Yaklaşık 1 Lakh Crore Rupi Tutarındaki Depolama Hamlesi
Hindistan Birlik Kabinesi, 92 gigawatt-saat elektrik depolama kapasitesinin geliştirilmesine yardımcı olmak için yaklaşık 1,5 milyar dolara karşılık gelen 14.500 crore rupi tutarında sübvansiyonu onayladı. Planlanan kapasitenin yaklaşık üçte ikisi pompalı hidroelektrik projelerinden gelecek. Programın toplam 97.600 crore rupi yatırım gerektiren projeleri desteklemesi bekleniyor.
İçindekiler
- Yaklaşık 1 Lakh Crore Rupi Tutarındaki Depolama Hamlesi
- 92 GWh’lik Kapasitenin Dağılımı
- Programın Ölçeği Ne Kadar?
- Sübvansiyon ve İhale Süreci Nasıl İşleyecek?
- İlk Batarya Hibelerinden Yeni Onaya
- Yüzde 40 Yerli İçerik Şartı Neleri Değiştiriyor?
- Düşük Depolama Teklifi Neden Yine de Maliyetli Olabilir?
- Performans, Kamu Kaynaklarının Değerini Belirleyecek
- Hangi Hidroelektrik Projeler Yararlanabilir?
- Öne Çıkan Noktalar
Başbakan Narendra Modi başkanlığındaki Kabine, programı 4 Kasım 2026’da onayladı. Destek, 2026-27 mali yılından 2030-31’e kadar sürecek ve henüz devreye alınmamış depolama kapasitesini kapsayacak. Destek alacak batarya projelerinin en az yüzde 40 yerli içerik şartını karşılaması gerekecek.
Karar, Hindistan’ın elektrik dönüşümündeki pratik bir sorunu ele alıyor: Güneş panelleri ve rüzgâr türbinleri, talebin görece düşük olduğu zamanlarda büyük miktarda elektrik üretebilirken haneler ve işletmeler gün batımından sonra ya da rüzgâr azaldığında da elektriğe ihtiyaç duyuyor. Depolama, elektriği üretildiği zamandan ihtiyaç duyulduğu zamana aktarıyor.
Hükümet, programın şebeke istikrarını artıracağını, yenilenebilir elektrik kullanımını yaygınlaştıracağını ve gün boyunca kesintisiz arzı sürdürmek için geleneksel üretime bağımlılığı azaltacağını söylüyor. Elektrik dağıtım şirketlerinin karşısındaki zorluk, kurulması, şarj edilmesi ve işletilmesi uygun maliyetli depolama çözümleri bulmak olacak.
Mali destek, öngörülen yatırımın yaklaşık yüzde 14,9’una karşılık geliyor. Bu oran, 14.500 crore rupinin 97.600 crore rupiye bölünmesiyle hesaplanıyor. Dolayısıyla gerekli finansmanın büyük bölümü başka kaynaklardan sağlanmak zorunda. Hükümet hibesi, depolama tesisi kurmanın maliyetiyle projenin elde edebileceği gelir arasındaki farkın bir kısmını kapatmayı amaçlıyor.
92 GWh’lik Kapasitenin Dağılımı
Program desteği üç depolama türüne ayırıyor; en büyük pay pompalı hidroelektriğe veriliyor:
- Hidroelektrik pompalı depolama tesislerinden 60 GWh; toplamın yaklaşık yüzde 65’i.
- Batarya enerji depolama sistemlerinden 30 GWh; yaklaşık yüzde 33’ü.
- Alternatif depolama teknolojilerinden 2 GWh; yaklaşık yüzde 2’si.
Pompalı depolamada elektrik kullanılarak su daha yüksek seviyedeki bir rezervuara taşınıyor. Elektriğe ihtiyaç duyulduğunda su, türbinlerden geçerek aşağı akıyor ve elektrik üretiyor. Bataryalar enerjiyi kimyasal biçimde depoluyor ve gerektiğinde elektrik olarak geri veriyor.
Gigawatt-saat bir enerji miktarını, gigawatt ise elektriğin sağlanma hızını ölçüyor. Örneğin 1 GWh enerji depolayan bir tesis, kayıplar ve işletme sınırları hesaba katılmadan teorik olarak bir saat boyunca 1 GW güç sağlayabilir. 92 GWh değeri, her projenin aynı anda ne kadar güç sağlayabileceğini değil, depolanabilecek enerji kapasitesini ifade ediyor.
Hidroelektriğe verilen ağırlık, hükümetin yaklaşımını bataryalara odaklanan önceki sübvansiyon programlarının ötesine taşıyor. Pompalı depolama, günün farklı saatleri arasında büyük miktarda elektriği aktarmakta özellikle yararlıyken bataryalar arz ve talepteki değişimlere hızlı yanıt verebiliyor.
Deloitte India ortağı Anujesh Dwivedi, onaylanan programın temel özelliklerinden biri olarak teknoloji çeşitliliğini gösterdi:
BESS ve alternatif teknolojilere ek olarak pompalı hidroelektriğe odaklanılması, yeni VGF Programı’nın öne çıkan temel unsurudur.
Programın Ölçeği Ne Kadar?
Kabine göre ilave 92 GWh, Hindistan’ın elektrik şebekesine hizmet veren mevcut depolama kapasitesinin yüzde 170’ine eşdeğer. Başka bir deyişle, planlanan ilave kapasite mevcut tabanın yaklaşık 1,7 katı. Projelerin tamamlanması hâlinde bu, önemli bir genişleme anlamına geliyor.
Hindistan’ın tahmini depolama ihtiyacı 2031-32’ye kadar 411 GWh. Yeni program tek başına bu miktarın yaklaşık yüzde 22,4’ünü karşılayacak; bu oran 92’nin 411’e bölünmesiyle hesaplanıyor. Mevcut tesisler ve başka programlar kapsamında geliştirilen projeler de ihtiyacın karşılanmasına katkı sağlayacak.
Merkezi Elektrik İdaresi, 2029-30 için 235 GWh, 2035-36 içinse 888 GWh depolama ihtiyacı öngörüyor. 2023 Ulusal Elektrik Planı’nda bu ihtiyaç 2047 için 2.380 GWh olarak belirtilmişti. Bu rakamlar, depolama geliştirme çalışmalarının söz konusu sübvansiyonun kapsadığı beş mali yılın çok ötesine uzandığını gösteriyor.
Hindistan’ın 2030’a kadar fosil dışı kaynaklardan 500 GW elektrik üretim kapasitesine ulaşma hedefi aciliyeti artırıyor. Güneş ve rüzgâr enerjisi üretimi arttıkça, üretimin bol olduğu dönemlerde elektriği depolayıp talebin yükseldiği zamanlarda geri verebilen tesislerin değeri de artıyor.
Sübvansiyon ve İhale Süreci Nasıl İşleyecek?
Finansman Açığını Kapatma Desteği (VGF), yararlı bir altyapı projesinin mali açıdan uygulanabilir hâle gelmesi için devletin sağladığı katkıdır. Yatırım yükünün bir kısmını azaltarak geliştiricinin, alıcıların kabul etme olasılığı daha yüksek bir fiyattan hizmet sunmasına yardımcı olur.
Yeni program kapsamındaki kapasite, tarifelere dayalı rekabetçi ihalelerle tahsis edilecek. Geliştiriciler, her ihalenin şartlarına tabi olarak depolama hizmetleri için teklif ettikleri fiyat üzerinden yarışacak. Kamu ve özel elektrik dağıtım şirketleri, batarya ve pompalı hidroelektrik projeleri için destek almaya hak kazanacak. Alternatif teknolojileri kullanan projeler ise kamu ve özel sektör kuruluşları tarafından hayata geçirilecek.
Genellikle discom olarak adlandırılan dağıtım şirketleri elektriği satın alıp tüketicilere ulaştırıyor. Depolama, belirli bir saatte satın aldıkları elektrik ile müşterilerinin ihtiyaç duyduğu miktar arasındaki farkı yönetmek için onlara yeni bir seçenek sunuyor. Depolamanın değeri kısmen, şarj için düşük maliyetli elektrik bulup bunu talep ve fiyatların maliyeti haklı çıkardığı zamanlarda boşaltabilmelerine bağlı.
Son programın nihai destek oranları, ödeme koşulları, performans şartları ve ihale tarihleri dâhil ayrıntılı çerçevesi henüz açıklanmadı. Bu kurallar, geliştiricilerin ne kadar borçlanması gerekeceğini ve faydaların elektrik alıcılarına nasıl yansıyacağını belirleyecek.
Önceki düzenlemede uygun sübvansiyonun yüzde 20’si, projenin finansman anlaşmalarının tamamlandığı aşama olan finansal kapanışta ödeniyordu. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü’nün baş enerji uzmanı Charith Konda, bu aşamada da önemli miktarda borçlanmanın gerektiğini söyledi. Bu nedenle hibelerin zamanlaması, miktarları kadar önem taşıyabiliyor.
İlk Batarya Hibelerinden Yeni Onaya
Son karar, hükümetin birkaç aşamadan oluşan destek sürecinin ardından geldi. 2026’nın başlarında gündeme gelen bir öneri, Kabine’nin nihayetinde onayladığından daha büyük bir batarya kapasitesi öngörüyordu: 30 GWh yerine 50 GWh.
- Eylül 2023: Kabine, 4.000 MWh, yani 4 GWh batarya depolama kapasitesine destek verilmesini ve hibelerin sermaye maliyetinin yüzde 40’ına kadarını karşılamasını onayladı.
- 30 Mayıs 2026: İstişareye sunulan öneri; 50 GWh batarya, 60 GWh pompalı depolama ve diğer teknolojilerden 2 GWh olmak üzere toplam 112 GWh için yaklaşık 15.000 crore rupi destek öngörüyordu.
- 4 Kasım 2026: Kabine, hidroelektrik ve alternatif teknolojilere ayrılan payları koruyarak, batarya kapasitesini düşürüp 92 GWh için 14.500 crore rupiyi onayladı.
- 2030-31: Yeni onaylanan programın kapsadığı son mali yıl.
Eylül 2023’teki batarya programının ilk proje bütçesi, 3.760 crore rupilik hükümet bütçe desteği dâhil 9.400 crore rupiydi. Program, depolama maliyetini 2030-31’e kadar kilovatsaat başına 5,50-6,60 rupiye indirmeyi hedefliyor ve desteklenen kapasitenin en az yüzde 85’inin dağıtım şirketlerine sunulmasını şart koşuyordu.
Daha sonraki batarya finansmanı turları, 13,2 GWh ve 30 GWh’lik kapasiteyi destekleyen programlar olarak tanımlandı. Mayıs 2026 itibarıyla ilkinin ihale süreci tamamlanmış, ikincisinin ihale süreci ise devam ediyordu. Bu rakamların toplamı 43,2 GWh ediyor. Önceki programların toplam kapasitesi ise 9.160 crore rupilik finansmanla birlikte 43,8 GWh olarak da belirtilmişti.
Onaylanan program, bu batarya finansmanı geçmişine büyük bir hidroelektrik bileşeni ekliyor. Planlanan 92 GWh, Eylül 2023’teki ilk onay kapsamındaki 4 GWh’nin 23 katı.
Yüzde 40 Yerli İçerik Şartı Neleri Değiştiriyor?
Destek almak isteyen batarya projelerinin en az yüzde 40 yerli içerik şartını karşılaması gerekecek. Hükümet, depolama yatırımlarına yönelik kamu harcamalarının Hindistan’da üretim talebi yaratmasını ve ithal bileşenlere bağımlılığı azaltmasını istiyor.
Bu yaklaşım, sanayi politikasının iki alanını bir araya getiriyor. Mevcut üretim teşvikleri batarya üreten şirketleri desteklerken yeni depolama hibeleri bu bataryaları satın alıp kuran projeleri destekliyor. Politikalar birlikte, yerli üreticilere daha geniş bir pazar sunmayı amaçlıyor.
Nomura, şartın Hindistan’da batarya depolama sistemlerinin üretimini ve montajını teşvik etmesini bekliyor. Hindistan Enerji Depolama İttifakı Başkanı Debmalya Sen, yeni sübvansiyonların yerli katma değer şartları ve artan batarya maliyetleriyle bağlantılı tarife artışlarını da sınırlayabileceğini söyledi.
Sen, batarya projelerinin ekonomisi konusunda bazı uzmanlardan daha iyimser bir değerlendirmede bulundu:
BESS, ticari açıdan zaten uygulanabilir durumda.
Sen, VGF olmaksızın megavat başına aylık yaklaşık 3 lakh rupi düzeyindeki tarifelere dikkat çekti. Bu, depolama kapasitesinin kullanıma hazır tutulması için ödenen tutar. Alıcıların bataryaları şarj etmek için kullanılan elektriği ve hizmetten ne sıklıkta yararlanacaklarını da hesaba katması gerekiyor.
Düşük Depolama Teklifi Neden Yine de Maliyetli Olabilir?
Konda, bağımsız depolama kapasitesinin tarifesini elektrik birimi başına yaklaşık 2,6 rupi olarak belirtti. Şarj ve deşarj maliyetleri birim başına yaklaşık 2,5-3 rupi daha ekleyerek teslim edilen elektriğin maliyetini yaklaşık 5,5-6 rupiye çıkarıyor. Elektrik faturalarındaki bir birim, bir kilovatsaat anlamına geliyor.
Teslim edilen elektriğin bu maliyet aralığı, daha güvenilir arz sağlamak üzere sözleşmeye bağlanan yenilenebilir enerjinin birim başına 5,25-6 rupilik tarifelerine yakın. Bu nedenle dağıtım şirketlerinin, şarj maliyetleri ve planlama sorumlulukları dâhil olmak üzere ihtiyaç duydukları elektriği elde etmenin farklı yollarının toplam maliyetini karşılaştırması gerekiyor.
Konda, temel kısıtların finansmana erişimin ötesine uzandığını savundu:
Hindistan’da enerji depolama yatırımlarını hızlandırmanın önündeki asıl darboğaz finansman ya da sermaye değil.
Konda; agresif tekliflere, ithalata bağımlılığa ve fiyat belirsizliğine dikkat çekti. Çok düşük tarife teklif eden bir geliştiricinin yine de inşaatı tamamlaması, borçlarını geri ödemesi ve sözleşme süresi boyunca ekipmanların bakımını yapması gerekiyor.
TERI Elektrik ve Yenilenebilir Enerji Bölümü Direktörü Alekhya Datta, 2025’te iki saat boyunca elektrik sağlayacak sistemler için tahsis edilen bağımsız batarya kapasitesinin yaklaşık yüzde 75’inin finansal sürdürülebilirlik riskiyle karşı karşıya olduğuna işaret eden bir değerlendirmeyi aktardı. Datta, projelerin ekonomisinin şarj fiyatlarına, kullanıma, deşarj süresine, finansman maliyetlerine ve bataryanın ömrü boyunca göstereceği performansa bağlı olduğunu söyledi.
Datta, mali desteğin sınırlarını şöyle anlattı:
Ancak sübvansiyon tek başına ticari sürdürülebilirliği ya da dağıtım şirketleri için uygun tarifeleri garanti edemez.
Performans, Kamu Kaynaklarının Değerini Belirleyecek
Dağıtım şirketlerinin, beklenen tasarrufları ve arz faydalarını elde etmek için sözleşmeye bağlanan depolama kapasitesini etkin biçimde kullanması gerekecek. İşletmeye hazır olduğu hâlde nadiren şarj edilen ya da boşaltılan bir tesis de alıcısı için ödeme yükümlülüğü yaratabilir.
Konda, önceki sübvansiyon ödemelerinin bataryaların gerçek kullanımına ya da şebekeye sağladıkları değere değil, kullanılabilir durumda olmalarına bağlı olduğunu söyledi. Depolamayı yönetebilme kabiliyetinin alıcı açısından temel bir ticari mesele olduğunu belirtti:
Asıl soru, dağıtım şirketlerinin sözleşme yaptıkları depolama kapasitesini verimli ve kârlı biçimde kullanıp kullanamayacağıdır.
Datta; kullanılabilirliği, kullanımı, şarj ve deşarj verimliliğini, tekrarlı işletimi ve batarya yıpranmasını hesaba katan tedarik kuralları çağrısında bulundu. Verimlilik, depolanan elektriğin ne kadarının geri alınabildiğini gösteriyor. Yıpranma ise bataryanın eskidikçe ve kullanıldıkça enerji depolama kabiliyetinin zamanla azalması anlamına geliyor.
Batarya sözleşmelerinin, performans düştükçe ekipman ekleme ya da değiştirme maliyetlerini de hesaba katması gerekiyor. Bu maliyetler, başlangıçta kararlaştırılan tarifenin hizmet süresi boyunca uygulanabilir kalıp kalmayacağını etkiliyor.
Datta, mali yardımın sonuçlarla daha yakından ilişkilendirilmesini önerdi:
VGF desteğinin işletme performansına bağlanmasına da daha fazla önem verilmelidir.
Hangi Hidroelektrik Projeler Yararlanabilir?
Nomura, yapım aşamasında olan ve toplam kurulu üretim kapasitesi 15.870 MW’a ulaşan 11 pompalı depolama projesi belirledi. Projelerin geliştiricileri arasında Greenko, Tata Power, JSW Energy, Adani şirketleri ve Torrent Power’ın yanı sıra eyalet elektrik şirketleri de bulunuyor.
Yapım aşamasındaki projeler arasında Greenko’nun 1.920 MW’lık Gandhisagar projesi (Aralık 2026’da tamamlanması bekleniyor), Tamil Nadu’nun 500 MW’lık Kundah projesi ve Adani’nin 500 MW’lık Chitravathi projesi (her ikisinin de Şubat 2027’de tamamlanması bekleniyor) ile Greenko’nun 1.600 MW’lık Saundatti projesi (Aralık 2027’de tamamlanması bekleniyor) yer alıyor.
Daha sonraki tarihlerde tamamlanması beklenen projeler arasında JSW Energy’nin 1.500 MW’lık Bhavali projesi (Aralık 2028), Tata Power’ın 1.000 MW’lık Bhivpuri projesi (Şubat 2029) ve Torrent Power’ın 3.000 MW’lık Karjat projesi (Aralık 2029) bulunuyor. Karnataka Power Corporation’ın 2.000 MW’lık Sharavathy projesinin ise Mayıs 2032’de tamamlanması planlanıyor; bu tarih programın finansman döneminin sonrasına denk geliyor.
Bu takvimler, inşaat sürelerinin uygulama sürecini nasıl etkileyeceğini gösteriyor. Yapımı süren projeler destek için potansiyel bir havuz oluştururken verilecek destek, uygunluk şartlarına ve rekabetçi ihalelere bağlı olacak. MW cinsinden değerler üretim gücünü ifade ediyor; projelerin programın GWh hedefine katkısı ise ne kadar enerjiyi depolayıp geri verebildiklerine bağlı.
Programın pratik sonucu, tamamlanmış altyapının etkili işletilmesiyle ortaya çıkacak: Yenilenebilir elektriği bol olduğu zamanlarda depolamak ve tüketicilerin ihtiyaç duyduğu zamanlarda sunmak. 14.500 crore rupilik taahhüt bu genişlemenin finansmanına yardımcı olurken ihale tasarımı, inşaat ve günlük planlama, elektrik alıcılarının elde edeceği hizmeti belirleyecek.
Öne Çıkan Noktalar
- Kabine, 2026-27 ile 2030-31 arasında 92 GWh depolama kapasitesine destek için 14.500 crore rupiyi onayladı.
- Dağılım; pompalı hidroelektrikten 60 GWh, bataryalardan 30 GWh ve alternatif teknolojilerden 2 GWh şeklinde.
- Toplam proje yatırımının 97.600 crore rupi olması bekleniyor; kamu finansmanı bunun yaklaşık yüzde 15’ine eşit.
- Batarya projelerinin en az yüzde 40 yerli içerik şartını karşılaması gerekiyor.
- Planlanan kapasite, Hindistan’ın 2031-32 için tahmin edilen 411 GWh’lik depolama ihtiyacının yaklaşık yüzde 22’sine eşit.
- Kapasite rekabetçi ihalelerle tahsis edilecek; uygulama kurallarının ayrıntıları henüz açıklanmadı.
- Şarj maliyetleri, etkin kullanım, inşaat ve ekipman performansı elektrik alıcılarının karşılaşacağı maliyeti belirleyecek.






