Güçlü bir aidiyet, ancak belirsiz bir gelecek
Sri Lanka'nın 25 bölgesinin tamamında ankete katılan gençlerin neredeyse yarısı, fırsat bulmaları hâlinde ülkeden ayrılacaklarını söylüyor. Ülkeye güçlü bir aidiyet hissedenlerin 10'da 4'ünden fazlası da bu grupta. Bulgular, genç kuşağı ülkede tutma mücadelesinin merkezine istihdamı, yaşam maliyetlerini ve geleceğe duyulan güveni koyuyor.
İçindekiler
- Güçlü bir aidiyet, ancak belirsiz bir gelecek
- Aidiyet, ülkede kalma kararından daha geniş
- Mali sıkıntı yaygın, ancak her yerde aynı değil
- Ayrımcılık, ülkeden ayrılma baskısını artırıyor
- Daha önceki bir ankette de gençlerin benzer bir göç eğilimi gösterdiği görüldü
- Gitmek istemek ve gitmeye hazırlanmak
- Siyasi hayal kırıklığı da önceki bulguların bir parçasıydı
- Araştırmayı düzenleyenlerden uyarı
- Öne Çıkanlar
Global Unites South Asia'nın Centenary Movement ile yürüttüğü My Sri Lanka | Next araştırmasında 2.418 kişiden yanıt alındı ve 22 bölgesel istişare gerçekleştirildi. Araştırma, istihdam, ekonomik bağımsızlık ve hayatlarını nerede kuracakları konusunda kararlarla karşı karşıya olan Z Kuşağı ile genç Y Kuşağına odaklandı.
Katılımcıların yüzde 80'i öncelikli olarak kendini Sri Lankalı olarak tanımlarken, yüzde 73,7'si güçlü bir ulusal aidiyet hissettiğini bildirdi. Buna karşın yüzde 49,1'i fırsat bulması hâlinde ülkeden ayrılacağını söyledi. Z Kuşağı katılımcıları arasında göç etme isteği yüzde 52,7'ye ulaştı.
Araştırmada kötüleşen yaşam koşulları, iş kıtlığı ve ekonomik belirsizlik, ülkeden ayrılma isteğinin başlıca nedenleri olarak belirlendi. Temel bulgu şu: Sri Lanka'ya bağlılık ve yurt dışında gelecek arayışı, birçok genç için aynı anda var olabiliyor.
Aidiyet, ülkede kalma kararından daha geniş
Güçlü bir ulusal aidiyet hisseden katılımcıların yüzde 42,4'ü ülkeden ayrılmaya istekliydi. Bu grupta ülkeye bağlılık hissi, ülkenin yaşanabilir bir gelecek sunup sunmadığına ilişkin kaygılarla yan yana duruyor.
Ulusal kimlik, duygusal bağlılık ve göç etme niyeti, kişinin hayatının farklı yönlerini ölçer. Bir kişi kendini Sri Lankalı olarak tanımlayıp topluluğuna yakınlık hissedebilir, yine de iş bulmak veya daha güçlü bir mali güvenceye kavuşmak için yurt dışına bakabilir.
Z Kuşağına ilişkin oran, araştırma genelinde kaydedilen yüzde 49,1'in 3,6 yüzde puan üzerindeydi. Yüzde puan, iki oran arasındaki farkı ölçer. Burada en genç kuşak, araştırmaya katılan gençlerin genelinden daha yüksek bir ülkeden ayrılma isteği ifade etti.
Sri Lankalı gençlerle bağ kurmayı amaçlayan kuruluşlar açısından bulgular, yurttaşlık aidiyetinin yanına somut fırsatları da koyuyor. Katılımcıların çoğu ülkeye zaten bağlılık hissediyor. Kaygıları, orada yaşayıp çalışmaya güçlerinin yetip yetmeyeceği etrafında yoğunlaşıyor.
Mali sıkıntı yaygın, ancak her yerde aynı değil
Katılımcıların yüzde 69,8'i mali açıdan baskı altında olduğunu veya geçinmekte zorlandığını belirtti. Bir başka ekonomik güçlük göstergesine göre katılımcıların yüzde 16,6'sı temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyordu; bu, yaklaşık her altı kişiden biri demek.
Bölgelere göre oranlar, bu baskının ne kadar farklı hissedildiğini gösteriyor. Mali sıkıntı Kuzey Eyaleti'nde yüzde 84,3'e, Doğu Eyaleti'nde yüzde 78,3'e ulaşırken Batı Eyaleti'nde yüzde 63,5 olarak kaydedildi.
Kuzey Eyaleti'ndeki oran, Batı Eyaleti'ndekinden 20,8 yüzde puan daha yüksekti. Doğu Eyaleti'ndeki oran ise 14,8 puan daha yüksekti. Bu üç bölge arasında oranın en düşük olduğu Batı Eyaleti'nde bile katılımcıların neredeyse üçte ikisi mali sıkıntı yaşadığını bildirdi.
Bu farklar, gençlerin göçüne yönelik atılacak adımlar açısından önem taşıyor. İstihdamı veya hane halkı mali durumunu ele alan ulusal bir program, bildirilen baskı düzeyinin önemli ölçüde değiştiği bölgelerde uygulanacak. Kuzey ve doğu bölgelerindeki oranlar, bu yerlerdeki ihtiyaçların özellikle acil olduğuna işaret ediyor.
İş kıtlığı soruna bir başka boyut ekliyor. Nerede yaşayacağına karar veren gençler hem iş bulma olanağını hem de gelirlerinin temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetip yetmeyeceğini hesaba katmak zorunda. Araştırma, göç etme niyetlerinin merkezine bu gündelik hesapları yerleştiriyor.
Ayrımcılık, ülkeden ayrılma baskısını artırıyor
Ayrımcılığa maruz kalan katılımcıların göç etmeye istekli olma oranı, böyle bir deneyim yaşamayanlardan daha yüksekti. Ayrımcılığa maruz kalanların yüzde 55,8'i ülkeden ayrılacağını söylerken, bu oran ayrımcılığa uğramayanlarda yüzde 37'ydi.
Aradaki fark 18,8 yüzde puandı. Başka bir deyişle, ayrımcılık bildirenlerin yarısından fazlası ülkeden ayrılmak istediğini belirtirken, ayrımcılık bildirmeyenlerde bu oran üçte birin biraz üzerindeydi.
Bu bulgu, tartışmayı ücretler ve fiyatların ötesine taşıyor. Adil muamele görüp görmemek de gençlerin Sri Lanka'daki beklentilerini değerlendirme biçiminin bir parçası. Ekonomik fırsatlar ve toplum içindeki muamele, başka bir ülkede gelecek kurmanın neden cazip gelebileceğine ilişkin araştırma bulgularında birlikte yer alıyor.
Anket, ayrımcılık deneyimiyle göç etme niyeti arasında bir ilişki ortaya koyuyor. Pratik mesajı şu: Ülkede kalmayı cazip kılma çabaları, gençlerin mali koşullarının yanı sıra topluluklarında yaşadıkları deneyimleri de ele almalı.
Daha önceki bir ankette de gençlerin benzer bir göç eğilimi gösterdiği görüldü
Genç yetişkinler arasında göç etme isteği 2021'de de belirgindi. 17 Kasım 2021'de yayımlanan SLOTS göç raporunda araştırmacı Ravi P. Rannan-Eliya, fırsat verilmesi hâlinde Sri Lankalı yetişkinlerin yüzde 27'sinin göç etmek istediğini ortaya koydu.
2021-01 numaralı Sri Lanka Kamuoyu Takip Anketi raporu, 21 Eylül ile 14 Kasım 2021 tarihleri arasında 746 yetişkinle yapılan görüşmelere dayanıyordu. 18-29 yaş grubundakilerin ve üniversite mezunlarının yaklaşık yarısı göç etmek istiyordu. Kuzey ve Doğu eyaletlerinde bu oran yaklaşık beşte ikiydi.
İki araştırmanın bulguları, farklı nüfus gruplarına odaklansalar da zaman içindeki değişimi görmek açısından yararlı bir karşılaştırma sunuyor:
- SLOTS raporunda aktarılan önceki anketlere göre, 2019 başkanlık seçimlerinden önce katılımcıların yüzde 56'sı ekonominin izleyen yıl içinde iyileşmesini bekliyordu.
- 21 Eylül-14 Kasım 2021 tarihleri arasında 746 yetişkine ulaşan SLOTS anketi, göç etme isteğinin özellikle gençler ve üniversite mezunları arasında yüksek olduğunu ortaya koydu.
- SLOTS, 17 Kasım 2021'de göç etme isteğini ekonomik kötümserlik ve siyasi hayal kırıklığıyla ilişkilendiren analizini yayımladı.
- My Sri Lanka | Next araştırması, 25 bölgenin tamamında 2.418 genç katılımcıyla anket yaptı ve yüzde 49,1'inin ülkeden ayrılmaya istekli olduğunu belirledi.
2021'deki yüzde 27'lik oran her yaştan yetişkini kapsarken yeni araştırma genç kuşaklara odaklanıyor. Bu nedenle en yakın karşılaştırma gençlere ilişkin bulgu: 2021'de 18-29 yaş grubundaki yetişkinlerin yaklaşık yarısı ülkeden ayrılmak istiyordu; yeni araştırmada Z Kuşağı katılımcılarının oranı yüzde 52,7 oldu.
Yeni araştırmanın saha çalışmasının tarihleri, örnekleme ilişkin ayrıntılar ve kesin yaş sınırları açıklanmadı. Bu bilgiler, katılımcıların önceki anketle ne ölçüde karşılaştırılabileceğini değerlendirmeye yardımcı olurdu.
Gitmek istemek ve gitmeye hazırlanmak
2021 tarihli SLOTS raporu, göç kararlarının nasıl şekillendiğine dair başka bir ipucu sunuyor. Göç etmek isteyenlerin dörtte birinin planları vardı veya hazırlıklara başlamıştı. Bu, ankete katılan yetişkinlerin yaklaşık 16'da birine karşılık geliyordu.
İstekten hazırlığa geçişte maddi imkânlar ve eğitim etkiliydi. Rapora göre, maddi durumu daha iyi olanlar ve eğitim düzeyi yüksek olanlar somut adımlar atmaya daha yatkındı. Yurt dışına taşınmak kaynak gerektirdiğinden, ülkeden ayrılma baskısını en fazla hissedenlerin bunu gerçekleştirecek imkânları daha kısıtlı olabilir.
My Sri Lanka | Next araştırmasının ölçtüğü, fırsat doğması hâlinde ülkeden ayrılma isteği. Gerçekten ayrılmak ise iş bulmak, seyahat masraflarını karşılamak ve başka bir ülkeye giriş ya da orada yaşama izni almak gibi ek kararlar ve düzenlemeler gerektiriyor. Araştırmanın yazarları, göç etme niyetini Sri Lanka'da yaşanabilir bir gelecek kurmayı mümkün kılma ihtiyacının işareti olarak değerlendirdi.
Önceki rapor ayrıca göç etme isteğinin, 2021'den üç ila beş yıl önce yapılan anketlere kıyasla muhtemelen iki katına çıktığını tahmin etti. Raporun yazarı, geçmişe dönük karşılaştırmaların zorluğunu kabul etti ve bu değerlendirmeyi aynı soruları kullanan önceki anketlere dayandırdı.
Siyasi hayal kırıklığı da önceki bulguların bir parçasıydı
SLOTS, 2021'de ekonomik beklentiler ve hükümetin COVID-19 müdahalesinden duyulan memnuniyetsizliğin siyasi hayal kırıklığıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Gotabaya Rajapaksa'ya oy vermiş olanlar arasında, hayal kırıklığına uğrayan seçmenlerin göç etmek isteme olasılığı, sadık seçmenlere kıyasla üç kat daha yüksekti.
Raporda hayal kırıklığına uğramış seçmenler, daha önce Rajapaksa'yı destekleyip varsayımsal bir seçimde kime oy verecekleri sorulduğunda artık onu seçmeyenler olarak tanımlandı. Birçoğu muhalefet adayı seçmek yerine oy kullanmayacağını söyledi veya yanıt vermedi.
Ekonomik kötümserlik yaygındı. Hayal kırıklığına uğramış Rajapaksa seçmenlerinin yüzde 66'sı, ekonominin izleyen yıl içinde kötüleşmesini bekliyordu. Bu oran sadık seçmenlerde yüzde 59, yetişkinlerin genelinde ise yüzde 72'ydi.
Pandemiye verilen yanıt konusundaki görüşler de farklılaşıyordu: Hayal kırıklığına uğramış seçmenlerin yüzde 47'si hükümetin müdahalesini iyi olarak değerlendirirken bu oran sadık seçmenlerde yüzde 74'tü. Önceki araştırma, göç etme isteğini hem ekonomik beklentilere hem de hükümet kararlarına duyulan güvenin daha geniş çaplı kaybı içinde ele alıyor.
Araştırmayı düzenleyenlerden uyarı
My Sri Lanka | Next'in tanıtım etkinliğinde Global Unites'ın kurucusu ve başkanı Prashan De Visser, gençlerin şikâyetlerinin ele alınması çağrısında bulundu. Kuruluşun ilk araştırmalarında yaklaşık 15 ila 18 yılda bir şiddet döngülerinin görüldüğünü belirten De Visser, Sri Lanka'nın bu döngüde 18 yıllık bir dönüm noktasında olduğunu söyledi.
De Visser, uyarısını etkinlikte bir araya gelen sivil toplum liderlerine yaptığı çağrıyla ilişkilendirdi. Gençlerin gelişip başarılı olabileceği bir ortam oluşturulmasını istedi:
Sri Lanka daha iyisini hak ediyor. Çocuklarımız daha iyisini hak ediyor. Bu değişimin parçası olma gücüne sahibiz; bugün burada olmamızın nedeni de bu.
Anket, bu çağrının somut önceliklerini ortaya koyuyor: istihdam, temel ihtiyaçların karşılanabilir olması, mali baskının hafifletilmesi ve adil muamele. En çarpıcı bulgu, aidiyet hissiyle ülkeden ayrılma isteğinin aynı kişilerde buluşması. Genç katılımcıların çoğu Sri Lanka'ya güçlü bir bağlılık hissederken başka bir yerde daha güvenli bir gelecek arıyor.
Öne Çıkanlar
- Araştırma, 25 bölgenin tamamında 2.418 kişiyle anket yaptı ve 22 bölgesel istişareyi kapsadı.
- Katılımcıların yüzde 49,1'i fırsat verilmesi hâlinde Sri Lanka'dan ayrılacağını söyledi. Z Kuşağı katılımcılarında bu oran yüzde 52,7'ye çıktı.
- Katılımcıların yüzde 73,7'si güçlü bir ulusal aidiyet hissettiğini bildirdi. Bu grubun yüzde 42,4'ü ülkeden ayrılmaya istekliydi.
- Katılımcıların yüzde 69,8'i mali sıkıntı yaşıyordu. Bu oran Kuzey Eyaleti'nde yüzde 84,3'e ulaştı.
- Ayrımcılığa maruz kalan katılımcıların yüzde 55,8'i göç etmeye istekliyken, ayrımcılığa uğramayanlarda bu oran yüzde 37'ydi.
- 2021 tarihli SLOTS anketi de genç yetişkinlerin yaklaşık yarısının göç etmek istediğini ortaya koydu. Kişisel imkânlar, gitmek için hazırlıklara kimin başlayabildiğini belirliyordu.






