Jaishankar-Rubio Görüşmeleri Öncesinde Hindistan-ABD Ticaret Anlaşması Tarife ve Tarım Anlaşmazlıklarıyla Karşı Karşıya

10 dakikalık okuma
India-US Trade Deal Faces Tariff and Farm Disputes Ahead of Expected Jaishankar-Rubio Talks

Atlanta görüşmeleri, en büyük ticaret anlaşmazlıkları çözülmeden yapılacak

Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun 30-31 Ekim’de Atlanta’da yapması beklenen görüşme öncesinde, Hindistan ve ABD arasında gümrük vergileri ile Hindistan’ın tarım pazarına erişim konularındaki anlaşmazlıklar sürüyor. Müzakereleri takip eden kaynaklar, Washington’un 3 Kasım 2026’daki ara seçimlerden önce bir anlaşma duyurmak istemesine rağmen geçici bir ticaret anlaşmasında uzlaşma sağlanmasının beklenmediğini söylüyor.

İçindekiler
  1. Atlanta görüşmeleri, en büyük ticaret anlaşmazlıkları çözülmeden yapılacak
  2. Daha düşük ABD vergisi anlaşmayı neden zorlaştırdı?
  3. Hindistan rakip ihracatçılara karşı avantaj istiyor
  4. Tarım ürünlerine pazar erişimi Hindistan’ın en hassas konusu
  5. Kamuoyundaki iyimserlik nihai anlaşmanın önüne geçti
  6. Müzakereler bu noktaya nasıl geldi?
  7. Enerji alımları ticareti stratejik ilişkilerle buluşturuyor
  8. Goyal, ABD görüşmelerini daha geniş ticaret stratejisinin parçası olarak görüyor
  9. Atlanta, yoğun diplomatik takvimin duraklarından biri
  10. Öne Çıkanlar

Temel sorun, iki hükümetin 7 Şubat’ta bir çerçeve açıkladığından bu yana tarife anlaşmasının değişmiş olması. Bu çerçevede, belirli Hindistan mallarına yüzde 18 oranında karşılıklı ABD tarifesi uygulanması ve Hindistan’ın Amerikan sanayi ve tarım ürünlerinde tavizler vermesi öngörülüyordu. Ardından ABD Yüksek Mahkemesi karşılıklı tarifeleri geçersiz kıldı; Trump yönetimi de farklı bir yasal dayanakla yüzde 10 oranında daha düşük ek vergi getirdi.

Yeni Delhi artık pazarını daha fazla açması karşılığında ihracatçılarının tam olarak ne elde edeceğini öğrenmek istiyor. Hindistan, gözden geçirilen tarife sisteminin netleştirilmesini, anlaşma sonrasında ek vergilere karşı koruma sağlanmasını ve diğer Asyalı tedarikçilere kıyasla rekabetçi muamele görmeyi talep ediyor.

Washington açısından seçimden önce yapılacak bir duyuru, Hindistan’da satışlarını artırmak isteyen Amerikalı çiftçilere ve imalatçılara sunulabilecek somut bir sonuç olacak. Görüşmeleri takip eden bir kaynağa göre, yerli üreticilerin daha fazla rekabetle karşılaşması Hindistanlı ihracatçılara kayda değer kazanımlar sağlamadığı sürece, önerilen koşullar Yeni Delhi için kabul edilemez olmaya devam ediyor.

Rubio, Atlanta’da G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na ev sahipliği yapıyor. Jaishankar’ın toplantıya katılan diğer bakanlarla da görüşmesi bekleniyor. Bu nedenle ziyaret, ticaret müzakereleri sonuçlanmasa bile daha geniş bir diplomatik gündem taşıyor.

Reklam

Daha düşük ABD vergisi anlaşmayı neden zorlaştırdı?

Şubat ayında açıklanan çerçeve, çok daha ağır bir tarife ortamında müzakere edilmişti. ABD, Ağustos 2025’te Rus petrolü alımlarıyla bağlantılı önlemler de dahil olmak üzere, Hindistan mallarının çoğuna yüzde 50’ye varan gümrük vergileri uygulamıştı. Çerçevede, belirli mallara uygulanan tarifelerin yüzde 18’e indirilmesi; bazı ihracat kalemlerine ek indirimlerin ise anlaşmanın başarıyla tamamlanmasına bağlı olması öngörülüyordu.

Yüksek Mahkeme’nin kararı daha sonra Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) kapsamında uygulanan karşılıklı tarifelerin yasal dayanağını ortadan kaldırdı. Washington bunun ardından farklı bir yasal yol üzerinden yüzde 10’luk ek vergi getirdi. Böylece iki ülke, karşılıklı tavizlerin nasıl düzenleneceğini yeniden müzakere etmeye başladı.

Mahkeme, 20 Şubat 2026 tarihli Yüksek Mahkeme kararında, IEEPA’nın başkana gümrük vergisi uygulama yetkisi vermediğine hükmetti. Karar, 50 U.S.C. §1702(a)(1)(B) kapsamındaki ithalatı düzenleme yetkisinin gümrük vergisi koyma yetkisini içerip içermediğiyle sınırlıydı; diğer yasalar uyarınca uygulanan vergilerin geçerliliği hakkında hüküm vermedi. Mahkeme, tarifelerin Anayasa’nın I. Madde, 8. Bölümü uyarınca Kongre’ye verilen vergilendirme yetkisinin kullanılması olduğunu ve IEEPA’da sıralanan yetkiler arasında tarife ya da gümrük vergisinden söz edilmediğini belirtti. V.O.S. Selections davasındaki hükmü onadı; Learning Resources davasındaki hükmü ise bozarak, yargı yetkisinin bulunmaması nedeniyle davanın reddedilmesi talimatıyla alt mahkemeye gönderdi.

Tarife, bir ürün ülkeye girdiğinde alınan vergidir. Vergiyi genellikle ithalatçı öder; ancak maliyeti müşterilere uygulanan fiyatı veya tedarikçinin kazancını etkileyebilir. Bu nedenle ABD’deki vergilerde yapılacak bir değişiklik, Hintli bir üreticinin Amerikalı alıcının kendi ürünlerini mi yoksa başka bir ülkeden gelen malları mı tercih edeceğini etkileyebilir.

Şubat çerçevesindeki yüzde 18’lik oran ile sonradan getirilen yüzde 10’luk ek vergi, farklı tarife düzenlemelerine ilişkin. Hindistanlı müzakereciler, gelecekteki artışlara karşı güvencelerle birlikte her bir ürüne uygulanacak vergilerin netleştirilmesini istiyor. Anlaşmanın pratik değeri bu ayrıntılara bağlı olacak.

Hindistan rakip ihracatçılara karşı avantaj istiyor

Ticaret ve Sanayi Bakanı Piyush Goyal, Hindistan’ın Bangladeş, Vietnam, Endonezya ve Kamboçya dahil rakip tedarikçilerden daha iyi tarife koşulları istediğini söyledi. Yeni Delhi’nin kaygısı, yalnızca ilan edilen oranın düşürülmesiyle sınırlı değil: ihracatçılar, başka ülkelerde benzer ürünler üreten işletmelerle sipariş rekabetinde kendilerine yardımcı olacak koşullar talep ediyor.

ABD tarifelerindeki indirim Hintli bir ihracatçıya yardımcı olabilir; ancak bunun ticari değeri, kısmen rakiplerine uygulanan orana bağlı. Başka bir tedarikçiye daha düşük vergi uygulanıyorsa Amerikalı bir alıcı o tedarikçinin ürününü yine de daha ucuz bulabilir. Hindistan’ın karşılaştırmalı avantaj talebi, aynı pazarda kendi mallarının rakiplerine kıyasla nasıl konumlanacağıyla ilgili.

Goyal, bu hedefi 29 Ekim’de düzenlenen ISID-IDRA ulusal konferansında şöyle ifade etti:

Aksine, Hindistan çok güçlü bir karşılaştırmalı avantaja sahip olacak. Ticaret de karşılaştırmalı avantajla ilgilidir.

Hintli ihracatçılar öngörülebilirlik de istiyor. Üretimini genişletip genişletmemeye karar veren bir şirket, beklediği satışları destekleyen tarife avantajının anlaşma imzalandıktan sonra da sürüp sürmeyeceğini bilmek zorunda. Yeni Delhi’nin bugünkü indirimlerin yanı sıra gelecekteki ek vergilere karşı da güvence talep etmesinin nedeni bu.

Reklam

Tarım ürünlerine pazar erişimi Hindistan’ın en hassas konusu

Şubat çerçevesinde Hindistan’ın ağaç yemişleri, meyveler, soya yağı ve hayvan yemi ürünleri dahil Amerikan ürünlerinin yanı sıra çeşitli sanayi ürünlerinde gümrük vergilerini düşürmesi önerilmişti. Bunlar ABD’li tedarikçiler için belirli ticari fırsatlar, Hintli üreticiler içinse potansiyel bir rekabet artışı anlamına geliyor.

İthalat vergilerinin düşürülmesi, yabancı malların Hindistan’a daha ucuza getirilmesini sağlayabilir. Bu malları kullanan tüketiciler ve işletmeler bundan fayda görebilirken yerli üreticiler fiyatlarını düşürme baskısıyla karşılaşabilir. Sonuç, kapsama alınan ürünlere, vergi indirimlerinin boyutuna ve ne kadar hızlı yürürlüğe gireceğine bağlı.

Yeni Delhi, ABD’deki ihracatçılarına benzer kazanımlar sağlanmadan tarım pazarının geniş ölçekte açılmasına karşı çıkıyor. Hindistan’daki pek çok hanenin geçimini tarımdan sağlaması ve küçük üreticilerin fiyatlar düştüğünde mali açıdan sınırlı dayanma gücüne sahip olması nedeniyle tarımın siyasetteki ağırlığı özellikle yüksek.

Goyal, çiftçilerin ve diğer hassas kesimlerin korunacağında ısrar etti. Sanayi Kalkınması Araştırmaları Enstitüsü etkinliğinde şöyle konuştu:

İnancımın cesaretiyle şunu duyurabilirim: ABD ile ticaret anlaşmasının ayrıntıları açıklandığında Hindistan halkı, çiftçilerimizin ya da herhangi bir paydaşın hassas çıkarlarının hiçbirinden ödün verilmediğini görecek ve bunu kutlayacak.

Kongre Partisi geçici anlaşmanın askıya alınmasını istedi. Goyal ise ayrıntılar kamuoyuna açıklanmadan müzakereleri siyasallaştırmakla muhalifleri suçladı. Ürün listeleri, tarife takvimleri, tarıma yönelik korumalar ve uygulama takvimi henüz açıklanmadı. Bu nedenle üreticiler ve alıcılar muhtemel kazanımlarını ya da maliyetlerini hesaplamak için bekliyor.

Kamuoyundaki iyimserlik nihai anlaşmanın önüne geçti

Hintli ve Amerikalı yetkililer müzakerelerin tamamlanmaya yakın olduğunu defalarca söyledi. Ancak son açıklamaları, nihai kararların ne kadar zor olduğunu da gösteriyor.

Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman 5 Ekim’de görüşmelerin bir duraklama noktasına ulaştığını ve bundan sonra taviz vermenin zor olacağını söyledi. Rubio ise 20 Ekim’de Mumbai’ye yaptığı ziyarette daha iyimser bir tutum sergileyerek üzerinde uzlaşılması gereken az sayıda konu kaldığını belirtti.

Rubio, ticaret yetkililerinin yürüttüğü müzakerelere Dışişleri Bakanlığının nasıl destek verdiğini de şöyle anlattı:

“Açıkçası, Dışişleri Bakanlığı ticaret anlaşmalarını müzakere etmez; ancak olup bitenlere çok yakından dahiliz,” dedi Rubio.

Jaishankar, 22 Ekim’de Yeni Delhi’de düzenlenen bir zirvede temkinli konuştu. Hindistan Dışişleri Bakanı, müzakerelerin son aşamada olduğunu söyledikten sonra şöyle dedi:

Şunu söyleyeyim, iş bitmeden bitmiş sayılmaz,

Goyal daha sonra görüşmelerin çoğunun tamamlandığını ve anlaşma metnine son şeklinin verildiğini söyledi. Beyaz Saray Sözcüsü Matthew Middleton, görüşmelerin verimli geçtiğini ve Başkan Donald Trump ile Başbakan Narendra Modi’nin ikili ilişkileri güçlendirme kararlılığını koruduğunu belirtti. Müzakere metninin büyük kısmı hazır olsa da kalan anlaşmazlıklar siyasi açıdan hassas tercihlerle ilgili.

Reklam

Müzakereler bu noktaya nasıl geldi?

Ekim ayında ticaret yetkilileri ve üst düzey bakanlar arasında birkaç görüşme yapıldı. Atlanta’da yapılması beklenen görüşme, yeni bir diplomatik kanal açmaktan çok Washington’daki doğrudan müzakereleri ve Rubio’nun Hindistan ziyaretini takip ediyor.

  • Ağustos 2025: ABD, ticari anlaşmazlıklar ve Rusya’dan petrol alımlarına ilişkin gerilimler sırasında Hindistan mallarının çoğuna yüzde 50’ye varan tarifeler uyguladı.
  • 7 Şubat 2026: Hindistan ve ABD, belirli Hindistan mallarına yüzde 18 oranında karşılıklı tarife uygulanmasını da içeren geçici anlaşma çerçevesini duyurdu.
  • 20 Şubat 2026: ABD Yüksek Mahkemesi, IEEPA’nın başkana gümrük vergisi uygulama yetkisi vermediğine hükmetti. Washington’un tarife düzenlemelerini değiştirmesinin ardından müzakereler yeniden başladı.
  • 1 Ekim: Goyal, Milwaukee’deki G20 Ticaret Bakanları Toplantısı sırasında ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ile görüştü.
  • 5 Ekim: Sitharaman, müzakerelerin duraklama noktasına ulaştığını söyledi.
  • 15-17 Ekim: Ticaret Bakanı Rajesh Agrawal başkanlığındaki heyet Washington’da ABD’li yetkililerle görüştü.
  • 20 Ekim: Rubio Mumbai’de Jaishankar ile görüştü ve çözülmesi gereken görece az sayıda konu kaldığını söyledi.
  • 22 Ekim: Jaishankar, görüşmelerin tamamlanmaya yaklaştığını söylerken anlaşmanın resmen sonuçlandırılması gerektiği uyarısında bulundu.
  • 29 Ekim: Goyal, Hindistan’ın müzakere pozisyonunu savundu ve hassas çıkarların korunacağı sözünü verdi.
  • 30-31 Ekim: Rubio Atlanta’da G20 dışişleri bakanlarına ev sahipliği yapacak; Jaishankar ile görüşmesi bekleniyor.

Bu takvim, çeşitli düzeylerde sürdürülen temasları gösteriyor. Ticaret müzakerecileri koşullar üzerinde çalışırken bakanlar siyasi desteği korumaya ve en zor meseleleri çözmeye çalışıyor.

Enerji alımları ticareti stratejik ilişkilerle buluşturuyor

Hindistan, beş yılda Amerikan enerji ürünleri, uçak ve uçak parçaları, kıymetli metaller, teknoloji ürünleri ve kok kömüründen 500 milyar dolarlık alım yapmayı planladığını açıkladı. Bu tutar eşit dağıtıldığında yılda 100 milyar dolara karşılık geliyor; ancak açıklanan niyet, yıllık alım takvimi yayımlanması değil, beş yıl boyunca toplam bu miktarda alım yapılması.

Washington, Amerikan enerji ve teknoloji ürünlerinin satışını artırmak istiyor. Yeni Delhi ise ekonomisinin ihtiyaç duyduğu ürün ve teknolojilere erişimin yanı sıra ticari ilişkilerin güçlenmesini amaçlıyor. Bu çıkarlar, iki hükümete de tarife anlaşmazlığının ötesinde bir anlaşmayı sürdürmek için gerekçe sunuyor.

Hindistan’ın Rus ham petrolü alımlarını sürdürmesi ilişkileri zorlaştırdı. Trump 16 Ekim’de Rusya’yla bağlantılı önemli önlemlerden muafiyet tanıdı; Rubio da ticaret müzakerelerinin bu kararda etkili olduğunu kabul etti. Böylece enerji politikası ile ticaret görüşmeleri birlikte ilerliyor ve bir alandaki kararlar diğerinin havasını etkiliyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Mumbai’deki görüşmelerde enerji güvenliğinin ve Hindistan’ın tedarik zincirlerini çeşitlendirme fırsatlarının ele alındığını açıkladı. Rubio ile Jaishankar savunma, teknoloji ve bölgesel gelişmeleri de görüştü. BAE Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed ile yapılan görüşmede enerji güvenliği ve bağlantısallık ele alındı; ancak üçlü bir anlaşma duyurulmadı.

Reklam

Goyal, ABD görüşmelerini daha geniş ticaret stratejisinin parçası olarak görüyor

Goyal, ABD ile müzakereleri, hassas yerli sektörleri korurken daha varlıklı pazarlara erişim sağlama çabasının bir parçası olarak savundu. Son ticaret ve ikili anlaşmaların toplam gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) 60 trilyon dolar olan ekonomilerde tercihli ticaret olanakları sağladığını; 2014’ten önce imzalanan anlaşmaların ise 10 trilyon dolarlık ekonomileri kapsadığını söyledi.

Bu rakamların kapsadığı ekonomilerin GSYH’si altı kat büyüklüğünde. GSYH, bir ekonominin büyüklüğünü ölçüyor; dolayısıyla Goyal’ın karşılaştırması, anlaşmaların kapsadığı pazarların ölçeğini ortaya koyuyor. Hintli şirketlerin bu pazarlarda yine de müşteriler için rekabet etmesi gerekiyor.

Goyal, Hindistan’ın mevcut mali yıl içinde Umman, Birleşik Krallık ve Yeni Zelanda ile yaptığı anlaşmaları yürürlüğe koyduğunu, Avrupa Birliği ile ise aralık ayına kadar bir anlaşma imzalamayı beklediğini söyledi. Daha geniş kapsamlı görüşü, ticaret ortaklıklarının ihtiyaç ve güçlü yönleri birbirini tamamlayan ekonomileri birbirine bağlaması gerektiği yönünde.

Bakan ayrıca Hindistan’ın 4 Kasım 2019’da Bangkok’ta Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) müzakerelerinden çekilmesine de değindi. Çin’in de dahil olduğu bu düzenlemeye katılmanın Hindistan imalatına zarar vereceğini savundu. Önceki bir kararın bu şekilde savunulması, hükümetin bugünkü tutumunu anlamaya yardımcı oluyor: büyük bir dış pazara erişim, bir anlaşmanın Hintli üreticiler üzerindeki baskısıyla birlikte değerlendirilmek zorunda.

Atlanta, yoğun diplomatik takvimin duraklarından biri

Atlanta’daki G20 toplantısında ekonomik iş birliği, ortak güvenlik sorunları, seyrüsefer serbestisi, enerji ve gıda güvenliği ile küresel tedarik zincirleri ele alınacak. Bu başlıkların birçoğu, özellikle enerji alımları ve malların pazarlar arasındaki hareketi bakımından Hindistan-ABD görüşmeleriyle doğrudan örtüşüyor.

Hindistan, ABD, Japonya ve Avustralya’dan oluşan Dörtlü’nün dışişleri bakanları toplantısı da Atlanta’da yapılabilir. Jaishankar’ın beklenen ikili görüşmeleri, resmî G20 gündeminin yanı sıra başka temas fırsatları da sunuyor.

Sıradaki siyasi tarih 3 Kasım: ABD’de o gün ara seçimler yapılacak. Washington’un oylama öncesinde duyuru yapma isteği aciliyet yaratırken Hindistan’ın talepleri tarife öngörülebilirliği, ihracatta rekabetçi pazar erişimi ve tarımın korunması üzerinde yoğunlaşıyor.

Önümüzde başka temas fırsatları da var. ASEAN Zirvesi 16-18 Kasım’da Manila’da yapılacak; Rubio burada Dörtlü liderler toplantısının düzenleneceğini doğruladı. Modi ile Trump’ın bir araya gelmesi de mümkün. Ardından ABD, G20 liderler zirvesine 14-15 Aralık’ta Miami’deki Trump National Doral’da ev sahipliği yapacak. Bu zirve de ikili görüşmeler için yeni bir fırsat sunabilir.

Şirketler ve çiftçi toplulukları açısından belirleyici olan, açıklanacak somut koşullar olacak: Hangi ürünlere daha düşük vergi uygulanacağı, Hindistan’ın Amerikan tedarikçilerine hangi alanları açacağı ve bu taahhütlerin ne kadar kalıcı olacağı. Kalan kararlar sonuçlanana kadar Atlanta’da yapılması beklenen görüşme, esas olarak aradaki farkları azaltma fırsatı sunuyor.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Jaishankar ile Rubio’nun 30-31 Ekim’de Atlanta’da düzenlenecek G20 toplantısı sırasında görüşmesi bekleniyor; ancak ticarette bir atılım sağlanması olası görülmüyor.
  • Washington, 3 Kasım’daki ABD ara seçimlerinden önce geçici bir anlaşma istiyor.
  • Şubat çerçevesinde belirli Hindistan mallarına yüzde 18 oranında karşılıklı tarife uygulanması öngörülüyordu. Yüksek Mahkeme’nin 20 Şubat 2026’da IEEPA’nın başkana gümrük vergisi uygulama yetkisi vermediğine hükmetmesi ve ardından yüzde 10’luk ek vergi getirilmesi, müzakerelerin koşullarını değiştirdi.
  • Hindistan tarife öngörülebilirliği, rakip ihracatçılara kıyasla daha iyi koşullar ve ek vergilere karşı koruma istiyor.
  • Tarım ürünlerine pazar erişimi hassasiyetini koruyor; Goyal çiftçilerin ve diğer kırılgan kesimlerin korunacağına söz verdi.
  • Hindistan, belirli Amerikan mallarından beş yıl içinde 500 milyar dolarlık alım yapma niyetini açıkladı.
  • Kasımda Manila’da, aralıkta Miami’de yapılması olası görüşmeler, üst düzey siyasi temaslar için yeni fırsatlar sunuyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir