Yaklaşık 300 merkezde yeni bir aşı seçeneği
Vietnam, 60 yaş ve üzeri yetişkinler için Sanofi'nin grip aşısını kullanıma sundu. VNVC, 30 Ekim 2026'da ülke genelindeki yaklaşık 300 merkezinde aşı uygulamasına başladı. Aşı, standart grip aşısının dört katı antijen dozu içeriyor ve Sanofi Vietnam Tıbbi Direktörü Kuharaj Mahenthiran'ın yaklaşık 17 milyon kişi olarak belirttiği nüfusu hedefliyor.
İçindekiler
- Yaklaşık 300 merkezde yeni bir aşı seçeneği
- Dört kat antijen ne anlama geliyor?
- Ek koruma ne kadar?
- Vietnam'daki hastane verileri hastalık yükünü gösteriyor
- Kalp hastalığı ve diyabet neden önemli?
- İyileşme süreci bağımsızlığı etkileyebilir
- Yaşlanan nüfus riskleri artırıyor
- Doktorlar korunma önerilerini güncelliyor
- Yaşlı yetişkinler doktorlarıyla neleri görüşebilir?
- Öne Çıkanlar
Bu adım, doktorların grip A enfeksiyonlarında ve yaşlıların hastaneye yatışlarında artış görüldüğünü bildirdiği bir dönemde geldi. Astım, diyabet veya kalp hastalığı olan biri için grip, birkaç gün süren ateş ve öksürükten daha fazlası anlamına gelebilir. Nefes almada güçlük yaratabilir, kan şekeri kontrolünü bozabilir veya mevcut bir kalp rahatsızlığını ağırlaştırabilir.
Fransız ilaç şirketi Sanofi, bağışıklık sistemleri aşılamaya genellikle daha zayıf yanıt veren yaşlı yetişkinlerde korumayı artırmak amacıyla bu aşıyı geliştirdi. VNVC'nin sunduğu formülasyon, mevsimsel grip virüsünün üç suşunu kapsıyor: A/H1N1, A/H3N2 ve B/Victoria. Aşının içeriği, Dünya Sağlık Örgütü önerileri doğrultusunda her yıl güncelleniyor.
Aşılama programının ilk saatlerinde VNVC ağı genelinde yüzlerce kayıt ve aşı uygulaması yapıldı. İlk aşı olanlar arasında kronik hastalığı bulunan yaşlı yetişkinler, doktorlar ve Vietnam Yaşlılar Derneği temsilcileri yer aldı.
Aşı, Vietnam'da Yaşlılar İçin Eylem Ayı kapsamında kullanıma sunuldu. VNVC, bu adımı hastalıkların önlenmesinin güçlendirilmesini ve halk sağlığının iyileştirilmesini öngören Siyasi Büro'nun 72-NQ/TW sayılı kararıyla ilişkilendirdi. Aileler açısından bu, yaşlı yakınlarına özel olarak sunulan yeni bir aşı seçeneği anlamına geliyor.
Dört kat antijen ne anlama geliyor?
VNVC Tıbbi Direktörü Bach Thi Chinh, aşıyı parçalanmış grip virüslerinden üretilen inaktif bir aşı olarak tanımladı. İnaktif, virüslerin çoğalma yeteneğinin ortadan kaldırıldığı anlamına geliyor. Antijenler, bağışıklık sisteminin tanımayı öğrendiği ve daha sonra karşılaşılabilecek bir enfeksiyona karşı savunma hazırlamasına yardımcı olan parçalardır.
Daha yüksek antijen dozu, yaşla birlikte savunma mekanizmaları zayıflayan kişilerde daha güçlü bir bağışıklık yanıtı oluşturmayı amaçlıyor. Sıklıkla bağışıklık yaşlanması olarak adlandırılan bu süreç, enfeksiyonlarla mücadeleyi zorlaştırabilir ve standart aşıya verilen yanıtı azaltabilir.
Chinh, standart grip aşılarının önemini koruduğunu söyledi. Yeni formülasyon, özellikle komplikasyon riskini artıran altta yatan hastalıkları bulunan 60 yaş ve üzeri yetişkinlere doktorların sunabileceği bir başka seçenek.
Ho Chi Minh City'deki Tam Anh Hastanesi'nin tıbbi direktörü Tran Quang Binh, bir tıp seminerinde yüksek antijen içeriğinin yaşlılarda bağışıklık yanıtını artırmayı amaçladığını açıkladı. Uygulamadaki hedef, hastalığa karşı daha iyi koruma sağlamak ve hastanede tedavi gerektiren ağır sonuçları azaltmak.
Ek koruma ne kadar?
Geniş kapsamlı bir klinik araştırmada, aşının gribi önlemede standart dozlu aşıdan yüzde 24,2 daha etkili olduğu görüldü. Danimarka ve İspanya'da yapılan analizlerde de gribe bağlı hastaneye yatış riskinde yüzde 32 daha fazla azalma kaydedildi.
Her iki oran da standart aşıya kıyasla sağlanan iyileşmeyi ifade ediyor. Örneğin, yüzde 24,2'lik göreli azalma, standart aşı uygulanan karşılaştırma grubuna göre yaklaşık dörtte bir daha az vaka görüldüğü anlamına geliyor. Her mevsim bundan yarar görecek kişi sayısı, grip virüsünün ne kadar yayıldığına ve aşının dolaşımdaki virüslerle ne ölçüde örtüştüğüne de bağlı.
Hastaneye yatış analizlerinde kalp ve solunum yolu hastalıkları ile tüm nedenlere bağlı yatışlarda da azalma kaydedildi. Bu sonuçlar yaşlı yetişkinler için önem taşıyor; çünkü grip akciğerlerin dışındaki organları etkileyen hastalıkları da ağırlaştırabilir.
Eylül 2025'e kadar dünya genelinde 360 milyondan fazla doz kullanılmıştı. ABD, Kanada, Fransa ve Almanya'nın da aralarında bulunduğu 25'ten fazla ülkedeki sağlık otoriteleri, yaşlı yetişkinlere daha yüksek antijen dozlu grip aşılarını öneriyor. Ulusal önerilerde yaş sınırları ülkeden ülkeye değişiyor.
Vietnam Koruyucu Hekimlik Derneği ile Vietnam Kardiyoloji Derneği de yaşlılar için bu yaklaşımı önerdi. Aşının VNVC ağı üzerinden kullanıma sunulmasıyla 60 yaş ve üzerindekiler de bu seçeneğe erişebilecek.
Vietnam'daki hastane verileri hastalık yükünü gösteriyor
2014-2016 yıllarına ait Vietnam verilerine göre, grip ile ilişkili ağır akut solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle 65 yaş ve üzerindekilerde yıllık hastaneye yatış oranı 100 bin kişide 207 idi. Bu oran, tüm yaş gruplarındaki oranın yaklaşık 1,5 katıydı.
Aynı araştırma grubu, grip ile ilişkili akut solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle 65 yaş ve üzerindekiler arasında yılda yaklaşık 34.500 hastaneye yatış olduğunu tahmin etti. Vietnam Geriatri Derneği Genel Sekreteri Vu Thi Thanh Huyen, yakın dönemdeki tıp toplantılarında yaşlılar arasında yılda yaklaşık 34.500 yatış görüldüğünü aktardı.
Yaş grubu ve araştırma dönemi, verileri değerlendirmek açısından önem taşıyor: bunlar en az 65 yaşındakilere ilişkin geçmiş verilerden elde edilen tahminler; yeni kullanıma sunulan aşı ise 60 yaşından itibaren uygulanıyor. Bu veriler, önleme çalışmalarının azaltmayı hedeflediği hastalık yükünün ölçüsünü ortaya koyuyor.
Uluslararası veriler de ağır hastalıkların yaşlı nüfusta yoğunlaştığını gösteriyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, ABD'de mevsimsel grip nedeniyle hastaneye yatışların yüzde 50 ila 70'inin, gribe bağlı ölümlerin ise yüzde 70 ila 85'inin 65 yaş ve üzerindeki kişilerde görüldüğünü tahmin ediyor.
Dünya Sağlık Örgütü, dünya genelinde her yıl yaklaşık bir milyar mevsimsel grip vakası görüldüğünü; bunların üç milyon ila beş milyonunun ağır seyrettiğini ve solunum yolu hastalıklarıyla bağlantılı 290.000 ila 650.000 ölüm yaşandığını tahmin ediyor. Bu sayılar, yıllık aşılamanın halk sağlığı açısından neden öncelikli olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.
Kalp hastalığı ve diyabet neden önemli?
Vietnam Solunum Derneği Başkanı ve Hanoi'deki Tam Anh Genel Hastanesi Tıbbi Direktör Yardımcısı Ngo Quy Chau, Vietnam'da yaşlı yetişkinlerin yüzde 95'inden fazlasında en az bir altta yatan hastalık bulunduğunu, yaklaşık yüzde 70'inin ise iki ya da üç hastalığı olduğunu söyledi.
Grip, birden fazla hastalıkla zaten mücadele eden vücuda ek yük bindirebilir. Zatürre ve solunum yetmezliği riskler arasında yer alırken diyabetli kişiler kan şekerini güvenli aralıkta tutmakta zorlanabilir.
Huyen, grip ile kalp krizi riskinde yaklaşık on kat, inme riskinde ise sekiz kat artış arasında ilişki kuran araştırmalardan söz etti. Araştırmalara göre enfeksiyonu izleyen ilk üç gün, kalp ve damar hastalıkları riskinin arttığı bir dönem. Huyen ayrıca, kalp yetmezliği nedeniyle hastaneye yatış riskinin yüzde 24, diyabetli kişilerde kan şekeri komplikasyonları riskinin yüzde 74 daha yüksek olduğunu belirtti.
1994-2000 yıllarına ait Kanada verileri, kronik hastalıkların riski nasıl artırabileceğini gösteriyor. 65 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde gripten ölme riski, kronik kalp hastalığı olanlarda yaklaşık beş kat, kronik obstrüktif akciğer hastalığı olanlarda 12 kat, her iki hastalığı da bulunanlarda ise kronik hastalığı olmayanlara kıyasla 20 kat daha yüksekti.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), hava akışını kısıtlayarak nefes almayı zorlaştırır. Akciğer işlevini daha da azaltan bir enfeksiyon, kişinin başa çıkma kapasitesini sınırlayabilir. Hem akciğer hem de kalp hastalığı olan birinin birkaç sağlık sorunu aynı hastalık sırasında ağırlaşabilir.
İyileşme süreci bağımsızlığı etkileyebilir
Astım geçmişi olan 60 yaşındaki doktor Tran Thi Hong Loan, aşıyı Ho Chi Minh City'deki VNVC Hoang Van Thu merkezinde oldu. Ağır hastalığı önlemenin bağımsızlığını korumaya ve hastanede tedavi görme ihtimalini azaltmaya yardımcı olacağını söyledi.
Loan, kararını hem tıbbi bilgisi hem de kendi sağlık durumu açısından şöyle açıkladı:
Bir doktor olarak, özellikle de geçmişimde astım olduğu için, yaşlılarda grip kaynaklı ağır komplikasyon riskini anlıyorum. Bu nedenle VNVC'nin bu özel grip aşısını Vietnam'a getirdiğini öğrenir öğrenmez aşı oldum.
63 yaşındaki Dao Thi Suong, her yıl grip aşısı olduğunu ve daha seyrek hastalandığını düşündüğünü söyledi. Vietnam Yaşlılar Derneği Daimi Komite üyesi ve Bakım Departmanı Başkanı 67 yaşındaki Nguyen Xuan Lap ile derneğin Daimi Başkan Yardımcısı 63 yaşındaki Nguyen Lam da aşıyı ilk olanlar arasındaydı.
Bağımsızlığa ilişkin kaygılar, hastanede geçirilen sürenin ötesine uzanıyor. Aşılamayla ilgili tartışmalarda aktarılan araştırmalara göre, grip nedeniyle taburcu olduktan 30 gün sonra hastaların yüzde 18'inin fiziksel işlevlerinde hâlâ azalma görülüyordu. Yaşlı hastalar iyileşme döneminde yürümek, günlük işlerini yapmak veya öz bakımlarını sürdürmek için yardıma ihtiyaç duyabilir.
Yaşlanan nüfus riskleri artırıyor
Vietnam'ın 2036'da yaşlı toplum olarak tanımlanan aşamaya girmesi bekleniyor. 2050'ye gelindiğinde 60 yaş ve üzerindekiler nüfusun dörtte birinden fazlasını oluşturabilir. Yaşlı nüfusun büyümesi, bağışıklık yaşlanması ile kronik hastalıkların bir arada görüldüğü daha fazla kişi anlamına geliyor.
Aşının kullanıma sunulmasıyla birlikte paylaşılan verilere göre ortalama yaşam süresi 74,5 yıl, sağlıklı yaşam süresi ise yaklaşık 65 yıl. Aradaki fark yaklaşık 9,5 yıl. Sağlıklı yaşam süresi, insanların yalnızca ne kadar yaşayacağını değil, kaç yıl sağlıklı yaşayabileceğini tahmin ediyor.
Ağır enfeksiyonları önlemek, bağımsız geçirilen bu yılları korumaya yardımcı olabilir. Hastaneye yatış, diğer hastalıkların tedavisini aksatabilir, fiziksel gücü azaltabilir ve taburcu olduktan sonra ailenin üstlenmesi gereken bakım yükünü artırabilir.
Birkaç tarih, yeni aşının bağlamını ortaya koyuyor:
- 2014-2016: Vietnam'da yapılan araştırmalar, 65 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde grip ile ilişkili ağır solunum yolu hastalıkları nedeniyle hastaneye yatış oranlarının yüksek olduğunu gösterdi.
- Eylül 2025: Aşının dünya genelindeki kullanımı 360 milyon dozu aşmıştı.
- 30 Ekim 2026: VNVC, aşıyı Vietnam'daki yaklaşık 300 merkezinde sunmaya başladı.
- 2036: Vietnam'ın yaşlı toplum aşamasına girmesi bekleniyor.
- 2050: 60 yaş ve üzerindekiler nüfusun yüzde 25'inden fazlasını oluşturabilir.
Doktorlar korunma önerilerini güncelliyor
Hanoi ve Ho Chi Minh City'de yaşlı yetişkinlerde grip komplikasyonları ve korunma konularını ele alan seminerlere 1.000'den fazla sağlık çalışanı katıldı. Etkinlikleri Tam Anh Araştırma Enstitüsü düzenledi; Sanofi-Aventis Vietnam sponsor oldu.
Gripten korunma; kalp hastalığı, solunum yolu hastalıkları ve diyabetin yönetimiyle kesiştiği için tartışmalara farklı uzmanlık alanlarından doktorlar katıldı. Yaşlı bir hasta her hastalığı için ayrı uzmanlara görünebilirken tek bir enfeksiyon bu hastalıkların tümünü etkileyebilir.
Sağlık Bakanlığının 1840/QD-BYT sayılı kararı, altı aylıktan itibaren yıllık grip aşısı yapılmasını öneriyor. VNVC'nin sunduğu yeni aşı ise daha zayıf bağışıklık yanıtını hedefleyerek yaşlı gruba yönelik olarak geliştirildi.
Chau, yaşlı yetişkinlere yıllık grip aşısını uygun beslenme, fiziksel aktivite ve altta yatan hastalıkların kontrolüyle birlikte sürdürmelerini tavsiye etti. Ayrıca doktorla pnömokok hastalığı, solunum sinsityal virüsü, zona, difteri, boğmaca ve tetanoza karşı korunma konularının görüşülmesini önerdi.
Yaşlı yetişkinler doktorlarıyla neleri görüşebilir?
60 yaş ve üzerindeki yetişkinler, grip aşısı seçerken kronik hastalıklarını, daha önce oldukları aşıları ve mevcut sağlık durumlarını doktorlarıyla gözden geçirebilir. Astımı olanlar, solunum yolu alevlenmelerini önlemeye yönelik seçenekleri görüşebilir. Diyabeti veya kalp hastalığı olanlar ise bir enfeksiyonun bu hastalıkların yönetimini aksatma ihtimalini azaltmayı ele alabilir.
Aşının tanıtımı sırasında fiyatı, sigorta kapsamı veya VNVC ağı dışındaki erişim düzenlemeleri hakkında bilgi verilmedi. Yaşlıların yeni seçenekten ne ölçüde yararlanabileceğini bu pratik ayrıntılar da etkileyecek.
Grip virüsleri değiştiği ve aşının içeriği her yıl gözden geçirildiği için yıllık aşılama önemini koruyor. Yeni formülasyon, yaşlıların bağışıklık sistemlerine göre tasarlanmış bir seçenek sunarken kronik hastalıklara yönelik bakımın sürdürülmesi de ağır gribe karşı korunmanın parçası olmayı sürdürüyor.
Öne Çıkanlar
- VNVC, Sanofi'nin 60 yaş ve üzeri yetişkinler için geliştirdiği grip aşısını 30 Ekim 2026'da yaklaşık 300 merkezinde sunmaya başladı.
- Aşı, standart aşının dört katı antijen dozu içeriyor ve A/H1N1, A/H3N2 ile B/Victoria suşlarını kapsıyor.
- Geniş kapsamlı bir araştırmada aşının standart aşılamaya kıyasla gribe karşı yüzde 24,2 daha fazla koruma sağladığı görüldü; Danimarka ve İspanya analizlerinde gribe bağlı hastaneye yatış riskinde yüzde 32 daha fazla azalma kaydedildi.
- 2014-2016 yıllarında Vietnam'da yapılan araştırmalar, 65 yaş ve üzerindekiler arasında grip ile ilişkili yılda yaklaşık 34.500 hastaneye yatış olduğunu tahmin etti.
- Doktorlar, kronik hastalıkların yönetimi, uygun beslenme ve fiziksel aktivitenin yanı sıra her yıl grip aşısı olunmasını öneriyor.






