Güney Kore, Kripto Vergisini Dördüncü Kez Erteleyerek 2029’a Almayı ve Zarar Mahsubu Getirmeyi Öneriyor

11 dakikalık okuma
South Korea Proposes Fourth Crypto Tax Delay to 2029, With New Relief for Losses

Başlangıç tarihinin ötesinde değişikliklerle iki yıl daha erteleme

Güney Kore hükümeti, kripto para gelir vergisinin başlangıcını 1 Ocak 2027’den 1 Ocak 2029’a ertelemeyi ve yatırımcıların zararlarını izleyen üç yıl boyunca vergilendirilebilir kazançlarından düşmesine imkân tanıyacak bir düzenleme getirmeyi önerdi.

İçindekiler
  1. Başlangıç tarihinin ötesinde değişikliklerle iki yıl daha erteleme
  2. Takvim 2022’den 2029’a nasıl kaydı?
  3. Değişmeyen oran kapsamında yatırımcılar ne kadar vergi ödeyecek?
  4. Yurt dışı işlemler ertelemenin neden merkezinde?
  5. Üç yıllık zarar mahsubu nasıl işleyecek?
  6. Daha düşük vergi, ancak eski zararlar için bir sınır
  7. Yeni işlemler için daha açık talimatlar gerekiyor
  8. Japonya’nın yaklaşımı tartışmaya ne katıyor?
  9. Genç yatırımcılar ve adalet tartışması
  10. Hükümetin sonraki adım planı
  11. Öne Çıkanlar

Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Lee Hyoung-il, planı 5 Kasım 2026’da Seul’deki Hükümet Kompleksi’nde açıkladı. Bu, 2020’de Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle getirilen ve başlangıçta Ocak 2022’de yürürlüğe girmesi planlanan verginin dördüncü kez ertelenmesi olacak.

Önerilen erteleme, manşetlerde yer alan vergi oranını değiştirmiyor: belirli koşulları karşılayan yıllık kripto para kazançlarının 2,5 milyon wonu aşan kısmına toplam yüzde 22 vergi uygulanması öngörülüyor. Hükümet bunun yerine yurt dışı işlem bilgilerine erişmek, hesaplama kurallarını netleştirmek ve daha kapsamlı dijital varlık mevzuatına hazırlanmak için daha fazla zaman istiyor.

Ertelemenin yürürlüğe girmesi için Ulusal Meclis’in Gelir Vergisi Kanunu’nda değişiklik yapması gerekiyor. Milletvekilleri değişikliği onaylayana kadar yasal başlangıç tarihi 1 Ocak 2027 olarak kalacak; parlamentoda oylama tarihi açıklanmadı.

Lee, ertelemenin tekrarlandığını kabul ederek ek hazırlık süresini sistemi işler hâle getirmek için kullanacaklarını söyledi. Şöyle konuştu:

2029’da uygulamanın sorunsuz ilerlemesini sağlamak için iki yıllık hazırlık dönemini kullanacağız.

Yatırımcılar açısından önerilen paket, iki yıl daha beklemekten fazlasını içeriyor. Zararların nasıl hesaplanacağını değiştirecek, mevcut varlıklar için değerleme tarihini 2028 sonuna alacak ve planlandığı gibi yasalaşması hâlinde ilk yıllık beyan ve ödeme dönemini Mayıs 2030’a taşıyacak.

Borsalar için ek süre, henüz tamamlanmamış ayrıntılı kurallar temelinde raporlama sistemleri kurma imkânı sağlayacak. Hükümetin önündeki görev ise değiştirilen yeni bir takvimi, hem Güney Kore içindeki hem de yurt dışındaki işlemleri kapsayabilecek bir vergi sistemine dönüştürmek.

Reklam

Takvim 2022’den 2029’a nasıl kaydı?

Güney Kore kripto para vergisi politikasını Temmuz 2020’de açıkladı; parlamento da aynı yılın Aralık ayında Gelir Vergisi Kanunu’nda değişiklik yaptı. Yatırımcıların itirazları ve idari hazırlık konusundaki kaygılar, başlangıç tarihinin daha sonra üç kez ertelenmesine yol açtı.

Son öneri, hükümetin 2026’nın başındaki tutumunu tersine çeviriyor. Maliye Bakanlığı’ndan bir yetkili mayıs ayında uygulamanın 2027’de başlayacağını söylemiş, hükümet de ağustos ayında açıkladığı vergi reformu planlarında bu tarihi korumuştu.

  • Aralık 2020: Parlamento, vergilendirmenin Ocak 2022’de başlamasını öngören çerçeveyi kabul etti.
  • 2021 sonu: Milletvekilleri uygulamayı Ocak 2023’e erteledi.
  • Daha sonraki ertelemeler: Başlangıç tarihi önce Ocak 2025’e, ardından Ocak 2027’ye alındı.
  • Ekim 2026: Raporlama ve yurt dışı kayıtlarına ilişkin kaygılar üzerine cumhurbaşkanlığı ofisi yeni bir ertelemenin değerlendirilmesini destekledi.
  • 3 Kasım 2026: İktidardaki Demokrat Parti milletvekilleri ertelemenin 2029’a alınmasını önerdi.
  • 4 Kasım 2026: Demokrat Parti lideri Kim Min-seok yeni bir erteleme önerisini resmen sundu.
  • 5 Kasım 2026: Hükümet, başlangıç tarihinin Ocak 2029’a alınmasını desteklediğini açıkladı.

Açıklama, ekim ayında sistemlerin tamamlanmadığına dair uyarıların ardından geldi. Halkın Gücü Partisi milletvekili Park Soo-young’un edindiği belgeler, vergi makamları ile borsalar arasında 2022’den bu yana 49 görüşme yapılmasına rağmen beş büyük borsadan hiçbirinin vergi sistemini tamamlamadığını gösterdi.

Bithumb, ayrıntılı gereklilikler netleştikten sonra geliştirme çalışmalarının en az altı ila dokuz ay süreceğini söylemişti. Bu uyarı, uygulamadaki sorunu özellikle acil hâle getirdi: işletmelerden tamamlanmış bir talimat seti olmadan Ocak ayına hazırlanmaları isteniyordu.

Değişmeyen oran kapsamında yatırımcılar ne kadar vergi ödeyecek?

Planlanan yüzde 22’lik oran, yüzde 20 ulusal gelir vergisi ile yüzde 2 yerel gelir vergisinden oluşuyor. Yatırımcılar, vergilendirme koşullarını karşılayan yıllık kripto para gelirlerini hesaplayacak, 2,5 milyon wonluk istisnayı düşecek ve kalan tutar üzerinden vergi ödeyecek.

Vergilendirme koşullarını karşılayan yıllık kazancı 5 milyon won olan bir yatırımcının 2,5 milyon wonu vergiye tabi olacak. Bu tutarın yüzde 22’si 550 bin won eder. Uygun kazancı yıllık istisna sınırını aşmayanlar bu vergi kapsamında ödeme yapmayacak.

Hesaplama, elde tutulan kripto paraların toplam değeri üzerinden değil, uygun edinim maliyetleri ve giderler düşüldükten sonra kalan gelir üzerinden yapılacak. Mevcut çerçevede, vergilendirme koşullarını karşılayan işlemlerden elde edilen kazançlar ve zararlar aynı takvim yılı içinde mahsuplaştırılabiliyor.

Açıklanan öneri kapsamında yıllık istisna 2,5 milyon won olarak kalacak. Daha yüksek bir indirim ve yatırım vergilendirmesinde kapsamlı değişiklik talepleri, henüz kabul edilmiş değişiklikler değil, önümüzdeki tartışmaların parçası.

Reklam

Yurt dışı işlemler ertelemenin neden merkezinde?

Maliye Bakanlığı, ABD ile kripto para işlem bilgisi paylaşımının 2029’da başlamasının beklendiğini belirtiyor. Yetkililer, vergiyi daha erken başlatmanın yurt dışındaki faaliyetlerin Güney Kore makamlarınca izlenmesini zorlaştırarak yerel piyasayı dezavantajlı duruma düşürebileceğini savunuyor.

İlgili uluslararası sistem, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi; İngilizce adıyla Crypto-Asset Reporting Framework (CARF). Bu çerçeve, kripto para kullanıcıları ve işlemleri hakkında bilgi toplanmasını ve bu bilgilerin katılımcı vergi makamları arasında paylaşılmasını öngörüyor.

Güney Kore’de ikamet eden bir kişi yerel borsalar, yurt dışı platformlar ve kişisel cüzdanlar üzerinden işlem yapabilir. Vergi yetkililerinin, bu işlemleri ilişkilendirmeye ve geliri doğru hesaplamaya imkân veren kayıtlara ihtiyacı var. Varlıklar yurt dışına taşındığında yalnızca yerel borsa kayıtlarına erişmek yeterli olmuyor.

Hükümet, önerilen hazırlık dönemi boyunca yurt dışı işlem bilgilerine erişme kapasitesini geliştirmeyi planlıyor. Açıklanan hedef, farklı platformları kullanan yatırımcılara vergiyi daha tutarlı biçimde uygulamak.

Hong Kong daha erken bir raporlama takvimi izliyor. Onaylanan CARF mevzuatı uyarınca kripto para hizmet sağlayıcıları 2027’de kullanıcı verilerini toplamaya başlayacak, partner ülkelerle bilgi paylaşımı ise 2028’de başlayacak. Bu tarihler raporlama altyapısıyla ilgili; Seul’ün önerisi ise kazanç vergisinin ne zaman yürürlüğe gireceğini kapsıyor.

Üç yıllık zarar mahsubu nasıl işleyecek?

Önerilen zarar devri, yatırımcıların uygun zararlarını izleyen üç yıl içinde elde edilen kazançlardan düşmesine imkân tanıyacak. Böylece 2029’da kaydedilen bir zarar, 2032’ye kadar vergilendirme koşullarını karşılayan kazançlara mahsup edilebilecek.

Mevcut çerçevede kazançlar ve zararlar yalnızca aynı yıl içinde mahsuplaştırılabiliyor. Bu durum, bir önceki yıl daha büyük zarara uğrayan bir kişinin sonraki yıl para kazanması hâlinde vergi ödemesine yol açabiliyor.

İlk yıl 100 milyon won kaybedip sonraki yıl 50 milyon won kazanan bir yatırımcıyı ele alalım. Zarar devri olmadan, ikinci yılın kazancından istisna düşüldükten sonra 47,5 milyon won vergiye tabi olur ve yüzde 22 oranında 10,45 milyon won vergi çıkar.

Önerilen zarar devriyle, önceki yılın zararı sonraki yıl elde edilen 50 milyon won kazancı karşılayacağından bu örnekte vergi ödenmez. Yatırımcının iki yıl sonunda toplam 50 milyon won zararı yine de devam eder.

Maliye Bakanlığı, kripto para fiyatlarındaki büyük dalgalanmaların uygun zararların birkaç yıla yayılarak hesaba katılmasını haklı kıldığını savunuyor. Öneri, yatırım sonuçlarının değerlendirildiği dönemi değiştirerek önceki bir zararı sonraki vergi hesabında dikkate alınabilir hâle getiriyor.

Reklam

Daha düşük vergi, ancak eski zararlar için bir sınır

Hükümetin ikinci örneğinde bir yatırımcı 2029’da 10 milyon won zarar ediyor, 2030’da ise 20 milyon won kazanıyor. Zarar devri olmazsa yıllık istisna düşüldükten sonra 17,5 milyon won vergiye tabi olur ve vergi 3,85 milyon won çıkar.

Önceki 10 milyon wonluk zarar düşüldüğünde, yıllık istisna sonrasında vergiye tabi gelir 7,5 milyon won olur. Vergi 1,65 milyon wona, yani 2,2 milyon won ya da yaklaşık yüzde 57,1 azalır.

Önerilen 2029 başlangıç tarihinden önce gerçekleşen zararlar, zarar devri uygulamasının dışında tutulacak. Dolayısıyla uygulama başlamadan önce kripto parasını zararla satan bir yatırımcı, bu zararı vergi başladıktan sonra elde ettiği kazançlardan düşemeyecek.

Mevcut varlıklar için ayrıca bir edinim değeri kuralı getirilecek. Maliye Bakanlığı Vergi Politikası Başkanı Cho Man-hee, uygulama öncesinde elde tutulan varlıklarda gerçek satın alma fiyatı ile 2028 sonundaki piyasa değerinden yüksek olanın esas alınacağını açıkladı.

Bu edinim değeri, sonraki bir kazanç hesaplanırken düşülen başlangıç tutarıdır. Daha yüksek tutarın kullanılması, sonraki satışın vergiye tabi gelir sayılan kısmını azaltabilir. Yeni takvim yasalaşırsa 2029’daki işlemlerden elde edilen gelir ilk kez Mayıs 2030’da beyan edilecek ve vergisi ödenecek.

Yeni işlemler için daha açık talimatlar gerekiyor

Güney Kore’nin mevcut yasal çerçevesi, kripto para transferlerinden ve borç vermeden elde edilen geliri diğer gelir olarak tanımlıyor. Planlanan inceleme; staking ödülleri, merkeziyetsiz finans gelirleri, airdrop’lar ve bir kripto paranın başka bir kripto parayla takasını kapsayan, bugün daha geniş bir piyasayı ele alacak.

Staking, blokzincirdeki işlemlerin doğrulanmasına yardımcı olan varlık sahiplerine ödül sağlayabilir. Merkeziyetsiz finans, yaygın adıyla DeFi, borç verme gibi hizmetler sunmak için blokzincir uygulamalarından yararlanır. Airdrop ise alıcılara token dağıtılmasıdır. Bunların her biri, gelirin ne zaman elde edildiği ve değerinin nasıl hesaplanacağı konusunda uygulamaya dönük sorular doğurabilir.

Ulusal Meclis Araştırma Servisi’nin ocak ayında yayımladığı ve “Japonya’nın Sanal Varlık Vergilendirme Sistemi” başlığını taşıyan çalışma, işlem sınıflandırması, yabancı vergi kredileri ve stablecoin’lerin yasal statüsünü Güney Kore açısından gündeme gelen konular olarak belirledi. Örneğin staking, ödülün varlıkları borç vermenin karşılığı mı yoksa doğrulama çalışması karşılığında mı verildiğine bağlı olarak farklı değerlendirilebilir.

Catholic University profesörü Ahn Sung-hee, beyan işlemlerini kolaylaştırmak ile doğru sınıflandırma yapmak arasındaki gerilimi şöyle anlattı:

Transferleri ve borç vermeyi birlikte vergilendirmek beyan kolaylığını artırabilir, ancak vergi hukukunun vergilendirme çerçevesine uymayan yönler de var.

Borsalar da farklı platformlar ve cüzdanlardaki işlem geçmişlerini bir araya getirme, edinim maliyetlerini belirleme ve farklı işlem türlerini işleme koyma konusunda talimatlara ihtiyaç duyuyor. Bu ayrıntılar, yazılımların hangi kayıtları tutması ve yatırımcıların hangi bilgileri sunması gerektiğini belirliyor.

Reklam

Japonya’nın yaklaşımı tartışmaya ne katıyor?

Japonya’nın deneyimi, Güney Koreli milletvekillerine işlem kurallarına ilişkin somut örnekler sunuyor. Ulusal Meclis Araştırma Servisi’nin çalışması, Japonya’da madencilik, borç verme, kripto paralar arası takas ve blokzincirin bölünerek yeni bir coin oluşturduğu hard fork işlemlerinin nasıl ele alındığını anlatıyor.

Çalışmada aktarılan Japonya uygulamasına göre madencilik geliri, varlığın edinildiği andaki piyasa fiyatı üzerinden değerleniyor ve gerekli giderler düşülüyor. Hard fork yoluyla alınan coin’ler teslim alındıklarında vergilendirilmiyor; daha sonra satılmaları hâlinde edinim maliyetleri sıfır kabul ediliyor.

Japonya’nın reform programı, hisse senetleriyle aynı olan yüzde 20,315’lik ayrı vergilendirmeye geçiş önerisini finansal düzenlemelerle de ilişkilendiriyor. Düşük oran, ilgili yasanın yürürlüğe girmesine bağlı ve lisanslı borsaların işlem yaptığı belirlenmiş varlıklar için geçerli. Zarar devri de gündemde.

Güney Kore’nin karşı karşıya olduğu bir diğer konu, yurt dışında elde edilen gelirin orada zaten vergilendirilmiş olması. Araştırma servisi, Gelir Vergisi Kanunu’nun 57. maddesinin, ayrı olarak diğer gelir kapsamında vergilendirilen kripto para gelirleri için yabancı vergi kredisi talep edilmesini sınırlayabileceğini belirledi.

Tartışılan seçenekler arasında yatırımcılara uygun gelirleri vergi hesabı için bir araya getiren kapsamlı vergilendirmeyi seçme hakkı tanımak veya yurt dışında ödenen vergiyi gider saymak var. Her iki yaklaşım da yerel vergi hesaplanırken yurt dışında ödenen vergileri hesaba katmayı amaçlıyor.

Bir para birimi gibi bir varlığa karşı istikrarlı değerini korumayı amaçlayan stablecoin’ler için de yasal tanımlar gerekiyor. Japonya, 2023 tarihli Ödeme Hizmetleri Kanunu değişikliğinde stablecoin’leri elektronik ödeme yöntemi olarak tanımladı ve ihraççıları bankalar, güven şirketleri ve para transferi hizmeti sağlayıcılarıyla sınırlandırdı. Güney Kore’nin planlanan dijital varlık mevzuatı, yatırımcıların korunmasının yanı sıra borsalara ve stablecoin ihraççılarına ilişkin kuralları da ele alacak.

Genç yatırımcılar ve adalet tartışması

Finansal Denetim Servisi’ne göre haziran sonu itibarıyla kripto para hesabı sahiplerinin yüzde 44,1’ini 30 yaş ve altındaki kişiler oluşturuyordu. Bu yüksek oran, genç yatırımcılar arasındaki itirazlara neden siyasi önem atfedildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.

Tartışmayı hisse senetlerine uygulanan vergiler de şekillendirdi. Güney Kore, planlanan finansal yatırım gelir vergisini erteledikten sonra kaldırdı; belirli koşulları karşılayan büyük hissedarlar ise hisse satış kazançları üzerinden hâlâ vergiye tabi. Aktarılan KOSPI sahiplik eşiği, hisse başına 5 milyar won.

Kripto para yatırımcıları, sıradan hisse yatırımcılarının farklı muamele gördüğü bir ortamda görece küçük kazançların vergilendirilmesine itiraz etti. Kripto para vergisinin tekrar tekrar ertelenmesi, belirli koşulları karşılayan büyük hissedarların vergi ödemeye devam ettiğine dikkat çekenlerin de tepkisini çekti.

Ulusal Meclis Bütçe Ofisi tarafından ağustos ayında yaptırılan bir çalışma, kripto para istisnasının planlanan 2,5 milyon won yerine en az 6 milyon wona çıkarılmasını önerdi. Öneride, küçük tutarlı vergilerin beyan, ödeme ve idare maliyetleri de gerekçe gösterildi.

Sektör temsilcileri, yatırımcıların kripto para zararlarını hisse senetleri dâhil diğer yatırımlardan elde ettikleri kazançlardan da düşebilmesini istiyor. Hükümet, inceleme sırasında istisna tutarını ve zararların daha geniş kapsamlı biçimde ele alınmasını tartışmayı planlıyor. Bu öneriler, kripto para zararlarının gelecekteki kripto para kazançlarından düşülmesine izin vermenin ötesine geçecek.

Reklam

Hükümetin sonraki adım planı

Uzmanlar, sektör temsilcileri ve ilgili bakanlıkların katılacağı bir çalışma grubu, 2027’nin ilk yarısında iyileştirme önerileri hazırlayacak. Ayrıntılı vergilendirme standartlarının ise 2028’in ilk yarısında belirlenmesi planlanıyor.

Hükümet, daha kapsamlı vergi sistemi değişikliklerini 2027’de Ulusal Meclis’in olağan oturumunda sunmayı planlıyor. Lee ayrıca acil erteleme ile zarar devrinin mevcut olağan oturumda ele alınması gerektiğini söyledi. Böylece başlangıç tarihindeki acil değişiklik, ayrıntılı çerçeveye yönelik daha sonraki çalışmalardan ayrılacak.

Maliye Bakanlığı, dijital varlık mevzuatı üzerinde Finansal Hizmetler Komisyonu’yla birlikte çalışacak. Lisanslama, yatırımcıların korunması ve yeni ürünlerin hukuki statüsü, vergi kurallarının hangi işlemleri kapsaması gerektiğini etkileyecek.

Önerilen takvim somut: erteleme için parlamentonun onayını almak, 2027’de iyileştirme çalışmaları yapmak, 2028’de ayrıntılı standartları yayımlamak ve 2029’da vergilendirmeyi başlatmak; ilk yıllık beyanlar Mayıs 2030’da verilecek. Böylece borsalar sistemlerini yayımlanan gerekliliklere göre kurup test edebilecek.

Üç önceki ertelemenin ardından hükümetin güvenilirliği, yeni bir tarih belirlemenin yanı sıra bu adımları tamamlamasına bağlı. Yurt dışı verilerine erişim, işlem sınıflandırması, edinim değerleri ve zararların ele alınması henüz çözüme kavuşmamış konular arasında; bunların tümü yatırımcının ödeyeceği nihai vergiyi etkiliyor.

Öne Çıkanlar

  • Güney Kore, parlamento onayına bağlı olarak kripto para gelir vergisinin başlangıcını Ocak 2027’den Ocak 2029’a almayı öneriyor.
  • Planlanan oran, belirli koşulları karşılayan yıllık kazançların 2,5 milyon wonu aşan kısmı için yüzde 22 olarak kalıyor.
  • Önerilen zarar devri, uygun zararların izleyen üç yıl boyunca kripto para kazançlarından düşülmesine imkân verecek.
  • Uygulama öncesinde gerçekleşen zararlar bu mahsup kapsamına alınmayacak.
  • Mevcut varlıklarda edinim değeri olarak gerçek satın alma maliyeti ile 2028 sonundaki piyasa değerinden yüksek olanı kullanılacak.
  • Hükümet, erteleme gerekçeleri arasında ABD ile 2029’da başlaması beklenen bilgi paylaşımını ve henüz tamamlanmamış yerel kuralları gösteriyor.
  • İyileştirme önerilerinin 2027’nin ilk yarısında, ayrıntılı standartların ise 2028’in ilk yarısında hazırlanması planlanıyor.
  • Paket planlandığı gibi yürürlüğe girerse 2029’da elde edilen gelir için ilk yıllık beyan ve ödeme dönemi Mayıs 2030 olacak.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir