74 yaşındaki Vietnamlı öğretmen, mutfak masasını milyonlara matematik tahtası yaptı

7 dakikalık okuma
At 74, Vietnamese Teacher Turns a Kitchen Table Into a Maths Board for Millions

Bir köy öğretmeni yeniden sınıfın başında

Vietnam'daki Mường etnik topluluğundan 74 yaşındaki eski öğretmen Bùi Thị Mỹ, Thanh Hóa eyaletinin Xuân Du beldesine bağlı Xuân Tiến köyünde, mutfağından ücretsiz matematik dersleri veriyor. Tahtası, dik konuma getirilmiş ahşap bir masa tablası. En küçük oğlu onu telefonuyla kaydediyor. Bazı videolar yüz binlerce kez izlendi, birinin izlenme sayısı ise 3 milyonu aştı.

İçindekiler
  1. Bir köy öğretmeni yeniden sınıfın başında
  2. Plastik bir kutunun üzerinde telefon
  3. Adım adım anlattığı konular
  4. Büyüyen izleyici kitlesi kaygı yaratıyor
  5. Öğretmen okulundan sınıfa
  6. Öğretmenliği bırakmak zorunda kalmasının nedeni
  7. Köy çocukları gelmeyi hiç bırakmadı
  8. Takdir görürken süren zorluklar
  9. Öne Çıkanlar

Dersler, tıpkı bir okul dersi gibi tam 45 dakika sürüyor. Mỹ tebeşirle yazıyor, her adımı açıklıyor ve telefonun ötesinde oturan öğrencileri hayal ediyor. Ailesinin maddi durumu elvermediği için 1990'da resmî öğretmenlikten ayrılmasının üzerinden otuz yılı aşkın zaman geçtikten sonra sınıfın karşısında durmanın başka bir yolunu bulmuş durumda.

1995 doğumlu oğlu Bùi Văn Dũng, kayıtları “Bùi Mỹ” adlı Facebook hesabında paylaşıyor. Proje, annesinin derslerini saklamak ve tanıdıklarıyla paylaşmak amacıyla başladı. Kayıtların alınmaya başlamasının üzerinden henüz iki ay geçmeden izleyici kitlesi köylerinin çok ötesine ulaştı.

Mỹ sosyal medyayı kendisi kullanmıyor. Telefonla arama yapıp aramaları yanıtlıyor; kayıt ve paylaşım işlerini Dũng üstleniyor. Yeniden ders vermesinin nedeni, izlenme sayılarının düşündürdüğünden daha basit: İşini, çocukları ve bir problemi anlaşılır hâle gelene kadar açıklamanın tanıdık ritmini özlüyor.

Plastik bir kutunun üzerinde telefon

Dũng'un kayıt ekipmanı, plastik bir kutuya dayadığı telefondan ibaret. Annesinin üzerine yazabilmesi için eski masa tablasını mutfağın bir köşesine dikiyor. Yakınlarda küçük bir hoparlör duruyor; odunlar da derme çatma sınıfla aynı alanı paylaşıyor.

Mỹ, mutfağın nasıl derslik hâline geldiğini anlatırken oğlunun bulduğu çözümü şöyle aktardı:

Evde kara tahta olmadığı için oğlum ahşap bir masa tablasını dik konuma getirip mutfağın köşesine koydu; tebeşirle yazıp ders anlatabileyim diye.

Reklam

Mỹ genellikle sabah 8 civarında, sağlığına ve ev işlerine bağlı olarak derse başlıyor. Bazen yalınayak ders anlatıyor. Sıralar ya da parmak kaldırmayı bekleyen öğrenciler yok ama hatırladığı sınıf düzenini sürdürüyor.

Dũng başlangıçta dersleri keyif için ve hatıra olarak kaydetti. İlk başta yalnızca küçük bir çevre izliyordu. Kayıtlar yayıldıkça aile içindeki özel bir etkinlik, Mỹ'nin öğretmenliğe yeniden dönüşüne dönüştü; bilgiyi Mỹ aktarıyor, teknoloji işlerini ise oğlu yürütüyordu.

Adım adım anlattığı konular

Mỹ'nin derslerinde kesirleri toplama ve çıkarma, ondalık sayıları çıkarma, bir bilinmeyenli doğrusal denklemleri çözme ve bilinen cebirsel özdeşlikler yer alıyor. Bir bilinmeyenli doğrusal denklem, öğrencinin değeri eksik olan bir sayıyı bulduğu bir problemdir. Cebirsel özdeşlikler, iki ifadenin aynı değere sahip olduğunu gösteren kurallardır.

Çok izlenen kayıtlardan biri, 6. sınıfta öğretilen bir konu olan ortak payda bulup kesirleri toplamayı ele alıyor. Payda, kesir çizgisinin altındaki sayıdır. Paydaları eşitlemek, öğrencinin eşit büyüklükteki parçalardan oluşan miktarları toplamasını sağlar.

Mỹ toplamayı tamamlamadan önce işlemleri adım adım yazıyor. Genellikle önce bir örnek veriyor, daha önce öğrenilenleri gözden geçiriyor, ardından yeni konuya geçiyor. Ders, doğrudan cevaba atlamak yerine işlemlerin nasıl yapıldığını göstererek ilerliyor.

Mỹ, her derse neden tam bir okul saati ayırdığını açıklarken yaklaşımını şöyle özetledi:

Özensiz anlatırsanız öğrenciler dersi anlayamaz.

Öğretmenliği hafızasına da dayanıyor. Bilgilerin zihninde öyle güçlü biçimde kaldığını, tahtanın önünde durunca yazılı bir ders planı olmadan hatırladığını söylüyor. İzleyicileri hem matematik açıklamaları hem de öğretmenin sabırla yazarken aynı anda konuştuğu tanıdık görüntü etkiliyor.

Reklam

Büyüyen izleyici kitlesi kaygı yaratıyor

Mỹ ve Dũng gördükleri ilgiden şaşkın. Başlangıçta birkaç tanıdığın izlediği videolar yüz binlerce kez izlendi; birinin izlenme sayısı 3 milyonu aştı. İzleyici kitlesi büyüdükçe, onlarca yıl önce öğrenilip öğretilen konuların bugünkü okullara ne ölçüde uyduğu konusunda kaygılanmaya başladılar.

Videoları kaydedip yayımlayan Dũng, müfredattaki değişikliklerle ilgili kaygılarını şöyle anlattı:

Hem annem hem ben kaygılıyız. Eğitim artık değişti ve onun derslerinin güncel müfredata hâlâ uygun olup olmadığını, doğru sayılıp sayılmadığını bilmiyoruz.

Mỹ, geçmişte öğrendiği ve öğrettiği bilgileri yeniden gözden geçirdiğini de izleyicilerine söyledi. Amacı çalışma hayatını hatırlamak ve yeniden ders anlatmanın tadını çıkarmak. Aile, gelecek kayıtlar için kesin bir program belirlemedi; dersler Mỹ'nin sağlığına ve evdeki işlere bağlı.

Xuân Tiến köyü muhtarı ve Mỹ'nin eski öğrencilerinden Bùi Thị Tuyết, anlatım biçimi günümüzdeki derslerden farklı olsa bile çocukların açıklamalarını hâlâ yararlı bulduğunu söylüyor. Bu değerlendirmesi, videolar geniş kitlelere ulaşmadan çok önce köy çocuklarının yardım için eski öğretmenlerine başvurduğunu yıllarca görmüş olmasına dayanıyor.

Öğretmen okulundan sınıfa

Mỹ 1952'de doğdu. Babası o küçükken öldü; annesi onu büyüttü ve eğitimini sürdürmesini sağladı. 7. sınıfı tamamladıktan sonra, 1972'de matematik ve fizik alanlarında uzmanlaşmak üzere Ngọc Lặc 7+3 öğretmen okuluna girdi.

Programın adı yapısını anlatıyordu: 7. sınıfı bitiren öğrenciler üç yıl daha alan eğitimi ve öğretmenlik eğitimi alıyordu. Mỹ 1975'te mezun oldu ve o dönemdeki Như Xuân ilçesinde bulunan Cát Vân ortaokuluna atandı. Daha sonra Xuân Du ortaokuluna geçti.

Mỹ, öğretmenlik kariyerinin 15 yıl sürdüğünü söylüyor; bu süre 1975'te mezun olduğu tarihle 1990'da meslekten ayrıldığı dönemle örtüşüyor. Xuân Du'daki hizmet süresinin ise 18 yıl olduğu da belirtiliyor; bu görevde tam olarak ne kadar kaldığı belirsizliğini koruyor.

Reklam

Hayatındaki başlıca dönüm noktaları şöyle:

  • 1952: Mỹ doğdu; babasının ölümünün ardından annesiyle büyüdü.
  • 1972: 7. sınıfı tamamladıktan sonra Ngọc Lặc'te öğretmenlik eğitimine başladı.
  • 1975: Matematik ve fizik alanlarında mezun oldu ve Như Xuân'da öğretmenliğe başladı.
  • 1990: Ailesinin yaşadığı maddi sıkıntılar nedeniyle resmî öğretmenlikten ayrıldı ve tek seferlik ayrılış ödemesini aldı.
  • Otuz yılı aşkın zaman sonra: Mỹ ve Dũng evde dersleri kaydetmeye başladı; proje geniş çapta ilgi gördüğünde yaklaşık iki aydır sürüyordu.

Öğretmenliği bırakmak zorunda kalmasının nedeni

Vietnam'ın karne ve devlet sübvansiyonlarının uygulandığı döneminde Mỹ'nin aylık öğretmen maaşı 45 đồng'du. Temel ihtiyaçları karşılamakta kullanılan pirinç ve karne kuponlarını almak için Yên Cát kasabasına kadar yürümek zorundaydı.

Eski bir asker olan eşi sık sık hastalanıyordu. Ailenin yedi çocuğu olduğu belirtilirken Mỹ, 1990'da öğretmenliği bıraktığında beş çocuğu olduğunu hatırlıyor. Ailenin geçimini sağlamak ve bakımını üstlenmek, okul görevlerinin dışında da çalışmasını gerektiriyordu.

Mỹ, derslerin ardından ormanda odun toplayabilmek için okula giderken bazen yanında bıçak taşıyordu. Evde odunları demetliyor, yemek pişiriyor ve ders planları hazırlıyordu; bazen gece 10'a, hatta gece yarısına kadar ayakta kalıyordu. Pirinç, tatlı patates ve mısırla takas etmek için odunları pazara taşıyordu.

1990'a gelindiğinde ailenin ihtiyaçlarını maaşıyla karşılamak artık çok zorlaşmıştı. Öğretmenlikten ayrılmak ve geçimini sağlamaya odaklanabilmek için hak edişlerinin tek seferde ödenmesini talep etti.

Mỹ, öğretmenliği bıraktıktan sonra neleri özlediğini, öğrencilerinin sesini hatırlatarak şöyle anlattı:

Öğrencileri, sınıfın önünde durduğum günleri ve bana soru sordukları zamanları özledim.

Bazen yeniden okulda ders anlattığını gördüğü rüyalar görüyordu. Her yıl, eski meslektaşlarını ziyaret etme fırsatı olarak gördüğü Vietnam Öğretmenler Günü 20 Kasım'ı iple çekiyordu. Eski öğretmenler derneğiyle bağını da sürdürdü.

Reklam

Köy çocukları gelmeyi hiç bırakmadı

Tuyết, Mỹ'nin bir zamanlar yörede tanınan bir matematik öğretmeni olduğunu söylüyor. Okuldaki görevinden ayrıldıktan sonra da köy çocuklarına ücret almadan yardım etmeyi sürdürdü. Öğrenciler problemlerini evine getiriyor, böylece eski öğretmenle sınıf arasında küçük ama kesintisiz bir bağ devam ediyordu.

Tuyết'in hatırladığına göre çocuklar bazen Mỹ yengeç avından döner dönmez geliyordu. Üstünü değiştirmeye fırsat bulamadan okul ödevlerini anlatmaya başlıyordu. Öğretmenlik, evin geçimini sağlamak için gereken işlerin arasına sığıyordu.

Köy muhtarı olarak çocukların aldığı yardımı anlatan Tuyết, neden hâlâ Mỹ'ye başvurduklarını şöyle açıkladı:

Çocukların anlamadığı problemler oluyor, açıklamasını istemek için hemen ona koşuyorlar. Anlatım biçimi bugünkünden biraz farklı olsa da birçok çocuk onu kolayca anlayabiliyor.

Tuyết için kayıtlar kendi okul günlerini de hatırlatıyor. Mỹ'nin sesi ve tahtanın başında duruşu tanıdık. Artık internet üzerinden geniş bir izleyici kitlesinin karşısına çıkan öğretmen, köydeki ailelerin yıllardır yardım için başvurduğu aynı kişi.

Takdir görürken süren zorluklar

Mỹ'nin ailesi hâlâ ciddi maddi sıkıntılar yaşıyor. Tuyết'e göre aile, bir önceki yıl “yoksulluğa yakın” kategorisindeyken bu yılki değerlendirmede “yoksul hane” kategorisine geçti. Mỹ ayrıca, babası hastalık nedeniyle ölen ve annesi evi terk eden küçük torununa bakıyor.

Köy muhtarı, tüm bu zorluklara rağmen Mỹ'nin çocuklara ücretsiz ders vermeyi sürdürdüğünü söylüyor. İnternetteki dersleri, bilgisini karşılık beklemeden paylaşma alışkanlığını daha geniş kitlelere taşıyor; ancak kayıtlar öncelikle mesleğini yeniden yapmanın tadını çıkarabilmesi için başlamıştı.

Mỹ'nin dönüşü, öğretme yönteminden çok derslerinin ulaştığı kitleyi değiştirdi. Okul tahtasının yerini masa tablası, karşısındaki öğrencilerin yerini telefon aldı; Dũng ise dersi izleyicilere ulaştırıyor. Mỹ hâlâ bir örnekle başlıyor, adımları tek tek yazıyor ve öğrencilerine takip etmeleri için zaman tanıyor.

Eski öğrencileri için videolar, tanıdıkları bir öğretmeni yeniden karşılarına çıkarıyor. Mỹ içinse en büyük ödül, yeniden ders anlatabilmek. Ailesini geçindirme zorunluluğuyla yarıda kesilen kariyeri, bu sorumlulukların hâlâ sürdüğü aynı evde devam ediyor.

Öne Çıkanlar

  • 74 yaşındaki Bùi Thị Mỹ, Thanh Hóa'daki mutfağında dik konuma getirilmiş ahşap bir masa tablasını tahta olarak kullanıp ücretsiz matematik dersleri veriyor.
  • En küçük oğlu Bùi Văn Dũng dersleri kaydedip Facebook'ta yayımlıyor. Videolardan biri 3 milyondan fazla izlendi.
  • Yaklaşık 45 dakika süren derslerde kesirler, ondalık sayılar, denklemler ve cebirsel özdeşlikler ele alınıyor.
  • Mỹ, ailesinin yaşadığı maddi sıkıntılar nedeniyle 1990'da resmî öğretmenlikten ayrıldı; ancak köy çocuklarına ücretsiz yardım etmeyi sürdürdü.
  • Mỹ ve oğlu, öğretmenlik eğitiminin onlarca yıl öncesine dayandığını, okul müfredatının ise değiştiğini belirterek temkinli davranıyor.
  • Köy muhtarı Bùi Thị Tuyết, Mỹ'nin ailesinin hâlâ yoksul olduğunu ve küçük bir torununa baktığını söylüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir