Güney Kore'de Emeklilik Bekleme Dönemi, Kırılgan Hanelerin 10'da 7'sini Gelirinden Fazla Harcamaya Zorluyor

9 dakikalık okuma
South Korea's Pension Gap Leaves Seven in 10 Vulnerable Households Spending More Than They Earn

Daha düşük bütçeler bile aylık açığı kapatmaya yetmiyor

Emeklilik ile maaş ödemelerinin başlaması arasındaki dönemde maddi sıkıntı yaşayan Güney Koreli haneler, dışarıda yemek, eğlence ve giyim gibi esnek harcamalara ayda yalnızca 213.000 won ayırıyor. Buna rağmen her 10 haneden 7'den fazlası gelirinden fazla harcama yapıyor. Bu kalemlere yapılan harcama, araştırmanın gelir eşiğini aşan haneler için kaydedilen 616.000 wonun yaklaşık üçte biri.

İçindekiler
  1. Daha düşük bütçeler bile aylık açığı kapatmaya yetmiyor
  2. Kimler kırılgan grupta?
  3. Emeklilik maaşı için bekleme süresi neden uzuyor?
  4. Ana işten ayrılmak mali sıkıntıyı daha erken başlatabiliyor
  5. Çalışan ya da iş arayan yaşlıların sayısı artıyor
  6. Yeni işler daha düşük ücret ve daha az güvence sağlıyor
  7. Erken emeklilik maaşı herkese eşit destek sağlamıyor
  8. Ev, aylık faturaları doğrudan ödeyemez
  9. Araştırmacılar istihdam ile gelir desteğinin birlikte sağlanmasını öneriyor
  10. Öne Çıkanlar

Kore Sağlık ve Sosyal İşler Enstitüsü, Orta Yaşlı ve Yaşlı Yetişkinler Arasında Gelir Açığının Durumu ve Buna Yönelik Çözüm Önerileri başlıklı çalışmasında bu sıkışmayı inceledi. İncelenen doğum gruplarında kırılgan hanelerin %70,2 ila %72,5'i bütçe açığı verdi. Grupların toplamında bu oran %72,5 olurken, gelir eşiğini aşan hanelerde %23,4'tü; yani yaklaşık üç kat daha düşüktü.

Bulgular, emeklilik finansmanına baskı yapan üç etkeni bir arada ortaya koyuyor: İnsanlar çoğu zaman 60 yaşından önce ana işlerinden ayrılıyor, sonraki işlerde genellikle daha az kazanıyor ve düzenli Ulusal Emeklilik maaşı ödemeleri daha ileri bir yaşta başlıyor. 1961-1964 yılları arasında doğanlar emeklilik maaşı almaya 63 yaşında hak kazanıyor. Dolayısıyla 60 yaşında emekli olanların aradaki üç yılı finanse etmesi gerekiyor.

Araştırmacılar Chung Hae-sik, Ryu Jae-rin, Lee Da-mi ve Han Kyu-re istihdam, emeklilik primi ve gelir desteğini kapsayan değişiklikler öneriyor. Analizleri, ailelerin karşı karşıya olduğu pratik bir soruna işaret ediyor: Restorana gitmeyi ya da giyim alışverişini azaltmak tasarruf sağlayabilir ancak gıda, sağlık hizmetleri ve yaşlı ebeveynlerin bakımı için harcama yapmayı sürdürmek gerekiyor.

Kimler kırılgan grupta?

Çalışmada, 1957-1964 yılları arasında doğan kişilerin yönettiği haneler değerlendirildi. Araştırmacılar karşılaştırma noktası olarak her doğum grubunun 55-59 yaşlarındaki medyan gelirini kullandı. Medyan, gelirler düşükten yükseğe sıralandığında ortada kalan değerdir.

Emeklilik maaşı bekleme dönemindeki hane geliri, hane büyüklüğüne göre ayarlandıktan sonra önceki kıyaslama değerinin yarısından düşükse hane kırılgan olarak sınıflandırıldı. Doğum grubuna bağlı olarak hanelerin %15,6 ila %17,2'si bu kategoriye girdi; bu da yaklaşık her altı haneden birine karşılık geliyor.

Bu ölçüt, emeklilik yaşından önce doğum grubunun tipik gelirine kıyasla düşük gelirle yaşayan kişileri belirliyor. Her ailenin gelirini kendi önceki maaşıyla karşılaştırmak yerine, haneleri ortak bir kıyaslama değerine göre değerlendiriyor. Harcama verileri de hane büyüklüğüne göre ayarlanarak farklı sayıda üyeye sahip ailelerin daha adil biçimde karşılaştırılmasını sağlıyor.

Reklam

Toplamda %72,5'e ulaşan bütçe açığı oranı, mali baskının bu grup içinde ne kadar yaygın olduğunu gösteriyor. İsteğe bağlı harcamalar 616.000 won yerine 213.000 won olsa bile birçok aile giderlerini karşılamak için mevcut gelirlerinin ötesinde kaynak bulmak zorunda kaldı.

Emeklilik maaşı için bekleme süresi neden uzuyor?

Güney Kore'nin 1998 emeklilik reformu, normal emeklilik maaşına hak kazanma yaşını her beş yılda bir bir yıl artıran bir takvim belirledi. Artışlar 2013'te yaşın 61'e çıkarılmasıyla başladı ve 2033'te 65'e ulaşacak. Çalışmanın karşılaştırmasında kullanılan emeklilik yaşı ise 60.

Bu takvim, sonraki kuşaklar için 60 yaşında emeklilik ile düzenli emeklilik maaşı ödemeleri arasındaki süreyi uzatıyor:

  • 1998: Emeklilik reformuyla hak kazanma yaşının artırılmasına yönelik takvim belirlendi.
  • 2013: Normal emeklilik maaşına hak kazanma yaşı 61'e yükseldi.
  • 1961-1964 yılları arasında doğanlar: Düzenli emeklilik maaşı ödemeleri 63 yaşında başlıyor; böylece 60 yaşında emeklilikten sonra üç yıllık bir bekleme süresi oluşuyor.
  • 1965-1968 yılları arasında doğanlar: Ödemeler 64 yaşında başlıyor ve bekleme süresi dört yıla çıkıyor.
  • 1969 ve sonrasında doğanlar: Ödemeler 65 yaşında, takvim uyarınca 2033'te ulaşılacak olan bu yaşta başlıyor. Böylece 60 yaşında emeklilikten sonra beş yıl beklemek gerekiyor.

Zorunlu Ulusal Emeklilik kapsamı genellikle 59 yaşına kadar sürüyor ve 60 yaşında sona eriyor. Gerekli koşulları karşılayan kişiler gönüllü olarak sisteme devam edip bu yaştan sonra da prim ödeyebiliyor. Dolayısıyla 60 yaşına ulaşan çalışanlar, normal emeklilik maaşına hak kazanmadan önce zorunlu kapsamdan çıkıyor; prim ödemeyi sürdürmeleri ise koşullarına ve ödeme güçlerine bağlı.

Araştırmacılar, öncelikle kazancı kolayca doğrulanabilen 60 yaş ve üzerindeki çalışanlardan başlayarak prim ödeme yaş sınırının kademeli biçimde yükseltilmesini öneriyor. Böylece çalışmaya devam eden daha fazla kişi emeklilik prim siciline katkı sağlayabilir.

Ana işten ayrılmak mali sıkıntıyı daha erken başlatabiliyor

Kişilerin en uzun süre çalıştıkları ana işlerinden ayrıldıkları ortalama yaş yaklaşık 53; yani 60 olan emeklilik yaşından çok önce. 63 yaşında emeklilik maaşı almaya hak kazanacak biri için ana işten ayrılmakla düzenli emeklilik ödemelerinin başlaması arasında yaklaşık on yıl bulunabilir.

Reklam

Bu yıllarda birçok kişi başka işlerde çalışıyor. Karşılaştıkları zorluk, uzun süreli bir iş ilişkisinin sağladığı istikrarı ve kazancı bulabildikleri işlerle karşılamaya çalışmak. Bu nedenle emeklilik primi kapsamındaki boşluk, ücretlerin azaldığı ya da belirsizleştiği çok daha uzun bir dönemle çakışabiliyor.

1961-1964 yılları arasında doğanların emeklilik maaşı bekleme dönemindeki istihdam oranı %66,5'ti. Aynı doğum grubu 55-59 yaşlarındayken bu oran %73,8'di. 7,3 yüzde puanlık düşüş büyük ölçüde istikrarlı işlerden ayrılmayla ilişkiliydi.

Buna rağmen haneler çalışmaya büyük ölçüde bağımlıydı. Bu doğum grubundan birinin yönettiği hanelerde, bekleme dönemindeki mevcut hane gelirinin %83,0'ını ücretler ve işletme gelirleri oluşturuyordu. Araştırmacılar, hane reisinin iş gelirini kaybettiğinde eşinin çalışmasını artırması yoluyla bu kaybın anlamlı ölçüde telafi edildiğine dair çok az bulguya rastladı.

Çalışan ya da iş arayan yaşlıların sayısı artıyor

60-64 yaş grubundaki kişilerin işgücüne katılım oranı 2011'de %57,0 iken 2025'te %66,7'ye yükseldi; artış 9,7 yüzde puan oldu. Bu ölçüt, söz konusu yaş grubunda hem çalışanları hem de aktif olarak iş arayanları kapsıyor.

60-64 yaş grubunda çalışanlar arasında ücretli işlerde çalışanların oranı da aynı dönemde %49,4'ten %66,2'ye çıktı. 2025'e gelindiğinde bu gruptaki çalışanların yaklaşık üçte ikisi ücretli işlerde çalışıyordu.

Bu değişimler, emeklilik maaşına hak kazanılmadan önceki yıllarda ücretli çalışmanın ne kadar merkezi hâle geldiğini gösteriyor. Ayrıca yeni bir işin koşullarının neden önemli olduğunu da açıklıyor. Bir kişi yeniden çalışmaya başlayabilir ama her ay elinde kalan para yine de önemli ölçüde azalabilir.

Çalışmadaki karşılaştırma özellikle dikkat çekici: Uzun vadede yaşlıların işgücüne katılımı artarken, 1961-1964 doğum grubu alışılmış emeklilik yaşını aştıkça istihdam oranı düştü. Daha fazla yaşlı kişinin işgücü piyasasına girmesi, çalışanların yaşlandıkça istikrarlı işlerini kaybetmesiyle aynı anda gerçekleşebilir.

Yeni işler daha düşük ücret ve daha az güvence sağlıyor

60 yaşını doldurduktan sonra yeni iş bulanların %61,3'ü geçici işlerde ya da yevmiyeyle çalışıyordu. Yeniden işe giren ücretli çalışanların yalnızca %22,1'i düzenli pozisyonlarda çalışıyordu. Mevcut işlerinde kalan ücretli çalışanlarda bu oran %59,0'dı.

Reklam

Düzenli istihdam oranları arasındaki fark 36,9 yüzde puandı. Mevcut işinde kalmak, işten ayrılıp yeni bir iş bulmaya kıyasla düzenli istihdamı koruma olasılığının çok daha yüksek olmasıyla ilişkiliydi.

Medyan aylık ücretler de farklıydı. 2025 değerlerine göre ayarlandığında yeni işlere giren ücretli çalışanlar 2,2 milyon won kazanırken işlerinde kalanlar 2,66 milyon won kazanıyordu. Aradaki fark ayda 460.000 won, yani işinde kalanların ücretinin yaklaşık %17'siydi.

Medyan, her kazanç grubunda ortada kalan çalışanı temsil eder. Ağırlıklı olarak ücretlere dayanan bir hane için bu büyüklükteki bir fark, emeklilik maaşı ödemeleri başlayana kadar kalan yıllarda sağlık giderleri, konut masrafları ya da birikim için daha az kaynak bırakabilir. Geçici sözleşmeler ve daha kısa çalışma saatleri de bütçeyi öngörmeyi zorlaştırabilir.

Erken emeklilik maaşı herkese eşit destek sağlamıyor

Erken Yaşlılık Emeklilik Maaşı, gerekli koşulları karşılayan kişilerin normal başlangıç yaşından önce, daha düşük tutarda emeklilik maaşı almasına olanak tanıyor. Çalışmada bu seçeneğe hak kazananların %77'sinden fazlasının en az 20 yıllık prim geçmişi olduğu belirlendi; bu da uzun süreli emeklilik sistemi üyeliğinin önemini gösteriyor.

Bekleme döneminde kamu emeklilik maaşı alan hanelerde, kırılgan gruptakiler ayda ortalama 527.000 won aldı. Gelir eşiğini aşan hanelerde bu tutar 1.918 milyon wondu. Aradaki fark 1.391 milyon won olurken yüksek tutar düşük olanın yaklaşık 3,6 katıydı.

Bu nedenle emekliliğe daha düşük kazançlarla ve daha az emeklilik hakkıyla giren aileler, her iki kaynaktan da daha az destek alıyordu. Emeklilik maaşını erken başlatmak hemen bir miktar nakit sağlayabilse de düşük tutarlı ödemeler temel giderleri karşılamaya yetmiyordu.

Mesleki emeklilik maaşları bu yaş grubunda fazla yaygın değildi. 2023'te 60-64 yaş grubundaki kişilerin yalnızca %1,4'ü bu tür ödeme alıyordu. Araştırmacılar, bekleme dönemini atlatmanın başka bir yolu olarak kişilerin gerektiğinde emeklilik maaşlarının bir bölümünü çekmesine imkân verecek kısmi emeklilik maaşı düzenlemesi öneriyor.

Ev, aylık faturaları doğrudan ödeyemez

Orta ve ileri yaştaki hanelerin varlıklarının %70'inden fazlası, konut dâhil gayrimenkulde yoğunlaşmıştı. Bu aileler değerli mülk sahibi olurken günlük harcamalar için ellerinde nispeten az nakit bulunabiliyordu.

Reklam

Araştırmacılar, yaşam giderlerini karşılamak için insanların 60 yaş civarında evlerini sattıklarına ilişkin belirgin bir istatistiksel örüntü bulmadı. Dolayısıyla konut, emeklilik döneminde hane servetinin bir parçası olmaya devam etse de düzenli olarak harcama kaynağına dönüşmüyordu.

Emeklilerle yapılan görüşmeler, verilerin ardındaki pratik sıkıntıyı ortaya koydu. Katılımcılar, banka bakiyeleri azaldıkça gelir kaybını tümüyle fark ettiklerini anlattı. Erkekler yaş sınırlarından ve önceki deneyimleriyle mevcut işler arasındaki uyumsuzluktan söz etti. Bazı kadınlar ise harcamalarını kısmaya mecbur bırakan fiziksel kısıtlamaları dile getirdi.

Sağlık giderleri, yaşlı ebeveynlerin bakımı ve gıda masrafları bu kısıntıların ne kadar ileri götürülebileceğini sınırlıyordu. Bazı katılımcılar sosyal ilişkilerinin de azaldığını anlattı. Düşük isteğe bağlı harcama rakamlarıyla birlikte bu deneyimler, bütçeyi dengeleme çabasının hem temel yaşam koşullarını hem de gündelik ilişkileri etkileyebildiğini gösteriyor.

Araştırmacılar istihdam ile gelir desteğinin birlikte sağlanmasını öneriyor

Enstitüdeki araştırmacılar, emeklilik yaşlarının emeklilik maaşına hak kazanma yaşıyla uyumlu biçimde kademeli olarak yükseltilmesini öneriyor. Ayrıca küçük ve orta ölçekli işletmelerde yeniden işe alım düzenlemeleri yapılmasını ve güvencesiz işlerde çalışanlara daha uzun süreli istihdam olanağı sunulmasını öneriyor.

Bu önlemler aynı sorunun farklı yönlerini ele alıyor. Çalışmaya devam etmek bekleme döneminde ücret gelirini koruyabilir, emeklilik kapsamını genişletmek ise ek prim ödenmesine olanak tanıyabilir. Yeniden işe alım düzenlemeleri de mevcut işi sona eren çalışanlara başka bir yol sunabilir.

Uygun bir iş bulamayanlar için öneriler arasında, temel geçim yardımı ve işsizlik ödeneğine hak kazanma koşullarının geçici olarak esnetilmesi de bulunuyor. Genişletilmiş kamu istihdamı, emeklilik maaşı ödemeleri başlayana kadar gelir sağlayabilir. Kısmi emeklilik maaşı da bir başka nakit kaynağı oluşturabilir.

Bunlar araştırma kapsamında sunulan öneriler; uygulama takvimi belirtilmedi. Önerilerin ortak amacı, çalışma, emeklilik primi ve yardım ödemelerinin gerçekleştiği dönemleri birbiriyle daha uyumlu hâle getirirken sağlık durumu, becerileri ya da iş olanakları daha uzun süre çalışmasına engel olan kişilere ayrı destek sağlamak.

Hane verileri, araştırmacıların neden yalnızca harcamaları kısmaya güvenmek yerine birden fazla önlem önerdiğini açıklıyor. Kırılgan haneler esnek harcama kalemlerine çok daha az para ayırıyordu, yeni iş bulanlar işlerinde kalanlardan daha az kazanıyordu ve mali baskının en ağır olduğu aileler en düşük emeklilik maaşı ödemelerini alıyordu.

Öne Çıkanlar

  • İncelenen doğum gruplarında kırılgan hanelerin %70,2 ila %72,5'i emeklilik maaşı bekleme döneminde gelirinden fazla harcama yaptı.
  • Kırılganlık, hane büyüklüğüne göre ayarlanmış ve doğum grubunun 55-59 yaşlarındaki medyan gelirinin yarısı olarak belirlenen eşik üzerinden ölçüldü.
  • 60 yaşında emeklilik, 1961-1964 yılları arasında doğanlar için normal emeklilik maaşına hak kazanmadan önce üç yıl beklemek anlamına geliyor; bu süre 1969 ve sonrasında doğanlarda beş yıla çıkıyor.
  • 60 yaşından sonra yeni iş bulanların %61,3'ü geçici işlerde ya da yevmiyeyle çalışıyordu.
  • Yeni işlere giren çalışanların medyan aylık ücreti 2,2 milyon won, mevcut işlerinde kalanlarınki ise 2,66 milyon wondı.
  • Araştırmacılar daha uzun süreli istihdam, genişletilmiş emeklilik kapsamı, kısmi emeklilik maaşı ve çalışamayanlara gelir desteği öneriyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir