İlk iniş ve kalkış, Fransız savaş uçağını Hindistan uçak gemisine taşıdı
Bir Rafale Marine savaş uçağı, 29 Ekim 2026’da INS Vikrant’a ilk inişini yaptı ve Arap Denizi’ndeki denemeler sırasında ilk denemesinde uçak gemisinin yakalama tellerine takıldı. Hindistan Donanması inişi 30 Ekim’de doğruladı ve uçağın güverteye yaklaşırken çekilmiş görüntülerini yayımladı.
İçindekiler
- İlk iniş ve kalkış, Fransız savaş uçağını Hindistan uçak gemisine taşıdı
- Uçak gemisi denemelerinde neler test ediliyor?
- Hindistan’ın kalkış rampası neden ayrıca test ediliyor?
- Daha kapsamlı destek paketini içeren 63.000 crore rupilik satın alma
- Teslimat tarihlerinin netleştirilmesi gerekiyor
- Uçak, deniz görevlerini nasıl değiştirebilir?
- İki uçak gemisindeki MiG-29K’ların yerini alacak
- Vikrant’ın boyutları ve Hindistan’da inşa edilmesi
- Hindistan’daki tesisler geçiş sürecinin parçası
- Öne Çıkanlar
Program hakkında bilgi sahibi yetkililere göre jet, denemeler sırasında uçak gemisinden kalkış da yaptı. Uçuşlar, Hindistan’ın satın aldığı 26 Fransız savaş uçağının iki uçak gemisi INS Vikrant ve INS Vikramaditya’da göreve başlamasını yaklaştırıyor.
İlk aşamadaki görev, Fransa’nın uçak gemisi sistemi için geliştirilen bir savaş uçağını Hindistan’ın farklı kalkış düzenine uyarlamak. Vikrant, uçakların kalkışına yardımcı olmak için yukarı eğimli bir rampa kullanıyor. Rafale Marine’in hâlihazırda görev yaptığı Fransa’nın Charles de Gaulle uçak gemisinde ise uçakları güverte boyunca hızlandırmak için mancınık sistemi kullanılıyor.
Hindistan Donanması, 30 Ekim tarihli açıklamasında denemelerin amacını şöyle anlattı:
Devam eden denemeler, uçağın Hindistan Donanması’nda operasyonel hâle getirilmesine yönelik ilk adımları oluşturuyor.
Donanma açısından operasyonel hâle getirme, düzenli görevler sırasında uçağın, geminin, pilotların ve bakım ekiplerinin birlikte çalışmaya hazırlanması anlamına geliyor. Savaş uçakları düzenli hizmete girmeden önce daha fazla uçuş testi, eğitim ve teknik hazırlık yapılması planlanıyor.
Uçak gemisi denemelerinde neler test ediliyor?
INS Vikrant, kısa pistli ve çalışma alanı sıkı biçimde düzenlenmiş hareketli bir havaalanı. Güvertesine yaklaşan bir uçağın hassas biçimde hizalanması, sınırlı bir alana teker koyması ve hızla durmasını sağlayan bir kabloya takılmak için kuyruğunun altındaki kancayı kullanması gerekiyor.
Rafale Marine’in iniş sırasında oluşan yüklere dayanması için güçlendirilmiş iniş takımı ve gövdesi bulunuyor. Kuyruk kancası, uçak gemisinin yakalama tellerine bağlanmasını sağlıyor. 29 Ekim’deki iniş, Donanma uçağın operasyonel sınırlarını değerlendirmeyi sürdürürken Vikrant’taki durdurma sürecini de gösterdi.
Kapsamlı değerlendirmede kalkış ve iniş payları, uçuş güvertesindeki hareketler, hangar boşlukları ve uçakları güverteler arasında taşıyan asansörlerin boyutları da inceleniyor. Rafale Marine’in 10,9 metrelik kanat açıklığı, gemi mürettebatının bu hareketleri planlarken dikkate alması gereken ölçülerden biri.
Bu kontroller, uçakların nasıl park edileceğini, bakımının nasıl yapılacağını, hangardan nasıl çıkarılacağını ve yeni bir uçuşa nasıl hazırlanacağını etkiliyor. Uçak gemisinin, başka jetler inerken veya kalkışa hazırlanırken de dâhil olmak üzere mürettebatın birden fazla uçağı güvenle idare edebilmesini sağlayan tekrarlanabilir bir düzene ihtiyacı var.
Hindistan’ın kalkış rampası neden ayrıca test ediliyor?
Vikrant ve Vikramaditya, STOBAR olarak bilinen Kısa Kalkış ve Yakalama Telli İniş sistemini kullanıyor. Uçak kendi motorlarıyla hızlanıyor, ski-jump rampası üzerinden güverteden ayrılıyor ve dönüşte yakalama teline takılıyor.
Fransa’nın Charles de Gaulle uçak gemisinde ise CATOBAR adı verilen Mancınıkla Kalkış ve Yakalama Telli İniş sistemi kullanılıyor. Kalkış sırasında mancınık ek hız sağlarken inişte yine yakalama telleri kullanılıyor. Dolayısıyla Rafale’in Hindistan’da görevlendirilmesi açısından temel fark, havalanma biçimi.
Deniz denemeleri öncesinde Fransız pilotlar, Goa’daki INS Hansa’da bulunan Kara Konuşlu Test Tesisi’nde testler yaptı. Simüle edilmiş uçak gemisi güvertesinde bir ski-jump rampası bulunuyor. Böylece kalkış düzeni, gemide denenmeden önce karada incelenebiliyor.
Deniz programı, uçağı Vikrant’ın gerçek operasyon ortamına taşıyor. Gece inişleri, silah entegrasyonu ve operasyonel onay için gereken çalışmaların da sonraki denemelere dâhil edilmesi bekleniyor. Bu aşamaların ne zaman tamamlanacağına ilişkin bir tarih açıklanmadı.
Daha kapsamlı destek paketini içeren 63.000 crore rupilik satın alma
Hindistan ve Fransa, Donanma için 26 Rafale uçağının tahmini 63.000 crore rupi bedelle satın alınmasına yönelik hükümetler arası anlaşmayı 28 Nisan 2025’te imzaladı. Uçakları Dassault Aviation üretiyor.
Sipariş, tek koltuklu 22 savaş uçağı ve eğitim amacıyla kullanılacak dört çift koltuklu uçaktan oluşuyor. Bu rakamlar, satın almanın yaklaşık yüzde 85’ini muharip uçakların, kalan yüzde 15’ini ise eğitim uçaklarının oluşturduğu anlamına geliyor. Paket, uçakların hizmete alınması için gereken ekipman ve desteği de kapsıyor.
Pakete silahlar, uçuş simülatörleri, ilgili ekipmanlar, lojistik destek ve Fransa ile Hindistan’da personel eğitimi de dâhil. Simülatörler, mürettebatın prosedürleri yerde uygulamasını sağlarken lojistik destek, uçakların uçuşa hazır tutulması için gerekli sürekli tedarik ve bakım düzenlemelerini kapsıyor.
Rafale Marine, Boeing’in F/A-18 Super Hornet modeline karşı yapılan değerlendirmeden sonra seçildi. Hindistan’ın tercihi, Rafale ailesini kullanan ikinci bir kuvvetin oluşmasını da sağlayacak: Hindistan Hava Kuvvetleri hâlihazırda karadan operasyonlar için tasarlanmış 36 uçağa sahip.
Teslimat tarihlerinin netleştirilmesi gerekiyor
Program hakkında bilgi sahibi yetkililer ilk teslimatların 2029’da başlayacağını ve 2031’de tamamlanacağını belirtiyor. Yayımlanan diğer takvimlerde ise başlangıç tarihi 2028 ortası ile 2029 başı arasında, tamamlanma tarihi yaklaşık 2030 olarak veriliyor. Nisan 2025’teki satın almaya eşlik eden takvimde de hedef tamamlanma tarihi 2030.
Doğrulanmış tek bir teslimat takvimi, Donanmanın uçakları ne zaman teslim almaya başlayacağını ve operasyonel filosunu ne hızla oluşturabileceğini açıklığa kavuşturur. Eğitimi, bakım hazırlıklarını ve uçak gemisi denemelerini kapsayan çalışmalar bu geçiş öncesinde sürüyor.
Programdaki başlıca tarihler şöyle:
- Eylül 2022: INS Vikrant, Hindistan Donanması’nda hizmete girdi.
- 28 Nisan 2025: Hindistan ve Fransa, deniz havacılığı için 26 Rafale uçağı satın alınmasına yönelik anlaşmayı imzaladı.
- Uçak gemisine inişten önce: Goa’daki INS Hansa’da yapılan denemelerde, simüle edilmiş ski-jump rampasıyla operasyon incelendi.
- 29 Ekim 2026: Bir Rafale Marine, INS Vikrant’a ilk inişini yaptı; denemeler sırasında kalkış yaptığı da bildirildi.
- 30 Ekim 2026: Donanma inişi duyurdu ve görüntüleri paylaştı.
- 2028-2031: Yayımlanan teslimat takvimleri, teslimatların başlangıcı ve tamamlanması için farklı tarihler vererek bu döneme yayılıyor.
Uçak, deniz görevlerini nasıl değiştirebilir?
Rafale Marine’in hava savunması, gemilere yönelik saldırılar, keşif ve kara hedeflerine saldırı görevlerinde kullanılması amaçlanıyor. Uçak gemisinden operasyon yapmak, bu görevlerin Hindistan kıyısındaki bir havaalanı yerine denizden başlatılmasını sağlıyor.
Uçakta, kısaca AESA olarak adlandırılan Thales RBE2 Aktif Elektronik Taramalı Dizi radarı bulunuyor. Bu tür radarlar, huzmelerini elektronik olarak yönlendirerek hedefleri aramaya ve izlemeye yardımcı oluyor. SPECTRA elektronik harp sistemi ise uçağın tehditleri tespit etmesine ve bunlara karşılık vermesine yardımcı oluyor.
Rafale’in listelenen silahları arasında uçaklara karşı kullanılan Meteor ve MICA füzeleri, gemilere karşı kullanılan AM39 Exocet füzeleri ve kara hedeflerine saldırı için SCALP-EG seyir füzeleri yer alıyor. Bu silahların görevleri farklı: Bir deniz gücünü uçaklara karşı korumak, gemiye veya karadaki bir hedefe karşı kullanılandan farklı bir füze gerektiriyor.
İki Safran M88 motoruyla çalışan savaş uçağının açıklanan azami hızı Mach 1,8, yani saatte yaklaşık 2.200 kilometre. Ancak uçağın uçak gemisi gücü açısından pratik değeri, taşıdığı silahlara, mürettebatın eğitim aldığı görevlere ve geminin uçağı ne kadar güvenilir biçimde havalandırıp geri indirebildiğine de bağlı.
İki uçak gemisindeki MiG-29K’ların yerini alacak
INS Vikrant’ta şu anda Rusya menşeli MiG-29K filosuna ait savaş uçakları görev yapıyor. Hizmete elverişlilik sorunları, daha yeni bir deniz savaş uçağı arayışının nedenleri arasında yer alırken Rafale uçaklarının bu filonun yerini kademeli olarak alması bekleniyor.
Hizmete elverişlilik, uçaklardan kaçının uçuşa hazır ve kullanılabilir olduğunu ifade ediyor. Kıyıdan uzaktaki bir uçak gemisi için bakım düzenlemeleri ve yedek parçalar, gemiye tahsis edilen uçak sayısı kadar önemli. Onarım bekleyen bir savaş uçağı, görevde kullanılamadan yer kaplıyor.
Planlanan Rafale filosunun hem Vikrant’tan hem de Vikramaditya’dan görev yapması amaçlanıyor. İki gemide de hizmete alınması için her birinin güverte düzenine, bakım şartlarına ve uçak elleçleme prosedürlerine yönelik hazırlık yapılması gerekecek.
Hindistan Hava Kuvvetleri’nin 36 Rafale uçağıyla edindiği deneyim, Rafale ailesine aşinalık sağlıyor. Deniz kuvvetlerinde görev yapmak ise kalkış rampaları, yakalama telleriyle iniş ve denizde operasyon gibi ek gereklilikler getiriyor. Deniz tipi uçaklar hizmete girdiğinde Hindistan, Fransa dışında hem kara hem deniz tipi Rafale kullanan ilk ülke olacak.
Vikrant’ın boyutları ve Hindistan’da inşa edilmesi
Kerala’daki Cochin Shipyard’da inşa edilen ve Eylül 2022’de hizmete alınan INS Vikrant, Hindistan’da yerli imkânlarla inşa edilen ilk uçak gemisi. Geminin deplasmanı yaklaşık 45.000 ton ve yerlilik oranı yüzde 76.
262 metre uzunluğundaki gemide 15 güverte ve yaklaşık 2.300 bölme bulunuyor. Gemide 30 uçaklık kapasite ve yaklaşık 1.600 kişilik mürettebat için alan mevcut. Açıklanan seyir menzili 7.500 deniz mili. Uçak kapasitesi, savaş uçakları ve helikopterler dâhil gemideki hava grubunu kapsıyor.
Vikrant’ın inşası yaklaşık 20.000 crore rupi maliyetle 13 yıl sürdü. Yaklaşık 63.000 crore rupilik Rafale alımı, bu inşaat maliyetinin üç katından fazla. Ancak satın alma; uçak, silah, eğitim, altyapı ve sürekli destekten oluşan farklı bir paketi kapsıyor.
Uçak gemisi, Hindistan’a kıyıdaki havaalanlarından uzakta hava unsurlarını konuşlandırabileceği bir platform sağlıyor. Rafale’in entegrasyonu, geminin mevcut ski-jump rampası ve yakalama teli düzeni korunurken bu görevde kullanılacak uçakları değiştirecek.
Hindistan’daki tesisler geçiş sürecinin parçası
Anlaşma, Hindistan’da Rafale gövdesi üretim tesisleri ile motorlar, sensörler ve silahlar için bakım, onarım ve revizyon tesislerinin kurulmasını öngörüyor. Gövde, uçağın ana yapısal parçalarının ve sistemlerinin çevresinde bir araya getirildiği ana bölümüdür.
Bakım ve revizyon tesisleri, uçaklar hizmete girdikten sonra yapılması gereken çalışmaları kapsıyor. Motorların, radar ekipmanlarının ve silahların incelenmesi, onarılması ve belirli aralıklarla daha kapsamlı bakımdan geçirilmesi gerekiyor. Bu kabiliyetlerin Hindistan’da oluşturulması, ilk teslimat döneminin ötesinde filonun desteklenmesini sağlayacak.
Anlaşma, Hindistan yapımı silahların entegrasyonu için teknoloji transferini de öngörüyor. Entegrasyon, bir silahın uçağın ekipman ve yazılımıyla çalışır hâle getirilmesini, ardından da kullanım için gereken test ve onayların tamamlanmasını içeriyor.
Dolayısıyla sonraki aşamalar, bir başarılı iniş daha yapılmasının ötesine geçiyor. Gece operasyonları, silah testleri, mürettebat eğitimi ve teknik onay, Donanmanın tekil deneme uçuşlarından Hint Okyanusu’nda düzenli olarak görev yapabilecek bir güce geçişini belirleyecek.
Öne Çıkanlar
- Bir Rafale Marine, 29 Ekim 2026’da INS Vikrant’a ilk denemesinde iniş yaptı. Denemeler sırasında kalkış yaptığı da bildirildi.
- Donanma inişi 30 Ekim’de doğruladı ve görüntüleri yayımladı.
- Testlerde Hindistan’ın ski-jump rampalı kalkış sistemi, yakalama teliyle iniş, güvertede uçakların elleçlenmesi ve gemideki alan inceleniyor.
- Nisan 2025’teki anlaşma, 22 savaş uçağı ve dört eğitim uçağının yanı sıra silah, eğitim, ekipman ve desteği kapsıyor.
- Uçakların INS Vikrant ve INS Vikramaditya’da görev yapması, MiG-29K’ların yerini kademeli olarak alması amaçlanıyor.
- Yayımlanan teslimat takvimlerinde 2028 ile 2031 arasında farklı tarihler veriliyor.
- Düzenli görevlendirme öncesinde ek denemeler, eğitim ve teknik hazırlıklar yapılması planlanıyor.






