Daha fazla devriye ve daha güçlü kuvvetler, Malezya'nın imkânları ölçüsünde
Malezya, gayrisafi millî hasılanın yüzde 5'ine ulaşacak savunma harcaması yapılması yönündeki çağrıları reddederken Güney Çin Denizi'ndeki askerî hazırlığını güçlendiriyor. Savunma Bakanı Datuk Seri Mohamed Khaled Nordin, 4 Kasım'da Dewan Rakyat'ta yaptığı açıklamada, hükümetin askerî harcamaları ülkenin ihtiyaçları ve mali kapasitesine göre belirleyeceğini söyledi. Bölgedeki gerilimlerin artması, deniz güvenliğini ve ticaret yollarını baskı altına alıyor.
İçindekiler
- Daha fazla devriye ve daha güçlü kuvvetler, Malezya'nın imkânları ölçüsünde
- Malezya harcama hedefini neden reddediyor?
- Koruma odaklı bir savunma doktrini
- Denizde daha güçlü hazırlık ne anlama geliyor?
- İki gerilim kaynağı, farklı yanıtlar gerektiriyor
- Ortaklar Malezya'nın denizde daha fazlasını görmesine yardımcı olabilir
- Bölgesel forumlar rakipleri aynı masaya getiriyor
- Denizde istikrar neden askerî alanın ötesinde önem taşıyor?
- Öne Çıkanlar
Khaled, Kuala Lumpur'da Selayang Milletvekili William Leong'un sorusunu yanıtlarken askerî modernizasyon, kesintisiz devriye, personel eğitimi ve savunma iş birliğini bir araya getiren bir strateji açıkladı. Malezya, egemenliğini korumaya hazırlanırken bağımsız ve tarafsız tutumunu sürdürecek.
Khaled iki temel tehlike kaynağı belirledi: Malezya'nın da taraf olduğu, örtüşen kara ve deniz yetki alanı iddiaları ile başta ABD ve Çin olmak üzere büyük güçler arasındaki stratejik rekabet. Her iki unsur da Güney Çin Denizi'nde istikrarı korumayı giderek zorlaştırıyor.
Leong'un soruları konuyu askerî teçhizatın ötesine taşıdı. Doğu Asya'da artan askerî harcamaların deniz güvenliği ve Malakka Boğazı gibi ticaret yolları üzerindeki etkilerini sordu. Bölgesel bir çatışma, Malezya'nın ulusal güvenliğinin yanı sıra ekonomik çıkarlarını da tehdit eder.
Malezya harcama hedefini neden reddediyor?
Khaled, Malezya'nın diğer ülkelerin askerî harcamalarını artırma kararlarına saygı duyduğunu, ancak kendi kararlarını kendisinin vereceğini söyledi. Başkalarının önerdiği bir harcama hedefinin ülkenin savunma önceliklerini belirlemesi gerektiği fikrini reddetti.
Doğu Asya'da artan askerî harcamalarla ilgili Leong'un ek sorusunu yanıtlarken Khaled, yüzde 5 önerisini ülke adı vermeden başka ülkelere atfetti:
Bazı ülkeler savunma harcamalarımızı gayrisafi millî hasılamızın (GSMH) yüzde 5'ine çıkarmamızı önerdi."
"Amaç, çatışma, anlaşmazlık ya da savaş çıktığında bu büyük güçlerin bizi ön saflarda bulundurması.
Savunma bakanı, büyük güçlerden bağımsızlığı bu tutumun temel unsuru olarak nitelendirdi:
Ancak hiçbir büyük gücün kuklası olmadığımızı açıkça belirtmek istiyoruz. Bağımsız ve tarafsızız.
Önerilen yüzde 5 hedefi, bir ülkenin sakinleri ve şirketlerinin yurt dışından elde ettikleri gelirleri de kapsayan gayrisafi millî hasılaya, yani GSMH'ye dayanıyor. Savunma bütçesini bu rakama bağlamak bir harcama ölçütü belirliyor. Khaled ise harcamaları Malezya'nın ihtiyaçları ve karşılayabileceği düzeyle ilişkilendirdi.
Açıklamaları ayrıntılı bir harcama programından ziyade genel yönelimi ortaya koydu. Belirtilen önlemler kapsamında yeni bir bütçe toplamı, tedarik takvimi ya da devriyelere ilişkin sayısal bir hedef açıklamadı.
Khaled ayrıca bölge genelinde askerî harcamaların artmasının yanlış anlaşılma, anlaşmazlık ve askerî çatışma ihtimalini yükseltebileceği uyarısında bulundu. Malezya'nın diğer devletlerin daha fazla harcama yapmasını önleyemeyeceğini veya bu devletlerin egemen kararlarına müdahale edemeyeceğini söyledi.
Koruma odaklı bir savunma doktrini
Malezya'nın hedeflediği askerî rol, harcama konusundaki tutumunu açıklamaya yardımcı oluyor. Khaled, silahlı kuvvetlerin diğer devletlere saldırı kapasitesi edinmek yerine ülkeyi koruması gerektiğini söyledi.
Hükümetin savunma doktrinini açıklayan Khaled, milletvekillerine şöyle seslendi:
Savunma doktrinimiz, diğer ülkelere saldırmak değil, ülkeyi savunmaktır.
Malezya'nın ihtiyaç duymadığı taarruz kabiliyetlerine örnek olarak 2.000 ya da 3.000 kilometre menzilli füzeleri gösterdi. Bu örnek, teçhizat alımlarının başka ülkelerin tercihlerini taklit etmek yerine bir ülkenin üstlenmeyi amaçladığı askerî görevlere dayanması gerektiği görüşünü destekliyordu.
"Bazı ülkelerin 2.000 ya da 3.000 kilometre menzilli füzeler satın aldığını görebiliriz.
"Diğer ülkelere saldırma niyetimiz olmadığı için bunlara ihtiyacımız yok.
"Doktrinimiz kendi ülkemizi savunmak," dedi.
Malezya yine de Khaled'in inandırıcı caydırıcılık olarak nitelendirdiği kapasiteyi güçlendirecek. Basitçe ifade etmek gerekirse caydırıcılık, başka bir ülkeye Malezya'yı tehdit etmenin ya da ona saldırmanın ciddi bir bedeli olacağını düşündürecek ölçüde kapasite ve hazırlığa sahip olmak anlamına geliyor. Khaled'in yaklaşımı, bu askerî kapasiteyi diplomatik ilişkilerle birleştiriyor.
Denizde daha güçlü hazırlık ne anlama geliyor?
Malezya'nın hazırlıkları, kendi kurumları aracılığıyla atabileceği adımlarla başlıyor. Khaled dört öncelik sıraladı: askerî varlık ve kabiliyetleri modernize etmek, personel eğitimini geliştirmek, ülke sularındaki güvenlik varlığını güçlendirmek ve toplumun dayanıklılığını artırmak.
Denizcilik çalışmaları kesintisiz devriye ve gözetimi kapsıyor. Operasyonlar Malezya Kraliyet Donanması tarafından tek başına ya da Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri ve Malezya Denizcilik Yaptırım Ajansı ile ortaklaşa yürütülebiliyor.
Bu kurumlar farklı kabiliyetlerle katkı sağlıyor. Gemiler denizde varlık gösterirken uçaklar havadan gözlem alanını genişletiyor; denizcilik yaptırım ajansı ise kendi uygulama ve denetim görevini yerine getiriyor. Çalışmalarını koordine etmeleri, Malezya'nın faaliyetleri izlemesine ve gerektiğinde müdahale düzenlemesine yardımcı oluyor.
Eğitim de hazırlığın bir parçası. Teçhizatın, onu kullanabilen ve diğer kuvvetlerle birlikte çalışabilen personelle desteklenmesi gerekiyor. Khaled, modernizasyon, eğitim, devriye ve toplumsal dayanıklılığı tehditleri caydırabilecek inandırıcı kapasiteyi birlikte oluşturan önlemler olarak sundu.
İki gerilim kaynağı, farklı yanıtlar gerektiriyor
Khaled, bölgenin güvenlik sorunlarını örtüşen iddialar ve büyük güçler arasındaki rekabet olarak ikiye ayırdı. Malezya her ikisiyle de karşı karşıya, ancak bunlar farklı ilişkileri ve riskleri içeriyor.
Khaled, Güneydoğu Asya'da Malezya, Vietnam ve Filipinler'in taraf olduğu örtüşen iddialara dikkat çekti. Ayrıca Çin'in, Malezya'nın da aralarında bulunduğu birkaç ASEAN ülkesinin hak iddia ettiği sulara ilişkin iddialarına değindi. ASEAN, üyelerinin iş birliği yürüttüğü bölgesel yapı olan Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin kısaltmasıdır.
Bu örtüşen tutumlar eşgüdümü zorlaştırıyor. Malezya, bölgesel güvenlik konusunda komşu hükümetlerle birlikte çalışırken aynı hükümetlerden bazılarıyla iddialar konusundaki anlaşmazlıkları da yönetmek zorunda.
ABD ve Çin arasındaki stratejik rekabet başka bir risk katmanı oluşturuyor. Khaled, büyük güçler arasındaki rekabetin yanlış hesaplama ve daha geniş çaplı bir çatışma tehlikesini artırdığı uyarısında bulundu. Bir hükümetin diğerinin niyetini ya da vereceği karşılığı yanlış anlaması, çatışmanın başlangıçta taraflardan herhangi birinin amaçladığından daha fazla büyümesine yol açabilir.
Malezya'nın tutumu, diğer devletlerin savunma kararlarına saygı gösterirken kendi hazırlığını güçlendirmek. Khaled, tarafsızlığa egemenliği ve istikrarı korumaya yönelik pratik adımların eşlik edeceğini söyledi.
Ortaklar Malezya'nın denizde daha fazlasını görmesine yardımcı olabilir
Khaled'in daha güçlü ikili savunma diplomasisi için adını verdiği güvenilir ortaklar arasında Japonya, Tayland, Avustralya ve Almanya bulunuyor. İkili iş birliği, iki ülke arasında yürütülen çalışmaları ifade ediyor ve ülkelerin faaliyetleri kendi ihtiyaçlarına göre düzenlemesine imkân tanıyor.
Açıkladığı iş birliği; bilgi paylaşımını, uzmanlık aktarımını, kapasite geliştirmeyi ve planlı tatbikatlarla operasyonları kapsıyor. Temel hedeflerden biri, denizcilik alanında farkındalığı artırmak; başka bir deyişle denizde neler olup bittiğini daha net anlamak.
Sularını izleyen bir ülke için gemilerin konumu ve faaliyetleri ile dikkat gerektirebilecek gelişmelere ilişkin bilgiler önem taşıyor. Bilgi paylaşımı ve bu bilgileri değerlendirme becerisinin geliştirilmesi, yetkililerin daha eksiksiz bir tablo oluşturmasına yardımcı olabilir.
Tatbikatlar da katılımcı kuvvetlere birlikte çalışma pratiği yapma imkânı sunuyor. Khaled'in yaklaşımı bu ilişkileri gözetim ve operasyonel hazırlık gibi pratik görevlerle ilişkilendirirken Malezya'nın kendi savunma politikasını seçme kabiliyetini koruyor.
Bölgesel forumlar rakipleri aynı masaya getiriyor
Malezya'nın üçüncü eylem düzeyi, birden fazla ülkeyi kapsayan çok taraflı iş birliği. Khaled, ASEAN Savunma Bakanları Toplantısı'na, bu toplantının genişletilmiş ADMM-Plus formatına ve Beş Güç Savunma Düzenlemeleri'ne dikkat çekti.
ASEAN Savunma Bakanları Toplantısı, savunma iş birliği için bölgesel bir kanal sunuyor. ADMM-Plus ise bu diyaloğu ABD, Çin, Güney Kore, Yeni Zelanda ve Rusya'nın da aralarında bulunduğu sekiz ortak ülkeye genişletiyor.
Washington ve Pekin'in her ikisinin de katılımı, Malezya'nın dile getirdiği endişeler açısından önem taşıyor. Rekabetleri risk yaratan büyük güçlerin ikisi de, Malezya ve komşularının savunma diyaloğunu sürdürebildiği bir foruma katılıyor.
Beş Güç Savunma Düzenlemeleri, Malezya'yı Birleşik Krallık, Singapur, Avustralya ve Yeni Zelanda'yla bir araya getiriyor. Bu farklı düzenlemeler, Malezya'ya hem Güneydoğu Asya içinde hem de bölge dışındaki ortaklarıyla iş birliği kanalları sağlıyor.
Khaled, özellikle Güney Çin Denizi'ndeki güvenlik sorunları başta olmak üzere Asya-Pasifik bölgesinin sorunlarının hiçbir ülke tarafından tek başına çözülemeyeceğini söyledi. Bölgesel barışın korunmasında barışçıl, istikrarlı ve birlik içindeki ASEAN'ı merkeze koydu.
Denizde istikrar neden askerî alanın ötesinde önem taşıyor?
Leong'un Malakka Boğazı'na değinmesi, parlamentodaki görüşmenin ardındaki ekonomik kaygıyı vurguladı. Deniz yolları üreticileri, limanları ve müşterileri birbirine bağlıyor. Bu yolların aksaması, malların taşınmasını ve ülke sularını korumakla görevli güvenlik kurumlarının çalışmalarını etkileyebilir.
Khaled, bölgedeki bir çatışmanın ekonomik ve güvenlik çıkarları da dahil olmak üzere Malezya'yı ve diğer ülkeleri kaçınılmaz olarak etkileyeceğini söyledi. Bu nedenle verdiği yanıt, toprakları korumaya yönelik önlemlerle çevresindeki istikrarı sürdürmeye yardımcı olacak iş birliğini bir araya getirdi.
Hükümetin yaklaşımı birbirine bağlı üç düzeye dayanıyor: ulusal hazırlıklar, belirli ortaklarla iş birliği ve daha geniş savunma düzenlemeleri aracılığıyla diyalog. Ulusal kuvvetler Malezya'nın kendi imkânlarıyla harekete geçme kapasitesini sağlıyor. Ortaklıklar bilgi, beceri ve ortak faaliyetlere destek veriyor. Bölgesel forumlar, farklı çıkarları olan ülkeler arasındaki iletişimi açık tutuyor.
Malezya'nın açıkladığı tercih, bu bileşimi mali imkânları dahilinde güçlendirmek. Pratik öncelikler; modernizasyonu sürdürmek, personeli eğitmek, deniz gözetimini kesintisiz devam ettirmek ve bağımsız bir politikayı destekleyen savunma ilişkileri kurmak.
Öne Çıkanlar
- Savunma Bakanı Mohamed Khaled Nordin, Malezya'nın hazırlık önlemlerini 4 Kasım'da Dewan Rakyat'ta açıkladı.
- Malezya, askerî harcamaları ulusal ihtiyaçlarına ve ödeme gücüne göre belirleyecek; Khaled, adı açıklanmayan ülkelerin GSMH'nin yüzde 5'i oranındaki harcama çağrılarını reddetti ve büyük güçlerin Malezya'yı gelecekteki çatışmalarda ön saflarda görmek istediğini söyledi.
- Hazırlıklar askerî modernizasyonu, personel eğitimini, kesintisiz deniz devriyelerini ve toplumsal dayanıklılığı kapsıyor.
- Khaled, örtüşen iddiaları ve ABD-Çin rekabetini bölgenin başlıca güvenlik sorunları arasında saydı.
- Malezya, belirli ortaklarla, ASEAN savunma forumlarında ve Beş Güç Savunma Düzenlemeleri kapsamında iş birliği yürütüyor.
- Hükümet, doktrininin Malezya'yı savunmaya odaklandığını ve bağımsız, tarafsız bir tutumu koruduğunu belirtiyor.






