İki çip ve beş kiralama sözleşmesi, kısıtlı işlem gücüne erişimi ortaya koyuyor
ABD'nin 2001'den bu yana ihracat kısıtlamalarına tabi tuttuğu Çinli bir kurum olan Northwestern Polytechnical University, 21 Ekim 2026'da internet sitesinde yayımlanan bir satın alma kaydına göre, iki Nvidia H200 yapay zekâ işlemcisini 874.700 yuana, yaklaşık 123.000 ABD dolarına satın aldı. Bu satın alma, Washington'ın H200'lerin Çin'e satışına yönelik bazı kısıtlamaları gevşetirken kara listedeki kurumlara ilişkin ayrı sınırlamaları yürürlükte tutmasının ardından gerçekleşti.
İçindekiler
- İki çip ve beş kiralama sözleşmesi, kısıtlı işlem gücüne erişimi ortaya koyuyor
- Ekim ayındaki satın alma kayıtları ne gösteriyor?
- Kiralama sözleşmeleri H200 işlem gücüne başka bir erişim yolu açtı
- H200 yapay zekâ geliştirme açısından neden önemli?
- Çin'e satışlar kolaylaştı, ancak üniversite kısıtlamalara tabi kalmaya devam etti
- Askerî kaygılar, Nvidia'nın Çin stratejisiyle karşı karşıya
- Ayrı bir soruşturma Nvidia yönetimini de mercek altına aldı
- Denetim, sevkiyatın ötesine uzanıyor
- Öne Çıkanlar
Üniversitenin Yönetim Bilimleri Fakültesi işlemcileri doğrudan Nvidia'dan değil, yerli tedarikçi Shaanxi Bosuan Network Technology'den satın aldı. Şian'da bulunan üniversitenin Çin Halk Kurtuluş Ordusu'yla yakın bağları var ve askerî uçaklar, füzeler ve uydularla bağlantılı araştırmalar yürütüyor.
Satın alma kayıtları, 2026 boyunca yapılan beş sözleşmeyle üniversiteye kiralık bilişim hizmetleri üzerinden güçlü Nvidia işlemcilerine erişim sağlandığını da gösteriyor. Satın alımlar ve kiralamalar birlikte, uygulamadaki temel bir sorunu ortaya koyuyor: ABD kuralları bir kuruma ihracatı kısıtlasa bile kurum, Çin içindeki bir tedarikçi aracılığıyla işlem gücü elde edebiliyor.
Önemli olan yalnızca iki işlemcinin kime ait olduğu değil. Washington'ın yenilenen lisans politikası, kara listedeki kurumların ve askerî kullanıcıların onaylı ihracat ürünlerine uzaktan erişmesini engellemeyi amaçlayan önlemler içeriyor. Üniversitenin sözleşmeleri, hem fiziksel ürün satışlarını hem de bilişim hizmetlerine erişimi tartışmanın merkezine taşıyor.
Ekim ayındaki satın alma kayıtları ne gösteriyor?
21 Ekim tarihli bildirimde iki H200 işlemci, toplam fiyat ve tedarikçi belirtiliyor. Northwestern Polytechnical University, savunma araştırmaları ve sanayiyle güçlü bağları bulunan ve yaygın olarak “Millî Savunmanın Yedi Oğulları” diye anılan Çinli kurumlar grubunda yer alıyor.
Satın alımı yapan birim Yönetim Bilimleri Fakültesi'ydi. Üniversitenin siber güvenlik fakültesinin yaptığı bilişim sözleşmeleri de diğer kayıtlarda yer alıyor; bu da erişimin birden fazla akademik birimi kapsadığını gösteriyor.
Satın alınan işlemcilerin yerli tedarikçiye hangi yoldan ulaştığı ve bunlarla ilgili lisans geçmişi bilinmiyor. Nvidia, üniversite ve ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu yorum taleplerine yanıt vermedi; Shaanxi Bosuan Network Technology için de iletişim bilgisi bulunamadı.
Kiralama sözleşmeleri H200 işlem gücüne başka bir erişim yolu açtı
Üniversitenin siber güvenlik fakültesi, Ocak 2026'da H200 işlemciler içeren sunuculara yedi ay süreyle erişim sağlayan iki sözleşme yaptı. Her sözleşmede sekiz çipe erişim öngörülüyordu. Sözleşmelerden biri 441.700 yuana, diğeri 441.000 yuana mal oldu; toplam bedelleri 882.700 yuana ulaştı.
Sözleşmeler, yapay zekâ modellerinin ince ayarını ve pekiştirmeli öğrenme yoluyla eğitimini kapsıyordu. İnce ayar, mevcut bir modelin belirli bir göreve veya bilgi kümesine uyarlanması anlamına geliyor. Pekiştirmeli öğrenmede ise sistem, seçilen bir hedefe uygun yanıtları veya eylemleri tercih etmesine yardımcı olan geri bildirim ya da ödüllerle eğitiliyor.
Erişimi kiralayan müşteri, bilişim görevlerini başka bir şirketin işlettiği sunuculara gönderebiliyor. Böylece işlemcileri satın almadan veya kendi tesislerine kurmadan kullanabiliyor. Bu nedenle sunucunun sahibinin yanı sıra onu kullanan kişi ya da kurumun kimliği de önem taşıyor.
H200 kiralamasını ayrıntılı biçimde tanımlayan iki sözleşmenin toplam bedeli, üniversitenin iki H200 işlemciyi satın alma maliyetinden 8.000 yuan daha fazlaydı. Sözleşmeler donanım satın alımından farklı hizmetleri kapsasa da bu karşılaştırma, üniversitenin geçici bilişim erişimine ne kadar kaynak ayırdığını gösteriyor.
Diğer kiralama kayıtlarında sekiz Nvidia A100 ve sekiz A800 çipi içeren sunucular yer aldı. Bu modellerin Çinli kurumlara ihracatı da ABD kısıtlamalarına tabi. Üniversite, beş bilişim sözleşmesi kapsamında Nvidia donanımının çeşitli nesillerine erişim istedi; satın alma kayıtlarında belirlenen en gelişmiş model H200 oldu.
H200 yapay zekâ geliştirme açısından neden önemli?
Nvidia'nın H200 modeli, gelişmiş yapay zekâ sistemlerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken çok sayıdaki eşzamanlı hesaplamayı gerçekleştirmek üzere tasarlandı. Grafik işlem birimi (GPU) adı verilen bir kategoriye giriyor. Bu işlemciler, yoğun işlem gerektiren işleri çok sayıda küçük hesaplamaya bölerek aynı anda yürütebiliyor.
Eğitim, bir yapay zekâ modelinin verilerden örüntüler öğrendiği süreçtir. Çoğu zaman çıkarım olarak adlandırılan eğitimli bir modeli çalıştırma ise sistemin bir soruyu yanıtlaması, görüntüyü analiz etmesi veya başka bir sonuç üretmesi sırasında gerçekleşir. Özellikle modeller büyükse veya aynı anda çok sayıda kişi tarafından kullanılıyorsa her iki süreç de yüksek işlem gücü gerektirebilir.
H200'ün geniş bellek kapasitesi ve bant genişliği, yoğun işlem gerektiren iş yükleri için gereken bilgileri depolayıp aktarmasına olanak tanıyor. Nvidia'nın Blackwell'den sonraki en gelişmiş ikinci yapay zekâ işlemcisi olarak tanımlanan model, Çin pazarı için tasarlanmış daha düşük güçlü H20 çipinin altı katına kadar işlem kapasitesi sunabiliyor. Gerçek performans artışı, göreve ve kullanılan bilgisayar sistemine bağlı.
Alibaba Group ve ByteDance dahil Çinli şirketler, artan işlem gücünün gelişmiş modeller geliştirmelerine ve kullanıma sunmalarına yardımcı olabileceği için H200 işlemcilere ilgi gösterdi. Nvidia'nın çekiciliğinin bir diğer nedeni de geliştiricilerin yapay zekâ uygulamaları oluşturup çalıştırırken kullandığı yazılım ekosistemi.
Huawei dahil Çinli üreticiler bu donanım, üretim ölçeği ve yazılım birleşimine rakip olmak için çalışıyor. Bugün ekipman seçen müşteriler için Nvidia işlemcilere erişim, hangi modelleri çalıştırabileceklerini ve yoğun işlem gerektiren işleri ne kadar hızlı tamamlayabileceklerini etkileyebilir.
Çin'e satışlar kolaylaştı, ancak üniversite kısıtlamalara tabi kalmaya devam etti
ABD Ticaret Bakanlığı, füze yayma faaliyetlerine ve askerî araştırmalara karıştığı iddiaları üzerine 2001'de Northwestern Polytechnical University'yi Kuruluşlar Listesi'ne aldı. Bu liste, adı belirtilen kurumlarla yapılan işlemlere lisans şartı getiriyor. Washington, 2019'da üniversiteye kontrollü ABD teknolojisi ihracatı için yapılan başvuruların çoğunun reddedileceği yönünde karine getirerek kısıtlamaları sıkılaştırdı.
Reddedilme karinesi, yetkililerin bir başvuruyu kural olarak reddedilmesi gereken bir başvuru olarak değerlendirmeye başlaması anlamına geliyor. Başkan Donald Trump yönetimi H200'lerin Çin'e satışına ilişkin genel yaklaşımını değiştirdiğinde de bu kısıtlama yürürlükteydi.
Trump, 8 Aralık 2025'te onaylı Çinli müşterilerin belirli koşullar altında H200 işlemciler satın alabileceğini duyurdu. Ticaret Bakanlığı, Ocak 2026'da lisans politikasını değiştirerek H200 ve benzer AMD işlemcilerine ilişkin başvuruların duruma göre değerlendirilmesine imkân tanıdı.
Yenilenen politika; ABD'de bağımsız test yapılmasını, izinsiz kullanıma karşı koruma önlemlerini ve ihracatın Amerikalı müşterilere sunulan arzı azaltmayacağına dair güvenceleri içeriyordu. Ayrıca kara listedeki kurumların ve askerî kullanıcıların uzaktan erişimine karşı önlemler alınmasını şart koşuyordu. Blackwell işlemcileri aynı onayı almadı.
Bu gelişmeler, üniversitenin satın alımlarının değişen politika içindeki yerini gösteriyor:
- 2001: Ticaret Bakanlığı, Northwestern Polytechnical University'yi Kuruluşlar Listesi'ne ekledi.
- 2019: Washington, üniversiteye kontrollü teknoloji ihracatına yönelik başvuruların çoğunun reddedileceği yönünde karine getirdi.
- 8 Aralık 2025: Trump, onaylı Çinli müşterilere koşullu H200 satışlarını duyurdu.
- Ocak 2026: Lisans kuralları değişti ve üniversite H200 sunucularına erişim için iki sözleşme yaptı.
- 21 Ekim 2026: Üniversitenin satın alma bildiriminde iki H200 işlemcinin alımı kayda geçti.
H200'lerin bazı Çinli müşterilere ihracatının değerlendirilmesine izin verilmesi, üniversiteye uygulanan özel kısıtlamaları kaldırmadı. Dolayısıyla lisans incelemesinde hem satılan işlemci hem de onu nihayetinde kullanacak kurum dikkate alınıyor.
Askerî kaygılar, Nvidia'nın Çin stratejisiyle karşı karşıya
Gelişmiş çip satışlarından kaygı duyan ABD'li yasa yapıcılar, daha yüksek işlem gücünün Çin'in silah tasarımı, istihbarat analizi ve askerî modernizasyon alanlarındaki kapasitesini artırabileceğini savunuyor. Yapay zekâ, büyük miktarda bilgiyi işleyebiliyor ve karmaşık hesaplamalar gerektiren araştırmalara yardımcı olabiliyor. Böylece aynı donanım hem sivil hem de askerî amaçlarla kullanılabiliyor.
Northwestern Polytechnical University'nin araştırma bağlantıları, üniversitenin erişimini özellikle hassas kılıyor. Uçaklar, füzeler ve uydular üzerine yürüttüğü çalışmalar, Washington'ın yirmi yılı aşkın süredir kuruma teknoloji ihracatını kısıtlamasının temel nedenleri arasında. Satın alma kayıtlarında akademik birimler ve yapay zekâ eğitimi görevleri belirtilirken ihracat kuralları, kısıtlamalara tabi bir kurum olarak üniversiteye uygulanıyor.
Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang, Çin'e satışların sürmesinin ABD'nin teknolojik liderliğini korumasına yardımcı olacağını savundu. Huang'a göre ABD çipleri ve yazılımlarını kullanan Çinli müşteriler Amerikan teknoloji ekosistemine bağlı kalırken, erişimlerinin daha sıkı biçimde kısıtlanması onları yerli rakiplere yöneltebilir.
Pekin'in de dışa bağımlılıkla ilgili kaygıları var. Çinli yetkililer şirketleri yerli alternatifleri kullanmaya teşvik etti. Yetkililerin Ocak ayında şirketlere H200 işlemcileri yalnızca gerekli olduğunda satın almalarını söylediği bildirildi. ABD'nin ihracat politikasındaki değişiklikler Çinli alıcılar için pratik bir risk doğuruyor: Bir politika kapsamında erişilebilen ekipman, başka bir politika altında temin edilmesi veya kullanımının genişletilmesi daha zor hâle gelebilir.
Üniversitenin harcamaları, birbiriyle rekabet eden bu politikaların arkasındaki talebin sürdüğünü gösteriyor. Üniversite hem H200 donanımına sahip olmak hem de Çinli şirketlerin işlettiği sunuculara geçici olarak erişmek için harcama yaptı.
Ayrı bir soruşturma Nvidia yönetimini de mercek altına aldı
Nvidia, Jensen Huang'ın Singapur merkezli veri merkezi şirketi Megaspeed'in eski yöneticisi Alice Huang'ın da karıştığı bir Çin casusluk operasyonunun hedefi olduğu iddiaları nedeniyle de mercek altında. Jensen Huang, Alice Huang'la kişisel bir ilişkisi olduğunu kabul etti. Nvidia yönetim kurulunun şirket sırlarının veya hassas teknolojilerin açığa çıkıp çıkmadığını belirlemek üzere bağımsız bir soruşturma başlattığı bildirildi.
Nvidia, bu bilgilerin herhangi birinin ele geçirildiğine inanmak için bir neden olmadığını açıkladı. Alice Huang soruşturmayla iş birliği yapacağını taahhüt ederken Çin, casusluk iddialarını asılsız olarak nitelendirdi.
Diğer iddialar, Alice Huang ve bağlantılarının bir şirketler ağı üzerinden Çinli şirketlere en az 7,5 milyar ABD doları değerinde Nvidia çipi sevkiyatının düzenlenmesine yardımcı olduğu yönünde. Bu iddialar soruşturma altında. Üniversitenin satın alma kayıtlarında, Ekim ayındaki alımda satıcı olarak Shaanxi Bosuan Network Technology gösteriliyor.
Denetim, sevkiyatın ötesine uzanıyor
Üniversitenin satın alma faaliyetleri, ihracat kontrollerinin işlemciler iç pazara girdikten sonra neler olduğuna neden dikkat etmesi gerektiğini gösteriyor. Bir çip alıcıya ulaşmadan önce bir tedarikçiden geçebilir; sunucu operatörü ise ekipmana hiçbir zaman sahip olmayan müşterilere bilişim erişimi sağlayabilir.
Ocak ayında getirilen lisans koşulları, kısıtlı kurumların uzaktan kullanımına karşı önlemler şartı getirerek bu ikinci erişim yolunu ele alıyor. Onaylı işlemcileri kullanan şirketler için ilk alıcının kimliğini kontrol etmek görevin yalnızca bir parçası. Kurallar, makineleri kimin ve hangi amaçla kullanabileceğine de dikkat edilmesini gerektiriyor.
Northwestern Polytechnical University'nin kayıtları bu iki erişim yolunu bir arada gösteriyor: Çinli bir tedarikçi üzerinden yapılan satın alma ve bilişim hizmetlerine yönelik birden fazla sözleşme. Washington'ın bazı H200 ihracatlarına izin verme kararı, onaylı müşteriler için koşullu bir yol açarken üniversiteye uzun süredir uygulanan kısıtlamalar yürürlükte kaldı.
Öne Çıkanlar
- 21 Ekim 2026 tarihli satın alma bildiriminde Northwestern Polytechnical University'nin iki Nvidia H200 işlemciyi 874.700 yuana aldığı kaydedildi.
- Satıcı doğrudan Nvidia değil, Shaanxi Bosuan Network Technology'ydi.
- Beş bilişim kiralama sözleşmesi de 2026 boyunca güçlü Nvidia donanımına erişim sağladı.
- Ocak ayındaki iki sözleşmenin her biri, yedi ay boyunca sekiz H200 çipine erişimi kapsıyordu; toplam maliyet 882.700 yuandı.
- Üniversite 2001'den bu yana ABD'nin Kuruluşlar Listesi'nde yer alıyor; 2019'da lisans kısıtlamaları sıkılaştırıldı.
- Ocak 2026'da bazı H200 ihracatlarının başvuru bazında değerlendirilmesine izin veren kurallar, kara listedeki kurumlara ve askerî kullanıcılara yönelik kısıtlamaları ve uzaktan erişim önlemlerini yürürlükte tuttu.






