TSMC, sert yükselişlerin üçüncü gününe güç kattı
Tayvan’ın gösterge endeksi TAIEX, 11 Kasım 2026 Çarşamba günü 1.545,23 puan, yani yüzde 3,62 artarak 44.257,15’e yükseldi. Ekim ayında rekor gelir açıklanması ve temettünün artırılmasıyla Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. hisseleri yüzde 4,81 değer kazandı. Endeks, seansın en yüksek seviyesinde kapanarak puan bazında en büyük altıncı günlük yükselişini kaydetti.
İçindekiler
- TSMC, sert yükselişlerin üçüncü gününe güç kattı
- Rekor gelir ve daha yüksek temettü TSMC’yi yükseltti
- Düşüşün ne kadarı telafi edildi?
- Alımlar en büyük çip üreticisinin ötesine yayıldı
- Devre kartları ve cam elyaf yoğun talep gördü
- Robotik ve yazılım hisseleri de yükselişe katıldı
- Yabancı satışlar yavaşlarken yerli kurumlar alım yaptı
- Devlet desteği yaklaşan satış baskısıyla karşı karşıya
- Şirket sonuçları ve borsadan çıkarılma gündemde
- Öne Çıkanlar
Bu, piyasanın haftalık puan bazında en büyük düşüşünü yaşadığı haftanın ardından, 1.000 puanı aşan yükselişle kapanılan üst üste üçüncü seans oldu. Cuma günkü kapanıştan bu yana TAIEX, Ulusal Finansal İstikrar Fonu’nun piyasaya onuncu kez müdahale edeceğini açıklaması ve açığa satış kısıtlamalarının etkisiyle 4.555,51 puan toparlandı.
TSMC, çarşamba günkü endeks yükselişine yaklaşık 880 puan, yani yüzde 57 katkı yaptı. Alımlar devre kartı, elektronik malzeme, finans ve daha küçük teknoloji şirketlerine de yayıldı. Buna karşın yabancı kurumsal yatırımcılar net satıcı olmayı sürdürürken işlem hacmi bir önceki seansa göre düştü.
Tayvan Borsası, borsaya kote şirketlerin toplam piyasa değerini 144,97 trilyon Tayvan doları olarak açıkladı. Yatırımcılar açısından günün temel gelişmesi, şirket gelirlerindeki artışla birlikte fiyatların hızla toparlanmasıydı. Ancak alımların büyük kısmını yerli kurumlar yaparken yabancı yatırımcılar portföylerindeki hisseleri azaltmayı sürdürdü.
Rekor gelir ve daha yüksek temettü TSMC’yi yükseltti
TSMC, ekim ayı konsolide gelirinin aylık rekor kırarak 586,89 milyar Tayvan dolarına ulaştığını açıklamasının ardından 110 Tayvan doları artışla 2.395 Tayvan dolarından kapandı. Gelir, eylüle göre yüzde 14,7, bir önceki yılın ekim ayına göre yüzde 59,7 yükseldi.
Yarı iletken üreticisinin yılın ilk 10 ayındaki geliri 4,485617 trilyon Tayvan dolarına ulaştı; bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 43,3 artış anlamına geliyor. Şirketin üçüncü çeyrekte hisse başına kazancı 29,43 Tayvan doları olurken yönetim kurulu, ikinci çeyrekteki 7 Tayvan dolarına kıyasla hisse başına 9 Tayvan doları tutarında rekor üç aylık nakit temettüyü onayladı. Bu, yaklaşık yüzde 28,6’lık bir artış.
Nakit temettü, hissedarlara sahip oldukları her hisse başına yapılan ödemedir. TSMC’nin temettü artışı, 1.000 hisseye sahip bir yatırımcının ilgili üç aylık dağıtımda geçerli vergiler öncesinde 7.000 yerine 9.000 Tayvan doları alacağı anlamına geliyor.
Mega International Investment Services analisti Alex Huang, alımları hem satış duyurusuna hem de hissedarlara yapılacak ödemenin artırılmasına bağladı. Huang, ekim ayında gelirde görülen büyümeyi yapay zekâ uygulamalarına yönelik talebe dayandırdı.
Ekim ayı satışları, yapay zekâ uygulamalarına yönelik küresel talebin güçlü olduğunu gösterdi," dedi Huang. "Nakit temettünün artırılması, yatırımcıları piyasa açılır açılmaz hisse almaya teşvik etti.
TSMC, piyasanın toplam değerinin yüzde 40’ından fazlasını oluşturuyor ve bu nedenle hisse fiyatı TAIEX üzerinde olağanüstü ölçüde etkili. Endekste şirketlerin ağırlığı piyasa değerlerine göre belirlendiği için çok büyük bir şirketteki hareket, küçük bir şirkette aynı oranda görülen harekete kıyasla endeksi daha fazla etkiliyor.
Düşüşün ne kadarı telafi edildi?
TAIEX çarşamba günü 42.708,05 ile 44.257,15 arasında işlem gördü. Kapanışla birlikte yeniden hem 43.000’in hem de 44.000’in üzerine çıkan endeks, hükümetin 6 Kasım’da destek yetkisi vermesinin ardından toparlanmasını sürdürdü.
Gelişmeler, piyasa koşullarının ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor:
- 6 Kasım: TAIEX, günü yüzde 4,51 düşüşle 39.701,64 puandan kapattı. İstikrar fonu, işlemler bittikten sonra piyasaya onuncu kez müdahale etme yetkisi aldı.
- 9 Kasım: Daha sıkı açığa satış gerekliliklerini de içeren Finansal Denetim Komisyonu’nun yeni tedbirleri yürürlüğe girdi.
- 10 Kasım: TSMC, ekim ayında rekor gelir elde ettiğini ve yönetim kurulunun üç aylık temettüyü artırmayı onayladığını duyurdu.
- 11 Kasım: TAIEX, üç seansta toplam 4.555,51 puan yükselerek 44.257,15’ten kapandı.
Toparlanma, endeksin yıllık zirvesi olan 49.968’den yaklaşık yüzde 20,55 gerilemesinin ardından yayımlanan 6 Kasım tarihli müdahale yetkilendirmesini izledi. Önceki hafta endeks 5.510 puan, yani yüzde 12,19 kaybetmişti.
Haftalık puan kaybına kıyasla sonraki 4.555,51 puanlık toparlanma, düşüşün yaklaşık yüzde 82,7’sini telafi etti. Endeks, yıllık zirvenin 5.710,85 puan, yani yaklaşık yüzde 11,4 altında kaldı. Bu rakamlar, sert bir toparlanmaya rağmen zirveye yakın seviyelerden alım yapan yatırımcıların neden önemli kayıplar yaşamayı sürdürebileceğini açıklıyor.
Alımlar en büyük çip üreticisinin ötesine yayıldı
MediaTek yüzde 4,18 artışla 3.990 Tayvan dolarına yükselerek TAIEX’e yaklaşık 75 puan katkı yaptı. AIchip Technologies yüzde 6,73 artışla 3.650 Tayvan dolarına, United Microelectronics ise yüzde 3,48 yükselişle 104 Tayvan dolarına çıktı.
Diğer büyük teknoloji şirketlerinde artışlar daha sınırlı kaldı. Hon Hai adıyla da bilinen Foxconn yüzde 0,21 artışla 242 Tayvan dolarına yükseldi. Delta Electronics, önceki iki seansta günlük üst fiyat limitine ulaşmasının ardından yüzde 1,57 artarak 1.295 Tayvan dolarına çıktı. ASE Technology Holding ise yüzde 1,98 yükselişle 617 Tayvan dolarından kapandı.
Asustek Computer yüzde 2,04 artışla 902 Tayvan dolarına, LITE-ON Technology ise yüzde 2,36 yükselişle 239 Tayvan dolarına ulaştı. Soğutma ekipmanı üreticisi Asia Vital Components yüzde 8,96 yükselirken Jentech Precision Industrial 225 Tayvan doları artışla 6.225 Tayvan dolarına çıktı.
Finans hisseleri de yükselişe destek verdi. Finans sektörü endeksi yüzde 2,46 artarken Fubon Financial yüzde 4,25 yükselişle 159,50 Tayvan dolarına, Cathay Financial yüzde 2,73 artışla 113 Tayvan dolarına, Yuanta Financial ise yüzde 3,04 yükselişle kapandı.
Ulaştırma ve malzeme şirketleri de yükselişe katıldı. EVA Airways, ekim ayı geliri aylık bazda en yüksek ikinci seviyeye ulaşınca yüzde 3,14 artışla 47,60 Tayvan dolarına çıktı. China Airlines yüzde 3,41 yükselişle 151,50 Tayvan dolarına ulaştı. Nan Ya Plastics yüzde 8,30 artışla 313 Tayvan dolarına çıkarak endekse yaklaşık 53 puan katkı yaptı. Formosa Chemicals & Fibre ise yüzde 2,80 yükselerek 73,50 Tayvan dolarından kapandı.
Devre kartları ve cam elyaf yoğun talep gördü
Taiwan Glass, Glotech Industrial ve Fulltech Fiber Glass, yatırımcıların elektronik sınıf cam elyaf kumaşla bağlantılı şirketlerden hisse almasıyla günlük üst fiyat limitinde kapandı. Malzemeye yönelik talebin artması üzerine şirketler ekim ayında güçlü satışlar bildirmişti.
Cam elyaf kumaş, baskılı devre kartlarının içindeki destekleyici yapının oluşturulmasına yardımcı oluyor. Bu kartlar elektronik bileşenleri taşırken aralarında elektrik bağlantısı da sağlıyor. Bu nedenle daha gelişmiş bilgi işlem ekipmanlarına yönelik talep, çip tasarımcıları ve üreticilerinin yanı sıra temel malzeme üreten şirketlere de ulaşabiliyor.
Dynamic Holding, Apex International, Wus Printed Circuit, Iteq, Tripod Technology ve Microcosm Technology de günlük üst fiyat limitine ulaştı. Tripod’un yılın ilk üç çeyreğindeki hisse başına kazancı 24,96 Tayvan dolarına ulaşarak önceki yılın tamamındaki sonucunu aştı. Unimicron Technology yüzde 4,35, Elite Material ise yüzde 3,09 yükseldi.
Pasif bileşen üreten şirketler de alıcı çekti. Bu şirketler elektrik akımını düzenleyen veya elektrik enerjisini depolayan direnç ve kondansatör gibi parçalar üretiyor. Holy Stone Enterprise ve Viking Tech günlük üst fiyat limitine ulaşırken Kaimei Electronic, Tai-Tech Advanced Electronics, Hua Jung Components, Leatec Fine Ceramics, Prosperity Dielectrics ve Ever Ohms Technology yaklaşık yüzde 4 ila 5 yükseldi.
APCB yüzde 10 artışla 35,75 Tayvan dolarına çıkarak beş yılın en yüksek seviyesini gördü. Günlük fiyat limiti, tek bir hissenin seans içinde ne kadar yükselip düşebileceğini sınırlar. Bu nedenle alıcılar hisse aramayı sürdürse bile tavana ulaşan bir hisse seansı bu seviyede tamamlayabilir.
Robotik ve yazılım hisseleri de yükselişe katıldı
Apple’ın insansı robotların görevleri otonom biçimde yerine getirmesine yardımcı olmak üzere tasarlanan HALO sistemini tanıtmasının ardından robotik hisseleri alım gördü. Taiwan Benefit, Usun Technology, Ying Han Technology ve Taiwan Takisawa Technology günlük üst fiyat limitinde kapandı.
Hiwin Technologies, Hiwin Mikrosystem, Aurotek, Asia Optical, Apex Dynamics ve Tuchman Robot da yükselişle kapandı. Alımlar, günün teknoloji rallisini yarı iletkenlerin ve veri merkezlerinde kullanılan ekipmanların ötesine taşıdı.
Bilgi hizmetleri şirketleri de güçlü yükselişler sergiledi. Ares International, NewSoft Technology, Azion, Dimension Computer Technology, Information Technology Total Services, Acer Synergy Tech, High Performance Information ve Changing Information Technology günlük üst fiyat limitine ulaştı.
Tezgâh üstü piyasada işlem gören hisseler de yükseldi. Bu piyasanın endeksi yüzde 3,35 artışla 344,11’e ulaşırken işlem hacmi 204,465 milyar Tayvan doları oldu. Tezgâh üstü piyasa ile ana borsanın toplam işlem hacmi yaklaşık 1,054 trilyon Tayvan dolarına ulaştı.
Yabancı satışlar yavaşlarken yerli kurumlar alım yaptı
Tayvan Borsası, ana pazarda yabancı kurumsal yatırımcıların net satışını 766,44 milyon Tayvan doları olarak kaydetti. Bu rakam, bir önceki seanstaki 34,117 milyar Tayvan dolarlık net satıştan çok daha düşüktü; yaklaşık yüzde 97,8’lik bir azalmaya karşılık geliyordu.
Yatırım fonları net 14,765 milyar Tayvan doları tutarında alım yaparak alım serisini 21 seansa çıkardı. Şirketlerin kendi paralarıyla işlem yapan aracı kurumlar net 6,257 milyar Tayvan doları alım yaptı. Yabancı yatırımcıların işlemleriyle birlikte üç büyük kurumsal yatırımcı grubu toplamda net 20,256 milyar Tayvan doları alım gerçekleştirdi.
Kurumsal işlem dökümünde yabancı yatırımcıların satış serisi 10 seans olarak sayılırken kümülatif net satışlar 830,5 milyar Tayvan dolarına ulaştı; başka bir piyasa hesabında seri dokuz seans olarak verildi. Her iki hesaplama da çarşamba günkü sınırlı net satışı, yabancı yatırımcıların piyasadan daha uzun süredir çıktığı bir dönemin parçası olarak gösterdi.
Yabancı yatırımcıların Tayvan endeksi vadeli işlemlerindeki net kısa pozisyonu da önceki seanstaki 103.473 kontrattan 104.271 kontrata yükseldi. Vadeli işlemlerdeki kısa pozisyon, endeks düştüğünde değer kazanabilir ve yatırımcının elinde tutmaya devam ettiği hisseler için koruma işlevi de görebilir.
Ana pazardaki işlem hacmi 849,17 milyar Tayvan doları, yaklaşık 25,78 milyar ABD doları oldu. Bu, önceki seanstaki 1,03 trilyon Tayvan dolarına kıyasla yaklaşık yüzde 17,6 düşüş anlamına geliyor. Yayımlanan bir diğer işlem hacmi rakamı 846,195 milyar Tayvan dolarıydı; normal seans sonrasında sabit fiyatla yapılan işlemleri de içeren toplam ise 850,572 milyar Tayvan dolarına ulaştı. Analistlerin öne çıkardığı temel kaygı, normal seans işlem hacmi düşerken fiyatların toparlanmasıydı.
Devlet desteği yaklaşan satış baskısıyla karşı karşıya
Ulusal Finansal İstikrar Fonu’nun yasal finansman kapasitesi 500 milyar Tayvan doları. Fonun 6 Kasım’da aldığı yetki, icra sekreterinin piyasa koşullarına göre kaynak kullanmasına imkân verdi. İlk alımın miktarı ve alım takvimi açıklanmadı.
Finansal Denetim Komisyonu ayrıca açığa satış teminat oranını yüzde 90’dan yüzde 130’a yükseltti, kredili açığa satış limitini düşürdü ve teminat kurallarını gevşetti. Açığa satış, ödünç alınan hisselerin daha düşük fiyattan geri alınması umuduyla satılmasıdır. Daha fazla teminat şartı, bu işlemlerin sürdürülmesini pahalılaştırır.
Cathay Securities Investment Advisory analisti Kuo Ching-wei, fonun önceki dokuz müdahalesinden yalnızca ikisinin piyasa dip noktasıyla aynı döneme denk geldiğini söyledi. Kuo’nun tarihsel hesabına göre endeks, beş işlem günü sonra ortalama yaklaşık yüzde 6, 20 gün sonra yüzde 4, 60 gün sonra ise yüzde 3,3 yükseldi.
Kuo, daha kalıcı bir toparlanma için yabancı yatırımcı satışlarının hafiflemesini, Tayvan dolarındaki değer kaybının durmasını ve kredili işlem bakiyelerinin gerilemesini izleyeceğini belirtti. Kredili işlem bakiyeleri, hisse almak için kullanılan borçlanmayı gösteriyor. Bu bakiyelerdeki düşüş, fiyatlar gerilediğinde yatırımcıları daha fazla teminat sunmaya veya satış yapmaya zorlayan baskıyı hafifletebilir.
Chi Far Securities Investment Consulting genel müdür yardımcısı Jung Yi-shen, ilk direnç bölgesini 45.000 ila 46.000 puan aralığında değerlendirdi. Direnç, daha yüksek fiyattan aldığı pozisyonlardan çıkmak isteyen yatırımcılar da dâhil olmak üzere satışların artabileceği seviyeyi ifade ediyor. Bu bölge, çarşamba günkü kapanıştan yaklaşık yüzde 1,7 ila 3,9 daha yüksekti.
Huang, TAIEX’in 20 işlem günlük hareketli ortalamasının 45.144 puanda olduğunu, TSMC’nin ise 2.450 Tayvan doları civarında dirençle karşılaşabileceğini söyledi. Hareketli ortalama, yakın dönem eğilimini göstermek için günlük fiyat değişimlerini yumuşatır. Endeksin bu seviyeye yaklaşmasıyla olası bir geri çekilme yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Şirket sonuçları ve borsadan çıkarılma gündemde
Allianz Taiwan Dam Fund ve Allianz Taiwan Technology Fund portföy yöneticisi Hsiao Hui-chung, son düzeltmeyi politika belirsizliği, değerleme ayarlamaları ve sermayenin yeniden dağıtımına bağladı. Yapay zekâ altyapısına yatırım talebinin sürdüğünü, temkinli havanın ise hisse fiyatlarındaki oynaklığı koruyabileceğini söyledi.
Faaliyet rakamları, bu talebe ilişkin daha fazla ayrıntı sundu. Quanta Computer’ın ekim ayı geliri bir yıl öncesine göre yüzde 104, Hon Hai’nin geliri yüzde 46 ve Delta Electronics’in geliri yüzde 30 arttı. Yatırımcılar, Hon Hai, Asustek, Wistron ve Pegatron’un da aralarında bulunduğu şirketlerin 12 Kasım Perşembe günü düzenleyeceği bilgilendirme toplantılarında şirketlerin görünümünü değerlendirme fırsatı bulacak.
Mikrodalga ve uydu iletişim ekipmanı üreticisi Microelectronics Technology, genel piyasanın aksi yönünde hareket etti. Şirketin salı günü net varlıklarının negatif seviyeye döndüğünü ve hisselerinin 21 Aralık’ta Tayvan Borsası’ndan çıkarılacağını duyurmasının ardından hisse, günlük alt fiyat limiti olan 6,66 Tayvan dolarından açıldı.
Negatif net varlık, şirketin kayıtlı yükümlülüklerinin varlıklarını aşması demek. Hissedarlar açısından doğrudan mesele, hisselerin borsada işlem görmesine son verileceğinin açıklanması. Bu, fiyatların yükseldiği bir seansa damga vuran hareketlilik içinde somut bir şirket gelişmesi olarak öne çıktı.
Öne Çıkanlar
- TAIEX, 11 Kasım’da 1.545,23 puan, yani yüzde 3,62 artışla 44.257,15’e yükselerek puan bazında en büyük altıncı kapanış yükselişini kaydetti.
- TSMC, ekim ayında 586,89 milyar Tayvan dolarıyla rekor gelir açıklaması ve hisse başına 9 Tayvan doları tutarında üç aylık temettüyü onaylamasının ardından yüzde 4,81 yükseldi.
- Endeks üç seansta 4.555,51 puan toparlanarak önceki haftaki puan kaybının yaklaşık yüzde 82,7’sini telafi etti.
- Yerli kurumsal yatırımcıların alımları, yabancı yatırımcıların 766,44 milyon Tayvan dolarlık net satışını aşarken ana pazardaki işlem hacmi geriledi.
- Analistler, 45.000 ila 46.000 puan arasında olası satış baskısına dikkat çekti.
- Büyük şirketlerin bilgilendirme toplantıları 12 Kasım’da yapılacak; Microelectronics Technology ise 21 Aralık’ta borsadan çıkarılacağını duyurdu.






