Tayvan, bütçe onayına bağlı olarak Ocak 2027'den itibaren 10.000 NT$ ödeme yapmayı planlıyor

11 dakikalık okuma
Taiwan Plans NT$10,000 Payments From January 2027, With Budget Approval Still Key

26 Ocak ödemeleri iki bütçe tarihine bağlı

Tayvan'ın planladığı 10.000 NT$ tutarındaki ödeme, yasa koyucuların merkezi hükümet bütçesini 5 Ocak'a kadar onaylaması ve Cumhurbaşkanı Lai Ching-te'nin bütçeyi 20 Ocak'a kadar ilan etmesi halinde, 26 Ocak 2027'de hak sahibi sakinlere ulaşmaya başlayabilir. Çevrimiçi kayıt 25 Ocak'ta açılacak. Nakit çekmek isteyenler ise ATM'ler için 15 Şubat'a, postaneler için 22 Şubat'a kadar beklemek zorunda kalacak.

İçindekiler
  1. 26 Ocak ödemeleri iki bütçe tarihine bağlı
  2. Meclis takvimi neden önemli?
  3. Önerilen ödeme takvimi
  4. 10.000 NT$ ödemeyi kimler alabilecek?
  5. Ödemeyi almanın beş yolu
  6. Hükümet ödemeyi nasıl finanse etmeyi planlıyor?
  7. 20.000 NT$ önerisinin durumu
  8. Yerel ödemelerin ikamet kuralları farklı
  9. Afet yardımı ve planlama aşamasındaki ödemeler
  10. Ulusal başvuru henüz açılmadı
  11. Öne Çıkanlar

Başbakan Cho Jung-tai bu koşulları 31 Ekim 2026'da açıkladı. Tayvan Kabinesi olan İdari Yuan, Maliye Bakanlığının dağıtım planını 8 Ekim'de onayladı. 2 Kasım itibarıyla kayıt başlamamış, resmî bir başvuru sitesi de duyurulmamıştı.

Takvim önemli, çünkü 2027'de Ay Yeni Yılı 6 Şubat'a denk geliyor. Önerilen takvime göre ilk banka ödemeleri bayramdan 11 gün önce yapılırken ATM ve postanelerden nakit çekimi bayramdan sonra başlayacak. 26 Ocak, tüm hak sahipleri için ödeme tarihi değil, ilk banka ödemelerinin başlaması için önerilen tarih.

Hükümet, program için 2027 merkezi hükümet bütçesi taslağında 235,7 milyar NT$ ayırdı. Gelir ya da servet sınırı öngörülmüyor; Tayvan vatandaşlarının yanı sıra bazı yabancı uyruklu sakinler de hak sahibi olacak.

Kuomintang'ın (KMT) rakip önerisi ise ayrı bir yasa ve özel bütçe üzerinden 20.000 NT$ dağıtılmasını öngörüyor. Bu arada ilçe ve beldelerdeki 3.000-10.000 NT$ tutarındaki ödemelerin kendi ikamet koşulları ve başvuru tarihleri var; bunlardan bazıları ulusal programın başlaması beklenen tarihten önce sona eriyor.

Meclis takvimi neden önemli?

2027 bütçesi ilk okumadan geçerek 2 Ekim'de yasama komisyonlarına gönderildi. Tayvan bütçe belgelerinde 2027, Çin Cumhuriyeti takvimine göre 116. yıl olarak anılıyor. Nakit ödeme, yıllık bütçenin bir parçası olduğundan finansmanının bütçe onay sürecinden geçmesi gerekiyor.

Reklam

Milletvekilleri 30 Ekim'de yasama dönemini 31 Ocak 2027'ye kadar uzatma kararı aldı. Ayrıca 28 Kasım'daki yerel seçimler öncesinde, 23-27 Kasım tarihleri arasında genel kurul ve komisyon toplantılarına ara verilmesi kararlaştırıldı. Uzatılan yasama dönemi, hükümetin bütçenin nihai onayı için hedeflediği 5 Ocak tarihinden 26 gün sonrasına kadar devam ediyor.

Meclis, uzatılmış yasama dönemi sona ermeden bütçeyi yine de onaylayabilir. Ancak haneler açısından belirleyici tarihler 5 ve 20 Ocak; çünkü önerilen ocak başlangıcının koşulları bunlara bağlı.

Bütçe Yasası, bütçenin sunulması, onaylanması ve uygulanması sürecini düzenliyor. 46. madde, Kabinenin yıllık bütçeyi mali yılın başlamasından dört ay önce sunmasını şart koşuyor. 51. madde, bütçenin olağan yasama onayı ve cumhurbaşkanı tarafından ilan edilmesi takvimini belirliyor. 54. madde ise onayın gecikmesi halinde yeni harcama planlarının, bütçe incelemesi tamamlanana kadar genel olarak bekletilmesini öngörüyor.

Maliye Bakanlığı, ikinci yedek ödenekten yararlanmak için başvuruda bulundu ve onay sonrasında yapılacak işleri kısaltmak amacıyla tedarik hazırlıklarına başladı. Kabine Genel Sekreteri Chang Tun-han başkanlığındaki görev gücünde ödeme sistemlerini, müşteri hizmetlerini ve dolandırıcılığa karşı korumaları hazırlamak üzere maliye ve dijital işler bakanlıkları, Finansal Denetim Komisyonu, ulaştırma bakanlığı ve dolandırıcılıkla mücadele merkezi yer alıyor.

Önerilen ödeme takvimi

Maliye Bakanlığının planı kayıt, banka ödemeleri ve nakit çekimini birbirinden ayırıyor; tüm kanallar aynı anda açılmayacak. Aşağıdaki tarihler bütçenin onaylanmasına ve hükümetin nihai duyurusuna bağlı:

  • 17 Ağustos 2026: Cumhurbaşkanı Lai, 10.000 NT$ tutarındaki ödeme önerisini açıkladı.
  • 2 Ekim 2026: 2027 yıllık bütçesi komisyon incelemesine alındı.
  • 8 Ekim 2026: Kabine, Maliye Bakanlığının dağıtım planını onayladı.
  • 5 Ocak 2027: Bütçenin yasama organındaki üçüncü ve son okuması için hedef tarih.
  • 20 Ocak 2027: Cumhurbaşkanının bütçeyi ilan etmesi için hedef tarih.
  • 25 Ocak 2027: Çevrimiçi kaydın planlanan en erken açılış tarihi.
  • 26 Ocak 2027: İlk banka ödemelerinin planlanan başlangıç tarihi.
  • 15 Şubat 2027: ATM'lerden nakit çekiminin planlanan başlangıç tarihi.
  • 22 Şubat 2027: Postanelerden tahsilatın planlanan başlangıç tarihi.
  • 31 Ağustos 2027: Genel başvuru için önerilen son tarih.
  • 31 Ocak 2028: Ağustos-Aralık 2027 arasında doğan hak sahibi bebekler için önerilen uzatılmış son tarih.

Kayıt planında başvuruların ilk aşamada ulusal kimlik numarasının veya ikamet belgesi numarasının son hanesine göre gruplandırılması öngörülüyor. Bu uygulama ilk beş gün geçerli olacak, altıncı günden itibaren herkes kayıt yaptırabilecek.

Reklam

10.000 NT$ ödemeyi kimler alabilecek?

Önerilen ödemede servet nedeniyle hak sahipliğinin dışlanması söz konusu değil. Kişinin uygunluğu gelirine değil, vatandaşlığına, hane kaydına veya hak kazandıran ikamet statüsüne bağlı olacak.

Önerilen kategoriler şöyle:

  • Tayvan'da hane kaydı bulunan Tayvan vatandaşları.
  • Hane kaydı olmayan ancak ikamet izni bulunan Tayvan vatandaşları.
  • Daimi ikamet izni bulunan yabancı uyruklular.
  • İkamet izni bulunan, Tayvan vatandaşlarının yabancı uyruklu, Çin ana karası, Hong Kong veya Makao vatandaşı eşleri.
  • Resmî görevle yurt dışında bulunan kamu görevlileri ve Tayvan vatandaşlığına sahip, koşulları karşılayan bakmakla yükümlü oldukları kişiler.
  • 31 Aralık 2027'ye kadar Tayvan'da doğan ve koşulları karşılayan bebekler.

Hane kaydı, vatandaşı kayıtlı bir haneye ve adrese bağlayan resmî kayıttır. Yabancı uyruklular için öneri, daimi ikamet sahiplerini ve ikamet izni bulunan uygun eşleri özellikle kapsıyor; bu nedenle göçmenlik statüsü hak sahipliğinde belirleyici.

1 Ağustos-31 Aralık 2027 arasında doğan bebekler başvurularını 31 Ocak 2028'e kadar yapabilecek. Böylece genel son tarih olan ağustos ayına yakın ya da bu tarihten sonra doğan çocukların ailelerine daha uzun bir başvuru süresi tanınacak. Nihai uygunluk kontrolleri ve gerekli belgeler, Maliye Bakanlığının uygulama kurallarını yayımlamasının ardından netleşecek.

Ödemeyi almanın beş yolu

Hükümet beş dağıtım kanalı planlıyor: otomatik banka ödemeleri, banka hesabına ödeme için çevrimiçi kayıt, ATM'den nakit çekme, postaneden tahsilat ve uzak bölgelerde yaşayanlar ya da özel gruplar için resmî hak sahibi listeleri üzerinden dağıtım.

Otomatik ödemeler, hükümetin ödeme kayıtlarında hâlihazırda bulunan hesaplara yapılacak. Planlanan hak sahipleri arasında işçi sigortası emekliliği, iş kazası sigortası emekliliği, Ulusal Emeklilik ödemeleri, yaşlı çiftçi ödeneği, çiftçi emeklilik birikimi ödemeleri ve aylık işçi emeklilik ödemelerini alanlar bulunuyor.

Engellilik geçim ödeneği ya da düşük veya alt-orta gelirli yaşlılara yönelik geçim ödeneği alanlar da otomatik ödeme planına dahil. Diğer gruplar arasında kurumsal bakım altındaki çocuklar, kamu tarafından finanse edilen yatılı bakım hizmetlerinden yararlanan gaziler ve yurt dışında görevlendirilen kamu personeli yer alıyor.

Diğer hak sahibi sakinler çevrimiçi olarak bir banka hesabı kaydedebilir ya da katılımcı ATM'lerden veya postanelerden nakit alabilir. Maliye Bakanlığının planında 17 bankanın ATM'lerinin kullanılması, Shanghai Commercial & Savings Bank'ın eklenmesi ve ağ kapsamının yüzde 86,18'e çıkarılması öngörülüyor. Nihai banka listesi ve ayrıntılı işlem talimatları henüz yayımlanmadı.

Resmî listeler üzerinden dağıtım, belirlenmiş uzak bölgelerde yaşayanlar ve ceza infaz kurumlarındaki kişiler dahil, olağan kanalları kolayca kullanamayan bazı kişilere hizmet verecek. Dijital hizmetlere erişimi kolay olmayan haneler için izlenmesi gereken tarihler, ATM ve postane tahsilatının daha sonra açılacağı tarihler.

Reklam

Hükümet ödemeyi nasıl finanse etmeyi planlıyor?

Cumhurbaşkanı Lai programı 17 Ağustos'ta, yapay zekâ sektöründeki kazançları paylaşma politikası kapsamında duyurdu. Hükümet, ekonomik büyümenin beklentilerden güçlü olmasının 2027 gelir tahminini 3,9266 trilyon NT$'a yükseltmesine olanak tanıdığını ve ek borçlanmaya başvurmadan gelir ve giderleri dengeleyerek ödemeler için 235,7 milyar NT$ ayırdığını açıkladı.

Ödeme için ayrılan tutar, tahmini yıllık gelirin yaklaşık yüzde 6'sına denk geliyor: 235,7 milyar NT$'ın 3.926,6 milyar NT$'a bölünmesiyle bu oran elde ediliyor. Bu karşılaştırma, hükümetin gelir tahmini içindeki taahhüdün boyutunu gösteriyor.

Önerilen kişi başı ödeme, 2025 programında dağıtılan 10.000 NT$ ile aynı. Bütçeler de birbirine yakın: 2025 için yaklaşık 236 milyar NT$, 2027 içinse 235,7 milyar NT$. Ancak yasal dayanakları farklı. 2025 ödemesi özel bir yasa ve özel bütçeyle yapılırken yeni öneri olağan yıllık bütçenin içinde yer alıyor.

Bütçe Dairesi Başkanı Chen Shu-tzu 20 Ağustos'ta nakit dağıtımı için üç koşul bulunduğunu söyledi: borcun artırılmaması, sosyal yardım ödenekleri ve büyük ölçekli inşaat projeleri için yeterli kaynak ayrılması ve önceki yıllardan biriken bütçe fazlalarının kullanılmaması. Bu nedenle hükümet ödemeyi her yıl yapılan sabit bir yardım olarak değil, mali koşullara bağlı bir uygulama olarak sunuyor.

Milletvekilleri, yaklaşık 607,6 milyar NT$ tutarındaki ayrı bir 2026 ek bütçesini de görüşüyor. Bu bütçe 2 Ekim'de komisyon incelemesine alındı. Parti müzakerelerinde nihai onay için 20 Kasım hedefi belirlendi; böylece yasama takvimine bir büyük harcama tasarısı daha eklendi.

20.000 NT$ önerisinin durumu

KMT grubu, ekonomik kazançların paylaşılması ve yaşam koşullarının istikrara kavuşturulması amacıyla kişi başı 20.000 NT$ ödeme öngören özel bir yasa tasarısı sundu. Tasarı 2 Ekim'de ilk okumadan geçti. Milletvekilleri 16 Ekim'de 52'ye karşı 40 oyla tasarının doğrudan ikinci okuma aşamasına ve parti müzakerelerine gönderilmesini kabul etti.

Tasarı, finansmanın birikmiş bütçe fazlalarından ya da borçlanmadan sağlanmasına izin veriyor. Yasanın yürürlüğe girmesinden sonraki bir ay içinde Kabinenin özel bütçe sunmasını, dağıtımın ise özel bütçenin yürürlüğe girmesinden sonraki üç ay içinde yapılmasını öngörüyor.

Cho, 2 Ekim'de ve yeniden 27 Ekim'de yaptığı açıklamalarda ödemenin artırılmasının borçlanmayı gerektireceğini söyledi. KMT grup başkanı Fu Kun-chi, tahminleri aşan vergi gelirlerinin 20.000 NT$ ödemeyi karşılayabileceğini savunurken KMT milletvekili Lai Shyh-bao finansman sağlamak için ek bütçenin küçültülmesini önerdi.

Reklam

KMT milletvekili ve Tainan belediye başkan adayı Hsieh Lung-chieh, partisinin 20 Kasım'da üçüncü okumayı hedeflediğini söyledi. Ayrıca Cho'nun yasayı imzalamaktan kaçınabileceğini belirterek seçmenleri 28 Kasım yerel seçimlerinde nakit ödemelere destek vermeye çağırdı. Dolayısıyla 20 Kasım, yasama sürecindeki bir aşama için belirlenen siyasi hedef; ödemenin kesinleşmiş bir tarihi yok.

Demokratik İlerici Parti (DPP) grubu yetkilisi Wu Szu-yao, hızlandırılmış sürece ve seçim öncesinde oylama yapılması yönündeki girişime itiraz etti. Taipei'de biriken 57,7 milyar NT$'lık bütçe fazlasına ve farklı partilerden 19 belediye meclisi üyesinin kentte kişi başı 20.000 NT$ ödeme yapılması önerisine dikkat çekti; Wu, KMT'li meclis üyelerinin bu öneriyi oyaladığını söyledi.

Ulusal düzeydeki 20.000 NT$ tasarısı hâlâ müzakerelere, nihai yasama onayına ve özel bütçeyle ilgili işlemlere ihtiyaç duyuyor. Nihai hak sahiplerinin ne kadar alacağı dahil, tasarının Kabinenin 10.000 NT$ programıyla nasıl bağdaştırılacağı henüz karara bağlanmadı.

Yerel ödemelerin ikamet kuralları farklı

Bazı beldeler kendi ödemelerini dağıtıyor; hak sahipliği, yerel hane kaydı tarihlerine bağlı. Sakinlerin bu yerel koşulları ulusal programdan ayrı olarak kontrol etmesi gerekiyor.

Changhua ilindeki Huatan beldesi, 1 Mart 2026 veya öncesinde burada kayıtlı olan sakinlere 6.000 NT$ ödüyor. Köylerde dağıtım 20 Temmuz-14 Ağustos arasında yapıldı. Ek tahsilat dönemi 19 Ağustos-30 Kasım tarihleri arasında; belde ofisinden tahsilat yalnızca çarşamba günleri yapılabiliyor.

Yunlin ilindeki Linnei beldesi 3.600 NT$ ödüyor. Hak kazanmak için sakinlerin 31 Mart 2026'ya kadar kayıtlı olması ve 27 Mayıs'a kadar taşınma ya da ölüm nedeniyle kayıttan çıkarılma durumunun bulunmaması gerekiyor. 31 Mart'a kadar doğan bebekler, tahsilat son tarihinden önce hane kaydı yaptırılırsa hak kazanabiliyor.

Linnei'de köylerde nakit dağıtımı 27 Temmuz-9 Ağustos, belde ofisinden tahsilat ise 10 Ağustos-9 Eylül tarihleri arasında yapıldı. 14 Eylül-31 Aralık döneminde sakinler banka havalesi ya da çekle ödeme için basılı başvuru formu sunabiliyor.

Changhua ilindeki Zhutang beldesi, 30 Haziran 2026'ya kadar kayıt yaptırmış ve hak sahibi listesi oluşturulurken kaydı devam eden kişilere 3.000 NT$ ödüyor. Ayrıntılı tahsilat duyurusunda ikinci aşama 29 Ekim-15 Aralık olarak belirtiliyor. Tahsilat, belde ofisinin birinci katında, çarşamba günleri hariç 09.00-16.00 saatleri arasında yapılacak. Daha genel bir takvimde 15 Aralık için kapanış saati 17.00 olarak veriliyor; sakinler yola çıkmadan önce son günün saatlerini doğrulamalı.

Reklam

Zhutang'ın ayrıntılı duyurusunda ilk köy dağıtım aşaması 5-23 Ekim tarihleri arasında gösterilirken daha genel takvimde köylerden tahsilatın 15 Aralık'a kadar süreceği belirtiliyor. Başkasının kendi adına ödeme almasını isteyenlerin yetki belgesi, alıcı ve temsilcinin kimlik belgeleri ile mühürlerini ve hane kayıt defterini hazırlaması gerekiyor. Yetki belgesinde yapılacak değişiklikler mühürle onaylanmalı.

Afet yardımı ve planlama aşamasındaki ödemeler

Hualien ilindeki Guangfu beldesinde, Mataian Nehri'ndeki set gölü felaketiyle bağlantılı 10.000 NT$ tutarında afet yardımı ödeniyor. Yararlanmak için 23 Eylül 2025 veya öncesinde hane kaydına sahip olmak ve 8 Haziran 2026'da da kaydını sürdürmek gerekiyor.

Şu anda devam eden ve 16 Kasım saat 17.00'de sona erecek nakit tahsilat dönemi, 8 Haziran-10 Ağustos arasında başvuruda bulunan ancak havalesi hesabına ulaşmayan hak sahibi sakinleri kapsıyor. Bu, söz konusu başvuru sahiplerine ilk afet yardımının nakit olarak verilmesi.

Taitung ilindeki Yanping beldesi, hak sahibi sakinlere Ay Yeni Yılı 2027 öncesinde kişi başı 5.000 NT$ ödemeyi planlıyor. Bu tutar, daha önce önerilen 3.000 NT$'dan yüksek. Belde, 2.000-3.000 kişinin hak kazanabileceğini tahmin ediyor. Bütçenin belde temsilcilerince onaylanması gerekiyor; ikamet için son tarih ve tahsilat düzenlemeleri henüz duyurulmadı.

Yilan ilindeki Toucheng beldesi de hak sahibi sakinlere kişi başı 3.000 NT$ ödemeyi planlıyor; dağıtım tarihi daha sonra açıklanacak. Bu ödemeleri bekleyen haneler, özellikle tahsilatın 2026 içinde sona erdiği durumlarda farklı yerel son tarihleri göz önünde bulundurmalı.

Ulusal başvuru henüz açılmadı

Maliye Bakanlığının 2 Kasım itibarıyla açıklamasına göre ulusal program için kayıt kanalı açılmadı ve resmî bir başvuru sitesi duyurulmadı. Bu nedenle erken kayıt ya da hemen ödeme vaat eden mesajlara, kişisel veya finansal bilgi paylaşmadan önce temkinli yaklaşılmalı.

Sakinler hükümet duyurularına doğrulanmış kurum siteleri üzerinden ulaşmalı ve doğru .gov.tw alan adı dahil adresin tamamını kontrol etmeli. Şifre, doğrulama kodu, para transferi, depozito ya da ATM işlemi isteyen şüpheli mesajlar Tayvan'ın 165 numaralı dolandırıcılıkla mücadele hattından sorgulanabilir.

Şimdilik haneler olası hak sahipliği kategorilerini kontrol edebilir, otomatik ödeme alıp alamayacaklarını belirleyebilir ve yerel tahsilat tarihlerini not edebilir. Ulusal düzeydeki bir sonraki belirleyici aşamalar bütçenin onaylanması ve cumhurbaşkanı tarafından ilan edilmesi; ardından hükümetin nihai ödeme talimatlarını yayımlaması.

Öne Çıkanlar

  • Bütçenin 5 Ocak'a kadar onaylanması ve 20 Ocak'a kadar ilan edilmesi halinde 10.000 NT$ tutarındaki ödemeler 26 Ocak 2027'de başlayabilir.
  • Çevrimiçi kayıt için 25 Ocak, ATM'den tahsilat için 15 Şubat, postaneden tahsilat için 22 Şubat planlanıyor.
  • Önerilen programda gelir veya servet sınırı yok; bazı yabancı uyruklu sakinler de kapsama dahil.
  • Genel başvuru için son tarih 31 Ağustos 2027 olarak öneriliyor; ağustos-aralık aylarında doğan hak sahibi bebekler için süre uzatılacak.
  • 20.000 NT$ önerisi yasama organında görüşülüyor; kesinleşmiş bir ödeme tarihi yok.
  • Belde ödemelerinin kayıt koşulları, tahsilat düzenlemeleri ve son tarihleri farklı.
  • 2 Kasım 2026 itibarıyla ulusal kayıt başlamamış ve resmî bir başvuru sitesi duyurulmamıştı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir