Endonezya, 2027’de Motosikletlerle Başlayarak 170 Milyon Aracı Elektriğe Geçirmeyi Planlıyor

10 dakikalık okuma
Indonesia Plans Electric Shift for 170 Million Vehicles, Starting With Motorcycles in 2027

Kurye motosikletleri ve şehir içi filolar, 2060’a kadar sürecek dönüşüme öncülük ediyor

Endonezya, içten yanmalı motorla çalışan 170 milyondan fazla aracı kademeli olarak yurt içinde üretilen elektrikli alternatiflerle değiştirmeyi hedefleyen, 2060’a kadar uzanan bir araç elektrifikasyonu yol haritası hazırlıyor. 2027-2030 dönemini kapsayan ilk aşamada kurye motosikletleri, yolculuk uygulamaları üzerinden çalışan sürücülerin araçları, şirket filoları ve kamu kurumlarının araçları dönüşümün öncelikleri arasında yer alıyor.

İçindekiler
  1. Kurye motosikletleri ve şehir içi filolar, 2060’a kadar sürecek dönüşüme öncülük ediyor
  2. Her aşamada neler olacak?
  3. Neden ilk sırada motosikletler var?
  4. Otobüsler, aile otomobilleri ve yük taşımacılığı farklı hazırlıklar gerektiriyor
  5. Dönüşüm ne kadar elektrik gerektirecek?
  6. Şarj olanakları araç satışlarıyla birlikte artmalı
  7. Yerli üretim planın temelini oluşturuyor
  8. Yakıt harcamaları, teşvikler ve motosiklet dönüşümleri
  9. Araştırma finansmanı ve satışlarla filo arasındaki fark
  10. Öne Çıkanlar

Sanayi Bakan Yardımcısı Faisol Riza, planı 28 Ekim 2026’da Cakarta’da düzenlenen Periklindo Elektrikli Araç Konferansı’nda açıkladı. 2031-2035 arasında elektrikli motosikletlerin tüm eyaletlerde yaygınlaştırılması öngörülüyor. İlk aşamada elektrikli otobüsler, kompakt otomobiller, aile otomobilleri ve ticari araçlar da desteklenecek.

Ölçek son derece büyük. Faisol’un aktardığı Endonezya İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 sonunda motosikletler, üç tekerlekli araçlar, binek otomobiller ve büyük araçlar dâhil toplam 172,94 milyon araç bulunuyordu. Hükümet, bu filoyu birkaç on yıla yayılan bir süreçte kademeli olarak dönüştürürken gerekli fabrikaları, elektrik arzını ve şarj tesislerini de kurmayı amaçlıyor.

Endonezya’nın mevcut elektrikli araç filosu ise henüz küçük. Ağustos 2026 itibarıyla elektrikli araç sayısı 541.678’e ulaştı; bir önceki yıl bu sayı yaklaşık 400 bindi. 2025 sonundaki toplam araç sayısı kabaca referans alındığında elektrikli araçların payı yaklaşık yüzde 0,31, yani her 1.000 araçta yaklaşık üç araç düzeyinde. İki rakam farklı tarihlere ait olsa da mevcut benimseme düzeyiyle hükümetin hedefi arasındaki mesafeyi gösteriyor.

Haneler ve işletmeler için ilk değişiklikler, günlük işlerde ve şehir içi ulaşımda kullanılan araçlarda yoğunlaşacak. Üreticiler ve elektrik sağlayıcıları ise ilave milyonlarca kullanıcı sisteme katılmadan hazırlıklara başlamalı.

Reklam

Her aşamada neler olacak?

Sanayi Bakanlığı dönüşümü araç türleri, kullanıcı ihtiyaçları ve yerel hazırlık düzeyine göre planlıyor. Motosikletlere öncelik verilirken otobüsler ve diğer toplu taşıma araçları, elektrifikasyona uygun güzergâhların bulunduğu şehirlerde devreye alınacak.

Faisol’un açıkladığı takvimde şu aşamalar yer alıyor:

  • 2027-2030: Kuryeler, yolculuk uygulamaları üzerinden çalışan sürücüler, şirket filoları, kamu araçları ve büyük şehirlerde yaşayanlar için elektrikli motosikletlere öncelik verilmesi.
  • 2027-2030: Değişime hazır şehir içi güzergâhlarda elektrikli otobüslerin ve toplu taşıma araçlarının devreye alınması; aile otomobilleri ile kompakt elektrikli otomobillerin yurt içi üretiminin artırılması.
  • 2027-2030: Şirketlerin karayolunda ve kamuya açık yolların dışında kullanılacak elektrikli ticari araçlar ve kamyonlar için hazırlık yapmasının teşvik edilmesi.
  • 2031-2035: Elektrikli motosiklet girişiminin Endonezya’nın tüm eyaletlerine yayılması.
  • 2060’a kadar: İçten yanmalı motorlu araçları Endonezya’da üretilen elektrikli araçlarla değiştirmeye yönelik daha geniş kapsamlı dönüşümün sürdürülmesi.

Faisol, yol haritasının hâlâ hazırlandığını belirtti. Satın alma teşviklerine ilişkin kurallar ve mevcut araçların dönüştürülmesine yönelik düzenlemeler de görüşülmeye devam ediyordu. Bu nedenle alıcılar ve işletmeciler için sağlanacak nihai mali destek henüz karara bağlanmadı.

Neden ilk sırada motosikletler var?

Endonezya’nın elektrikli araç filosunda en büyük kategoriyi şimdiden motosikletler oluşturuyor. Ağustos 2026 verilerine göre yaklaşık 280.100 elektrikli motosiklet ve 259.000 elektrikli binek otomobil bulunuyordu. Bu iki kategori, açıklanan toplam elektrikli araç sayısının yüzde 99’undan fazlasını oluşturuyordu.

Kuryeler ve yolculuk uygulamaları üzerinden çalışan sürücüler, araçları günlük gelirlerini sağladığı için ilk aşamanın merkezinde yer alıyor. Bu nedenle şarj olanakları, çalışmadan geçirilen süre ve araç güvenilirliği dönüşümün pratikte nasıl işleyeceğini belirleyecek. Şirketler ve kamu kurumları da her sürücünün değişimi tek başına planlaması yerine, filolarının tamamı için araç alımlarını önceden planlayabilir.

Uluslararası Temiz Ulaşım Konseyi’nin 26 Nisan 2026’da yayımladığı Sıfıra Doğru Yol Haritası da filolara öncelik verilmesini öneriyor. Rapor, toplu taşıma otobüsleri ve lojistik filoları dâhil kamu yararına hizmet eden araçlara öncelik tanınmasını tavsiye ediyor.

Jeanly Syahputri, Dale Hall, Josh Miller, Aditya Mahalana ve Francisco Posada imzalı rapor, araçların benimsenmesini maliye politikası, üretim kuralları, şarj desteği ve yerel yönetimlerin çalışmalarıyla ilişkilendiriyor. Bu öneriler, dönüşümün neden elektrikli modelleri galerilere getirmekten çok daha kapsamlı olduğunu açıklamaya yardımcı oluyor.

Reklam

Otobüsler, aile otomobilleri ve yük taşımacılığı farklı hazırlıklar gerektiriyor

Elektrikli otobüsler ve toplu taşıma araçlarının 2027-2030 döneminde elektrifikasyona uygun şehir içi güzergâhlarda hizmete alınması planlanıyor. Sabit güzergâhlar, işletmecilere şarj ve elektrik bağlantılarını düzenleyebilecekleri belirli bir mesafe ve sefer programı sunuyor.

Mevcut araç sayısı düşük. Ağustos 2026 verilerinde 936 elektrikli otobüs, 919 üç tekerlekli araç, 607 yük aracı ve üç özel amaçlı araç yer alıyordu. Bu kategorilerin büyütülmesi, her kullanıcıya aynı şarj düzenini uygulamak yerine araçların kullanım biçimine uygun hazırlıklar gerektirecek.

Binek otomobiller için sanayi politikası farklı bir öncelik taşıyor. Faisol, hükümetin aynı dönemde Endonezya’da üretilen, ülkenin ihtiyaçlarına uygun daha geniş bir aile otomobili ve kompakt araç yelpazesi sunmak istediğini söyledi. Böylece alıcılara yönelik desteklerin yanı sıra uygun yerli modellerin bulunabilirliği de benimseme planının parçası oluyor.

Ticari araçlar ve kamyonlar hem karayolu taşımacılığında hem de kamuya açık yolların dışında yürütülen faaliyetlerde kullanılacak. İşletmelerin kendi taşıma ihtiyaçlarına yönelik elektrikli filolar için hazırlık yapması teşvik edilecek. Kamyonların satın alma fiyatının yanı sıra güzergâhı, çalışma saatleri ve şarj olanaklarına erişimi de önem taşıyacak.

Dönüşüm ne kadar elektrik gerektirecek?

Faisol, olası elektrik talebinin boyutunu göstermek için elektrikli motosiklet başına yılda 1.500 kilovatsaat, elektrikli binek araç başına ise 2.000 kilovatsaatlik örnek tüketim değerleri kullandı. Kilovatsaat, zaman içinde tüketilen enerji miktarını ölçer ve hanelerin elektrik faturalarında gördüğü birimdir.

Bu varsayımlara göre bir milyon elektrikli motosiklet yılda 1,5 teravatsaat, bir milyon elektrikli binek araç ise 2 teravatsaat elektrik tüketir. Bir teravatsaat, bir milyar kilovatsaate eşittir. Gerçek tüketim; katedilen mesafeye, araç verimliliğine ve kullanım alışkanlıklarına bağlı olacaktır.

Faisol, devlet elektrik şirketi PLN’nin 2025’te yaklaşık 494 teravatsaat elektrik ürettiğini söyledi. Bir milyon motosikletin örnek yıllık talebi bu miktarın yaklaşık yüzde 0,3’üne, bir milyon binek aracınki ise yaklaşık yüzde 0,4’üne karşılık geliyor. Benimseme on milyonlarca araca yayıldıkça ulaşım sektörü çok daha büyük bir elektrik tüketicisi hâline gelecek.

Planlama yalnızca ulusal enerji toplamlarından ibaret değil. Faisol, şarj saatlerinin, kullanıcı yoğunluğunun ve şebekenin elektrik sağlayabilme kapasitesinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti. Ülkenin başka bölgelerinde yeterli elektrik bulunsa bile çok sayıda aracın aynı anda şarj edildiği bir ilçede yerel elektrik altyapısının yeterli olması gerekir.

Faisol, elektrifikasyonun büyük ölçekte çok sayıda yeni santral gerektireceğini söyledi. Açıklamaları, PLN’yi araç üreticileriyle birlikte dönüşümün temel aktörlerinden biri hâline getiriyor.

Reklam

Şarj olanakları araç satışlarıyla birlikte artmalı

ICCT raporu, sübvansiyonlar ve gelir garantileri dâhil olmak üzere şarj altyapısına yönelik erken mali desteği tavsiye ediyor. Elektrikli araç kullanımı artmadan önce yeni şarj istasyonlarının müşteri sayısı düşük kalabilir; bu da işletmecilerin yatırımlarının karşılığını almasını zorlaştırabilir.

Ağır araçlara yönelik şarj tesisleri daha yüksek yatırım gerektirebilir ve bu da talebin oluşmasını bekleme dönemini özellikle zorlaştırır. Gelir garantileri, talep gelişirken işletmecileri kısmen koruyarak yaygın benimseme başlamadan önce şarj kapasitesinin kurulmasına yardımcı olabilir.

Raporda şarj fişleri için ortak standartlar ile iletişim ve ödeme sistemlerinin birbiriyle uyumlu hâle getirilmesi de öneriliyor. Günlük kullanımda sürücüler, farklı ağlar arasında gereksiz engellerle karşılaşmadan araçlarını şarja bağlayabilmeli, şarj edebilmeli ve ödeme yapabilmeli.

Yapı kuralları da önerilen araçlardan biri. Yeni binaları elektrikli araç şarjına uygun hazırlamak, bu altyapının daha sonra kurulmasını kolaylaştırabilir. ICCT ayrıca filo alımlarını ve şarj altyapısının kurulacağı yerleri etkileyen kararlar alan merkezi yönetim, eyaletler, ilçeler ve şehirler arasında iş birliği çağrısı yapıyor.

Yerli üretim planın temelini oluşturuyor

Faisol’un yol haritası elektrifikasyonu Endonezya’da üretilen araçlarla ilişkilendiriyor. Yerli üretimi desteklemenin bir yolu olarak yerli bileşen gerekliliklerini, yani TKDN’yi de öne çıkardı. Bu gereklilikler, bir ürünün içeriğinin ne kadarının yurt içinde üretildiğiyle ilgili.

ICCT raporuna göre Endonezya’da Sanayi Bakanlığının 2022 tarihli politikası kapsamında bataryalı elektrikli araç üretim hedefleri, araç teknik özellikleri ve yerli bileşen gereklilikleri zaten bulunuyor. Raporda, gelecekteki talebin tamamını yerli üretimle karşılamanın önündeki başlıca engellerden biri olarak üretim kapasitesi gösteriliyor.

Uluslararası Temiz Ulaşım Konseyi üretimle ilgili zorluğu raporunda şöyle açıkladı:

Ancak net sıfır satış hedeflerini yalnızca yerli üretimle karşılayabilmek için Endonezya’nın üretim kapasitesini önemli ölçüde hızlandırması gerekecek.

Sanayi Bakanlığı, karoser, şasi, kablo tesisatı, koltuklar, iç donanım, cam ve lastikler dâhil yerli işletmelerin tedarik edebileceği bileşenleri envantere alıyor. Batarya paketleri, batarya muhafazaları ve şarj istasyonları da listede yer alıyor. Faisol, bu sektörlerin bazılarının Endonezya’da hâlihazırda faaliyet gösterdiğini söyledi.

PERIKLINDO Başkanı Moeldoko, Endonezya’nın ağırlıklı olarak yabancı ürünlerin alıcısı olmak yerine kendi elektrikli araç sanayisini kurması gerektiğini savundu. Kullanıcıları korumak için standartlaştırma çağrısı da yapan Moeldoko, bu süreçte Ulusal Standardizasyon Kurumunun rol üstlenmesini istedi.

Ekonomik etkiler araç satışlarının ötesine uzanıyor. ICCT raporuna göre otomotiv sektörü 1,5 milyon kişiye istihdam sağlıyor ve gayrisafi yurt içi hasılaya yüzde 8 katkıda bulunuyor. Yerli üretim kararları, dönüşüm sırasında yatırımların ve istihdamın nerede gelişeceğini belirleyecek.

Reklam

Yakıt harcamaları, teşvikler ve motosiklet dönüşümleri

Endonezya’daki mevcut araç filosu ağırlıklı olarak, ICCT’nin yüksek kükürt içerdiğini belirttiği ve eski Euro 2 standardını karşılayan yakıtlarla çalışıyor. Raporda fosil yakıt sübvansiyonlarının 2025’te devlet harcamalarının yaklaşık yüzde 5’ini oluşturduğu da belirtiliyor; böylece ulaşım tercihleri kamu maliyesi üzerindeki baskıyla ilişkilendiriliyor.

Faisol yol haritasını açıklarken elektrikli araç teşvikleri hâlâ görüşülüyordu. Elektrikli motosiklet desteğine ilişkin kurallar Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanıyordu. Daha kapsamlı teşvikler ise tek tip dağıtılmak yerine sektörün ihtiyaç ve koşulları dikkate alınarak belirlenecekti.

ICCT, örneğin kirletici faaliyetlerden elde edilen gelirin daha temiz ulaşımı finanse etmekte kullanılması yoluyla, teşviklerin kendi maliyetlerini dengeleyecek şekilde tasarlanmasını öneriyor. Böyle bir düzenleme, genel bütçeden giderek daha fazla kaynak talep etmeden benimsemeyi desteklemeyi amaçlıyor.

Mevcut benzinli motosikletleri elektrikli güce dönüştürmek de hükümetin üzerinde çalıştığı konulardan biri. Dönüşüm, mevcut motosikleti korurken aracın tahrik sistemini değiştiriyor ve sahiplerine yeni üretilmiş elektrikli bir model satın almaya alternatif sunuyor.

Enerji Bakanlığının elektrik test ve inceleme merkezinin vekil yöneticisi Slamet, dönüşümlerin yakıt ithalatını ve bütçe üzerindeki baskıyı azaltabileceğini söyledi. Elektrik Genel Müdürlüğü Şarj İstasyonu Geliştirme Birimi alt koordinatörü Andi Nur Arief Wibowo ise standart teknik prosedürler ve hızlı şarjı destekleyen batarya özellikleri çağrısında bulundu. Dönüşümlere ilişkin mali düzenlemeler Maliye Bakanlığının da katıldığı görüşmelerin parçası olmayı sürdürdü.

Araştırma finansmanı ve satışlarla filo arasındaki fark

Yükseköğretim, Bilim ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Stella Christie, elektrikli araçları enerji güvenliği ve ulusal egemenlikle ilişkilendirdi. Araçları verimli ve uygun fiyatlı hâle getirmek için araştırma ile nitelikli iş gücünün gerekli olduğunu savunan Christie, üniversiteler ve sanayi arasında daha yakın iş birliğini teşvik etti.

Stella, araştırma finansmanının 2024’te 1,47 trilyon rupi, 2025’te 2,27 trilyon rupi ve 2026’da 3,09 trilyon rupi olduğunu belirtti. 2026’daki miktar 2024’tekinin iki katından biraz fazla. Ayrıca 20 trilyon rupilik bir araştırma fonu planından söz etti. Bu rakamlar genel araştırma finansmanına ilişkin; elektrikli araç geliştirme de ele aldığı sanayi ihtiyaçları arasındaydı.

Öneriler arasında Çin’le mesleki eğitim alanında iş birliği de yer aldı. Olası programda bir yıl Endonezya’da, bir yıl Çin’de eğitim ve ardından Çin’de sanayi stajı öngörülüyor. Stella, batarya uzmanlığı ve diğer araç teknolojileri dâhil çeşitli alanlarda şirketleri araştırmacılarla bir araya gelmeye teşvik etti.

ICCT’nin en iyimser senaryosu, 2040’a kadar satılan tüm yeni otomobillerin sıfır emisyonlu olmasını öngörüyor. Bu senaryo her yıl pazara giren araçlarla ilgili. Endonezya’nın 2060’a kadar uzanan yol haritası ise gelecekteki alımların yanı sıra hâlihazırda kullanımda olan araçları dönüştürme gibi çok daha büyük bir görevi kapsıyor.

Bu nedenle izlenecek pratik sıra kritik önem taşıyor: Üreticiler uygun araçları tedarik etmeli, işletmeciler işleyebilir şarj düzenlemelerine sahip olmalı ve elektrik sağlayıcıları yeni talebe hazırlanmalı. İlk sınav, iş amaçlı kullanılan motosikletlerin, şehir içi toplu taşımanın ve yerli binek modellerin planın merkezine alınacağı 2027-2030 aşaması olacak.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Endonezya, 170 milyondan fazla araçlık filosu için 2060’a kadar uzanan bir elektrifikasyon yol haritası hazırlıyor.
  • 2027-2030 dönemindeki ilk aşamada kuryelerin, yolculuk uygulamaları üzerinden çalışan sürücülerin, şirketlerin, kamu kurumlarının ve büyük şehirlerin elektrikli motosikletlere geçişine öncelik veriliyor.
  • Motosiklet girişiminin 2031-2035 arasında tüm eyaletlere ulaşması planlanıyor.
  • Elektrikli otobüsler, aile otomobilleri, kompakt otomobiller ve ticari araçlar da dönüşüm kapsamında.
  • Ağustos 2026’da elektrikli araç sayısı 541.678’di; 2025 sonunda ülke genelindeki araç sayısı 172,94 milyon olarak açıklanmıştı.
  • Yerli üretim, şarj altyapısı ve elektrik arzı birlikte büyümeli; teşvik ve dönüşüm düzenlemeleri görüşülmeye devam ediyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir