Güney Kore, İş Yerlerinde Tekrarlanan Ölümler İçin Kâra Dayalı Cezalar Getiriyor ve Çalışanların İşi Durdurma Hakkını Genişletiyor

10 dakikalık okuma
South Korea Sets Profit Based Penalties for Repeated Workplace Deaths, Expands Workers' Right to Stop

Üç işçinin ölümü, şirket kârına bağlı bir cezayı tetikleyebilir

Güney Kore, iş güvenliği yükümlülüklerinin ihlali bir yıl içinde en az üç işçinin ölümüne yol açarsa işverenin ortalama yıllık faaliyet kârının yüzde 5'ine kadar para cezası uygulayacak. Yeni yetkiler, çalışanların tehlikeli işi durdurma ve kaza meydana gelmeden bölgeden ayrılma haklarının genişletilmesiyle birlikte 28 Nisan 2027'de yürürlüğe girecek.

İçindekiler
  1. Üç işçinin ölümü, şirket kârına bağlı bir cezayı tetikleyebilir
  2. Mali ceza nasıl uygulanacak?
  3. Çalışanlar daha erken harekete geçebilecek
  4. Hükümet, yeni bir kaza yaşanmadan önce talimat verebilecek
  5. İhbar ödülleri ve yeni bir güvenlik komitesi
  6. İnşaat takvimleri ve güvenlik bütçeleri değişecek
  7. İnşaat şirketleri ayrı bir yasa tasarısını neden izliyor?
  8. İşverenler ve sendikalar yasanın kapsamı konusunda farklı görüşte
  9. Ölümler azalırken uygulama 2027'ye uzanıyor
  10. Öne Çıkanlar

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda yapılan değişiklikler 27 Ekim 2026'da yayımlandı. Değişiklikler, birden fazla ölüm veya tekrarlanan ölümler için mali yaptırımları; tehlikeli iş yerlerine daha erken müdahale, ihlalleri bildirenlere ödül verilmesi ve güvenlik için ayrılması gereken kaynakların artırılmasıyla bir araya getiriyor.

Ceza, önceki üç yılın ortalama yıllık faaliyet kârı üzerinden hesaplanacak. Bu tutarın belirlenemediği veya hesaplanmasının güç olduğu ya da yüzde 5'inin 3 milyar wonun altında kaldığı durumlarda yetkililer bunun yerine 3 milyar wona kadar ceza verebilecek. Faaliyet kârı, bir işletmenin faaliyet giderleri düşüldükten sonra faaliyetlerinden elde ettiği tutardır.

Alt yüklenicilerin çalışanları da ana yükleniciden doğrudan işi durdurmasını isteme hakkı kazanacak. Başka bir şirketin kontrolündeki bir sahada tehlikeli bir işle karşı karşıya kalan çalışanlar, böylece daha geniş iş yerini yöneten işletmeye başvurabilecek.

Hükümet değişiklikleri aşamalı olarak yürürlüğe koyuyor. İhbar ödülleri ve yeni ulusal güvenlik komitesi 28 Ocak 2027'de devreye girecek. Başlıca ceza ve işi durdurma hükümleri üç ay sonra yürürlüğe girerken bazı güvenlik harcamalarına ilişkin yükümlülükler Ekim 2027'de başlayacak.

Mali ceza nasıl uygulanacak?

İşverenin iş güvenliği veya sağlığı yükümlülüklerini ihlal etmesi ve bir yıl içinde iş kazaları nedeniyle en az üç işçinin hayatını kaybetmesi durumunda mali yaptırım uygulanacak. İlgili yükümlülükler, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 38, 39 ve 63. maddelerinde belirtiliyor; bu maddeler güvenlik ve sağlık önlemlerini ve sözleşmeli işlere ilişkin sorumlulukları kapsıyor.

Her dosyayı bir ceza değerlendirme komitesi inceleyecek. Yetkililer ihlallerin sayısını, şirketin büyüklüğünü, hayatını kaybeden işçi sayısını, ihlallerin ağırlığını ve ölenlerin iş gücüne oranını dikkate alacak. Kazaları önleme ve tekrar yaşanmalarını engelleme yönündeki çabalar da ceza miktarını etkileyecek.

Reklam

Yüzde 5'lik oran üst sınır; uygulanacak ceza bu unsurlara göre belirlenecek. Alternatif 3 milyar wonluk üst sınır ise işverenin faaliyet kârının düşük olduğu veya kolayca hesaplanamadığı durumlarda da yüksek miktarda ceza uygulanmasına olanak tanıyor.

Ölçek açısından, ortalama yıllık faaliyet kârı 100 milyar won olan bir şirket için yüzde 5, 5 milyar won eder. Ortalama kârın 20 milyar won olduğu durumda aynı hesap 1 milyar won çıkar ve işveren, 3 milyar wona kadar ceza verilmesine olanak tanıyan hükmün kapsamına girer.

Tahsil edilen para, iş kazası tazminat sigortası fonuna aktarılacak ve kazaları önlemek için kullanılacak. İstihdam ve Çalışma Bakanlığı, bu tedbirin işverenleri kazalar meydana gelmeden önce çalışanları korumaya yatırım yapmaya teşvik etmeyi amaçladığını belirtiyor.

Çalışanlar daha erken harekete geçebilecek

Çalışanlar, bir iş kazasının yakın ve ciddi tehlike oluşturduğu durumlarda hâlihazırda işi durdurma ve tahliye olma hakkına sahip. Bu hak, 28 Nisan 2027'den itibaren böyle bir tehlikenin ortaya çıkabileceğine dair makul kaygı bulunan durumları da kapsayacak.

Değişiklik, çalışanların harekete geçebileceği eşiği öne çekiyor. Tehlikeli bir durumun tamamen ortaya çıkmasını beklemek yerine çalışanlar, kazanın yaklaştığına ilişkin inandırıcı bir endişeye karşılık verebilecek.

Çalışanlar, işçi temsilcileri ve görevlendirilmiş fahri iş sağlığı ve güvenliği müfettişleri işverenden işin durdurulmasını isteyebilecek. Fahri müfettişler, iş yeri güvenliğinin izlenmesine yardımcı olmak üzere görevlendirilen ve görevleri çalışanların katılımını da içeren kişilerdir.

Alt yüklenici çalışanları, kendi işverenlerinin yanı sıra ana yükleniciden de doğrudan işin durdurulmasını isteyebilecek. Bu hak, sahayı bir şirketin kontrol ettiği, işi yapacak kişileri ise başka bir şirketin sağladığı iş yerlerinde önem taşıyor.

İşçi örgütleri, işin durdurulduğu sırada çalışanların ücretlerinin nasıl korunacağı ve yakın tehlikenin nasıl değerlendirileceği konusunda uygulamaya dönük rehberlik istiyor. İşverenler de net bir karar süreci talep ediyor; eşiğe ilişkin belirsizliğin işin durdurulması ve yeniden başlatılması konusunda anlaşmazlıklara yol açabileceğini savunuyor.

Hükümet, yeni bir kaza yaşanmadan önce talimat verebilecek

Çalışma bakanının işi durdurma yetkisi, ciddi bir kazanın zaten meydana geldiği durumların ötesine genişletilecek. Yaralı bir işçinin bilincinin kapalı olduğu veya hayatta kalıp kalmayacağının belirsiz olduğu durumlarda da talimat verilebilecek.

Reklam

Çökmeler, yangınlar, patlamalar ve tehlikeli madde sızıntıları, ciddi kaza tehlikesinin yakın olduğu durumlarda müdahale gerekçesi oluşturacak. Amaç, daha fazla çalışanın zarar görmesinden önce tehlikeli faaliyetleri durdurmak.

İşverenler, düzeltici nitelikteki bir güvenlik talimatına uymamaları ve bu ihlalin yakın bir kaza tehlikesi yaratması durumunda işi durdurmakla da özel olarak yükümlü olacak. Gerekli düzeltme tamamlanana kadar iş durdurulmuş kalacak.

Güvenlik korkuluklarının kurulmasına yönelik bir talimat, bunun pratikteki etkisini gösteriyor. İşveren gerekli korumayı tamamlamaz ve çalışanlar yakın bir tehlikeyle karşı karşıya kalırsa sorun giderilene kadar etkilenen işi durdurmak zorunda olacak.

Tekrarlanan ölümlü kazalar, işverenin işletme ruhsatını da tehlikeye atabilecek. Üç yıl içinde en az iki kez işin durdurulması cezası verilmesinin ardından, işin durdurulmasının istenmesine dayanak oluşturan başka bir olay yaşanırsa çalışma bakanı ilgili idari makamdan ruhsatın iptalini veya geri alınmasını isteyebilecek. Bu kapsama, aynı anda en az iki işçinin ölümüne yol açan iş güvenliği veya sağlığı ihlalleri de giriyor.

28 Nisan 2027'de yürürlüğe girecek bu yetki, bakanlığa tekrarlayan ihlallerde bulunan bir işletmenin faaliyet izninin kaldırılmasını talep etme imkânı veriyor. İptal kararını ilgili idari makam verecek.

İhbar ödülleri ve yeni bir güvenlik komitesi

28 Ocak 2027'den itibaren yetkililer, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının veya bu mevzuat kapsamında çıkarılan talimatların ihlal edildiğini bildiren kişilere ödül verebilecek. Bakanlık, uygulama kapsamında bir iş yeri güvenliği ihbar merkezi açmayı planlıyor.

Ödüle hak kazanma koşulları, ödeme miktarları ve usuller ikincil düzenlemelerle belirlenecek. Aynı düzenleme süreci; ayrıntılı ceza hesaplamalarını, tahsilat usullerini, işi durdurma ölçütlerini ve genişletilen güvenlik harcaması yükümlülüklerini de netleştirecek. Bu kurallar, kanundaki genel yükümlülükleri iş yerlerinin uygulayabileceği usullere dönüştürecek.

Güvenli İş Yeri Komitesi, 28 Ocak'ta çalışma bakanlığı bünyesinde faaliyetlerine başlayacak. Çalışma bakanının başkanlık edeceği komite, işçi ve işveren temsilcileri, üst düzey kamu görevlileri ve iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının da aralarında bulunduğu en fazla 20 üyeden oluşacak.

Komite, kaza önleme politikalarını ve planlarını inceleyip eşgüdümünü sağlayacak. Çalışmaları kapsamında uygulamaların izlenmesi, kurumların değerlendirilmesi ve iş yeri risklerine ilişkin araştırmaların ele alınması da yer alacak.

Reklam

Çalışma Bakanı Kim Young-hoon, işverenleri ve çalışanları tehlikeleri birlikte belirlemeye ve kazalar meydana gelmeden önce gidermeye çağırdı. Tedbirleri uygulamaya koymak için gereken düzenlemeleri ve uygulama mekanizmalarını hazırlayacaklarını da taahhüt etti.

İnşaat takvimleri ve güvenlik bütçeleri değişecek

İş sağlığı ve güvenliği yönetim giderlerini hesaba katma yükümlülüğü, inşaat projelerinin sahiplerinden yüklenicilere ve diğer sektörlere de genişletilecek. Bunlar, işler yürütülürken insanların korunmasına yönelik önlemler için ayrılan kaynaklardır.

İnşaat sektörüne ilişkin hükümler 28 Nisan 2027'de yürürlüğe girecek. Diğer sektörleri kapsayan yükümlülükler ise 28 Ekim 2027'de başlayacak. Alt yükleniciler harcama kayıtları tutup saklamak zorunda olacak ve ayrılan güvenlik kaynaklarını başka amaçlarla kullanamayacak.

Aşırı sıcak ve soğuk, inşaat takviminin uzatılmasını isteme gerekçeleri arasına açıkça eklendi. Hemen yürürlüğe giren bu hüküm, bir projenin daha fazla zamana ihtiyaç duyup duymadığını değerlendirirken hava koşullarından kaynaklanan tehlikelerin dikkate alınmasına imkân veriyor.

Zaman ile güvenlik arasındaki bağ somut: tehlikeli işin durdurulması projeyi geciktirebilirken sabit bir son tarih yüklenicileri çalışmayı sürdürmeye zorlayabilir. Ağır hava koşullarının süre uzatımı taleplerinde dikkate alınması, yüklenicilere ek süre istemek için resmî bir dayanak sağlıyor.

Hemen yürürlüğe giren bir başka hüküm de ihracat amacıyla ithal edilen ve güvenlik sertifikasına tabi olanlar da dâhil olmak üzere belirli makinelerin muafiyetten yararlanmasına olanak tanıyor.

İnşaat şirketleri ayrı bir yasa tasarısını neden izliyor?

İnşaat şirketleri, Demokrat Parti milletvekili Moon Jin-seok'un sunduğu İnşaat Güvenliği Özel Yasası tasarısını da takip ediyor. Teklif, belirli güvenlik ihlallerinin can kayıplarına yol açması durumunda işletmelerin faaliyetlerinin durdurulmasına veya cironun yüzde 3'üne kadar ceza verilmesine olanak tanıyacak ve üst sınırın 100 milyar won olması öngörülüyor. Tasarı hâlen değerlendiriliyor.

Ciro ile kâr arasındaki fark, mali yükü anlamayı kolaylaştırıyor. Ciro, müşterilerden alınan toplam paradır. Faaliyet kârı ise işletme giderleri düşüldükten sonra kalan tutardır; bu nedenle cironun belli bir yüzdesi, aynı oranın kâra uygulanmasından çok daha yüksek olabilir.

Kore İnşaat Birliği, sektörün faaliyet kârı marjını yüzde 3,15 olarak hesaplıyor. Bu marja göre 1 trilyon won ciro yapan bir şirketin faaliyet kârı yaklaşık 31,5 milyar won olur. Bu cironun yüzde 3'üne eşit ceza ise 30 milyar won, yani faaliyet kârının yaklaşık yüzde 95'i eder.

Reklam

Karşılaştırma için 31,5 milyar wonun yüzde 5'i 1,575 milyar wondur. Yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu değişiklikleri uyarınca bu hesap, 3 milyar wona kadar ceza verilmesine olanak tanıyan hükmün kapsamına giriyor. Gerçek ceza miktarı uygulanabilir yasal ölçütlere ve olayın koşullarına bağlı olacak.

Birlik Başkanı Han Seung-gu, inşaat sektöründeki toparlanmanın başkent bölgesinde ve kamu projelerinde yoğunlaştığını, bölgesel ve özel sektör inşaatlarının ise zayıf kaldığını söyledi. Birlik, ciroya dayalı ceza teklifinin şirketlerin mali durumuna zarar verebileceğini savunarak yeterli inşaat bütçeleri ve takvimleri talep ediyor.

İşverenler ve sendikalar yasanın kapsamı konusunda farklı görüşte

Kore İşletmeler Federasyonu, yeni cezaların özellikle Ağır Kazaların Cezalandırılması Yasası kapsamındaki cezai sorumluluğa eklendiğinde aşırı ve gerçekçi olmadığını savunuyor. Federasyona göre büyük iş yerleri çok yüksek cezalarla karşı karşıya kalabilirken küçük şirketlerin varlığı tehlikeye girebilir.

Kore Sendikalar Federasyonu, ölümle sonuçlanan güvenlik ihlallerinin ardından mali ceza uygulanabilmesini olumlu karşılıyor ancak bir yıl içinde en az üç ölüm şartının tedbirin kapsamını daraltacağından endişe ediyor. Yasanın uygulamada etkili olmasını sağlayacak ayrıntılı değerlendirme ölçütleri talep ediyor.

Dongin Hukuk Bürosu ortağı Lim Hyun, değişikliklerin güvenliği mali performans ve yatırımın yanı sıra üst düzey yöneticiler ile yönetim kurullarının sorumluluğunda bir konu hâline getirdiğini savundu. Değerlendirmesinde, çalışanların tehlike endişelerini dile getirip getiremediğine, yöneticilerin hızlı yanıt verip vermediğine ve ana yüklenicilerin risk bilgilerini alt yüklenicilerle paylaşıp paylaşmadığına odaklanıyor.

Daha önce yayımlanan bir Kim & Chang bilgilendirme notu, 23 Şubat 2026'da parlamentonun bir komisyonundan geçen ve bir yıl içinde üç veya daha fazla ölümlü kaza vakasını eşik kabul eden bir teklifi anlatmıştı. Ekim ayında yayımlanan hükümler ise üç veya daha fazla işçinin ölümünü esas alıyor; böylece tek bir kazada birden fazla kişinin ölümü de eşiğin hesabına katılabiliyor.

Hukuk bürosunun bilgilendirme notunda ayrıca 19 Şubat 2026'da yayımlanan; güvenlik açıklamaları, risk değerlendirmesi ve çalışanların katılımını kapsayan bağlantılı değişiklikler de anlatılıyor. İşverenler açısından bu tedbirler, yeni yaptırımları riskleri belirleme, güvenlik faaliyetlerini belgeleme ve önleme çalışmalarına çalışanları katma yönündeki mevcut yükümlülüklere bağlıyor.

Ölümler azalırken uygulama 2027'ye uzanıyor

Çalışma Bakanlığının 2025 yılı kesinleşen verilerine göre iş yeri ölümleri 2021'de 828, 2022'de 644, 2023'te 598, 2024'te 571 ve 2025'te 559 oldu. 2021'den 2025'e düşüş 269 ölüm, yani yaklaşık yüzde 32,5 olarak kaydedildi.

Reklam

2025'te 10 bin çalışan başına düşen ölümlü iş kazası oranı 0,38 oldu. OECD ortalamasıyla ilişkilendirilen politika hedefi ise 0,29'du. Eylül 2026'ya kadar açıklanan veriler, önceki yılın aynı dönemine göre 91 ya da yüzde 19,9 düşüşle 366 ölüm olduğunu gösterdi.

Yasal takvim, çalışanların, yüklenicilerin ve işverenlerin sonraki değişiklikleri ne zaman göreceğini ortaya koyuyor:

  • 1 Ekim 2026: Ulusal Meclis değişiklikleri 161'e karşı 52 oyla kabul etti; hazır bulunan 219 üyeden altısı çekimser kaldı.
  • 20 Ekim 2026: Devlet Başkanı Lee Jae-myung'un başkanlık ettiği kabine toplantısında yayımlama kararı onaylandı.
  • 27 Ekim 2026: Değişiklikler yayımlandı; inşaatta hava koşullarına ilişkin hükümler ve belirli makine muafiyetleri hemen yürürlüğe girdi.
  • 28 Ocak 2027: İhbar ödülleri hükümleri ve Güvenli İş Yeri Komitesi yürürlüğe giriyor.
  • 28 Nisan 2027: Mali cezalar, genişletilmiş işi durdurma hakları, işletme ruhsatına ilişkin tedbirler ve inşaat güvenliği harcamalarına dair hükümler yürürlüğe giriyor.
  • 28 Ekim 2027: Güvenlik harcaması yükümlülükleri diğer sektörleri de kapsıyor.

Uygulamaya dönük bir sonraki adım, hükümetin ayrıntılı düzenlemeleri hazırlaması. Bu kurallar, çalışanın tehlike endişesinin nasıl değerlendirileceğini, işverenlerin önleme çalışmalarını nasıl belgeleyeceğini ve yetkililerin ölümle sonuçlanan ihlallerden sonra cezaları nasıl hesaplayacağını belirleyecek.

Öne Çıkanlar

  • Bir yıl içinde en az üç işçinin ölümüne yol açan güvenlik ihlalleri, 28 Nisan 2027'den itibaren ceza uygulanmasını tetikleyebilir.
  • Temel üst sınır, önceki üç yılın ortalama yıllık faaliyet kârının yüzde 5'i; belirli durumlarda alternatif üst sınır 3 milyar won.
  • Çalışanların işi durdurma ve tahliye olma hakları genişletilecek; alt yüklenici çalışanları ana yükleniciden doğrudan işi durdurmasını isteyebilecek.
  • Tekrarlanan ölümlü ihlaller, çalışma bakanının işletme ruhsatının iptalini veya geri alınmasını istemesine yol açabilir.
  • İhbar ödülleri ve ulusal güvenlik komitesi 28 Ocak 2027'de devreye giriyor.
  • İnşaat sektöründe ciroya dayalı ceza öngören ayrı bir teklif hâlen değerlendiriliyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir