te dolandırıcılık nedeniyle 2,97 milyar Malezya ringgiti kaybedildi. Filipinler'deki 121,8 milyar pesoluk tahminle birlikte ulusal veriler, bölgesel programın ortak öğrenme araçlarını her ülkeye uyarlanmış bilgilerle neden bir araya getirdiğini gösteriyor.
Tech for Good Institute araştırmasında katılımcıların yaklaşık beşte biri dolandırıcılık endişesi nedeniyle internet bankacılığı veya elektronik cüzdan kullanımını azalttığını söyledi. Dolandırıcılık mağdurlarında bu oran dörtte bire yaklaştı. Filipinler'de yaklaşık her on kişiden üçü dijital ödemeler yerine nakdi daha sık kullandığını belirtti.
ASEAN Vakfı mütevelli heyeti başkanı Büyükelçi Sara Al-Bakri Debedesan, diyaloğun açılış konuşmasında kamu güveninin rolünü şöyle anlattı:
Daha güvenli bir dijital ASEAN yalnızca teknolojiyle ya da tek bir kurumun çabasıyla kurulamaz. Bu, oluşturduğumuz güvene, paylaştığımız bilgiye ve en önemlisi, güç verdiğimiz insanlara bağlıdır.
Merkez; önleme derslerini, uygulamaları ve yardım bilgilerini tek bir yerde topluyor. Programın 2027'ye kadar geçerli olan hedefleri üç milyon kişiye ulaşmak ve en az 550 bin kişiye kapsamlı eğitim vermek. Eğitmenler ve yerel ortaklar bu çalışmaları topluluklara taşıyacak.
Öne Çıkanlar
- Ücretsiz Scam Ready ASEAN Resource Hub, 10 Kasım 2026'da Manila'da açıldı.
- Google.org, 2025-2027 uygulama dönemi için programa 5 milyon dolar destek veriyor.
- Girişim, en az 550 bin kişiye kapsamlı eğitim vermek de dahil olmak üzere üç milyon kişiye ulaşmayı hedefliyor.
- Yetiştirilen 2 bin 332 baş eğitmen, 2 bin kişilik ilk hedefi aşıyor.
- Merkezde öğrenme modülleri, uygulama oyunu ve ASEAN'ın 11 üyesi ülkenin tamamına ait ihbar iletişim bilgileri bulunuyor.
- Filipinler'deki bulgular, yetişkinlerin yüzde 84'ünün dolandırıcılıkla karşılaştığını ve yıllık kayıpların 121,8 milyar Filipin pesosunu bulduğunu gösteriyor.
- Önerilen Filipinler Ulusal Dolandırıcılıkla Mücadele Merkezi, Manila diyaloğu sırasında cumhurbaşkanının onayını bekliyordu.






