Bangladeş, Dolandırıcılık ve İnsan Ticareti Endişeleri Üzerine 12 Ülkeye Yönelik Yurt Dışı Çalışma İzni Kurallarını Sıkılaştırdı

8 dakikalık okuma
Bangladesh Tightens Overseas Work Clearance Rules for 12 Countries Amid Fraud and Trafficking Concerns

Ülkeden ayrılmak için bakanlık onayı şartı

Bangladeş, Gurbetçiler Refahı ve Yurt Dışı İstihdam Bakanlığı işe alım izni veya onayı vermediği sürece, İnsan Gücü, İstihdam ve Eğitim Bürosu’na (BMET) 12 ülkeye gidecek işçiler için göç izni vermemesini talimatıyla bildirdi. Bu talimat, yurt dışındaki iş teklifi ile işçinin ülkeden ayrılması arasına ek bir devlet denetimi getiriyor.

İçindekiler
  1. Ülkeden ayrılmak için bakanlık onayı şartı
  2. Hangi ülkeler kapsama giriyor?
  3. Onay süreci nasıl işliyor?
  4. Sahte işler ve dolandırıcılık merkezlerinde alıkonulma
  5. Çatışma ve insan kaçakçılığı başka riskler doğuruyor
  6. Japonya neden talimatta yer alıyor?
  7. Ödeme yapmadan önce işçilerin teyit etmesi gerekenler
  8. Önemli Noktalar

Bakanlığın İstihdam-3 şubesi, 4 Kasım 2026 Çarşamba tarihli bir yazıyla talimatı BMET genel müdürüne iletti. Yazıyı Genel Müdür Yardımcısı Gazi Md. Shahed Anwar imzaladı. Talimat, çalışmak üzere yurt dışına giden Bangladeş vatandaşlarını kapsıyor. BMET’in izin başvurusunu değerlendirmeden önce bakanlık onayını kontrol etmesi gerekiyor.

Bakanlık yazısında sıkılaştırılan şartların gerekçesi belirtilmedi. Bakanlık ve BMET yetkilileri kararı işçileri koruma, işe alım dolandırıcılığını önleme ve düzensiz göçü azaltma hedefleriyle ilişkilendirdi. Endişeler, işçilerin insan kaçakçıları tarafından sınır ötesine götürülmesinden yurt dışında alıkonulup çevrim içi dolandırıcılığa zorlanmalarına kadar uzanıyor.

Bangladeş’ten ayrılmaya hazırlananlar açısından bunun doğrudan ve pratik bir sonucu var: Yurt dışından alınan iş teklifi ve vize, sürecin yalnızca bir bölümü. BMET’in gerekli göç iznini verebilmesi için işe alım düzenlemesinin de bakanlık tarafından onaylanmış olması gerekiyor.

Hangi ülkeler kapsama giriyor?

İlk açıklanan ülkeler Sırbistan, Moldova, Belarus, Kongo, Rusya, Japonya, Irak, Laos, Vietnam, Hırvatistan, Ukrayna ve Libya oldu. Bakanlık talimatına ilişkin yayımlanan bazı açıklamalarda Hırvatistan yerine Kamboçya’nın adı geçiyor. İşe alım ajanslarına gönderilen duyuruya ilişkin açıklamalarda ise Kongo, Rusya ve Hırvatistan yerine Kosova, Bosna-Hersek ve Kamboçya sıralanıyor.

Bir açıklamadaki liste Sırbistan, Moldova, Belarus, Kongo, Rusya, Japonya, Irak, Laos, Vietnam, Kamboçya, Ukrayna ve Libya’dan oluşuyor. Bir başka açıklamada ise Sırbistan, Moldova, Belarus, Kosova, Rusya, Japonya, Irak, Laos, Vietnam, Kamboçya, Ukrayna ve Libya yer alıyor. Her iki açıklamada da BMET izni için bakanlık onayı veya izni ön şart olarak belirtiliyor; ancak kapsama Kongo’nun mu yoksa Kosova’nın mı girdiği konusunda farklılık bulunuyor.

Bu nedenle işçilerin işe alım için ödeme yapmadan veya seyahat planlarını kesinleştirmeden önce ülke listesini doğrudan bakanlıktan ya da BMET’ten teyit etmesi gerekiyor. Listelerde farklı biçimlerde yer alan ülkelerden birine gitmeyi düşünenler için bu kontrol özellikle önemli.

Reklam

İşçiler, bir ülkeye işe alımın açık olduğuna dair genel bir güvenceye dayanmak yerine, kendi işe alım düzenlemeleri için gereken onayın alınıp alınmadığını sormalı. Talimat, izin için bakanlık onayını şart koşuyor. Dolayısıyla asıl soru, planlanan iş için bu onayın mevcut olup olmadığı.

Bangladeş Uluslararası İşe Alım Ajansları Birliği (BAIRA) de bakanlığın talimatının ardından 4 Kasım 2026 tarihli bir yazıyla üye ajansları bu şarttan haberdar etti. Böylece koşul, yurt dışındaki işler için düzenleme yapan şirketlere doğrudan iletilmiş oldu.

Onay süreci nasıl işliyor?

BMET, talimatta sözü edilen göç izninden sorumlu devlet kurumu. Basitçe ifade etmek gerekirse bu izin, gerekli işe alım kontrollerinin ardından işçinin yurt dışında çalışmak üzere ülkeden ayrılmasına Bangladeş tarafından verilen onaydır. Vize ise hedef ülkenin ziyaret veya çalışma gibi belirli bir amaç için verdiği izindir.

Bakanlığın talimatı iki devlet aşamasını birbirine bağlıyor: Önce bakanlıktan işe alım izni veya onayı alınması, ardından BMET’in göç izni başvurusunu değerlendirmesi. İşe alım ajansları gerekli onayı almak zorunda ve bu olmadan işçileri izin sürecine sokamıyor.

Duyurularda açıklanan sıralama şöyle:

  • 4 Kasım 2026 Çarşamba günü bakanlığın İstihdam-3 şubesi talimatı BMET genel müdürüne iletti.
  • BAIRA, bakanlığın talimatı üzerine 4 Kasım 2026’da üye işe alım ajanslarını yazıyla bilgilendirdi.
  • Kapsamdaki bir ülkeye gidecek işçiye izin verilmeden önce işe alım düzenlemesi için bakanlık izni veya onayı alınmış olmalı.

Mevcut açıklamalarda onay sürecinin tamamlanması için bir süre ya da kısıtlamanın gözden geçirileceği bir tarih belirtilmiyor. Bu nedenle işçilerin seyahati kesinleştirmeden önce kendi evraklarının durumunu teyit etmesi gerekiyor.

Bu şart, yurt dışına işçi alımı için onay alınmasını zorunlu kılıyor. Talimatın ifadesi, bakanlığın izin vermesi ve BMET’in göç iznini düzenlemesi halinde istihdam sürecinin ilerlemesine imkân tanıyor.

Reklam

Sahte işler ve dolandırıcılık merkezlerinde alıkonulma

Kamboçya, Laos ve Vietnam, Bangladeş vatandaşlarının sahte iş teklifleriyle işe alındığı, yurt dışına götürüldüğü ve dolandırıcılık merkezlerinde alıkonulduğuna ilişkin uyarılarda öne çıkıyor. Bunlar, suç örgütlerinin insanları çevrim içi dolandırıcılık yapmaya zorladığı ve çoğu zaman ayrılmalarını engellediği yerler.

Bir kişi, sıradan görünen bir yurt dışı işini kabul edebilir; ancak vaat edilen işin yerini başkalarını çevrim içi ortamda kandırma taleplerinin aldığını görebilir. Bildirilen istismarlar arasında alıkonulma, sömürü ve ülkeye vardıktan sonra özgürlüğün kısıtlanması yer alıyor.

Anirban Survivor Foundation Başkanı Al Amin Nayan, bu merkezlerde zorla çalıştırma konusunda uyarıda bulundu ve göç etmeyi düşünenlere ödeme yapmadan önce işe alım düzenlemelerini doğrulamaları çağrısı yaptı. İşverenin, iş sözleşmesinin, maaş ve yan hakların, vize türünün ve devlet onayının kontrol edilmesi gerektiğini de vurguladı.

Nayan, bu kontrollerin neden yalnızca bir iş teklifinin varlığıyla sınırlı kalmaması gerektiğini şöyle açıkladı. Bengalceden çevrilen açıklamasında şunları söyledi:

Yurt dışında çalışmak için yalnızca vize almak ya da bir işe alım ajansından iş teklifi almak, göçün yasal ve güvenli olacağını garanti etmez.

İşçiler için pratikte yapılması gereken, vaat edilen işi gerçek işveren ve çalışmaya izin veren belgelerle karşılaştırmak. Sosyal medyada ilan edilen bir maaş, ajansın güvencesi ya da cazip bir ülke bu kontrollerin yerini tutamaz.

Çatışma ve insan kaçakçılığı başka riskler doğuruyor

Rusya, Ukrayna, Libya, Irak ve Kongo, kısıtlamalara ilişkin ilk açıklamada savaş veya siyasi istikrarsızlıktan etkilenen ülkeler olarak sıralandı. Rusya-Ukrayna savaşında mahsur kalan Bangladeş vatandaşlarına ilişkin endişelerin yanı sıra Libya, Irak ve Kongo’da kaçırılma, fidye talepleri ve insan kaçakçılığı konusunda uzun süredir uyarılar yapılıyor.

Bu tehlikelerle karşı karşıya kalan işçiler, hem işleri hem de hareket özgürlükleri üzerindeki denetimlerini kaybedebilir. Bir kişi güvenli olmayan bir yere götürüldüğünde, para karşılığında alıkonulduğunda veya ülkesine dönmesi engellendiğinde işe alım sorunu kişisel güvenlik krizine dönüşebilir.

Sırbistan, Moldova, Belarus, Hırvatistan, Laos ve Vietnam da insanları Avrupa’ya kaçıran aracılar tarafından kullanılan güzergâhlar arasında gösteriliyor. Bildirilen yöntemler arasında işçileri çalışma izni vaadiyle yurt dışına götürüp ardından sınır ötesine taşımak, ücretlerini vermemek veya yasal belgelerine el koymak yer alıyor.

Reklam

Pasaportuna veya diğer belgelerine el konulan bir işçi, işvereninden ayrılmakta, göçmenlik statüsünü kanıtlamakta ya da ülkesine dönüş ayarlamakta zorlanabilir. Başka bir ülkeye götürülen biri, ilk varış noktası için alınan iznin götürüldüğü yerde geçerli olmadığını da görebilir.

Bu ülkelerde anlatılan riskler farklılık gösteriyor. Bazıları çatışmayla, bazıları aldatıcı işe alımla, diğerleri ise zorla yer değiştirme veya alıkonulmayla ilgili. Onay şartı, söz konusu işe alım düzenlemeleri kapsamında işçiler ülkeden ayrılmadan önce bakanlığa bir kontrol noktası sağlıyor.

Japonya neden talimatta yer alıyor?

Japonya, çatışma ve insan kaçakçılığı güzergâhlarıyla ilişkilendirilen ülkelerle birlikte listelerde yer alıyor; ancak Japonya’ya ilişkin endişeler farklı sorunlara odaklanıyor. Bunlar arasında aşırı göç masrafları ve Bangladeş vatandaşlarının turist vizesiyle ya da Teknik Staj Programı (TITP) kapsamında ülkeye girdikten sonra kaybolması bulunuyor.

TITP, Japon iş yerlerinde uygulamalı eğitimi içeren bir program. Turist vizesinin amacı farklı: bir ülkeyi ziyaret etmek. İşçilerin kendilerine hangi vize türünün teklif edildiğini, bu vizenin hangi faaliyetlere izin verdiğini ve vaat edilen işin vize türüne uygun olup olmadığını bilmesi gerekiyor.

Yola çıkmadan önce yüksek işe alım masrafları da dikkate alınmalı. Bir işçi bir işe girmek için ne kadar çok para öderse, bu masrafı karşılamak için o kadar çok çalışması gerekir. İş değişirse, vaat edilenden az ödeme yapılırsa veya iş hiç gerçekleşmezse bu mali baskıyla baş etmek zorlaşır.

Japonya’ya ilişkin uyarılar, masrafları ve vize türlerini doğrulamayı işvereni kontrol etmekle aynı kararın parçası haline getiriyor. İşçinin talep edilen toplam ödemeyi, karşılığında vaat edilen işi ve düzenlemeyi destekleyen onayları anlaması gerekiyor.

Ödeme yapmadan önce işçilerin teyit etmesi gerekenler

Nayan, göç etmeyi düşünenlere işe alım süreci, bakanlık onayı ve göç izni teyit edilene kadar para işlemlerinden veya kesin kararlar almaktan kaçınmalarını tavsiye etti. Bu tavsiye, bir ajansın ya da aracının yeni şartın planlanan işe nasıl uygulandığını göstermeden önce para istemesi halinde özellikle önem taşıyor.

Yetkililer de işçilere son bakanlık onayı alınmadan ve geçerli bir BMET göç izni kartı temin edilmeden önce herhangi bir işe alım ajansına, kişiye veya aracıya ödeme yapmamaları çağrısında bulundu.

Kapsamdaki bir ülkeye gitmeyi düşünenlerin bazı somut ayrıntıları kontrol etmeleri istendi:

  • İşverenin kimliği ve ilan edilen işin gerçekten mevcut olup olmadığı.
  • Görevler, maaş ve yan haklar dâhil iş sözleşmesinin şartları.
  • Vize türü ve önerilen işin bu vize kapsamında yapılıp yapılamayacağı.
  • Bakanlığın işe alım izni veya onayı.
  • Yola çıkmadan önce gerekli BMET göç izninin alındığının teyidi.
Reklam

İşe alım konusunda yapılan uyarılarda ayrıca olağan dışı yüksek maaşlara, yurt dışındaki işlere kolayca erişme vaatlerine ve sosyal medyada tanıtılan cazip tekliflere karşı dikkatli olunması isteniyor. Göç etmeyi düşünenlere aracılardan uzak durmaları ve işe alım bilgilerini devlet süreci üzerinden doğrulamaları tavsiye ediliyor.

Ajansların öncelikli yükümlülüğü, ilgili işçiler için izin başvurusunda bulunmadan önce bakanlığın işe alımı onayladığını teyit etmek. İşçiler ve aileleri için en önemli karar ise daha erken bir aşamada verilebilir: Onay teyit edilmeden para teslim edip etmemek.

Bu tedbir, ülkeden ayrılma sürecinin merkezine devlet iznini koyuyor. Uygulamadaki etkisi; ajansların gerekli onayı almasına, BMET’in bunu denetlemesine ve işçilerin vaat edilen işlerin sözleşmeleriyle ve seyahat belgeleriyle örtüştüğünü doğrulayabilmesine bağlı olacak.

Önemli Noktalar

  • Bangladeş, 12 ülkeye yönelik göç izni için bakanlığın işe alım izni veya onayını şart koştu.
  • BMET’e talimat, 4 Kasım 2026 tarihli ve Genel Müdür Yardımcısı Gazi Md. Shahed Anwar imzalı bir yazıyla iletildi.
  • Yayımlanan ülke listeleri arasında farklılıklar bulunuyor; bu nedenle bakanlıktan veya BMET’ten doğrudan teyit alınması büyük önem taşıyor.
  • BAIRA, 4 Kasım 2026’da üye işe alım ajanslarını onay şartından haberdar etti.
  • Mevcut açıklamalarda onay sürecinin tamamlanması için bir süre veya gözden geçirme tarihi belirtilmiyor.
  • Uyarılar işe alım dolandırıcılığını, insan kaçakçılığını, çatışma risklerini ve dolandırıcılık merkezlerinde çevrim içi dolandırıcılığa zorla çalıştırmayı kapsıyor.
  • İşçilere ödeme yapmadan veya seyahatlerini kesinleştirmeden önce işvereni, sözleşmeyi, ücreti, vize türünü, nihai bakanlık onayını ve geçerli bir BMET göç izni kartını teyit etmeleri tavsiye edildi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir