İtirazları kabul edilen seçmenlerin neredeyse yarısı yeniden itirazla karşılaştı
Batı Bengal'in eski özel seçim kütüğü gözlemcisi Subrata Gupta, yargı görevlilerinin isimlerini zaten onayladığı yaklaşık 16,10 lakh seçmenin kayıttan çıkarılmasını isteyen itirazlardan haberi olmadığını söyledi. Hindistan Seçim Komisyonu, eyaletteki Baş Seçim Görevlisi ofisindeki yetkililerin seçmen kaydına dahil edilmeye karşı 16,10,311 itirazda bulunduğunu Yüksek Mahkeme'ye bildirdi. Böylece seçmen olma koşullarını başarıyla savunan kişiler kapsamlı bir ikinci inceleme turuyla karşı karşıya kaldı.
İçindekiler
- İtirazları kabul edilen seçmenlerin neredeyse yarısı yeniden itirazla karşılaştı
- Gupta'nın revizyona ilişkin bildikleri
- Seçim Komisyonu mahkemeye ne söyledi?
- Sayılar nasıl örtüşüyor?
- İtiraz sayıları zamanlamaya ilişkin ne gösteriyor?
- Başvuru yönteminin önemi
- Mahkeme kararlarında Baş Seçim Görevlisi Yardımcısı'nın adı geçiyor
- Revizyondan milyonlarca dosyalık birikmeye
- Komisyon içinde ve dışında hesap verebilirlik
- Önemli Noktalar
Ölçeği, bağımsız araştırmacılar, analistler ve saha katkı sağlayıcılarından oluşan Civic Research Group'un topladığı ve doğruladığı kayıtlar ortaya koyuyor. Grup, kayıtlarındaki itirazları kabul edilen 32,53,401 seçmenden 16,08,175'ine karşı itiraz tespit etti; bu, yüzde 49,4'e karşılık geliyor. Başka bir deyişle, yargı görevlilerince onaylanan her iki kişiden neredeyse biri, kaydının silinmesini isteyen bir itirazla karşılaştı.
Kasım 2025'te özel seçim kütüğü gözlemcisi olarak atanan emekli Hindistan İdari Hizmetler görevlisi Gupta, gözlemcilerin sorumluluklarının ek seçmen listelerinin yayımlanmasıyla sona erdiğini söyledi. Bu listelerde, kimin seçmen kütüğünde yer alması gerektiğini denetlemeye yönelik kapsamlı bir çalışma olan Özel Yoğunlaştırılmış Revizyon (SIR) sırasında yapılan yargı incelemelerinin sonuçları yer alıyordu.
Seçim Komisyonu'nun 26 Ekim 2026 tarihli karşı beyanında, itirazların 1950 tarihli Halkı Temsil Yasası kapsamında seçim makamı sıfatıyla hareket eden görevlilerce yapıldığı belirtildi. Komisyon, konuların daha önce kendisine iletilmediğini söyledi ve Bengal Baş Seçim Görevlisi ofisinin 22 Ekim tarihli yazışmasına atıfta bulundu. İtirazlara izin veren görevlilerin kimlikleri, bu kadar çok olumlu karara itiraz etmenin tüm gerekçeleri ve onay süreci, devam eden yargılamalarda henüz açıklığa kavuşmadı.
Gupta'nın revizyona ilişkin bildikleri
Gupta, yaklaşık 60 lakh ihtilaflı dosyanın yargı görevlilerine gönderildiği bir süreç anlattı. Bu görevliler yaklaşık 33 lakh ismin kayda alınmasını onayladı, yaklaşık 27 lakh ismi ise reddetti. Gupta, onaylanan seçmenlerin oy kullanma hakkı kazandığını ve çoğunun bu hakkı Eyalet Meclisi seçimlerinde kullandığını söyledi.
Yargı görevlilerinin dosyalar hakkında karar verme sorumluluğunu üstlenmesinin ardından gözlemcilerin rolünü açıklayan Gupta şöyle dedi:
Yargı görevlileri devreye girdikten sonra tüm sistem onlara devredildi. Onayladıkları isimlerin tamamı ek listelere alındı.
Gupta, kayıttan çıkarılan seçmenlerin yeniden kayda alınmak için itirazda bulunduğunu gözlemcilerin gayriresmî olarak duyduğunu söyledi. Seçmen kaydının korunmasına yönelik itirazları da duyduklarını, ancak bu dosyalar hakkında resmî bir bildirim almadıklarını ve itiraz kayıtlarına erişemediklerini belirtti.
Gupta'nın anlatımı, bilgilerin gözlemciler, eyaletin seçim idaresi ve ulusal Komisyon arasında nasıl aktarıldığına dikkat çekiyor. Gupta şu anda Başbakan Suvendu Adhikari'nin danışmanı olarak görev yapıyor. Revizyon sırasında Batı Bengal Baş Seçim Görevlisi olan Manoj Agarwal ise daha sonra eyaletin baş sekreteri oldu.
Seçim Komisyonu mahkemeye ne söyledi?
Komisyonun 26 Ekim tarihli beyanı, eyalet Baş Seçim Görevlisi ofisindeki yetkililerin attığı adımlarla Komisyonun kendi kararları arasında ayrım yaptı. Komisyonun açıklamasına göre 22 Ekim tarihli yazışmada, görevlilerin 1950 tarihli Halkı Temsil Yasası kapsamında yetkili sıfatıyla hareket ettiği belirtildi.
Komisyon, Yüksek Mahkeme'nin 1 ve 6 Nisan tarihli kararlarına dayandı. Bu talimatların, kayıttan çıkarılmaya itiraz eden seçmenlerin yanı sıra yargı görevlilerinin kayda alınma kararlarına itiraz eden seçim makamlarının da başvuruda bulunmasına izin verdiğini söyledi.
Behaname, etkilenen seçmenlerin o sıradaki durumuna da değindi: İsimleri zaten seçmen kütüğünde yer alıyordu, lehlerinde yargı kararları vardı ve son Eyalet Meclisi seçiminde oy kullanma hakları bulunuyordu. Komisyona göre, bu kararları destekleyen belgeler ilgili portalda mevcuttu.
Bir seçmen açısından itiraz, kazanılmış bir kararın ardından gelen yeni bir hukuki mücadele anlamına geliyor. Mahkemelerin, seçmenin kayda alınması yönündeki olumlu kararın geçerli kalıp kalmayacağını değerlendirmesi gerekiyor. Dolayısıyla Komisyonun oy kullanma hakkına ilişkin açıklaması, seçim sırasında yaşananları anlamak açısından belirleyici: İtiraz edilen seçmenler, oylamada kullanılan kütükte kalmaya devam etti.
Sayılar nasıl örtüşüyor?
Komisyonun eylül ayında sunduğu beyan, toplam 38,31,429 itiraz kaydetti. Bunların 22,21,118'i, yeniden kayda alınmak isteyen ve seçmen kütüğünden çıkarılmış kişilerden geldi; 16,10,311'i ise seçmen kaydına dahil edilmeye itiraz etti. Resmî iki rakama göre, onaylanan seçmenlere yönelik itirazlar mahkemelerin iş yükünün yaklaşık yüzde 42'sini oluşturdu.
Civic Research Group, seçmen kaydına alınmaya karşı 16,08,175 itiraz tespit etti; bu sayı Komisyonun toplamından yalnızca 2,136 daha az ve söz konusu toplamın yüzde 99,87'sini kapsıyor. Grubun daha geniş kapsamlı derlemesi, incelemeye alınan 60,06,675 seçmenin 59,84,512'sini, yani yaklaşık yüzde 99,6'sını içeriyor.
Yargı incelemesinin sonuçlarına ilişkin açıklamalarda onaylanan seçmen sayıları değişiklik gösteriyor: Bir sayımda 700 yargı görevlisinin 32,77,360 kişiyi onayladığı belirtilirken, bir başka sayımda bu sayı 32,68,119 olarak veriliyor. Civic Research Group'un kendi derlediği kayıtlarda onaylanan seçmen sayısı 32,53,401. Grubun yüzde 49,4'lük hesabında payda olarak bu derlenmiş grup kullanılıyor.
Daha geniş kapsamlı revizyonda bu özel itiraz uyuşmazlığının dışında kalan silme işlemleri de yapıldı. SIR sırasında, revizyon öncesindeki seçmen kitlesinin yaklaşık yüzde 13'üne denk gelen 91 lakh civarında seçmenin kaydının silindiği bildirildi. Yargı incelemesi aşamasında ise seçim idaresinin “mantıksal tutarsızlıklar” olarak adlandırdığı, seçmen kayıtlarında inceleme gerektiren görünür çelişkiler nedeniyle yaklaşık 27 lakh kişinin başvurusu reddedildi.
Şimdi mahkemelerin önündeki iki grup zıt sorunlarla karşı karşıya. Kaydı silinen seçmenler yeniden kütüğe girmeye çalışırken, kaydı onaylananlar kütükte kalma haklarını savunuyor. Her iki grup da milyonlarca dosyayı ele alan bir sisteme bağlı.
İtiraz sayıları zamanlamaya ilişkin ne gösteriyor?
İtiraz kimlik numaralarına ilişkin bir analiz, yargı incelemesinin sona erdiği ve seçmen kütüğünün oylama için kesinleştirildiği dönemde, başvuruların nisan ayının ilk haftasında yoğunlaştığına işaret ediyor. Ayrıntılı analizde, 30,00,541 onaylı seçmen ile 14,75,885 itirazı kapsayan 17 Ekim tarihli bir veri dökümü kullanıldı; ayrıca 13,95,794 farklı itiraz kimlik numarasını inceleyen bir tabloya yer verildi.
Bu farklı kimlik numaralarının 12,15,318'i, 5 Nisan ile ilişkilendirilen C serisine aitti. 1,39,954'ü 6 Nisan ile ilişkilendirilen D serisinde, 30,102'si ise 8 Nisan ile ilişkilendirilen E serisindeydi. Bu üç grup, analiz edilen kimlik numaralarının yüzde 99,3'ünü oluşturdu.
C serisi tek başına farklı kimlik numaralarının yüzde 87,07'sini oluşturuyordu. Portal durum kayıtlarında C serisindeki başvurular, 5 Nisan akşamı saat 19.12-19.15 civarındaki zaman damgalarıyla ilişkilendirildi. Farklı seçim bölgelerindeki E serisi başvuruların tümünde ise 8 Nisan saat 19.04 zaman damgası yer aldı. Daha küçük olan F serisi 10 Nisan ile ilişkilendirildi.
Seçmen kütüğü, 23 Nisan'daki ilk oylama aşamasından önce, 7 Nisan gece yarısı kesinleştirildi. Bu nedenle 8 ve 10 Nisan tarihli başvuru grupları bu tarihten sonra, en büyük grup ise önce oluşturuldu.
Başvuru yönteminin önemi
İtiraz sistemi iki temel numaralandırma düzeni kullanıyordu. Bireysel çevrimiçi veya çevrimdışı başvurularla ilişkilendirilen kimlikler 20 karakter uzunluğundaydı ve takvim tarihini içeriyordu. C, D, E ve F serilerinde ise 17 karakter kullanılıyordu; bir harf başvuru grubunu, bir karakter bloğu da Eyalet Meclisi seçim bölgesini belirtiyordu.
Farklı seçim bölgelerindeki zaman damgalarının eşleşmesi, çok sayıda itirazın birlikte oluşturulduğu veya sisteme yüklendiği bir sürece işaret ediyor. Bu sürecin anlaşılması önemli, çünkü her kayıt, uygunluğu daha önce bir yargı görevlisi tarafından incelenmiş bir kişiyi temsil ediyor.
Sandık düzeyindeki görevlilerin saha anlatımlarına göre, kaydı yeniden yapılan bazı seçmenler kendileri itirazda bulunmadıkları hâlde haklarında bekleyen başvurular olduğunu öğrendi. Bazıları bu seçmenlere bildirim gönderilmediğini söyledi. Sandık görevlilerinin 20 Nisan'daki görüşmesinde bir katılımcı, o sandıkta kaydı yeniden yapılan seçmenlerin yüzde 80'inin 5 Nisan tarih ve saatini taşıyan, beklemedeki itirazları gördüğünü söyledi. Bir başka katılımcı ise 8 Nisan tarihli eşleşen zaman damgalarını anlattı.
Bu anlatımlar ülke çapında bir araştırmayı değil, tek tek sandıkları konu alıyor. Söz konusu pratik kaygı somuttu: Dosyalarının sonuçlandığını düşünen seçmenler, itirazı kimin başlattığını ya da nedenini anlamadan yeni bir süreçle karşılaşabilirdi.
Dijital süreçle ilgili sorular, Komisyonun daha önce yazılımın ayrıntılarını açıklamayı reddetmesiyle de bağlantılı. Komisyon, 16 Ekim tarihli Bilgi Edinme Hakkı yanıtında seçmen kütüğündeki hataları tespit etmek için kullanılan yazılımın adını ve sürümünü; ticari gizlilik, ticari sırlar ve fikrî mülkiyet korumalarını gerekçe göstererek paylaşmadı. Revizyon için yeni bir yazılım geliştirilmediğini veya satın alınmadığını belirten Komisyon, seçmen kaydına dahil etme ya da kayıttan çıkarma kararlarının olgular ve kayıtlar doğrultusunda seçmen kayıt görevlilerince verildiğini savundu.
Mahkeme kararlarında Baş Seçim Görevlisi Yardımcısı'nın adı geçiyor
Murshidabad'daki iki mahkeme kararı, başvurucu olarak kimin yer aldığına dair somut örnekler sunuyor. Emekli yargıç Indrajit Chatterjee, 8 ve 11 Mayıs'ta 11 No'lu Temyiz Mahkemesi sıfatıyla görev yaparken Farakka ve Raghunathganj'daki seçmenlerle ilgili itirazları değerlendirdi. Her iki kararda da başvurucu olarak Baş Seçim Görevlisi Yardımcısı gösterildi.
İki dosyada da revizyon sırasında yargı görevlilerinin kayda alınmasını onayladığı seçmenler söz konusuydu. İtirazlar, ebeveyn bilgileri ve yaşla ilgili tutarsızlıkları konu alıyordu. Yargıç Chatterjee, mahkemesindeki itirazların kayda değer bir bölümünün Baş Seçim Görevlisi Yardımcısı tarafından yapıldığını da söyledi.
Hukuki uyuşmazlığın merkezinde bu itirazları yapma yetkisi bulunuyor. Halkı Temsil Yasası; Baş Seçim Görevlilerine, Bölge Seçim Görevlilerine, Seçmen Kayıt Görevlilerine ve Seçmen Kayıt Görevlisi Yardımcılarına sorumluluklar yüklüyor. Komisyon, Yüksek Mahkeme'nin talimatları uyarınca görevlilerin itirazda bulunmaya yetkili olduğunu söylüyor.
Davada başvurucu olan Kongre Partisi lideri Prasenjit Bose, yalnızca Baş Seçim Görevlisi ofisine bağlı oldukları belirtilen görevlilerin gerekli yetkiye sahip olmadığını savunuyor. Bose'un itirazı, temyiz mahkemelerinin Yüksek Mahkeme'nin müdahalesiyle kurulduğu ve Yasada yer almadığı yönünde. Yargılamalarda, yasal görevlerin ve Mahkeme'nin talimatlarının nasıl uygulanacağı belirlenecek.
Revizyondan milyonlarca dosyalık birikmeye
Uyuşmazlık birkaç ay içinde gelişti; seçmen kayıtlarının denetlenmesinden yargı kararlarına, itirazlara ve yetkilendirme sorularına uzandı. Temel tarihler, iş yükünün nasıl biriktiğini gösteriyor:
- Ekim 2025-Şubat 2026: Batı Bengal'de SIR çalışması yürütüldü.
- 24 Aralık 2025: WBCS Yürütme Görevlileri Derneği, seçmen kayıt görevlilerini ve 1950 tarihli Yasa'nın 22. maddesindeki dinlenme şartlarını devre dışı bıraktığı öne sürülen, sistem kaynaklı silme işlemleriyle ilgili olarak Baş Seçim Görevlisi'ne şikâyette bulundu.
- 10 Mart 2026: Yüksek Mahkeme, ayrı bir temyiz merciinin kurulmasına karar verdi.
- 21 Mart: Seçim Komisyonu temyiz mahkemelerini oluşturdu.
- 1 ve 6 Nisan: Yüksek Mahkeme, Komisyonun daha sonra kayda alınma kararlarına karşı itirazların dayanağı olarak gösterdiği kararları verdi.
- 5-10 Nisan: Portal kayıtlarında büyük itiraz grupları bu dönem içinde yer aldı.
- 13 Nisan civarı: Mahkemeler çalışmaya başladı.
- 16 Nisan: Yüksek Mahkeme, davalarını kazanan başvurucuların ek listeler aracılığıyla kayda alınmasına karar verdi.
- 23 Nisan: Eyalet Meclisi seçimlerinin ilk aşamasında oy verme başladı.
- 22 ve 26 Ekim: Baş Seçim Görevlisi ofisi açıklamasını gönderdi; ardından Komisyon karşı beyanını sundu.
- 29 Ekim: Kongre Partisi, kayda alınma kararlarına yönelik itirazların iptal edilmesini ve bilgi teknolojileri denetimi yapılmasını talep eden bir dilekçe sundu.
Komisyon, eylül ayına kadar yaklaşık 38 lakh itirazdan yaklaşık 1,2 lakh'ının karara bağlandığını söyledi. Yuvarlanmış rakamlarla hesaplandığında bu, o aşamada dosyaların yaklaşık yüzde 3'ünün sonuçlandırıldığı anlamına geliyor. Dolayısıyla milyonlarca dosyanın hâlâ karara bağlanması gerekiyordu.
Kongre Partisi'nin talep ettiği denetimde, itirazların hangi tarih ve saatlerde, hangi süreç izlenerek yapıldığının incelenmesi isteniyor. Yüksek Mahkeme'ye sunulan bir dilekçede de seçim sistemlerinde gerçekleştirilen işlemleri gösterebilecek dijital kayıtlar olan ECINet ve ERONet günlüklerinin korunması ve adli bilişim incelemesinden geçirilmesi talep edildi. Otomatik müdahale iddiaları mahkemenin önünde bulunuyor.
Komisyon içinde ve dışında hesap verebilirlik
Seçim Komiserleri Sukhbir Singh Sandhu ve Vivek Joshi, itirazlar ve bunların arkasındaki süreç hakkında resmî notlarda sorular yöneltti. Sandhu, 12 Ağustos'ta Komisyon adına itirazlara kimin izin verdiğini ve başvuruları fiilen kimin yaptığını sordu. Soruları, görevlilerin hangi temelde hareket ettiği konusunu da ele aldı.
Uyuşmazlık, Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın önemli SIR kararlarını gerekli ortak karar alma süreci olmaksızın verdiğini öne süren daha geniş kapsamlı bir mahkeme itirazının parçası. Komisyon bu iddiayı reddediyor. Seçimleri denetleme sorumluluğunu kendisine veren Anayasa'nın 324. maddesine atıfta bulunan Komisyon, SIR kararlarının ilgili yasal çerçeveye uygun biçimde alındığını ve tek bir komiserin gözlem veya sorularının tek başına Komisyon kararı sayılmadığını belirtiyor.
Muhalefet partileri hesap verebilirlik talebini gündeme getirdi. Hindistan Komünist Partisi (Marksist) Batı Bengal eyalet sekreteri Mohammad Salim, sorumluluktan uzak durmaya çalışan yetkilileri eleştirdi:
Herkes sorumluluktan kaçmakla meşgul. Bu, hayaletlerin işi mi?
Trinamool Kongresi de Gupta'nın açıklamalarına atıfta bulunarak Komisyonun hesap verebilirliğini sorguladı. Kongre Partisi itirazların iptal edilmesini ve denetim yapılmasını istedi; muhalefet liderleri yargı incelemesi çağrısında bulundu. Bu siyasi taleplerin yanı sıra mahkemelerin önündeki daha dar kapsamlı hukuki görev, itiraz edilen her seçmenin kayıtta kalıp kalmayacağına karar vermek.
Etkilenen bölge sakinleri açısından hemen ortaya çıkan sonuç, yargı incelemesinin ardından yeniden belirsizlik yaşanması. Komisyon, kayda alınması onaylanan seçmenlerin Eyalet Meclisi seçimlerinde oy kullanma hakkına sahip olduğunu söylüyor. Bu kişilerin kayıtlarının devam edip etmeyeceği, artık bekleyen itirazların sonuçlarına ve mahkemelerin tartışmalı süreçle ilgili kararlarına bağlı.
Önemli Noktalar
- Seçim Komisyonu, yargı görevlilerinin kayda alınmasını onayladığı seçmenlere karşı 16,10,311 itirazda bulunulduğunu kaydetti.
- Eski özel gözlemci Subrata Gupta, bu itirazlarla ilgili resmî bir bilgisi olmadığını söyledi.
- Komisyon, Batı Bengal Baş Seçim Görevlisi ofisindeki yetkililerin Yüksek Mahkeme kararlarıyla desteklenen yasal yetki kapsamında başvuru yaptığını söylüyor.
- Civic Research Group'un kayıtları, belgelendirdiği ve itirazları kabul edilen seçmenlerin yüzde 49,4'üne karşı itiraz yapıldığını gösteriyor.
- 5, 6 ve 8 Nisan ile ilişkilendirilen üç grup, analiz edilen farklı itiraz kimliklerinin yüzde 99,3'ünü oluşturdu.
- Murshidabad'daki iki mahkeme kararı, başvurucu olarak Baş Seçim Görevlisi Yardımcısı'nı gösterdi.
- Eylül ayına kadar yaklaşık 38 lakh itirazdan 1,2 lakh civarında olanı karara bağlanmıştı.
- Yetkilendirme, başvuru süreçleri ve toplu itirazların gerekçeleri, devam eden yargılamalardaki temel konular arasında yer alıyor.






