Vietnam'da 10. sınıfa giriş sınavını iki derse indirme planı, öğrenimin daralacağı endişelerini artırıyor

10 dakikalık okuma
Vietnam's Two Subject Grade 10 Exam Plan Raises Fears of Narrower Learning

Daha az sınav, ancak aynı yer rekabeti

Vietnam, 10. sınıfa giriş için yapılan ortak sınavı matematik ve Vietnam edebiyatıyla sınırlamayı öneriyor. 2015-2024 dönemini kapsayan veriler, lise kayıtlarının yaklaşık yüzde 30 arttığını, okul sayısının ise 2.399'dan 2.378'e düştüğünü gösteriyor. Öneri, daha az sınavın baskıyı azaltıp azaltmayacağı ya da rekabeti yalnızca iki derste yoğunlaştırıp yoğunlaştırmayacağı konusunda tartışma başlattı.

İçindekiler
  1. Daha az sınav, ancak aynı yer rekabeti
  2. Taslakta neler değişecek?
  3. Bakanlık baskının neden azalmasını bekliyor?
  4. Aileler özel ders saatlerini şimdiden değiştiriyor
  5. Okullar tüm müfredatın korunmasını istiyor
  6. Daha dar kapsamlı çalışma öğrencilerin neleri kaçırmasına yol açabilir?
  7. Okul kapasitesi baskının önemli bir bölümünü açıklıyor
  8. Okul kayıtlarına dayalı kabul eşitlik kaygılarını beraberinde getiriyor
  9. Ailelerin beklediği kararlar
  10. Öne Çıkanlar

Eğitim ve Öğretim Bakanlığının taslak yönetmeliği, il eğitim müdürlüklerine okul kayıtları, sınavlar ya da ikisinin birleşimiyle öğrenci kabul etme seçeneklerini sunuyor. Sınavın gerekli olduğu durumlarda ortak sınavlar matematik ve edebiyatı kapsayacak. Uzmanlaşmış liselere başvuran öğrenciler, seçtikleri uzmanlık alanında da sınava girecek.

FPT Bac Giang İlkokulu, Ortaokulu ve Lisesinin genel müdürü Dinh Duc Hien, sınav baskısının azaltılmasını destekliyor. Ancak sınırlı sayıdaki tercih edilen kontenjan için yarışan ailelerin özel derslere ayırdıkları parayı ve çalışma sürelerini yalnızca geriye kalan iki sınava yöneltebileceğinden endişe ediyor.

Verdiği örnek basit: 5.000 kontenjan için 10.000 öğrenci başvurursa, kabul yöntemini değiştirmek yine de öğrencilerin yarısının tercih ettiği yere yerleşememesi anlamına geliyor. Sınav konusu sayısının azalması hazırlık süresini ve sınav düzenleme maliyetini düşürebilir, ancak kayıt rekabeti sürer.

Tartışma, öğrencilerin ve ailelerin 2027-2028 öğretim yılı kayıtları için değerlendirdiği değişikliklerle ilgili. Kasım 2026 tarihli haberlerde, ulusal düzeyde nihai yönetmelik ve Hanoi'nin ayrıntılı kayıt düzenlemeleri hâlâ bekleniyordu. Okullar tüm müfredatı öğretmeye devam ederken bazı veliler İngilizce özel derslerini şimdiden azaltmıştı.

Taslakta neler değişecek?

Bakanlığın taslak yönetmelik duyurusu, öğrenci seçmekten öğrenci kabul etmeye hazırlanmaya doğru daha kapsamlı bir değişimi anlatıyor. İlkokul 1. sınıf, ortaokul 6. sınıf ve lise 10. sınıfa geçişi kapsayan taslakta, kabul kararları nüfus, talep, okul kapasitesi, personel ve tesislerle ilişkilendiriliyor.

Reklam

10. sınıfa geçişte il eğitim müdürlükleri, tek tek okullar ya da okul grupları için uygulanacak yönteme karar verecek. Başvuruların kapasiteyi aşması ve öğrencileri okullara dağıtma girişimlerine rağmen yeterli kontenjan bulunamaması hâlinde sınavla kabul değerlendirilecek.

Önerilen edebiyat sınavı 120 dakika sürecek. Matematik sınavı ise 90 ya da 120 dakika olacak. Sınav içeriği ortaokul müfredatındaki öğrenme gereklilikleriyle sınırlı kalacak. Uzmanlaşmış okullara başvuranlar, her uzmanlık alanı için ayrı bir sınava girecek.

Taslak, kayıt puanlarının hesaplanmasında yerel yönetimlere daha fazla yetki verilmesini, öncelik ve teşvik puanlarında değişiklik yapılmasını da öneriyor. Bu ayrıntılar önemli; çünkü nihai sıralama hem değerlendirme yöntemine hem de sonuçların kayıt tekliflerine dönüştürülmesinde kullanılan kurallara bağlı.

Daha küçük yaştaki çocuklar için önerilen güvenceler farklı. 1. sınıfa kabulde sınav, değerlendirme, sınıflandırma ya da seçme yapılmayacak. Özel yetenekleri veya üstün başarıları olan öğrencileri belirleme ve geliştirme yetkisi verilmiş kurumlar hariç, 6. sınıfa kabulde de genel olarak seçme yapılmayacak.

Bakanlık baskının neden azalmasını bekliyor?

Bakanlığın Genel Eğitim Dairesi Müdürü Thai Van Tai, 9. sınıftan 10. sınıfa geçen öğrencilerin oranının bir yılda yaklaşık yüzde 75'ten yüzde 80'in üzerine çıktığını söylüyor. Bazı yerleşimlerde bu oran yüzde 95 ila 97'ye ulaştı. Eğitime erişim arttıkça daha fazla kontenjanın sınav yerine okul kayıtları üzerinden öğrenci kabul edeceğini öngörüyor.

Ülke genelindeki artış beş puandan fazla: her dört öğrenciden yaklaşık üçünden, her beş öğrenciden dördünden fazlasına. Bu veriler, ülke genelinde öğrencilerin 10. sınıfa geçiş oranını gösteriyor. Hanoi'deki aileler ise belirli devlet okullarına girebilme konusunda endişeli.

71-NQ/TW sayılı karar, 2035'e kadar lise ve dengi eğitimde evrensel erişim hedefi koyuyor. Bu hedef, daha fazla öğrenciyi kabul etmeye hazırlanmayı da kayıt tartışmasının parçası hâline getiriyor; başvuranların nasıl değerlendirileceğine ilişkin acil soruya ek olarak.

Tai, Hükümet Haber Portalı'nın sınav seçeneklerine ilişkin değerlendirmesinde, yerel yönetimlerin mevcut yöntemler arasından dikkatle seçim yapması gerektiğini söyledi. Bakanlığın hedeflediği yaklaşımı Vietnamcadan çevrilen şu sözlerle anlattı:

Öğrenciler sınavı ulaşılması gereken bir hedef olarak değil, öğrenim sürecini kendi yeteneklerini keşfetmenin bir yolu olarak görmeli.

Reklam

Aileler özel ders saatlerini şimdiden değiştiriyor

Hanoi'nin Ha Dong mahallesinde yaşayan veli Nguyen Nam, çocuğunun ek İngilizce derslerini Kasım 2026'nın başında bıraktığını söyledi. Çocuk haftada iki kez, ağırlıklı olarak dil bilgisi ve deneme sınavı çalışmak için özel ders alıyordu. Aile, tercih edilen bir devlet lisesine girişi belirlemesi beklenen derslere kaynak ayırmak istedi.

Cua Nam mahallesinde yaşayan veli Le Thu Huong da benzer bir değişiklik yaptıklarını anlattı. Çocuğu daha önce haftada beş ek derse giriyordu: ikisi matematik, ikisi İngilizce, biri edebiyat. Aile iki İngilizce dersini bırakarak bir edebiyat dersi daha ekledi.

Huong'un örneği, ders programı hafiflese bile çalışmaların nasıl daha dar bir alana yoğunlaşabileceğini gösteriyor. Haftalık özel ders sayısı beşten dörde, yani yüzde 20 azalırken matematik ve edebiyat derslerinin toplamı üçten dörde çıktı. Huong, IELTS hazırlığını da düşünerek giriş sınavından sonra İngilizce derslerine yeniden başlamayı planladı.

İngilizce kursu sahibi Minh Hang de talepte olası bir değişime hazırlanıyordu. Hanoi iki dersli sınavı onaylarsa 9. sınıf öğrencilerinin ek İngilizce derslerine daha az ilgi göstermesini beklediğini, bu nedenle Aralık 2026'dan itibaren lise bitirme sınavına hazırlık kurslarını yeniden açmayı planladığını söyledi.

Bu kararlar, Hien'in endişe ettiği teşviki ortaya koyuyor: Bir ders okul müfredatında yer almaya devam ederken aileler okul dışındaki derslere ayırdıkları zamanı ve parayı azaltabilir.

Okullar tüm müfredatın korunmasını istiyor

Hanoi'deki Chuong Duong İlkokulu ve Ortaokulunun müdürü Nguyen Thi Van Hong, okulunun öngörülen programdaki tüm dersleri vermeye devam ettiğini söyledi. Ayrıca özellikle nüfusun yoğun olduğu bir kentte, devlet okullarındaki kontenjan rekabetinin kayıt baskısının temel kaynağı olduğunu savundu.

Aynı okulda öğretmenlik yapan Bui Thi Hong Yen, üç sınav dersinin korunmasından yana. Daha kapsamlı bir sınavın öğrencileri çabalarını daha dengeli dağıtmaya, özellikle de Vietnam okullarda İngilizceyi ikinci dil hâline getirmeye çalışırken İngilizceye daha fazla yönelmeye teşvik edeceğini düşünüyor.

Öğrenciler, giriş sınavlarının ötesinde öğrenmeye devam etmek için de nedenler dile getirdi. Thanh Xuan mahallesinde 9. sınıfa giden Pham Ngoc Hai, İngilizceyi sevdiğini ve derslerde kelime bilgisiyle dil bilgisine odaklandığını, evdeyse beklenen sınav derslerini tekrar ettiğini söyledi.

Reklam

Nghia Tan Ortaokulundan Tran Nhat Anh ve Ly Thuong Kiet okulundan Nguyen Khanh Chi de tüm derslerin sürdürülmesini destekledi. Her ikisi de sınav kâğıdı sayısının azalmasının rahatlama sağlayabileceğini, ancak lisede yararlı olacak bilgilerin korunması gerektiğini düşünüyor. Chi, ailelerin hazırlıklarını düzenleyebilmesi için kararın erken açıklanmasını istiyor.

Nghia Tan'da öğretmenlik yapan Pham Thi Huong, öğrencilere dengeli çalışmalarını, uzun süredir ortak giriş sınavı dersleri olan matematik ve edebiyata da gereken önemi vermelerini tavsiye etti.

Daha dar kapsamlı çalışma öğrencilerin neleri kaçırmasına yol açabilir?

Hien'in endişesi İngilizceyle sınırlı değil. Matematik ve edebiyat her yıl kabulü belirleyen tek dersler olursa ortaokulun son yıllarında fen bilimleri, tarih, coğrafya, bilişim ve teknolojiye daha az zaman ve önem ayrılabileceği uyarısında bulunuyor.

Vietnam'ın 2018 tarihli genel eğitim müfredatı, öğrencilerin yeteneklerine, ilgi alanlarına ve kariyer planlarına uygun lise derslerini seçmelerine yardımcı olmayı amaçlıyor. Hien, öğrencilerin bu seçimleri sağlıklı biçimde yapabilmesi için önce geniş bir öğrenim deneyimi edinmesi gerektiğini savunuyor. Fen bilimlerine daha az zaman ve önem verilen bir ortamda çocuğun bu alana ilgi duyduğunu keşfetme fırsatı da azalıyor.

Hien, konuyu yapay zekâ, yarı iletkenler, biyoteknoloji ve otomasyondaki hedeflerle de ilişkilendiriyor. STEM; fen, teknoloji, mühendislik ve matematiği ifade ediyor. Matematik temel araçları sağlarken deneyler, bilimsel sorular ve uygulamalı çalışmalar öğrencilere bu araçların neler yapabileceğini keşfetme fırsatı veriyor.

İngilizce de benzer bir politika sorunu yaratıyor. Hien, iyi bir dil eğitiminin İngilizce giriş sınavı gerektirmediğini, ancak dersin sınav kapsamından çıkarılmasının motivasyonu ve eğitim kalitesini koruyacak etkili yollarla desteklenmesi gerektiğini söylüyor.

Dolayısıyla bakanlık ve eleştirmenleri geniş kapsamlı öğrenimi hedeflediklerini belirtiyor. Aralarındaki görüş ayrılığı, öğrencilerin sınavlara nasıl tepki vereceği konusunda. Bakanlık, sınav kâğıdı sayısının azalmasının sınava hazırlığın etkisini düşürmesini bekliyor; öğretmenler ve veliler ise geriye kalan sınavların daha da fazla önem kazanmasından kaygılı.

Okul kapasitesi baskının önemli bir bölümünü açıklıyor

2002-2024 dönemini kapsayan eğitim istatistikleri, bugünkü kapasite sıkışıklığının yıllar içinde oluştuğunu gösteriyor. 2002 ile 2006 arasında lise öğrencisi sayısı 2,45 milyondan 3,08 milyona çıkarken okul sayısı 1.532'den 2.044'e yükseldi. Bu dönemde okul sayısı öğrenci sayısından daha hızlı arttı.

Reklam

2015'e gelindiğinde öğrenci sayısı yaklaşık 2,43 milyona gerilerken okul sayısı 2.399'a çıkmıştı. Ardından talep yeniden yükseldi ve 2024'te 2.378 okulda yaklaşık 3,14 milyon öğrenci eğitim gördü. Biraz daha küçük bir okul ağı daha fazla öğrenciye hizmet veriyordu.

Baskı bölgelere göre büyük farklılık gösteriyordu. 2024'te Ho Chi Minh kentinde okul başına ortalama 2.149 lise öğrencisi düşerken ülke genelindeki ortalama 1.322'ydi. Kentteki oran bu iki ortalamaya göre yaklaşık yüzde 63 daha yüksekti. Kiên Giang, Dong Nai, Binh Duong ve Da Nang'da da ülke ortalamasından belirgin biçimde yüksek değerler kaydedildi.

Artışın bir kısmını sınıflar ve öğretmenler karşıladı. 2015-2024 arasında lise sınıflarındaki ortalama öğrenci sayısı 37,83'ten 41,04'e, yaklaşık yüzde 8,5 yükseldi. Öğretmen başına öğrenci sayısıysa 16,07'den 21,04'e çıkarak yaklaşık yüzde 30,9 arttı.

Ortaokula kayıtlar, gelecekteki talebe ilişkin erken bir gösterge sunuyor. 2024'te 8.458 ortaokulda 6,71 milyon öğrenci eğitim gördü ve sınıf başına ortalama öğrenci sayısı 39,4 oldu. Bu öğrenci grupları, 2025-2028 dönemindeki lise kapasitesini planlamak için bir temel oluşturuyor; ilerideki talep ise öğrencilerin mezuniyet oranlarına ve tercihlerine bağlı olacak.

Okul kayıtlarına dayalı kabul eşitlik kaygılarını beraberinde getiriyor

Okul kayıtlarına dayalı kabul, dikkati ortak giriş sınavından farklı okullarda alınan notlara kaydıracak. Değerlendirme güçlüğü ve not verme uygulamaları değişiklik gösterdiğinde bu notları karşılaştırmanın nasıl yapılacağı veliler ve eğitimciler arasında kaygı yaratıyor.

Hanoi'deki Trung Vuong Ortaokulunun müdür yardımcısı Dinh Mai Thanh, kent genelinde ortak bir değerlendirme yapılmasını destekliyor. Okulunun zorlayıcı çalışmalar verdiğini ve notları katı biçimde değerlendirdiğini, bu nedenle karne notlarının doğrudan karşılaştırılması hâlinde öğrencilerinin dezavantajlı duruma düşebileceğinden kaygı duyduğunu söyledi.

Vietnam Ulusal Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yükseköğretim Araştırma Merkezinin eski müdürü Le Dong Phuong, okul kayıtları kullanılacaksa açık kayıt bölgeleri belirlenmesini öneriyor. Yerel kurallar, hangi bölgelerdeki öğrencilerin hangi okullara yerleştirileceğini belirleyerek merkez ilçeler, dış ilçeler ve dezavantajlı bölgeler arasındaki koşul eşitsizliğine ilişkin kaygıları giderebilir.

Vietnam Psikoloji ve Eğitim Bilimleri Derneği Başkan Yardımcısı Nguyen Tung Lam da ortaokul düzeyinde tutarlı bir değerlendirme yapılması çağrısında bulunuyor. Ayrıca okullar arasında niteliğin artırılmasının ailelere daha fazla kabul edilebilir seçenek sunacağını ve talebi az sayıdaki popüler kurumun ötesine yayacağını savunuyor.

Reklam

Hanoi'de yaşayan veli Cao Anh Tuan, kapasite sorununu günlük yaşamdan bir örnekle anlattı. Ailesi Long Bien'de, yakınında okullar olmasına rağmen uygun bir kontenjan bulunup bulunmayacağından ya da çocuğunun uzak bir okula gitmek zorunda kalacağından endişe ediyor. Öğrencilerin evlerine daha yakın okullarda eğitim alabilmesi için daha fazla devlet lisesi açılmasını istiyor.

Ailelerin beklediği kararlar

Veliler yalnızca ders listesini öğrenmek istemiyor. Çocuğu Hanoi'deki Tan Khai İlkokulu ve Ortaokulunda okuyan Nguyen Tuan Anh, kayıt yönteminin, puan hesaplamasının ve her okulun başvuru koşullarının erkenden açıklanmasını istiyor.

Gelişmelerin sıralaması bu taleplerin nedenini ortaya koyuyor:

  • 2015-2024: Lise öğrenci sayısı yaklaşık yüzde 30 artarken okul sayısı hafifçe geriledi.
  • 2024: Ortaokul öğrenci sayısı 6,71 milyona ulaştı; bu sayı 2025-2028 dönemindeki talep için bir planlama göstergesi sunuyor.
  • Kasım 2026: Görüş alma süreci ayın başlarında sona erdi. Nihai kurallar beklenirken aileler özel ders planlarını değiştirmeye başladı.
  • Aralık 2026: İki dersli sınav düzeni onaylanırsa İngilizce kursu sahibi Minh Hang, lise bitirme sınavına hazırlık kurslarını yeniden açmayı planladı.
  • 2027-2028 öğretim yılı: Hanoi'deki öğrenciler ve aileler uygulanabilecek kayıt düzenlemelerinin netleşmesini bekliyordu.
  • 2035: 71-NQ/TW sayılı karar, lise ve dengi eğitimde evrensel erişimi hedefliyor.

Tartışılan öneriler arasında daha kapsamlı değerlendirmeler de bulunuyor. Phuong, bütünleşik fen bilimleri ve sosyal bilimler sınavlarının araştırılmasını öneriyor. Hien, temel düzeyde bir değerlendirmede anlama, akıl yürütme ve farklı alanlardaki bilgiyi uygulama becerilerinin ölçülebileceğini söylüyor. Ancak altı ya da yedi dersi basitçe bir araya getirmenin tüm derslerde özel ders talebini artırabileceği uyarısında bulunuyor. Bunlar henüz araştırılması önerilen seçenekler.

Taslak, dijital kayıt yoluyla erişim konusunu da ele alıyor. Yetkililer, tekrarlanan evrak işlemlerini azaltmak için doğrulanmış veri tabanlarını kullanacak, teknoloji kullanmakta zorlananlara destek sağlayacak ve sistem arızalarında alternatif yöntemleri koruyacak. Okullar arasındaki yerleştirmelerde ikamet yeri, mesafe, ulaşım, personel ve tesisler dikkate alınacak; bu yöntem, kabul koşullarını zaten karşılayan öğrencileri dışlamak için kullanılamayacak.

Hien'e göre kalıcı bir rahatlama için doğru tahminler, yeterli ve uygun kontenjanlar, tüm okullarda daha yüksek kalite gerekiyor. Öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine göre mesleki eğitimi seçebilmesi için bu alanda da güvenilir eğitim, iş olanakları ve daha ileri öğrenim yolları sunulmalı. Reformun başarısı, ailelere kabul edilebilir seçenekler sunarken çocukların neler yapabileceklerini keşfetmeye zaman bulup bulamayacağıyla ölçülecek.

Öne Çıkanlar

  • Vietnam, sınavın gerekli olduğu durumlarda 10. sınıfa giriş için ortak sınavların matematik ve edebiyattan oluşmasını öneriyor.
  • Yerel yönetimler okul kayıtları, sınavlar ya da ikisinin birleşimiyle öğrenci kabul edebilecek; uzmanlaşmış okullar ek bir alan sınavı isteyecek.
  • Hanoi'deki bazı aileler İngilizce özel derslerini şimdiden azaltıp beklenen giriş sınavı derslerine daha fazla zaman ayırdı.
  • 2015-2024 arasında lise öğrenci sayısı yaklaşık yüzde 30 artarken okul sayısı 2.399'dan 2.378'e düştü.
  • Öğretmenler ve araştırmacılar, sınav reformunun yanı sıra kapsamlı öğrenim, öğrencileri adil biçimde karşılaştırma ve yeterli okul kontenjanı istiyor.
  • Aileler nihai kabul yöntemlerini, puan hesaplamalarını ve okulların başvuru koşullarını bekliyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir