İmalat Harcamalara Öncülük Ederken Vietnam 54,85 Milyar Dolarlık Yabancı Yatırım Kaydetti

10 dakikalık okuma
Vietnam Registers $54.85 Billion in Foreign Investment as Manufacturing Drives Spending

Yatırım taahhütleri hızla artarken fiilen kullanılan sermaye daha yavaş büyüyor

Vietnam, 2026'nın ilk on ayında 54,85 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım kaydetti. Bu tutar, bir yıl öncesine göre yüzde 74 artışa ve 2009'dan bu yana görülen en yüksek seviyeye karşılık geliyor. Fiilen kullanılan sermayenin 24,08 milyar dolara ulaştığı tahmin edilirken, bu harcamanın 19,96 milyar doları, yani yüzde 82,9'u imalat ve işleme sektörlerine gitti.

İçindekiler
  1. Yatırım taahhütleri hızla artarken fiilen kullanılan sermaye daha yavaş büyüyor
  2. Yeni projelerdeki büyümeyi daha yüksek sermaye taahhütleri sağlıyor
  3. İmalat ilk sırada; ulaştırma ve gayrimenkul de sermaye çekiyor
  4. 80 ülke ve bölgeden yatırımcı arasında Singapur ilk sırada
  5. Hisse alımları yatırımı hizmet sektörlerine yöneltiyor
  6. Fiilen kullanılan yatırımın beşte dördünden fazlası fabrikalara gitti
  7. Ekim ayında, eylülde görülen yükseliş sürdü
  8. İşe alım zorlukları ve ihracat siparişlerindeki düşüş fabrika genişlemelerini sınıyor
  9. Vietnam'ın yurt dışındaki yatırımları 3,41 milyar dolara ulaştı
  10. Yurt dışı yatırımlarda Laos ilk sırada
  11. Öne Çıkanlar

Maliye Bakanlığına bağlı Ulusal İstatistik Ofisi, 31 Ekim'e kadar olan yatırımları kapsayan verileri 3 Kasım'da açıkladı. Yeni projeler 30,73 milyar dolar çekerken, mevcut projelere 16,13 milyar dolar daha kaydedildi; sermaye katkıları ve hisse alımları ise toplam 7,99 milyar dolara ulaştı.

Genellikle DYY olarak adlandırılan doğrudan yabancı yatırım, başka bir ülkedeki ticari faaliyetlere yapılan yatırımları kapsar. Fabrika kurmak, mevcut bir faaliyeti genişletmek ya da bir şirkette hisse satın almak buna örnek gösterilebilir. Vietnam'ın manşetlerde yer alan kayıtlı yatırım rakamı, yabancı yatırımcıların ülke ekonomisine giriş veya ülkedeki faaliyetlerini büyütme yollarının birkaçını bir araya getiriyor.

Kayıtlı sermaye, yatırım taahhütlerini gösterir. Fiili yatırım tutarı ise önceki dönemlerde onaylanmış projeler de dahil olmak üzere projelere gerçekten aktarılan parayı ölçer. Dolayısıyla bu iki toplam yatırımın farklı aşamalarını, sisteme giren planları ve işletmelere ulaşan harcamaları anlatır.

Vietnam her iki ölçütte de büyüme kaydetti, ancak taahhütler çok daha hızlı arttı. Fiili yatırım tutarı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 13,1 artarak son beş yılın herhangi bir yılındaki ilk on aylık dönemin en yüksek seviyesine ulaştı.

Yeni projelerdeki büyümeyi daha yüksek sermaye taahhütleri sağlıyor

Vietnam, ocak-ekim döneminde 3.478 yeni yabancı yatırım projesine lisans verdi. Proje sayısı yüzde 4,7 arttı. Bu projelerin toplam kayıtlı sermayesi ise bir yıl önce kaydedilen tutarın 2,2 katına ulaştı.

Bu veriler, sermaye taahhütlerindeki artışın başlıca nedeninin proje başına ortalama yatırım tutarının yükselmesi olduğunu gösteriyor. 30,73 milyar doların 3.478 projeye bölünmesi, lisans verilen her yeni proje başına ortalama yaklaşık 8,8 milyon dolar yatırım yapıldığını ortaya koyuyor. Açıklanan büyüme oranları kullanıldığında ortalama tutar, bir yıl önceki seviyesinin yaklaşık iki katına çıkmış durumda.

Reklam

Mevcut yatırımcılar da taahhütlerini artırdı. Daha önce lisans verilen projeler için 1.079 sermaye artırımı başvurusu yapıldı ve projelere 16,13 milyar dolar daha eklendi. Bu tutar, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 33,2 artış anlamına geliyor.

Yeni projeler ile mevcut projelere yapılan ilaveler toplam 46,86 milyar dolara, yani kayıtlı yabancı yatırımın yaklaşık yüzde 85,4'üne ulaştı. Proje sermayesi içinde genişlemelerin payı yaklaşık üçte bir oldu. Dolayısıyla Vietnam'ın yatırım portföyünde ülkeye yeni gelen şirketlerin yanı sıra ülkede halihazırda faaliyet gösteren işletmelerin kayda değer taahhütleri de yer alıyor.

İmalat ilk sırada; ulaştırma ve gayrimenkul de sermaye çekiyor

İmalat ve işleme sektörleri, yeni kayıtlı sermayeden 14,61 milyar dolar aldı. Bu tutar, yeni projelerin toplamının yüzde 47,5'ine karşılık geliyor. Ulaştırma ve depolama sektörü ise 5,15 milyar dolar, yani yüzde 16,7 payla ikinci sırada yer aldı.

İki sektör birlikte 19,76 milyar dolar, yani yeni kayıtlı sermayenin yaklaşık yüzde 64,3'ünü çekti. Bu ağırlık, üretimi ve malların taşınması ile depolanmasını Vietnam'ın yeni yatırım taahhütlerinin merkezine yerleştiriyor.

Mevcut projelerdeki sermaye artışları da eklendiğinde imalat sektörünün liderliği daha belirgin hale geliyor. Sektör, yeni ve artırılan sermaye toplamından 24,19 milyar dolar aldı. Bu, 46,86 milyar dolarlık proje toplamının yüzde 51,6'sına denk geliyor.

İmalat sektörünün 24,19 milyar dolarlık toplamından yeni kayıtlar için ayrılan 14,61 milyar dolar çıkarıldığında, mevcut imalat projelerine yaklaşık 9,58 milyar dolarlık ek taahhüt yapıldığı anlaşılıyor. Bu, sermaye artırımlarının tamamının yaklaşık yüzde 59,4'ü. Veriler, fabrika genişlemelerinin yatırım artışına ne ölçüde katkı sağladığını gösteriyor.

Gayrimenkul sektörü, yeni ve artırılan proje sermayesinden 7,08 milyar dolar, yani yüzde 15,1 pay aldı. Diğer sektörlerin toplam payı 15,59 milyar dolar oldu. Bu sektör toplamları proje kayıtlarını kapsıyor; sermaye katkıları ve hisse alımlarının dağılımı ise ayrı olarak hesaplanıyor.

80 ülke ve bölgeden yatırımcı arasında Singapur ilk sırada

Yeni lisans verilen projelere en fazla sermaye sağlayan ülke Singapur oldu. Ülkenin kaydedilen yatırımı 9,52 milyar dolara, yani toplamın yüzde 31'ine ulaştı. Güney Kore 5,81 milyar dolar ve yüzde 18,9 payla ikinci, Lüksemburg ise 4,99 milyar dolar ve yüzde 16,2 payla üçüncü sırada yer aldı.

Bu üç kaynak toplamda 20,32 milyar dolar sağladı; bu tutar yeni kayıtlı sermayenin yaklaşık üçte ikisi. Tek başına Singapur ve Güney Kore'nin payı 15,33 milyar dolara, yani toplamın neredeyse yarısına ulaştı.

Reklam

Hong Kong 3,57 milyar dolar, yani yüzde 11,6; Çin ana karası ise 2,77 milyar dolar, yani yüzde 9 yatırım kaydetti. Japonya'nın katkısı 1,58 milyar dolarla yüzde 5,1'e, Hollanda'nın kaydettiği yatırım ise 438,5 milyon dolarla yüzde 1,4'e ulaştı.

Sıralama, yeni lisans verilen projeleri bulunan 80 ülke ve bölgeden yatırımcıları kapsıyor. Bu kapsam, 30,73 milyar dolarlık yeni kayıtlarla sınırlı; 54,85 milyar dolarlık daha geniş toplamda ayrıca proje genişlemeleri ve şirket sahipliğini ilgilendiren işlemler de bulunuyor.

Hisse alımları yatırımı hizmet sektörlerine yöneltiyor

Yabancı yatırımcılar, bir yıl öncesine göre yüzde 49,6 artışla 7,99 milyar dolar değerinde 2.616 sermaye katkısı ve hisse alımı işlemi gerçekleştirdi. Bu kategori, kayıtlı yabancı yatırımın yaklaşık yüzde 14,6'sını oluşturdu.

Bu işlemlerin 828'i, şirketlerin kayıtlı sermayesini toplam 3,28 milyar dolar artırdı. Kayıtlı sermaye, şirket sahiplerinin kuruluş kaydı kapsamında şirkete resmen koyduğu veya koymayı taahhüt ettiği sermayedir.

Değeri 4,71 milyar doları bulan diğer 1.788 işlemde, kayıtlı sermaye artırılmadan mevcut hisseler satın alındı. Bu işlemlerde şirketin kayıtlı sermayesi değişmezken sahiplik payları el değiştirdi. Bu tür alımlar, yatırım kategorisinin değerinin yaklaşık yüzde 59'unu oluşturdu.

Sermaye katkıları ve hisse alımları yoluyla en fazla yatırımı 2,78 milyar dolar, yani yüzde 34,8 payla mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler çekti. Toptan ve perakende ticaret ile otomobil ve motosiklet onarımı 2,17 milyar dolar, yani yüzde 27,1 pay aldı.

Bu iki grup birlikte işlem değerinin yaklaşık yüzde 62'sine, yani 4,95 milyar dolara ulaştı. Böylece hizmet sektörleri, imalatın öne çıktığı proje kayıtlarına kıyasla sahiplik işlemlerinde çok daha büyük yer tuttu.

Fiilen kullanılan yatırımın beşte dördünden fazlası fabrikalara gitti

Fiilen kullanıldığı tahmin edilen 24,08 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırımın 19,96 milyar doları imalat ve işleme sektörlerine gitti. Yüzde 82,9'luk pay, fiilen kullanılan her beş dolardan dördünden fazlasının bu sektöre aktarıldığı anlamına geliyor.

Gayrimenkul sektörü 1,76 milyar dolar, yani yüzde 7,3 pay aldı. Elektrik, gaz, sıcak su, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise yüzde 3,3'lük payla 785,2 milyon dolar aldı.

Reklam

İmalat sektörünün fiili yatırımlardaki payı, yeni kayıtlı sermayedeki yüzde 47,5'lik payının 35,4 puan üzerinde. Vietnam'da mevcut yatırım harcamaları, ulaştırma, gayrimenkul ve diğer faaliyetleri de içeren en yeni taahhütlere kıyasla fabrikalarda daha yoğunlaşıyor.

İşletmeler açısından fiili yatırım aşaması, yatırım planlarının inşaat, ekipman ve diğer proje ihtiyaçlarına yönelik harcamalara dönüştüğü noktadır. İstatistikler, yeni kayıtlı sermayenin ne zaman kullanılacağına ilişkin bir takvim sunmuyor ve projelerin kaç kişiye istihdam sağlayacağını da belirtmiyor.

Ekim ayında, eylülde görülen yükseliş sürdü

Vietnam, 2026'nın ilk dokuz ayında 50,36 milyar dolarlık kayıtlı doğrudan yabancı yatırım kaydetmişti. Dolayısıyla ekim ayındaki artış, önceki kümülatif tutarın 54,85 milyar dolardan çıkarılmasıyla hesaplanan 4,49 milyar dolara ulaştı.

Fiili yatırım tutarı, eylül sonundaki 21,07 milyar dolardan ekim sonunda 24,08 milyar dolara çıktı. Aradaki fark 3,01 milyar dolar. Daha önce yayımlanan sanayi parkı gelirlerindeki düşüş, SSI Research'ün izlediği şirketlerin toplam net kârının ilk yarıda yüzde 40 gerilediği bir dönemde yatırımların arttığını göstermişti.

Başlıca dönüm noktaları, taahhütlerin ve harcamaların nasıl geliştiğini ortaya koyuyor:

  • Ocak-ekim 2025: Kayıtlı yabancı yatırım toplam 31,52 milyar dolara ulaştı.
  • Ocak-eylül 2026: Kayıtlı yatırım 50,36 milyar dolara, fiili yatırım 21,07 milyar dolara ulaştı.
  • 31 Ekim 2026: Kayıtlı yatırım 54,85 milyar dolara, fiili yatırım tahmini ise 24,08 milyar dolara ulaştı.
  • 3 Kasım 2026: Ulusal İstatistik Ofisi ekim ayı ve on aylık dönem verilerini açıkladı.

54,85 milyar dolarlık toplam, 2025'in aynı dönemindeki tutarı 23,33 milyar dolar aştı. Önceki on aylık dönemlerde toplam yatırım 2019'da 29,11 milyar, 2023'te 26,76 milyar ve 2024'te 27,26 milyar dolar olmuştu. Buna göre Vietnam'ın 2026 kayıtlı yatırımı, 2024'teki tutarın iki katından biraz fazlasına ulaştı.

İşe alım zorlukları ve ihracat siparişlerindeki düşüş fabrika genişlemelerini sınıyor

Vietnam'da imalat yatırımları artarken işverenler pratik engellerle karşı karşıya. Ocak ayında aktarılan teknik eleman sıkıntısında, Bac Ninh'deki bir batarya üreticisi 150 teknik çalışan aramış ancak bir aydan uzun süre sonra yalnızca 60 başvuru alabilmişti.

Vietnam Kore Ticaret Odası Başkanı Ko Tae Yeon, artan yatırımların işe alım üzerindeki baskısını şöyle anlattı:

"Yabancı yatırımlar büyümeyi sürdürdükçe insan kaynağı için rekabet daha da yoğunlaşacak," dedi KOCHAM Başkanı Ko Tae Yeon.

Reklam

Ekim ayındaki fabrika anketi de faaliyetlere ilişkin karmaşık bir tablo ortaya koydu. Vietnam'ın ekim ayı imalat anketinde Satın Alma Yöneticileri Endeksi, eylüldeki 51,9 seviyesinden 52,3'e yükseldi. Endeksin 50'nin üzerinde olması, bir önceki aya kıyasla iş koşullarının iyileştiğine işaret ediyor.

Üretim ve toplam yeni siparişler artmaya devam etti, ancak büyüme yavaşladı; ihracat siparişleri ise geriledi. Üreticiler ayrıca tedarikçi teslimat sürelerinin uzaması ve girdi maliyetlerinin yükselmesiyle karşılaştı. Yeni sermaye alan fabrikalarda ek kapasitenin ne kadar hızlı üretime geçeceğini personel, malzeme ve müşteri talebi belirleyecek.

Vietnam'ın yurt dışındaki yatırımları 3,41 milyar dolara ulaştı

Vietnam'ın yurt dışına yaptığı yatırımlar da keskin biçimde arttı. Yeni lisans verilen projeler ile mevcut projelere yapılan ilavelerin toplamı 3,41 milyar dolara ulaştı. Bu, 2025'in aynı döneminde kaydedilen tutarın 3,1 katı.

Yurt dışında lisans verilen 132 yeni projeye Vietnam'dan 1,87 milyar dolar sermaye aktarıldı; bu tutar önceki seviyenin 2,5 katı. Ayrıca 34 sermaye artırımı başvurusu 1,54 milyar dolar daha ekledi. Bu da bir yıl önceki karşılık gelen tutarın 4,3 katına ulaştı.

Yurt dışı yatırımlarda 684,8 milyon dolar, yani yüzde 20,1 payla mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler ilk sırada yer aldı. Ulaştırma ve depolama 639,4 milyon dolar, yani yüzde 18,8; elektrik, gaz, sıcak su, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı ise yüzde 17,2'lik payla 585,8 milyon dolar aldı.

Bu üç grup yurt dışı yatırımların yaklaşık yüzde 56'sına, yani 1,91 milyar dolarına karşılık geldi. Bu sektörlerin öne çıkması, Vietnam'ın uluslararası yatırımlarını ülke içinde kullanılan yabancı sermayeden farklılaştırıyor; yurt içinde imalat sektörü ağırlık taşıyor.

Yurt dışı yatırımlarda Laos ilk sırada

Vietnamlı yatırımcılar 37 ülke ve bölgede sermaye kaydetti. Yurt dışına yapılan toplam yatırımın yüzde 19,7'sini oluşturan 670,9 milyon dolarla Laos ilk sırada yer aldı. Kamboçya 487 milyon dolar, yani yüzde 14,3 pay aldı.

İki komşu ülke birlikte Vietnam'ın yurt dışı yatırımlarından yaklaşık yüzde 34'lük paya, yani 1,16 milyar dolara ulaştı. Hindistan 361,7 milyon dolarla yüzde 10,6; Endonezya ise 340,2 milyon dolarla yüzde 10 pay aldı.

Ayrıntılı istatistik dağılımında 560 milyon dolarla ikinci sıradaki ülke Dominik Cumhuriyeti olarak belirtilirken, başka bir açıklamada Dominika adı geçiyor. Bunlar Karayipler'de yer alan iki farklı ülke olduğundan, ülke bilgisinin netleştirilmesi gerekiyor.

Diğer yatırım yapılan yerler arasında 193,6 milyon dolarla Filipinler, 149,9 milyon dolarla Kazakistan ve yaklaşık 100 milyon dolarla ABD bulunuyor. Vietnamlı şirketlerin sermaye taahhütlerini yakın komşularının ötesine taşıması, Laos en büyük alıcı konumunda kalırken yatırım yapılan yerlerin çeşitlendiğini gösteriyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Vietnam, 31 Ekim 2026'ya kadar 54,85 milyar dolarlık yabancı yatırım kaydetti. Bu, yüzde 74 artışa ve 2009'dan bu yana görülen en yüksek seviyeye karşılık geliyor.
  • Yeni projeler 30,73 milyar dolar, mevcut projelerin genişletilmesi 16,13 milyar dolar, sermaye katkıları ve hisse alımları ise 7,99 milyar dolar oluşturdu.
  • Fiili yatırım tutarı yüzde 13,1 artışla tahmini 24,08 milyar dolara ulaştı; bu tutarın yüzde 82,9'u imalat sektörüne gitti.
  • Yeni kayıtlı yatırımlarda 9,52 milyar dolarla Singapur ilk sırada yer aldı; onu Güney Kore ve Lüksemburg izledi.
  • Vietnam'ın yurt dışı yatırımları 3,41 milyar dolara ulaştı; en büyük yatırım yapılan ülke Laos oldu.
  • İşe alım zorlukları, sipariş artışının yavaşlaması ve tedarik gecikmeleri, üretimini genişleten imalatçılar üzerindeki pratik baskıları sürdürüyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir