Manila daha fazla füze ve yeni bir uzay ortaklığı arıyor
Filipinler, Hindistan’dan daha fazla BrahMos süpersonik seyir füzesi almak için görüşmeler yürütüyor. Görüşmeler, 700 milyon ila 800 milyon dolar değerinde bir alımla ve askerî uydu programı için Hindistan’dan destek talebiyle sonuçlanabilir. Önerilen füze siparişi, Manila’yı bu silahın ilk yabancı müşterisi yapan ve Ocak 2022’de imzalanan 375 milyon dolarlık sözleşmenin devamı niteliğinde olacak.
İçindekiler
- Manila daha fazla füze ve yeni bir uzay ortaklığı arıyor
- Yeni füze alımı ne kadar büyük olabilir?
- Füze kuvvetleri için yol ve köprüler neden önemli?
- İlk sözleşme neleri kapsıyor?
- BrahMos neler yapabilir?
- Manila alımı caydırıcılık aracı olarak sunuyor
- Manila uzay alanında Hindistan’dan ne istiyor?
- Hindistan’ın savunma ihracatı büyüyor
- Füze planları diplomasiyle birlikte ilerliyor
- Öne Çıkanlar
Görüşmeler hakkında doğrudan bilgi sahibi üç kişi, müzakerelerin son aşamada olduğunu söyledi. İki Hint kaynağı, olası alımın yaklaşık 60 füze içeren beş sistemden oluştuğunu belirtti. Filipinler Savunma Bakanlığı sözcüsü Arsenio Andolong, miktar ya da fiyat belirtmeden, Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr.’ın daha fazla BrahMos füzesi istediğini doğruladı.
Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr., Yeni Delhi’de Manohar Parrikar Savunma Araştırmaları ve Analizleri Enstitüsü’nün ev sahipliğinde düzenlenen üçüncü Delhi Savunma Diyaloğu’na video bağlantısıyla katılarak Filipinler’in ilgisini kamuoyuna açıkladı. Talebi daha fazla silah alımının ötesine geçiyordu: Manila, sistemlerin Filipinler’deki yol, köprü ve ulaşım koşullarına daha uygun hâle getirilmesi için değişiklik önerilerini Hintli yetkililere iletti.
Teodoro ayrıca Marcos’un Filipinler Silahlı Kuvvetleri’ne bir uydu tedarik programı yürütme talimatı verdiğini söyledi. Manila, Güney Çin Denizi’nde Çin’le yaşanan gerilimler karşısında kıyı savunmasını güçlendirirken Hindistan’ı olası bir ortak olarak değerlendirdiğini belirten Teodoro, böylece işbirliği için yeni bir alanın kapısını araladı.
İki talep, farklı askerî ihtiyaçları bir araya getiriyor. Kıyı konuşlu füzeler, Filipinler kuvvetlerine savunulan bölgelere yaklaşan düşman gemilerini tehdit etme imkânı veriyor. Uydular da uzaydan yürütülen askerî operasyonları destekleyebilir; ancak önerilen Filipin uydu ağının işlevleri, maliyeti ve takvimi henüz açıklanmadı.
Yeni füze alımı ne kadar büyük olabilir?
700 milyon ila 800 milyon dolar değerindeki bir sözleşme, ilk 375 milyon dolarlık siparişin yaklaşık 1,9 ila 2,1 katı tutarında olur. Bu, ilk alıma kıyasla 325 milyon ila 425 milyon dolar ek harcama anlamına gelir.
İlk anlaşma, eğitim ve lojistik desteğin yanı sıra üç kıyı füze bataryasını kapsıyordu. Olası yeni siparişin ise yaklaşık 60 füze içeren beş sistemden oluşacağı belirtiliyor. Sistem ya da batarya, tek bir füze değil, birlikte kullanılan ekipman grubudur; dolayısıyla bu rakamlar alımın farklı unsurlarına işaret ediyor.
Ağustos ayında yayımlanan daha önceki bir haberde, Filipinler’in Entegre Kıyı Konuşlu Gemisavar Füze Sistemi planı kapsamında dokuz adede kadar ek bataryayı değerlendirdiği aktarılmıştı. Daha yakın tarihli müzakere tahmini ise yaklaşık beş sistem yönünde. İki hükümet de ikinci sözleşmenin miktarını, nihai fiyatını ya da imza tarihini kamuoyuna doğrulamadı.
Hindistan savunma ve dışişleri bakanlıkları ile BrahMos Aerospace, olası anlaşmayla ilgili yorum taleplerine yanıt vermedi. Andolong’un açıklaması devlet başkanının ilgisini doğrularken, alımın büyüklüğü ve değeri hakkındaki ayrıntılı tahminler görüşmelerden haberdar kişilere dayanıyor.
Füze kuvvetleri için yol ve köprüler neden önemli?
Teodoro’nun değişiklik talebi, gündelik ama önemli bir kısıta dikkat çekiyor: ağır askerî ekipmanın görev yapacağı yerlere ulaşması gerekiyor. Kıyı füze kuvvetlerinin çalışabilmesi için fırlatıcıların, gözetleme ve takip ekipmanlarının, destek araçlarının ve personelin birlikte hareket etmesi şart.
Savunma bakanı, Manila’nın yerel koşullara daha uygun bir sistem talebini anlatırken ulaşım güçlüklerine şöyle değindi:
Sahip olduğumuz BrahMos birliklerinin sayısını artırmayı umuyoruz… Yollarımız ve köprülerimiz Hindistan’dakiler kadar dayanıklı değil; demiryolu araçlarımız ya da faal bir demiryolu hattımız yok. Bu nedenle taşımacılık da bir sorun,
Dolayısıyla Filipinler’in talebi, silahın uçuş performansının yanı sıra pratikte nasıl kullanılabileceğiyle de ilgili. Zayıf köprülerden kaçınması ya da daha uzun güzergâhlar izlemesi gereken bir fırlatıcıyı kıyı mevzileri arasında taşımak daha zor olabilir. Bir takımadada ekipmanın adalar arasında nakliyesi de ek bir yük getiriyor.
Teodoro, Manila’nın istek listesini Hintli yetkililerle paylaştığını söyledi. Talep edilen mühendislik değişikliklerinin ayrıntılarını açıklamayan Teodoro, ekipmanın Filipinler’deki kullanım koşullarına nasıl uyarlanabileceği konusunu üreticilerle askerî planlamacılara bıraktı.
İlk sözleşme neleri kapsıyor?
Ocak 2022’deki anlaşma, Filipin Deniz Piyade Kolordusu için kıyı konuşlu füze kapasitesi oluşturdu. Füzeler, Filipinler Silahlı Kuvvetleri’nin 15 yıla yayılan modernizasyon programının ikinci aşaması Horizon 2 kapsamında alındı.
Dönemin savunma bakanı Delfin Lorenzana, alımın üç bataryayı, operatörlere ve bakım personeline verilecek eğitimi ve entegre lojistik destek paketini kapsadığını söylemişti. Lojistik destek, teslimattan sonra ekipmanın tedarik edilmesi, bakımının yapılması ve kullanılabilir durumda tutulması için gereken düzenlemeleri içeriyor. Filipin Deniz Piyadeleri Kıyı Savunma Alayı, sistemin başlıca kullanıcısı olarak belirlenmişti.
Sözleşmeyi yaklaşık 18,9 milyar Filipin pesosu değerindeki alım için Lorenzana ile BrahMos Aerospace Genel Müdürü Atul Dinkar Rane imzaladı. Tedarik sürecinin önünü, Hindistan ile Filipinler arasında Mart 2021’de imzalanan ve savunma ekipmanı alımları için çerçeve oluşturan anlaşma açtı.
Teslimat takvimi birkaç yıla yayıldı:
- Mart 2021: Hindistan ile Filipinler savunma ekipmanı tedarik anlaşması imzaladı.
- Ocak 2022: Manila, üç kıyı konuşlu BrahMos bataryası, eğitim ve destek için 375 milyon dolarlık sözleşme imzaladı.
- Nisan 2024: Hindistan ilk bataryayı hava yoluyla teslim etti.
- Nisan 2025: İkinci batarya deniz yoluyla ulaştı.
- Ağustos 2026: Üçüncü bataryanın sevkiyata hazırlandığı belirtildi; ilk sözleşme kapsamındaki teslimatların 2026’da tamamlanması bekleniyordu.
Sevkiyata hazırlık aşamasını aktaran haberlerde iki hükümet de üçüncü bataryanın teslim edildiğini doğrulamamıştı. İlk iki teslimat, ilk program hâlâ tamamlanmayı beklerken yeni bir alımın görüşüldüğünü gösteriyor.
BrahMos neler yapabilir?
BrahMos, Hindistan Savunma Araştırma ve Geliştirme Kurumu ile Rusya’daki NPO Maşinostroyeniya’nın ortak girişimi olan BrahMos Aerospace tarafından üretiliyor. Filipinler’in satın aldığı kıyı konuşlu versiyon, karadaki fırlatıcılardan gemilere saldırmak üzere tasarlandı.
Füzenin menzili yaklaşık 290 ila 300 kilometre, hızı ise Mach 2,8’e, yani ses hızının neredeyse üç katına ulaşıyor. Seyir füzesi, hedefe doğru uçuşunu sürdürmek için motor kullanan füze türüdür. Süpersonik, ses hızından daha hızlı uçtuğu anlamına geliyor ve hedef alınan geminin karşılık vermek için sahip olduğu süreyi kısaltıyor.
BrahMos’un savaş gemilerinden ve uçaklardan fırlatılan versiyonları da bulunuyor. Gemilerden fırlatılan bir versiyon kara hedeflerini vurabiliyor; Hindistan ayrıca denizaltılar için su altından fırlatılan bir versiyon üzerinde de çalıştı. Manila’nın mevcut alımı kıyı savunmasına yönelik; kıyıdaki fırlatıcılar denizdeki gemileri hedef alıyor.
Bir batarya, bu görevi yerine getirmek için gereken ekipman ve personeli bir araya getiriyor. Fırlatma araçları füzeleri taşıyor, gözetleme ve takip bileşenleri hedefleri belirleyip izlemeye yardımcı oluyor, destek araçları ise birimin çalışmasını sürdürüyor. Bu nedenle taşımacılık, eğitim ve bakım, Filipinler’in talebinde önemli bir yer tutuyor.
Manila alımı caydırıcılık aracı olarak sunuyor
Filipinli yetkililer BrahMos’u, olası bir saldırının maliyetini yükselterek saldırıyı önlemeye yardımcı olacak bir araç olarak tanımlıyor. Caydırıcılığın temel fikri bu: Bir ülke, karşılık verme kapasitesini inandırıcı biçimde ortaya koyarak muhtemel rakibine çatışmayı başlatmaktan kaçınması için neden sunuyor.
Teodoro, Hindistan’ın sistemi satmaya istekli olmasının Filipinler’in niyetlerine duyduğu güveni yansıttığını söyledi. Alımı "iyi yönetimin nişanesi" olarak nitelendiren Teodoro, silahların savunma amacıyla ve uluslararası hukuka uygun biçimde kullanılacağını belirtti.
Filipinler’in Hindistan Büyükelçisi Josel F. Ignacio da alımı çatışmayı önleme çerçevesinde değerlendirdi. Bir televizyon röportajında şöyle konuştu:
Bunun kullanılmasını istemiyoruz. Biz barışsever bir ülkeyiz. Dolayısıyla bütün bunlar caydırıcılıkla, ama inandırıcı bir caydırıcılıkla ilgili,
Gerilimin odağında, Filipinler ve Çin gemilerinin ihtilaflı bölgelerde defalarca karşı karşıya geldiği Güney Çin Denizi bulunuyor. Vietnam’ın da Çin’le deniz yetki alanları konusunda anlaşmazlıkları var. Manila açısından daha büyük bir kıyı füze kuvveti, devriye, diplomasi ve hukuki girişimlerin yanına askerî seçenekler de ekleyecek.
Filipinler aynı zamanda bu diğer yolları da izliyor. Ülkenin batısındaki Palawan açıklarında, 200 deniz milinin ötesindeki deniz yatağı ve toprak altı üzerindeki haklarının tanınmasını talep eden temmuz ayındaki deniz yatağı başvurusu bunun bir örneği. Bu süreç deniz altındaki kaynaklarla, füze alımı ise askerî savunmayla ilgili.
Manila uzay alanında Hindistan’dan ne istiyor?
Teodoro’nun açıklamasına göre Marcos, Filipinler ordusuna uydu tedarik programına katılma talimatı verdi. Savunma bakanı uzay işbirliğini "özel bir talep" olarak nitelendirdi ve Hindistan’ı "çok, çok önemli bir potansiyel ortak" diye tanımladı.
Hindistan tarafındaki muhtemel muhataplar arasında Hindistan Uzay Araştırmaları Kurumu ile savunma alanındaki uzay birimleri bulunuyor. Bu kurumların olası katılımı, ilişkiyi füze üretiminin ötesine taşıyarak uzay araçları, yer tesisleri, iletişim bağlantıları ve bunları işletmek üzere eğitim almış personel gerektiren bir alana genişletebilir.
Askerî uydular farklı görevler üstlenebilir. Bazıları uzaktaki birlikler arasında iletişim sağlar; diğerleri görüntü ya da başka türde bilgi toplar. Teodoro’nun açıklaması, Filipinler’in uzay kapasitesi edinme hedefini ortaya koyuyor. Programın hangi görevleri yerine getirebileceğini ise nihai tasarımı belirleyecek.
Uydu talebi, füze görüşmelerinin önemini de artırıyor. Manila, Hindistan’ı yalnızca yeni bir BrahMos partisi için değil, birden fazla askerî teknoloji alanında tedarikçi olarak değerlendiriyor.
Hindistan’ın savunma ihracatı büyüyor
Müzakerelere ilişkin haberlerde aktarılan hükümet verilerine göre Hindistan’ın savunma ihracatı, mart ayında sona eren mali yılda 384,24 milyar rupiye, yani 4,11 milyar dolara ulaştı. Bu, önceki yıla kıyasla yüzde 62’den fazla artış anlamına geliyor.
BrahMos, bu ihracat atağının bir parçası. Hindistan temmuz ayında Endonezya’ya tedarik yapılacağını duyurdu ve Vietnam’la ayrı bir anlaşma imzaladı. Füze sistemine ilişkin görüşmeler Birleşik Arap Emirlikleri, Tayland, Güney Afrika ve Brezilya’yı da kapsadı.
Bir önceki yıl dört gün süren Pakistan’la çatışma sırasında Hindistan’ın BrahMos’u kullanmasının ardından silaha ilgi arttı. Hindistan bu operasyona Sindoor Harekâtı adını verdi. Ancak Filipinler’le ilişki daha önce başlamıştı: tedarik çerçevesi 2021’de oluşturulmuş, ilk ihracat sözleşmesi 2022’de imzalanmıştı.
Ignacio, Hindistan’ın Manila’nın güvenilir savunma teknolojisi kaynakları olarak gördüğü ülkeler arasına katıldığını söyledi. Filipinler savunma bakanlığı ve ordusunun başka alımlar için de giderek daha fazla Hindistan’a yönelebileceğini belirtti. Uydu talebi, bu daha geniş ilginin somut bir örneğini oluşturuyor.
Füze planları diplomasiyle birlikte ilerliyor
Manila’nın tedarik çabaları, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği’nin 2026 dönem başkanlığı sırasında Güney Çin Denizi’nde bir davranış kuralları üzerinde anlaşma sağlama girişimiyle aynı dönemde yürütülüyor. Dışişleri bakanları, Çin’le müzakerelerin Aralık 2026’ya kadar sonuçlanabileceği umudunu dile getirdi.
Filipinler’in bölgesel davranış kuralları oluşturma girişimi, denizdeki karşılaşmalara ilişkin kuralları ve tehlikeli gerilimleri azaltma yollarını ele alıyor. BrahMos alımının genişletilmesi ise caydırıcılık başarısız olursa Manila’nın sahip olacağı askerî kapasiteyle ilgili. İki girişim de aynı güvenlik baskılarına farklı araçlarla yanıt veriyor.
Filipinler kuvvetleri açısından pratik öncelikler birbiriyle bağlantılı: ilk füze teslimatlarını tamamlamak, ek ekipmanı yerel ulaşım koşullarına uygun hâle getirmek ve askerî uydu programının neler sağlaması gerektiğini belirlemek. Önerilen ikinci füze siparişi, değer bakımından ilk alımdan çok daha büyük olacak; ancak sağlayacağı fayda eğitim, bakım ve bataryaları taşıyıp çalıştırabilme kapasitesine de bağlı olacak.
Hindistan açısından yeni bir Filipinler sözleşmesi, BrahMos’un ilk ihracat satışının üzerine inşa edilecek. Uzay ortaklığı ise bu ilişkiyi daha da genişleterek kıyı savunması tedarikini Manila’nın kara ve denizin ötesindeki askerî kapasite planlarıyla bir araya getirecek.
Öne Çıkanlar
- Filipinler, daha fazla BrahMos füzesi ve askerî uydu programı için Hindistan’ın desteğini istiyor.
- Müzakere tahminlerine göre alım yaklaşık beş füze sistemini ve yaklaşık 60 füzeyi kapsayabilir; olası değeri 700 milyon ila 800 milyon dolar.
- İlk 375 milyon dolarlık sözleşme üç kıyı bataryasını, eğitimi ve lojistik desteği kapsıyor.
- Teodoro, Filipinler’in yol, köprü ve ulaşım koşullarına daha uygun ekipman istiyor.
- İlk iki batarya Nisan 2024 ve Nisan 2025’te ulaştı; üçüncü bataryanın sevkiyata hazırlanmakta olduğu Ağustos 2026’da bildirildi.
- Filipinli yetkililer füze alımını, Güney Çin Denizi’ndeki gerilimler karşısında savunma amaçlı caydırıcılık olarak sunuyor.
- Olası ikinci füze sözleşmesinin ve uydu programının nihai fiyatı ya da teslimat takvimi kamuoyuna açıklanmadı.






