Ocak Ayındaki Artış 10 Milyondan Fazla Çalışanı Etkileyecek
Tayvan’da işçi sigortası ile istihdam sigortasının toplam prim oranının 1 Ocak 2027’de yüzde 12,5’ten yüzde 13’e yükselmesi ve mevcut yasal üst sınıra ulaşması planlanıyor. Emeklilik harcamaları artarken işçi sigortası sistemi zorlanıyor; 10 milyondan fazla sigortalı çalışan ile yaklaşık 626 bin işletme daha yüksek primlerle karşı karşıya.
İçindekiler
- Ocak Ayındaki Artış 10 Milyondan Fazla Çalışanı Etkileyecek
- Yüzde 13’lük Oran Maaşlara Nasıl Yansıyacak?
- İşletmelerin Ek Maliyeti Milyarlarca Doları Bulacak
- Ek Gelir Açığı Neden Kapatmayacak?
- Planlanan Artış Yasal Üst Sınıra Ulaşıyor
- Kaç Çalışan ve İşveren Kapsamda?
- İşçi Sigortası Hangi Yardımları Sağlıyor?
- Çalışanlar ve Bordro Ekipleri Nelere Bakmalı?
- Öne Çıkanlar
Toplam oran iki bölümden oluşuyor: İşçi sigortası yüzde 12’ye çıkarken istihdam sigortası yüzde 1’de kalacak. Sigortalı aylık ücreti azami 45.800 NT$ olan bir çalışanın maaşından aylık yaklaşık 46 NT$ daha fazla kesinti yapılması, yıllık artışın ise 552 NT$ olması bekleniyor.
Artışın en büyük kısmını işverenler üstlenecek. Normal çalışanlar için prim paylaşımında işletmeler primlerin yüzde 70’ini, çalışanlar yüzde 20’sini, hükümet ise yüzde 10’unu ödüyor. Bu nedenle orandaki küçük bir artış, işverenin ödemesine çalışanın maaşından yapılan kesintiden çok daha fazla yansıyor.
Düzenleme, işçi sigortası fonunun 2027’de yıllık açığının 110 milyar NT$’ı aşmasının ve harcamaların gelirleri art arda 11. yılda da geride bırakmasının beklendiği bir dönemde geliyor. Yaşlanan nüfus ve aylık yaşlılık aylıklarının süregelen maliyeti fon üzerindeki baskıyı artırıyor.
Yüzde 13’lük Oran Maaşlara Nasıl Yansıyacak?
İşçi sigortası primleri, sigortalı ücret sınıflandırma tablosuna göre hesaplanıyor. Bu tabloda çalışanlar ücret dilimlerine ayrılıyor; dolayısıyla sigorta hesaplamasında kullanılan tutar, çalışanın gerçek aylık kazancından farklı olabiliyor. İşçi ve istihdam sigortalarında sigortalı aylık ücretin üst sınırı 45.800 NT$.
Yüzde 12,5’ten yüzde 13’e geçiş, 0,5 yüzde puanlık artış anlamına geliyor. Normal çalışanlar için çalışanın ödeyeceği ek aylık tutar, sigortalı ücretin 0,005 ile ve ardından çalışanın yüzde 20’lik payıyla çarpılmasıyla hesaplanıyor.
Sigortalı ücretin 36.511 NT$ olduğu durumda bu hesaplama, çalışanın aylık primine yaklaşık 36,51 NT$, yıllık primine ise 438,14 NT$ ekliyor. İşverenin karşılık gelen artışı, çalışan başına ayda yaklaşık 127,79 NT$ oluyor. Gerçek kesintiler, ilgili ücret dilimine ve resmî prim tablolarına bağlı.
İkinci bir tahminde ortalama sigortalı ücret 36.658 NT$ olarak alınıyor. Buna göre çalışanın ek ödemesi ayda yaklaşık 36,8 NT$, yılda yaklaşık 442 NT$; işverenin artışı ise ayda 128,8 NT$ oluyor. Hane bütçesi açısından her iki tahmin de ortalama bir çalışanın aylık priminde yaklaşık 37 NT$ artışa işaret ediyor.
İşletmelerin Ek Maliyeti Milyarlarca Doları Bulacak
Yaklaşık 626 bin işletmenin yıllık toplam 13,147 milyar NT$ ek maliyetle karşılaşması bekleniyor. Sanayi ve hizmet sektörlerindeki 8,627 milyon çalışan üzerinden yapılan başka bir hesaplama ise işverenlerin yıllık ek maliyetini yaklaşık 13,33 milyar NT$ olarak gösteriyor.
Tahminlerde farklı çalışan sayıları ve ortalama sigortalı ücretler kullanılıyor. Ancak ikisinin de işaret ettiği ortak sonuç, işletmelerin toplamda yıllık 13 milyar NT$’dan fazla ek prim ödeyeceği; her şirketin ödeyeceği tutarın ise çalışan sayısına ve sigortalı ücret düzeylerine bağlı olacağı.
Her biri 36.511 NT$ üzerinden sigortalı 10 çalışanı olan bir işletme, kişi başına işveren priminde tahmin edilen 127,79 NT$’lık artışla ayda yaklaşık 1.278 NT$, yılda ise 15.335 NT$ ek ödeme yapacak. Bu hesaplamaya yalnızca oran değişikliği dahil. Çalışan sayısındaki veya sigortalı ücret dilimlerindeki değişiklikler de nihai tutarı etkiler.
Genel Ticaret Odası Onursal Başkanı Lai Cheng-yi, artışın işletmeler üzerindeki baskıyı artıracağını söyledi. İşçi ve sağlık sigortası için kamu katkı oranlarının görece düşük olduğunu belirten Lai, hükümeti oranları düzenlerken işletmelerin ne kadar ödeme gücü bulunduğunu da dikkate almaya çağırdı.
İşverenler, 2027’de asgari ücretin olası bir artışına da hazırlanıyor. Böyle bir düzenleme, planlanan sigorta oranı değişikliğinin yanı sıra bordro planlamasında göz önünde bulundurulacak başka bir unsur olacak.
Ek Gelir Açığı Neden Kapatmayacak?
Oran artışının işçi sigortası gelirini yılda yaklaşık 23,021 milyar NT$ artırması bekleniyor. Yıllık açığın 110 milyar NT$’ı aşacağı tahminiyle karşılaştırıldığında bu tutar, öngörülen açığın yüzde 21’inden azına denk geliyor.
Bu karşılaştırma, prim düzenlemesi ile hükümetin mali desteğinin fonun finansmanı açısından neden birlikte önem taşıdığını gösteriyor. Artış prim gelirini yükseltirken, özellikle aylık yaşlılık aylıkları olmak üzere sosyal yardımların maliyeti harcamalar üzerindeki baskıyı sürdürüyor.
Hükümet, planlanan artıştan önceki yedi yılda bütçeden 517 milyar NT$ sübvansiyon sağladı ve 2027 için 130 milyar NT$ daha bütçe ayırdı. Bu tutarlar toplamda 647 milyar NT$’a ulaşıyor; son tahsisat planlanan desteği temsil ediyor.
Devlet bütçesinden sağlanan sübvansiyonlar, normal çalışanların primleri için hükümetin düzenli olarak ödediği yüzde 10’luk paydan ayrı. Düzenli pay, vadesi gelen primlerin ödenmesine katkı sağlıyor. Bütçe sübvansiyonları ise sigorta fonunu desteklemek için ek kamu kaynağı aktarıyor.
Öngörülen 110 milyar NT$’lık açık, gelir ve gider arasındaki yıllık dengesizliği ifade ediyor. Dolayısıyla çalışanlar ile işverenler birbiriyle bağlantılı iki gelişmeyle karşı karşıya: Ocak ayında prim oranı artacak, sosyal yardım ödemelerinin sürdürülmesi için kamu finansmanına ihtiyaç devam edecek.
Planlanan Artış Yasal Üst Sınıra Ulaşıyor
2027 düzenlemesi, Tayvan’ın 2009’da işçi sigortası emeklilik sistemini devreye sokarken belirlediği oran artış mekanizmasının devamı niteliğinde. İstihdam sigortasını da içeren toplam oran başlangıçta yüzde 7,5’ti.
Sistemin üçüncü yılından itibaren oranların yılda 0,5 yüzde puan artırılması öngörüldü. Oran yüzde 10’a ulaştığında artış aralığı iki yılda bire çıkarıldı. Toplam oran 2025’te yüzde 12,5’e yükseldi; 2027’de ise yüzde 13’e ulaşması planlanıyor.
- 2009: İşçi sigortası emeklilik sistemi toplam yüzde 7,5 prim oranıyla yürürlüğe girdi.
- 2025: Toplam oran yüzde 12,5’e yükseldi.
- Eylül 2026: Oran değişikliği bildirimleri, eylül ayı prim faturalarının arka yüzüne basıldı.
- 25 Ekim 2026: Bu bildirimlerin gönderimi tamamlandı.
- 1 Ocak 2027: İstihdam sigortasının yüzde 1’lik payı dahil toplam oranın yüzde 13’e yükselmesi planlanıyor.
Normal işçi sigortası oranı, o tarihte mevcut İşçi Sigortası Yasası kapsamındaki üst sınır olan yüzde 12’ye ulaşacak. Bu sınırın yükseltilmesi için yasal değişiklik gerekiyor. Dolayısıyla daha ileri artışlar, emeklilik harcamaları ve hükümet desteğine ilişkin tartışmalarla birlikte yasama organının kararını gerektirecek.
Kaç Çalışan ve İşveren Kapsamda?
Ağustos 2026 sonu verilerine göre sistemde yaklaşık 628 bin sigortalı birim ve 10,4985 milyon sigortalı bulunuyor. O ay tahakkuk ettirilen primler 44,5 milyar NT$’ı aştı. Oran artışına ilişkin daha geniş kapsamlı tahminde 10,51 milyondan fazla çalışan ve yaklaşık 626 bin işletme yer alıyor.
Bu sayılar, katılımcıların sayısına ve kategorilerine ilişkin birbirinden biraz farklı dönem ve grupları yansıtıyor. Sigortalı birim, sigorta primlerini yürütmek üzere kayıtlı bir kuruluşu ifade ederken işletme sayısı işverenlere odaklanıyor. Çalışanlar açısından pratik sonuç, 10 milyondan fazla kişinin dahil olduğu bir sistemde maaş kesintilerinin değişmesi.
Yüzde 70, yüzde 20 ve yüzde 10’luk prim paylaşımı, artış için açıklanan düzenleme kapsamında normal çalışanlar için geçerli. Başka kategorilerden sigortalı olan çalışanlar, ödeyecekleri tutarı kontrol ederken kendi kategorilerine ait prim tablosuna başvurmalı.
İşçi Sigortası Hangi Yardımları Sağlıyor?
İşçi sigortası, uygun koşulları sağlayan yabancı ve göçmen çalışanlar dahil, sigorta kapsamındaki çalışanları kapsıyor. Sağlanan yardımlar arasında normal hastalık veya kaza, malullük, yaşlılık ve ölüm ödemeleri bulunuyor. Emeklilik aylıkları; çalışanların ve ailelerinin gelir kesintisi yaşadıkları dönemlerde desteklenmesini de sağlayan daha geniş bir sosyal sigorta sisteminin parçası.
Koşulları sağlayan normal hastalık veya kaza durumlarında yardımlar, ortalama aylık sigortalı ücretin altı aya kadar yüzde 50’si oranında olabiliyor. İlgili koşullar karşılanıyorsa altı ay daha ödeme yapılabiliyor. Çalışanın ödeme alıp alamayacağını ve ödemenin ne kadar süreceğini uygunluk kuralları belirliyor.
Yaşlılık yardımları, uygun koşulları sağlayan çalışanlara aylık emeklilik ödemesi veya toplu ödeme şeklinde verilebiliyor. Malullük ve hak sahiplerine yönelik yardımlar da sigortalı çalışanlar ile ailelerine destek sağlıyor.
İş kazaları ve meslek hastalıkları, İş Kazası Sigortası ve Korunması Yasası kapsamında ayrı olarak ele alınıyor. Koşulları sağlayan tazminat, yasal sınır ve şartlara tabi olarak ortalama aylık sigortalı ücretin yüzde 70’i oranında olabiliyor. Geçerli sigorta kuralları farklı olduğundan, yardım başvurusunda bulunan çalışanların normal bir hastalık veya kazayı işle bağlantılı bir durumdan ayırt etmesi gerekiyor.
Çalışanlar ve Bordro Ekipleri Nelere Bakmalı?
İşçi Sigortası Bürosu, sigortalı birimlere prim faturaları üzerinden bildirimde bulundu. Bürodan elektronik hizmet alan kuruluşlar ilgili genelgeyi indirebiliyor. Bordro ekiplerinin, her çalışanın sigortalı ücret dilimini esas alarak 1 Ocak 2027’den itibaren yeni oranı uygulaması gerekiyor.
Büro, sigortalı ücret sınıflandırma tablosunda yapılacak değişiklikler duyurulduktan sonra farklı sigortalı kategorilerine yönelik prim tablolarını ve çevrim içi prim hesaplayıcısını güncelleyeceğini bildirdi. Güncellemelerin yayımlanacağı tarih açıklanmadı.
Çalışanlar, güncel tablo yayımlandığında sigorta kayıtlarında gösterilen sigortalı ücreti ilgili prim tablosuyla karşılaştırabilir. İşverenlerin ise artışın kendilerine düşen daha büyük payı için bütçe ayırması ve ücret sınıflandırmasındaki olası değişikliklerin bordro hesaplamalarını etkileyip etkilemediğini kontrol etmesi gerekiyor.
Öne Çıkanlar
- İşçi ve istihdam sigortalarının toplam oranının 1 Ocak 2027’de yüzde 12,5’ten yüzde 13’e yükselmesi planlanıyor.
- Normal işçi sigortasının payı yüzde 12 olacak; istihdam sigortası yüzde 1’de kalacak.
- Ortalama bir çalışanın aylık primi yaklaşık 37 NT$ artacak. Azami sigortalı ücrette artış yaklaşık 46 NT$ olacak.
- Normal çalışanların primlerinin yüzde 70’ini ödeyen işverenler, yıllık 13 milyar NT$’ı aşan ek maliyetle karşı karşıya.
- Artışın yılda 23,021 milyar NT$ gelir sağlaması beklenirken fonun yıllık açığının 110 milyar NT$’ı aşacağı öngörülüyor.
- Hükümet, 2027 için 130 milyar NT$ ek destek bütçesi ayırdı.
- Oran mevcut yasal üst sınıra ulaşıyor; daha ileri artışlar için yasanın değiştirilmesi gerekiyor.






