Küçük Bir Ofis Doğrudan İletişimi Yeniden Sağlıyor
İsviçre, altı yılı aşkın bir aranın ardından Pyongyang’daki diplomatik varlığını yeniden tesis etti. Dışişleri Bakanı Ignazio Cassis, ziyaretini Güney Kore’ye anlatmadan önce üst düzey Kuzey Koreli yetkililerle görüştü. Yeni ofis, bölge turu sırasında düzenlenecek resmî açılış töreninden önce, 19 Ekim’de faaliyetlerine başladı.
İçindekiler
Aynı zamanda İsviçre’nin cumhurbaşkanı yardımcısı olan Cassis, Kuzey Kore Dışişleri Bakanı Choe Son Hui ve iktidardaki Kore İşçi Partisi Merkez Komitesi sekreteri Jo Yong Won ile görüştü. Görüşmelerde düzenli siyasi diyaloğun yeniden tesis edilmesi, iki ülke arasındaki ilişkiler ve Kore Yarımadası ile Avrasya genelindeki güvenlik konularının ele alındığını söyledi.
Güney Koreli yetkililer, Cassis’in 30 Ekim’de ülkelerine geldiğini ve Kuzey Kore ziyaretini Ulusal Güvenlik Danışmanı Wi Sung-lac ile Dışişleri Bakanlığı Strateji ve İstihbarat Ofisi Başkanı Jeong Yeon-doo ile görüştüğünü belirtti. Seul’ün yanıtı olumluydu: İsviçre’nin Pyongyang ile iletişimi sürdürme ve genişletme çabalarını memnuniyetle karşıladı.
Uygulamaya dönük değişiklik sınırlı ama somut. İsviçre’nin artık Kuzey Kore’de yetkililerle doğrudan temasını sürdürebilecek resmî bir görevlisi bulunuyor. Pyongyang ofisinde büyükelçi olmayacak; diplomatik ve konsolosluk ilişkilerinden sorumlu olan Pekin’deki İsviçre Büyükelçiliğine bağlı kalacak.
İsviçre açısından ziyaret iki görevi bir araya getiriyor: Kuzey Kore ile siyasi ilişkilerini yeniden kurmak ve yarımadanın iki tarafındaki yetkililerle bölgesel güvenliği ele almak. Güney Kore açısından yeniden açılan ofis, uluslararası temasları sınırlı kalan komşusuyla kesintisiz iletişim için bir başka kanal oluşturuyor.
Cassis Pyongyang’da Neleri Görüştü?
Choe ve Cassis, İsviçre ofisinin yeni bir biçimde yeniden açılmasını, siyasi ilişkilerin ve diyaloğun normalleştirilmesini görüştü. Burada normalleştirme, COVID-19 salgınının neden olduğu kesintinin ardından resmî temasların daha düzenli ve öngörülebilir hâle getirilmesi anlamına geliyor.
Kuzey Kore lideri Kim Jong Un’un yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak tanımlanan Jo da Cassis ile görüştü. Görüşmelerde Kuzey Kore’deki gelişmeler ve Bern ile Pyongyang arasındaki ilişkileri güçlendirme olanakları ele alındı. Cassis’in hem dışişleri bakanıyla hem de üst düzey bir parti yetkilisiyle görüşmesi, Kuzey Kore liderlik yapısının iki önemli kesimiyle temas kurmasını sağladı.
Cassis, görüşmelerde Kore Yarımadası’nın güvenliği ile Avrasya genelindeki daha geniş güvenlik kaygılarının da ele alındığını söyledi. Avrupa ve Asya’yı kapsayan Avrasya, ayrıntılı bir gündemden ziyade görüşmenin geniş kapsamını ifade ediyor. Kamuoyuna yapılan açıklamada görüşmelerde Ukrayna’daki savaşın, Washington ile Pyongyang arasındaki olası müzakerelerin ya da Kuzey ve Güney Kore’yi ilgilendiren belirli adımların ele alınıp alınmadığı belirtilmedi.
İlk somut sonuç, İsviçre’nin sahadaki varlığının yeniden tesis edilmesi ve üst düzeyde görüş alışverişinde bulunulması oldu. Cassis, yeniden açılışı İsviçre’nin Pyongyang’daki varlığında yeni bir sayfa ve doğrudan diyaloğu güçlendirmeye yönelik somut bir adım olarak nitelendirdi.
Seul İletişimin Sürmesini Memnuniyetle Karşıladı
Wi Sung-lac, 30 Ekim’deki görüşmelerinde Cassis’ten ziyaretin ayrıntılarını dinledi. Güney Kore Cumhurbaşkanlığı Ofisine göre Wi, İsviçre’nin Kuzey Kore ile iletişim kanallarını sürdürmesini ve genişletmesini memnuniyetle karşıladı.
İki yetkili, yarımadada barış ve istikrarın öneminde ve bu hedefleri desteklemek için diyalog ile diplomatik çabaların gerekliliğinde mutabık kaldı. İlgili konularda yakın iletişimi sürdürme konusunda da anlaştı.
Jeong Yeon-doo, Cassis ile ayrıca akşam yemeğinde istişarelerde bulundu. Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin, Kore Yarımadası’nın ve diğer bölgesel ve uluslararası meselelerin ele alındığını bildirdi. Jeong, Seul’ün Kuzey Kore ile barış içinde bir arada yaşamayı amaçlayan politikalarını ve çabalarını anlattı.
Jeong ayrıca İsviçre ofisinin Pyongyang ile daha geniş kapsamlı iletişim ve etkileşime olumlu katkıda bulunmasını umduğunu ifade etti. Cassis, Kuzey Kore ziyaretine ilişkin izlenimlerini paylaştı ve İsviçre ile Güney Kore’nin yakın temasını sürdürmesi gerektiği konusunda mutabık kaldı.
İnsani Yardım Çalışmalarından Siyasi Varlığa
İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansı, insani yardım çalışmalarını desteklemek üzere 1997’de Pyongyang’da bir ofis kurdu. Kuzey Kore’nin salgın sırasında sınırlarını kapatmasının ardından uluslararası personel Mart 2020’de ülkeden ayrıldı. Dolayısıyla dönüş, sahadaki varlığı yeniden tesis ederken ofisin temel görevini de değiştiriyor.
Yeni yapılanmanın özel bir siyasi amacı var. İsviçre’nin Pyongyang’a dönüşünü duyururken ayrıntılandırdığı plana göre ofiste bir İsviçreli diplomat ve iki yerel çalışan görev yapacak; eski insani yardım işbirliği ofisinin binası kullanılacak. İsviçre ile Kuzey Kore arasındaki diplomatik ilişkiler 1974’e uzanıyor.
İkili ilişkilerin genel sorumluluğu Pekin’de kalıyor. İsviçre vatandaşlarına yurt dışında resmî destek sağlanmasını kapsayan konsolosluk işleri de yine oradaki büyükelçilik tarafından yürütülecek. Bu düzenleme, İsviçre’ye büyükelçi başkanlığında ayrı bir büyükelçilik kurmadan Pyongyang’da görevli bulundurma imkânı veriyor.
Personel planı, dönüşün ölçeğini açıklıyor: Pekin’in desteği ve sorumluluğu sürerken Pyongyang’da üç kişi görev yapacak. İlk aşamadaki temel yarar süreklilik. Yerleşik bir diplomat, bakan ziyaretleri arasındaki dönemde teması sürdürebilir, yerel gelişmeleri takip edebilir ve konuları doğrudan Kuzey Koreli yetkililere iletebilir.
İnsani Yardım İçin Koşullar Sürüyor
Yenilenen varlığın İsviçre’nin insani yardım programlarını yeniden başlatmasına katkıda bulunması hâlinde, Kuzey Kore’deki halk bunun somut yararlarını zamanla görebilir. Daha önce belirlenen alanlar arasında sağlık, içme suyu ve gıda güvenliği bulunuyor; bunların tümü sivillerin temel ihtiyaçlarıyla ilgili.
İsviçre bu çalışmalar için operasyonel koşullar belirledi. Uzmanlarının proje bölgelerine erişebilmesi, malzeme getirme izni alması, işleri gerektirdiğinde serbestçe hareket edebilmesi ve İsviçre fonlarının nasıl kullanıldığını denetleyebilmesi gerekiyor. Bu koşullar, yardım programının hedeflenen kişilere ulaşıp ulaşamayacağını ve gerektiği gibi izlenip izlenemeyeceğini belirliyor.
Bu nedenle ofisin birbiriyle bağlantılı iki sorumluluğu bulunuyor: siyasi iletişimi sürdürmek ve insani yardım çalışmalarının İsviçre’nin şartları çerçevesinde yürütülüp yürütülemeyeceğini değerlendirmek. Diplomatik temas yeniden kuruldu; yardımın düzenlenmesi ise erişim, malzeme ve denetim konularında anlaşmalar yapılmasını gerektiriyor.
İsviçre Dışişleri Bakanlığı, Kuzey Kore’nin nükleer ve füze programlarına ilişkin tutumunun ve uluslararası yaptırımları uygulama politikasının değişmediğini de belirtti. İsviçre, mevcut politikalarını sürdürürken doğrudan temas kurmaya çalışıyor.
On Yıllara Yayılan Temasların Ardından Nadir Bir Ziyaret
Cassis, 2003’te dönemin Dışişleri Bakanı Micheline Calmy-Rey’in ziyaretinden bu yana Kuzey Kore’ye giden ilk İsviçreli hükümet üyesi. Aradan yirmi yılı aşkın süre geçti. Ziyaret, insani yardım personelinin de yer aldığı ve İsviçre’nin yarımadadaki uzun süreli güvenlik rolünü kapsayan ilişkiye üst düzey siyasi ilgi getiriyor.
İsviçre, Kore Savaşı’ndaki çatışmaları sona erdiren ateşkese uyulup uyulmadığını denetleyen Tarafsız Uluslar Denetleme Komisyonunda 70 yılı aşkın süredir görev alıyor. Ateşkes, silahlı çatışmaları durdurma anlaşmasıdır. İsviçre’nin komisyondaki rolü, ülkenin bölgedeki katkısının Pyongyang ofisinden çok daha eskiye uzandığını gösteriyor.
Kim Jong Un da İsviçre’de eğitim gördü. Bu kişisel bağ, iki ülke arasındaki resmî ilişkilere eşlik ediyor. İsviçre, Kuzey Kore’nin ilk nükleer krizi sırasında ABD ile Kuzey Kore arasındaki Cenevre Anlaşması’na da daha önce ev sahipliği yaptı.
Cassis’in Pyongyang’dan Seul’e geçişi, Singapur Dışişleri Bakanı Vivian Balakrishnan’ın mayıstaki benzer bölge ziyaretini izledi. Bu tür ziyaretler, bakanlara her iki başkentteki yetkililerin görüşlerini doğrudan dinleme ve aynı gezi sırasında bölgesel gerilimleri ele alma olanağı sağlıyor.
Dönüş Süreci
Yeniden açılış, sahadaki temasların kesintiye uğradığı yılların ardından geldi. Başlıca dönüm noktaları, İsviçre’nin insani yardım ofisinden açık siyasi rolü olan yenilenmiş bir varlığa nasıl geçtiğini gösteriyor:
- 1997: İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansı, insani yardım çalışmaları için Pyongyang ofisini kurdu.
- 2003: Micheline Calmy-Rey, Kuzey Kore’yi ziyaret eden son İsviçreli hükümet üyesi oldu.
- Mart 2020: Kuzey Kore’nin salgın nedeniyle sınırlarını kapatması üzerine İsviçreli uluslararası personel ülkeden ayrıldı.
- 19 Ekim: Yenilenen İsviçre ofisi Pyongyang’da faaliyetlerine başladı.
- 26 Ekim: İsviçre, Cassis’in 29-31 Ekim tarihleri için planlanan bölge ziyaretini duyurdu.
- 29 Ekim: Güney Koreli yetkililerin kronolojisine göre Cassis, ofisin açılış töreni ve görüşmeler için Pyongyang’daydı.
- 30 Ekim: Güney Koreli yetkililer, Cassis’in ülkeye gelişini ve Wi Sung-lac ile Jeong Yeon-doo ile yaptığı görüşmeleri kayda geçirdi.
İlk açıklamada törenin perşembe günü, Cassis’in Güney Kore’ye hareketinin ise cuma günü gerçekleştiği belirtilirken Güney Koreli yetkililer bu tarihleri sırasıyla 29 ve 30 Ekim olarak verdi. Seul’deki görüşmelerin kronolojisi, tarihleri belirtilen Güney Kore açıklamasına dayanıyor.
İsviçre’nin bundan sonraki pratik görevi, yeniden tesis edilen varlığı kalıcı temasa dönüştürmek. Seul bu çabayı memnuniyetle karşıladı ve Bern ile iletişimi sürdürme konusunda anlaştı. Siviller açısından insani yardımın yeniden başlaması ise İsviçre’nin programları için belirlediği çalışma koşullarına bağlı.
Öne Çıkanlar
- İsviçre’nin Pyongyang ofisi, uluslararası personelin Mart 2020’de ülkeden ayrılmasının ardından 19 Ekim’de yeniden faaliyete geçti.
- Ignazio Cassis, Kuzey Kore Dışişleri Bakanı Choe Son Hui ve Kore İşçi Partisinin üst düzey yetkilisi Jo Yong Won ile görüştü.
- Görüşmelerde ikili siyasi diyalog, Kore Yarımadası’nın güvenliği ve Avrasya güvenliği ele alındı.
- Güney Koreli yetkililer, 30 Ekim’deki görüşmelerde İsviçre’nin Pyongyang ile iletişimini memnuniyetle karşıladı.
- Ofiste büyükelçi bulunmayacak; ofis, Pekin’deki İsviçre Büyükelçiliğine bağlı olacak.
- İnsani yardım programlarının yeniden başlaması erişim, malzeme, personelin hareket serbestisi ve mali denetime bağlı.






