İsviçre Pyongyang Ofisini Yeniden Açtı, İnsani Yardımın Dönüşü İçin Şartları Belirledi

8 dakikalık okuma
Switzerland Reopens Pyongyang Office, Sets Conditions for Return of Humanitarian Aid

İsviçre, altı yıl sonra diplomatik varlığını yeniden tesis etti

İsviçre, altı yıllık aranın ardından Pyongyang'da kalıcı varlığını yeniden tesis ederek siyasi rol üstlenecek bir diplomatik ofis açtı ve insani yardımların yeniden başlatılıp başlatılamayacağını araştırıyor. İsviçre Federal Dışişleri Bakanlığı, ofisin ay belirtilmeden yapılan açıklamaya göre ayın 19'unda normal faaliyetlerine başladığını bildirdi.

İçindekiler
  1. İsviçre, altı yıl sonra diplomatik varlığını yeniden tesis etti
  2. Pekin'in sorumluluğu sürerken siyasi ofis
  3. İsviçre bu noktaya nasıl geldi?
  4. Yardımların yeniden başlaması neden ofisi açmaktan fazlasını gerektiriyor?
  5. Kuzey Kore'nin karşılaması gereken erişim koşulları
  6. Görev alanı ve bütçesi belirlenmiş küçük bir misyon
  7. İsviçre güvenlik diyaloğu için kanal oluşturmak istiyor
  8. Yaptırımlar sürerken Avrupa'dan sınırlı dönüş
  9. Öne Çıkanlar

Ofis, eski İsviçre insani işbirliği ofisinin bulunduğu binada faaliyet gösteriyor. Kuzey Kore'nin COVID-19 salgını sırasında sınırlarını kapatmasının ardından uluslararası personel Mart 2020'de ülkeden ayrılmıştı. Ofisin yeniden açılmasıyla İsviçre, iki ülkenin 1974'te diplomatik ilişkiler kurmasından bu yana ilk kez Kuzey Kore'de yerleşik bir siyasi varlığa kavuştu.

Planlanan operasyon küçük ölçekli: bir İsviçreli diplomat ve iki yerel çalışan. Ofis, Kuzey Kore ile diplomatik ve konsolosluk ilişkilerinden sorumlu olmaya devam eden Pekin'deki İsviçre Büyükelçiliğine bağlı. Böylece İsviçre, mevcut büyükelçilik yapısını korurken Pyongyang'da sürekli bir temas kanalı oluşturuyor.

Kuzey Kore'de yaşayanlar açısından en acil pratik mesele, bu temasın sağlık, içme suyu ve gıda güvenliği alanlarında yardımların yeniden başlamasını sağlayıp sağlayamayacağı. İsviçre, insani çalışmaların yeniden başlamasının proje sahalarına erişime, malzeme getirme iznine, uzmanların serbestçe seyahat edebilmesine ve İsviçre kaynaklarının nasıl harcandığının denetlenebilmesine bağlı olduğunu belirtiyor.

Bu koşullar, yeniden açılan ofisin önüne iki ayrı görev koyuyor: siyasi iletişimi yeniden kurmak ve yardımların İsviçre standartlarına uygun biçimde yürütülüp yürütülemeyeceğini anlamak. Dışişleri Bakanlığı, Kuzey Kore'nin nükleer ve füze programlarına ilişkin tutumunun ve uluslararası yaptırımları uygulama politikasının değişmediğini belirtiyor.

Pekin'in sorumluluğu sürerken siyasi ofis

1997'de kurulan eski İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansı ofisi, insani yardım projelerini koordine ediyor ve iki ülke arasındaki iletişime destek veriyordu. Resmî bir diplomatik misyon olarak faaliyet göstermiyordu. Yeni ofis, İsviçre'nin Kuzey Kore başkentindeki varlığına özel bir siyasi rol kazandırıyor.

Reklam

Federal Dışişleri Bakanlığı (FDFA), kalıcı olarak geri dönme planlarını açıklarken ofisin amaçlanan çalışmalarını şöyle tanımladı:

Pyongyang'daki İsviçre Ofisi, İsviçre ile Kuzey Kore arasındaki ikili diyaloğu kolaylaştırmanın yanı sıra İsviçre'nin Kuzey Kore'de yürütebileceği insani yardım programlarını koordine etmeye hizmet ediyor,

Yerleşik bir diplomat, ülke içinden Kuzey Koreli yetkililerle temas kurabilirken Pekin'deki büyükelçilik daha geniş ilişkileri yönetmeyi sürdürüyor. Bir ülkenin vatandaşlarına yurt dışında resmî destek sağlanmasını da kapsayan konsolosluk sorumluluğu da Pekin'de kalıyor.

Bakanlığın ikili ilişkilere genel bakış sayfası, diplomatik sorumluluğun Pekin Büyükelçiliğinde olduğunu ve düzenli siyasi diyaloğun sürdüğünü doğruluyor. Sayfada ayrıca, yeni açıklanan kalıcı dönüşten önce, 2025 sonu itibarıyla Kuzey Kore'de yaşayan hiçbir İsviçre vatandaşının bulunmadığı kaydediliyor.

İsviçre bu noktaya nasıl geldi?

İsviçre'nin Kore Yarımadası'ndaki faaliyetleri, insani yardım ofisinin açılmasından onlarca yıl önce başladı. Bugünkü dönüş, uzun süredir yürütülen iki faaliyeti bir araya getiriyor: güvenlik konularında iletişimi desteklemek ve sivillerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik yardım sağlamak.

Başlıca dönüm noktaları, bu rollerin nasıl geliştiğini gösteriyor:

  • 1953: İsviçre, Kore Savaşı'nın ardından Tarafsız Milletler Denetleme Komisyonuna katıldı.
  • 1974: İsviçre, Kuzey Kore ile diplomatik ilişkiler kurdu.
  • 1995: Şiddetli bir kıtlık sırasında İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansı insani yardım çalışmalarına başladı.
  • 1997: İsviçre, Pyongyang'da işbirliği ofisini açtı.
  • 2012: İsviçre'nin Kuzey Kore'deki faaliyetleri yalnızca insani yardımla sınırlandırıldı.
  • Mart 2020: Salgın nedeniyle uygulanan sınır kısıtlamalarının ardından personel ülkeden ayrıldı ve sahadaki programlar askıya alındı.
  • Kasım 2024: FDFA'nın Pyongyang ziyaretiyle ofisin yeniden açılıp açılamayacağı değerlendirildi.
  • Nisan 2026: FDFA, yıl içinde İsviçre'nin kalıcı varlığını yeniden tesis etme planlarını doğruladı.

Son açıklama, süreci planlama aşamasından faaliyete geçiş noktasına taşıyor. Daha önce yapılan hazırlıklar arasında yeni ofis başkanının Pyongyang'a gelmesi ve İsviçre hükümetinin Kuzey Kore'nin dönüşe ilişkin olumlu sinyaller verdiğini açıklaması da yer alıyordu.

Yardımların yeniden başlaması neden ofisi açmaktan fazlasını gerektiriyor?

İsviçre'nin önceki insani yardım çalışmaları sağlık, içme suyu, gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım, ağaçlandırma, sanitasyon ve hijyen alanlarını kapsıyordu. Projelerde, malzeme ve kaynakların amaçlanan yerlere ulaşıp ulaşmadığını denetlemek de yer alıyordu.

Reklam

Bakanlık, sahadaki programların askıya alınmasını yabancı personelin erişimini kaybettiği Mart 2020'ye tarihlendiriyor. İsviçre kalkınma ajansının yürüttüğü veya desteklediği geriye kalan insani yardım programları ise 2024'te sona erdi. Bu iki tarih farklı aşamaları anlatıyor: ülke içindeki doğrudan çalışmalar önce durdu, geri kalan programlar daha sonra sona erdi.

Yeni diplomatik ofis, Kuzey Koreli yetkililerle olası projeleri görüşmek üzere İsviçre Kalkınma ve İşbirliği Ajansıyla (SDC) birlikte çalışacak. Böylece İsviçre, ihtiyaçları değerlendirebileceği ve uygulamaya dönük düzenlemeleri müzakere edebileceği yerel bir kanala sahip olacak.

Projelerin ne zaman başlayacağı, yardım bütçesinin yenilenip yenilenmeyeceği veya onaylanan sahaların nereler olduğu açıklanmadı. Dışişleri Bakanlığı, gelecekteki yardımların Kuzey Kore'de yaşayanların acil ihtiyaçlarına odaklanacağını ve uluslararası yaptırımlara uygun olacağını belirtiyor.

Kuzey Kore'nin karşılaması gereken erişim koşulları

Dışişleri Bakanlığının belirlediği koşullar kapsamında insani yardım programlarının yeniden başlaması için İsviçreli personelin Pyongyang dışındaki proje sahalarına doğrudan seyahat edebilmesi gerekiyor. Taşra bölgelerine erişim, çalışanların projeleri denetlemesine ve yardımın ulaştırılmasının planlandığı yerlerdeki koşulları değerlendirmesine imkân verir.

Kuzey Koreli yetkililerin gerekli malzemelerin ülkeye girişine izin vermesi ve proje uzmanlarının ülkeye serbestçe girip çıkabilmesini sağlaması da gerekiyor. Su, sağlık ve tarım projeleri hem malzeme hem de bunları kuracak, bakımını yapacak veya değerlendirecek uzmanlara ihtiyaç duyuyor.

İsviçre ayrıca kaynaklarının uygun biçimde kullanıldığını her zaman doğrulayabilmeyi şart koşuyor. Uygulamada bir proje, harcanan paranın ve malzemelerin amaçlanan kullanım yerine ulaştığının izlenmesini ve sonuçların denetlenmesine izin verilmesini gerektiriyor.

Bu koşullar, ofisin siyasi çalışmalarını insani yardım imkânlarına doğrudan bağlıyor. Kuzey Koreli yetkililerle yapılan görüşmeler temas kurulmasını sağlayabilir; ancak bir yardım programını yürütmek için seyahat, sevkiyat, personel ve mali denetimler üzerinde anlaşmaya varılması gerekiyor. İsviçre, projelerin kendi standart ve değerlerine uygun yürütülebilmesi için bu düzenlemelerin gerekli olduğunu belirtiyor.

Görev alanı ve bütçesi belirlenmiş küçük bir misyon

İsviçre hükümetinin planları, Kuzey Kore'nin onayına bağlı olarak bir yerleşik diplomatın iki yerel çalışanla desteklenmesini öngörüyordu. İsviçre'nin kabinesi olan Federal Konsey, büyük bir elçilik yerine az sayıda diplomatik personelle yürütülecek küçültülmüş bir operasyonu tarif etti.

Planlama tahminlerine göre eski insani yardım binasının yenilenmesi 200 bin ila 500 bin İsviçre frangına mal olacak. Seyahat ve idare giderleri dâhil yıllık işletme maliyetinin 900 bin frank olması öngörülüyordu. Bunlar tahmini maliyetlerdi; nihai harcama tutarı açıklanmadı.

Reklam

Yıllık işletme tahmini, 900 bin frankın 500 bin ila 200 bin franklık yenileme aralığıyla karşılaştırılmasına göre, öngörülen yenileme maliyetinin 1,8 ila 4,5 katı. Dolayısıyla kalıcı bir varlığı sürdürmek, binayı yeniden kullanıma hazırlamaktan daha büyük ve tekrarlayan bir mali yükümlülük oluşturuyor.

Personel planı da ofisin yapısını açıklamaya yardımcı oluyor. Tek bir İsviçreli diplomat Pyongyang'da sürekli bir temas noktası sağlayacak; daha geniş diplomatik ilişkiler ve konsolosluk işleri ise Pekin Büyükelçiliğinin sorumluluğunda kalacak.

İsviçre güvenlik diyaloğu için kanal oluşturmak istiyor

İsviçre Dışişleri Bakanlığı, İsviçre'nin 2003'ten bu yana Kuzey Kore ile doğrudan siyasi diyalog yürüttüğünü ve bu ilişkiyi sürdüren az sayıdaki Batılı ülkeden biri olduğunu belirtiyor. Bakanlığa göre, güvenlik gerilimlerinin yüksek ve hükümetler arasındaki iletişim kanallarının sınırlı olduğu dönemlerde temas özellikle değerli.

İsviçre'nin Tarafsız Milletler Denetleme Komisyonundaki rolü 1953'e dayanıyor. Komisyon, Kore Savaşı'nın ardından yarımadada çatışmaların yeniden başlamasını önlemeyi amaçlayan düzenlemelerin bir parçası. Bu görev, İsviçre Silahlı Kuvvetlerinin yurt dışındaki ilk misyonuydu.

Cenevre de müzakereler için buluşma yeri oldu. İsviçre, 1997-1999 yılları arasında Kuzey Kore, Güney Kore, Çin ve ABD'nin katıldığı görüşmelere ev sahipliği yaptı. Ayrıca ABD ile Kuzey Kore arasında ilişkileri ve nükleer silahlardan arındırma müzakerelerinin yeniden başlama koşullarını ele alan üç başka toplantıya da ev sahipliği yaptı.

FDFA, yaptığı açıklamada dönüşü bu diplomatik geçmişle ilişkilendirdi:

İsviçre, iyi niyet girişimleri ve arabuluculuk geleneği, buna Tarafsız Milletler Denetleme Komisyonundaki tarihî varlığı da dâhil olmak üzere, aracılığıyla Kore Yarımadası'nda diyalog, barış ve istikrarı kolaylaştırmaya bağlılığını sürdürüyor,

İyi niyet girişimleri, örneğin hükümetlere bir görüşme yeri sunarak veya aralarındaki teması destekleyerek iletişim kurmalarına yardımcı olmak anlamına geliyor. İsviçre, Kuzey Kore ile siyasi diyaloğunu geliştirirken bu rolü üstlenmeye hazır olduğunu belirtiyor.

Yaptırımlar sürerken Avrupa'dan sınırlı dönüş

İsviçre, salgından bu yana görece az sayıda Avrupa ülkesinin diplomatik temsilciliğini yeniden açtığı bir başkente dönüyor. İsviçre'nin yeniden açılma hazırlıklarına eşlik eden açıklamalarda, faal büyükelçiliği bulunan tek Avrupa ülkelerinin İsveç ve Polonya olduğu belirtilmişti.

Rusya, Çin, Vietnam ve Laos sınırların kapanması boyunca diplomatik varlıklarını sürdürdü. Hindistan, Nijerya, Brezilya, Nikaragua ve Endonezya'nın da aralarında bulunduğu diğer ülkeler ise Kuzey Kore'nin 2023'te kısıtlamaları hafifletmeye başlamasının ardından geri döndü.

Reklam

Almanya, kapalı büyükelçiliğini incelemek üzere Şubat 2024'te bir heyet gönderdi; ancak diplomatik kaynaklar, Kuzey Kore'nin Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşına destek vermesi nedeniyle elçiliği yeniden açma konusunda isteksizliğin sürdüğünü belirtti. Farklı kararlar, Pyongyang'a dönüşün hem her hükümetin siyasi değerlendirmesine hem de faaliyet iznine bağlı olduğunu gösteriyor.

İsviçre, dönüşüne yaptırımları uygulamayı sürdüreceği taahhüdünü eşlik ettirdi. Dışişleri Bakanlığının ikili ilişkilere genel bakış sayfasına göre ekonomik ilişkiler ve ticaret sınırlı düzeyde; Ekonomik İşlerden Sorumlu Devlet Sekreterliği ise Birleşmiş Milletler'in Kuzey Kore'ye yönelik yaptırımlarını titizlikle uyguluyor.

Yakın vadede yaşanan değişiklik, Pyongyang'da yerleşik bir İsviçreli siyasi temas noktasının bulunması. İnsani yardımların yeniden başlaması için projelerin nasıl yürütüleceğine ilişkin ayrıca anlaşmaya varılması gerekecek; İsviçre'nin nükleer silahlar, füzeler ve yaptırımlara ilişkin açıkladığı tutumlar ise değişmeden kalacak.

Öne Çıkanlar

  • İsviçre, Pyongyang'daki diplomatik ofisinin altı yıllık aranın ardından normal faaliyetlerine döndüğünü belirtiyor.
  • Ofis, eski insani işbirliği binasına özel bir siyasi rol kazandırıyor.
  • Planlarda bir İsviçreli diplomat ve iki yerel çalışan öngörülüyor; diplomatik ve konsolosluk sorumluluğu Pekin Büyükelçiliğinde kalıyor.
  • İnsani çalışmalar proje sahalarına erişime, malzeme ithalatına, uzmanların seyahat edebilmesine ve harcamaların denetlenmesine bağlı.
  • Yenileme maliyetinin 200 bin ila 500 bin İsviçre frangı, yıllık işletme giderinin ise 900 bin frank olması öngörülüyor.
  • İsviçre, yaptırım politikasının ve Kuzey Kore'nin nükleer ve füze programlarına ilişkin tutumunun değişmediğini belirtiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir