Cakarta’da Protestocular HI Kavşağı Yakınlarında Barikatlarla Karşılaşırken Endonezya Polisi Vücut Kameralarının Daha Yaygın Kullanılmasını İstedi

9 dakikalık okuma
Indonesia Police Push Body Cameras as Jakarta Protesters Face Barricades Near HI Roundabout

Kamera taahhüdü Cakarta sokaklarında sınanıyor

Endonezya Emniyet Genel Müdürü General Suyudi Ario Seto, 28 Ekim 2026’da Cakarta’daki Hotel Indonesia Kavşağı’na doğru ilerleyen öğrenci protestocular güvenlik barikatlarıyla durdurulurken, gösteriler sırasında hesap verebilirliği güçlendirmek için polislerin taktığı kameraların daha yaygın kullanılmasını istedi.

İçindekiler
  1. Kamera taahhüdü Cakarta sokaklarında sınanıyor
  2. Vücut kamerası duyurusu ne söylüyor?
  3. Polis, müdahaleden önce önlem sözü verdi
  4. Her iki tarafın da sorumlulukları olan yasal bir hak
  5. Öğrenciler planlanan noktaya ulaşamadı
  6. Uluslararası Af Örgütü kamusal alana erişim çağrısı yaptı
  7. Beş talep çevreyi, bütçeleri ve hakları bir araya getiriyor
  8. Eylem süreci nasıl gelişti?
  9. Trafik uyarıları ve daha kapsamlı reform vaadi
  10. Öne Çıkanlar

Endonezya Üniversitesi Öğrenci Yürütme Kurulu, Pancasila Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrenci temsilcileri ve Endonezya Siyasi Mahkûmlar Birliği’nden göstericiler, Batı Endonezya Saati’yle yaklaşık 14.30’da Jalan Sudirman üzerindeki Bank UOB binasının önüne ulaştı. Saat 15.14’te hâlâ kavşağa ulaşamamışlardı.

Barikatın önünde yüzlerce polis memuru, arkalarında ise yaklaşık 100 asker bulunuyordu. Cakarta Merkez Emniyet Müdürü Kıdemli Komiser Reynold Elisa Partomuan Hutagalung, öğrenci temsilcileriyle görüşerek polisin gösteriye izin vermeyi ve destek olmayı sürdüreceğini söyledi.

Yaşananlar iki acil konuyu gündeme getirdi: Polisler, protesto hakkını kullanan kişileri nasıl koruyacaktı ve polislerin davranışları nasıl kayda alınıp incelenecekti? Suyudi’nin kamera önerisi, kalabalıkların yönetiminde diyalog, önleyici tedbirler ve orantılı güç kullanımını esas alan daha kapsamlı bir taahhüdün parçasıydı.

#IndonesiaSadar gösterisinin, genellikle Bundaran HI olarak anılan kavşakta saat 14.00’te yapılması planlanmıştı. Organizatörler afet ve çevre, kamu harcamaları, eğitim, yolsuzluk ve sivil özgürlükleri kapsayan beş talep grubu sundu. Uluslararası Af Örgütü Endonezya, bölgede barışçıl gösterilere getirilen kısıtlamaların kaldırılmasını istedi.

Vücut kamerası duyurusu ne söylüyor?

Suyudi, polislerin üzerlerinde taşıdığı kameraların daha yaygın kullanılmasını, güvenlik operasyonlarında hesap verebilirliği artırmanın bir parçası olarak nitelendirdi. 27 ve 28 Ekim’de yayımlanan açıklamaları gösterileri ve toplumsal çatışmaların ele alınışını kapsıyordu.

Reklam

Duyuruda, çeşitli bölgelerdeki gösterilerde görevlendirilen personele ekipman sağlanacağı belirtildi. Ancak Suyudi’nin aktarılan sözleri daha sınırlıydı: Polis, cihazların daha yaygın kullanımını teşvik ediyordu. Polis, satın alınacak cihaz sayısı, kullanım takvimi ya da kayıtların ne zaman başlayacağını, nasıl saklanacağını ve kimlerin erişebileceğini açıklayan kurallar hakkında bilgi vermedi.

Vücut kamerası, bir polisin giysisine ya da ekipmanına takılan küçük bir kayıt cihazıdır. Polis ile halk arasındaki karşılaşmaların kayda alınmasını sağlayabilir. Göstericiler açısından pratik soru, polisin talimatları ve güç kullanımı da dâhil olmak üzere etkileşimlerin kaydedilip kaydedilmediğidir. Polisler açısından ise kayıtlar, müdahalenin hangi koşullarda yapıldığını belgeleyebilir.

Suyudi, ekipman kullanımını, personelin kalabalıkları diyalog yoluyla yöneterek insanların görüşlerini güvenli ve düzenli biçimde ifade edebilmelerini sağlama talimatlarıyla ilişkilendirdi. Dolayısıyla kamera girişimi, polislerin göstericilerle nasıl konuşacağı, hareketlerine izin verip vermeyeceği ve olaylara nasıl müdahale edeceğine ilişkin kararlarla birlikte ele alınıyor.

Polis, müdahaleden önce önlem sözü verdi

Suyudi, Gençlik Yemini Günü’ne denk gelen 28 Ekim’de Endonezya genelindeki gösterilerde güvenliği sağlayacaklarını söyledi. Katılımcılara, kamuya açık alanlarda görüşlerini ifade etme haklarının bulunduğunu vurgularken düzeni korumaları ve şiddetten kaçınmaları çağrısında bulundu.

Cakarta’daki emniyet genel müdürlüğünde konuşan Suyudi, polislerden beklenen yaklaşımı şöyle anlattı:

İnsancıl yaklaşımı öncelemeyi sürdürüyoruz. Polislik tedbirlerimiz önleyici ve ön alıcı nitelikte olmaya devam edecek.

Polis Halkla İlişkiler Dairesi Başkanı Başkomiser Johnny Edison Isir, bu ifadelerin arkasındaki çeşitli adımları açıkladı. Erken tespit, uyarılar ve topluluk gruplarıyla iletişim, olası sorunları büyümeden belirlemeyi amaçlayacaktı. Devriyeler, trafik yönetimi ve protesto koordinatörleriyle temas da katılımcıların ve halkın diğer kesimlerinin korunmasına yardımcı olacaktı.

Polisin açıklamasına göre amaç, müdahaleyi değerlendirmeden önce sorunları öngörmek, iletişimi açık tutmak ve tehlikeli durumları önlemekti. Isir, yasaların ihlaline karşı atılacak her adımda hukuki yetkinin, sahadaki koşulların, orantılılığın, hesap verebilirliğin ve insan haklarının gözetilmesi gerektiğini söyledi.

Her iki tarafın da sorumlulukları olan yasal bir hak

Polis, gösterilerin yönetiminde dayanak olarak 1998 tarihli ve 9 sayılı Kamuya Açık Alanlarda İfade Özgürlüğü Yasası’nı gösterdi. Yasanın 5. maddesi yurttaşların görüşlerini ifade etme hakkını ele alırken 6. maddesi başkalarının haklarına saygı gösterme, kamu düzenini koruma ve yasalara uyma gibi sorumlulukları sıralıyor.

Reklam

Polisin tutumunu açıklayan Isir, ifade özgürlüğünün korunması gerektiğini söyledi:

Polri, her yurttaşın görüşlerini kamuya açık alanlarda ifade etme hakkına saygı duyar. 1998 tarihli ve 9 sayılı Yasada belirtildiği üzere ifade özgürlüğü, saygı gösterilmesi ve korunması gereken bir haktır.

Isir, kamu görevlilerinin insan haklarını koruma, hukuk ilkelerine ve masumiyet karinesine saygı gösterme ve güvenliği sağlama yükümlülükleri bulunduğunu da söyledi. Bu yükümlülükler, gösteriye katılanların yanı sıra polisleri de sorumlu kılıyor.

Suyudi, 1 Ekim’deki parlamento onay oturumunda da benzer bir tutum ortaya koymuştu. Barışçıl katılımcıların korunması, şiddet uygulayan kişilerin ise davranışları ve deliller doğrultusunda ele alınması gerektiğini söylemişti. Polis gücünün kullanımı için de hukuka uygunluk, gereklilik, orantılılık, kayıt altına alma ve hesap verebilirlik ilkelerini sıralamıştı.

Orantılılık, müdahalenin mevcut durumla uyumlu olması anlamına geliyor. Suyudi’nin tarif ettiği yaklaşımda polisler, barışçıl katılımcılarla şiddet uygulayanları ayırt edecek ve güç kullanma gerekçelerini kayıt altına alacaktı. Vücut kamerası önerisi, bu taahhüde pratik bir kayıt boyutu kazandırıyor.

Öğrenciler planlanan noktaya ulaşamadı

Bank UOB binasının önünde protestocular, Bundaran HI yönündeki güzergâhlarında güvenlik güçlerinin oluşturduğu birkaç barikat hattıyla karşılaştı. Polis ve askerlerin varlığı, duyurulan gösteri alanına erişimi anında bir anlaşmazlık konusu hâline getirdi.

Reynold, BEM UI’nin sosyal ve siyasi işler koordinatörü Hafidz Hernanda ve başkan yardımcısı Fathimah Azzahra ile durumu görüştü. Polisin gösteriye izin vereceği yönündeki güvencesini verdiği sırada katılımcılar barikatın gerisinde kalmaya devam ediyordu.

UI Öğrenci Eylem Cephesi’nden Muhammad Raihan, öğrencilerin hâlâ geçmeye çalıştığını söyledi. Saat 16.00’ya kadar ilerleyemezlerse konuşmalarını yapacaklarını ve taleplerini Bank UOB binasının önünde dile getireceklerini belirtti.

Katılımcılar açısından bu, polis operasyonunun toplanabilecekleri ve konuşabilecekleri yeri etkilediği anlamına geliyordu. Polisler açısından ise öğrenci temsilcileriyle yapılan görüşmeler, erişim konusundaki anlaşmazlığı yönetmenin o an için başlıca aracı oldu.

Uluslararası Af Örgütü kamusal alana erişim çağrısı yaptı

Uluslararası Af Örgütü Endonezya İcra Direktörü Usman Hamid, yetkililere Bundaran HI’da barışçıl gösterilere getirilen kısıtlamaları kaldırma çağrısında bulundu. Kavşağın, insanların kaygılarını dile getirmek için kullanma hakkına sahip olduğu kamusal bir alan olduğunu söyledi.

Reklam

Usman, polisin temel sorumluluğunun barışçıl toplanmalar için güvenli bir alan sağlamak olduğunu savundu. Kısıtlamaların yanlış anlaşılmalara yol açabileceğini ve insan hakları ihlallerini tetikleyebileceğini belirterek yetkilileri baskıcı bir karşılık vermek yerine göstericileri dinlemeye çağırdı.

Organizatörlerin gasp, kundaklama ve yoksullaştırmaya karşı farkındalığı ifade etmek için kullandığı #IndonesiaSadar sloganını ve üç parmak sembolünü de savundu. Usman, bunun mevcut koşullara ilişkin kaygıların ifadesi olduğunu söyledi ve düşmanlığı, ayrımcılığı ya da şiddeti teşvik ettiği iddiasını reddetti.

Anlaşmazlığın odağında alana erişim ve güvenlik güçlerinin rolü vardı. Polis koruma ve kamu düzeni sözü verirken Uluslararası Af Örgütü, göstericilerin seçtikleri kamusal alana girmelerine izin verilmesini istedi. Askerlerin varlığı, protestocuların taleplerinden biri olan sivil alanların askerileştirilmesine son verilmesi konusunu da doğrudan gündeme taşıdı.

Beş talep çevreyi, bütçeleri ve hakları bir araya getiriyor

SADAR olarak bilinen Komite Selamatkan Daulat Rakyat ittifakı; UI, ITB, UGM, Diponegoro, Brawijaya, Semarang Devlet Üniversitesi, Airlangga ve Padjadjaran’ın da aralarında bulunduğu üniversitelerden öğrenci örgütlerini bir araya getirdi. Temsilcileri, 28 Ekim’deki eylemi 20 Ekim’deki eylemin devamı olarak nitelendirdi.

Beş talep grubu, gündelik yaşamın maliyetlerini ve hizmetleri, hükümetin gücüne ilişkin daha geniş sorularla ilişkilendirdi:

  • Orman yangınları ve çevre krizlerine karşı ulusal afet ilan edilsin, sorumlu şirketler mahkemeye çıkarılsın ve arazi yönetiminin eşgüdümü iyileştirilsin.
  • Devlet bütçesi halkın ihtiyaçlarına yönlendirilsin ve organizatörlerin israf olarak değerlendirdiği harcamalara son verilsin.
  • Eğitim maliyetleri düşürülsün ve temel hizmetlere erişim genişletilsin.
  • Yolsuzluk, kayırmacılık ve nepotizmle mücadele edilsin; hukuk siyasi iktidarın aracı olarak kullanılmasın.
  • İfade özgürlüğü korunsun, insan hakları davaları çözüme kavuşturulsun ve sivil alanların askerileştirilmesine son verilsin.

Organizatörler, MBG olarak bilinen ücretsiz ve besleyici öğün programına ve köy kooperatifi girişimlerine yapılan harcamaları eleştirdi. Bütçeye ilişkin talepleri, Endonezya’nın ulusal gelir ve harcama planı olan APBN’yle ilgiliydi. Pratikte, kamu kaynaklarının nereye aktarılacağına ilişkin farklı tercihler istiyorlardı.

Usman, Sumatra, Kalimantan, Java ve Papua’daki orman ve arazi yangınlarının yanı sıra Doğu Nusa Tenggara’daki depremi de kapsayan çevresel kaygıları anlattı. Bu kaygılar, ulusal afet ilanı talebini şirketlerin hesap vermesi ve arazi yönetiminde değişiklik yapılması çağrılarıyla birleştirdi.

Eylem süreci nasıl gelişti?

BEM UI stratejik araştırmalar sorumlusu Namora Siahaan, planlanan buluşmanın öğrencilerin yanı sıra işçileri, çiftçileri ve diğer sivil toplum gruplarını da kapsamasının amaçlandığını söyledi. Organizatörler, farklı kesimlerden insanların katılımına imkân sağlayacak bir protesto alanı istiyordu.

Reklam

Hazırlıklar ve sokaktaki gelişmeler birkaç güne yayıldı:

  • 1 Ekim: Suyudi, parlamento onay oturumunda barışçıl göstericilerin korunması ve polisin güç kullanımının kayıt altına alınması gerektiğini söyledi.
  • 20 Ekim: Organizatörler, SADAR temsilcilerinin 28 Ekim protestosunun devamı olacağını söylediği önceki bir eylem düzenledi.
  • 26 Ekim: BEM UI, kaygıları ve gösteri planlarını görüşmek üzere Depok’taki üniversite öğrenci etkinlik merkezinde bir istişare toplantısı yaptı.
  • 27 Ekim: Suyudi’nin vücut kameraları ve diyalog konusundaki taahhütleri açıklandı; organizatörler #IndonesiaSadar eylemini duyurdu.
  • 28 Ekim, saat 14.00: Gösterinin Bundaran HI’da başlaması planlandı.
  • 28 Ekim, yaklaşık 14.30-15.14: Katılımcılar Bank UOB binasının önüne ulaştı, ancak kavşağa gitmeleri engellendi.

28 Ekim’deki eylem, öğrenci gruplarını ve halkın daha geniş taleplerini bir araya getirmek için organizatörlerin değerlendirdiği Gençlik Yemini Günü’ne denk geldi. Sokaktaki acil mesele, taleplerini dile getirecekleri bir alan bulmaktı.

Trafik uyarıları ve daha kapsamlı reform vaadi

Cakarta trafik polisi, sürücülere DPR/MPR parlamento kompleksi, Bundaran HI, Monas ve Tugu Tani çevresinden uzak durmalarını tavsiye etti. Saat 10.00’dan itibaren düzenlenecek gösterileri kapsayan uyarıda trafik yoğunluğu ve akışında değişiklikler olabileceği belirtildi; sürücülerin alternatif güzergâhları kullanmaları istendi.

Cakarta Emniyet Sözcüsü Kıdemli Komiser Budi Hermanto, insanlara kamu tesislerini koruma ve ortak alanları kullanan herkesin haklarına saygı gösterme çağrısı yaptı. Göstericiler, işçiler, öğrenciler ve günlük işlerini sürdüren diğer kent sakinlerinin ihtiyaçlarının dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Suyudi, kamera girişimini iç reformların daha kapsamlı bir paketinin parçası olarak sundu: daha sıkı denetim, liyakate dayalı kariyer ilerlemesi, polis çalışmalarında dijital dönüşüm ve daha fazla şeffaflık. Liyakat sistemi, terfilerin niteliklere, performansa ve göreve uygunluğa dayanması gerektiği anlamına geliyor.

Poliste iyileştirmelerin henüz tamamlanmadığını kabul eden Suyudi, emniyet teşkilatının halktan gelen geri bildirimleri almaya devam edeceğini söyledi. Güvenlik ve kamu hizmetlerini ayrıca hükümetin Asta Cita öncelikleriyle, özellikle ikinci ve yedinci önceliklerle ve Indonesia Emas 2045 kalkınma hedefiyle ilişkilendirdi.

Daha geniş kapsamlı kolluk gündeminde uyuşturucu, çevrim içi kumar, gasp ve suç amaçlı tehditlerle mücadele; kadınların, çocukların, işçilerin ve insan ticareti mağdurlarının korunması da yer aldı. 28 Ekim gösterisinde hizmetin en acil ölçütleri ise daha somuttu: İnsanlar güvenli biçimde toplanabilecek miydi, diyalog erişim anlaşmazlıklarını çözebilecek miydi ve polislerin eylemleri kayıt altına alınacak mıydı?

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Suyudi, gösterilerde ve diğer kamu güvenliği operasyonlarında vücut kameralarının daha yaygın kullanılmasını istedi.
  • Polis, 1998 tarihli ve 9 sayılı Yasaya atıfta bulunarak diyalog, önleme ve orantılı müdahale sözü verdi; kamuya açık alanlarda görüş ifade etme hakkını tanıdı.
  • Bundaran HI’a doğru ilerleyen protestocular, 28 Ekim saat 15.14’te Bank UOB binasının önünde polis ve askerlerin kurduğu barikatların gerisinde kaldı.
  • Uluslararası Af Örgütü Endonezya, yetkililere kavşakta barışçıl gösterilere getirilen kısıtlamaları kaldırma çağrısı yaptı.
  • SADAR ittifakı çevresel afetleri, kamu harcamalarını, eğitimi, yolsuzluğu ve sivil özgürlükleri kapsayan beş talep grubu sundu.
  • Trafik polisi, parlamento kompleksi, Bundaran HI, Monas ve Tugu Tani çevresinde aksamalar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir