5.184 pikselli ve dokunmatik kontrollü bir kol
Singapur Ulusal Üniversitesi'ndeki (NUS) araştırmacılar, video oynatabilen, hesap makinesi çalıştırabilen ve vücut sıcaklığını gösterebilen renkli bir dokunmatik ekran yapmak için giysi koluna 54 elektronik lif yerleştirdi. Her lifte 96 küçük ışık yayan diyot bulunuyor; böylece kumaş ekran 5.184 piksele ulaşıyor. Algılayıcı bir katman da ekrana parmakla basıldığında tepki vermesini sağlıyor.
İçindekiler
- 5.184 pikselli ve dokunmatik kontrollü bir kol
- Elektronik bileşenler ipliğin içinde
- Binlerce çip bir life nasıl sığıyor?
- Ekranda neler gösterilebiliyor?
- Hesap makinesi, pusula ve sesli kontroller
- Yıkama ve bükme testlerinde ne oldu?
- Sağlık hizmetleri neden hedefleniyor?
- Daha net ekranlar ve standart tekstil makineleri
- Çalışan bir koldan satışa sunulabilecek giysilere
- Öne Çıkanlar
Prototip, 168 milimetreye 105 milimetre ölçülerinde bir ekranı mikrofon, hoparlör ve sensörlerle bir araya getiriyor. Üniversitenin açıklamasına göre ekranın ışık çıkışı ve dokunmaya tepkisi, deterjanla 50 kez çamaşır makinesinde yıkandıktan ve yalnızca 5 milimetre yarıçapında 1.000 kez büküldükten sonra neredeyse hiç değişmedi.
NUS, cihazı giysiye yerleştirilmiş dünyanın ilk dokunmatik ekranı olarak tanımlıyor. Üniversite, araştırma duyurusunda ekibin bulgularını 21 Ekim 2026'da Nature dergisinde yayımladığını belirtiyor. Çalışmaya NUS Tasarım ve Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Bölümü'nden Doktor Öğretim Üyesi Tural Khudiyev liderlik etti.
Elektronik bileşenler ipliğin içinde
Kolun ekranı, hem ışık üreten bileşenleri hem de dokunma sensörlerini içeren liflerden yapılıyor. Çok katmanlı ipliklerin her biri yaklaşık 1 milimetre kalınlığında; araştırmacılar 10 metre uzunluğunda bir iplik ürettiklerini belirtiyor. 54 sayısı, ipliklerin kalınlığını değil, koldaki piksel liflerinin sayısını ifade ediyor.
Khudiyev, bu ilerlemenin, insanların bir cihazla etkileşim kurmak için kullandığı görsel kontroller olan grafik kullanıcı arayüzünün yapı taşlarını lif biçiminde üretmeye bağlı olduğunu söyledi. Araştırmacıların çok sayıda elektronik bileşeni ince bir iplik boyunca nasıl bağladığını şöyle anlattı:
Binlerce mikroelektronik cihazın bir lif boyunca entegre edilmesini ve birbirine bağlanmasını sağlayan yeni bir bağlantı mimarisi geliştirerek bu sınırlamanın üstesinden geldik.
Sonuçta ekran ve kontrolleri giysinin malzemesinin içine taşımak mümkün oldu. Giysiyi giyen kişi bilgileri görebiliyor ve etkileşim kurmak için aynı tekstil yüzeyine basabiliyor.
Binlerce çip bir life nasıl sığıyor?
Araştırmacılar önce, küçük yalıtımlı teller boyunca elektrik bağlantıları kurmaya yönelik programlanabilir bir yöntem geliştirdi. Lazer, tellerin belirli noktalarını açığa çıkararak tek tek mikroçiplerin bağlanabileceği alanlar oluşturuyor.
Ardından, elektronik bileşenleri birleştirmekte kullanılan bir metal olan erimiş lehim bu açık noktalara yönlendiriliyor. Ekip, sıvı lehimin yüzeylere nasıl yayıldığını kontrol ederek istenen noktalarda bağlanmasını sağlıyor. Bu yöntemle 20.000'den fazla elektrik bağlantısı üzerinden 5.000'den fazla çip birbirine bağlandı.
Ardından termal çekme işlemiyle, birbirine bağlanmış dijital LED şeridi çok katmanlı bir life yerleştiriliyor. Böylece uzunluğu boyunca birlikte düzenlenmiş, ışık gösterme ve dokunmayı algılama işlevleri için ayrı katmanları olan bir iplik elde ediliyor.
Dokunma algılayıcı katman LED'lerin altında bulunuyor. Life basıldığında bir elektrik devresi tamamlanıyor ve oluşan sinyal parmağın dokunduğu yeri belirliyor. Sistem de en yakın pikseli aydınlatabiliyor. Basitçe ifade etmek gerekirse iplik hem bir şey gösteriyor hem de üzerine basıldığını algılıyor.
Ekranda neler gösterilebiliyor?
Kolun ekranı 96'ya 54 piksel çözünürlüğe sahip ve saniyede 30 kez yenileniyor. Piksel, bir görüntüyü oluşturan küçük noktalardan biridir; yenileme hızı, ekranın ne sıklıkta güncellendiğini belirtir. NUS, renk bilgisinin nasıl temsil edildiğini gösteren bir ölçü olan 8 bit renk derinliğine sahip olduğunu belirtiyor.
Prototip fotoğraf gösterebiliyor ve saniyede 30 kare hızında video oynatabiliyor; video senkronize ses içerdiğinde bu hız saniyede 25 kareye düşüyor. Ayrıca Bluetooth üzerinden görüntü alabiliyor; böylece başka bir cihaz görsel içeriği kablosuz olarak giysiye gönderebiliyor.
Ekranın piksel sayısı modern bir akıllı telefondakinden çok daha az olduğundan fotoğraf, metin ve videolarda ayrıntı sınırlı. Şimdilik öne çıkan özelliği, bir tekstilin esnekliğini koruyarak renkli ekranı dokunmatik kontrollerle birleştirebildiğini göstermesi.
54 ekran lifinin her birinin kendine ait bir kontrol kanalı var. Bir hatta arıza çıkarsa komşu hatlar çalışmaya devam edebiliyor. Sistem aynı anda birden fazla dokunuşu da algılıyor; bu da onu yalnızca tek bir basışı algılayan tekstil kontrollerinden daha esnek kılıyor.
Hesap makinesi, pusula ve sesli kontroller
Ek elektronik lifler, kola görüntü göstermenin ötesinde işlevler kazandırıyor. Bu liflerde mikrofon, hoparlör ve hareketi, manyetik kuzeyi, sıcaklığı ve çevrenin parlaklığını algılayan sensörler bulunuyor.
Bu bileşenler bir araya gelerek prototipin hesap makinesi çalıştırmasını, fotoğraf galerisi göstermesini, pusula işlevi görmesini ve sesli komutlara yanıt vermesini sağlıyor. Hareket ve ışık algılama özellikleri de ekranın otomatik olarak dönmesine ve parlaklığını ayarlamasına imkân tanıyor.
Bu işlevler, sert bir panelde toplanmak yerine ipliklere dağıtılmış olmalarıyla, ilk akıllı telefonlarda bulunan bazı özellikleri andırıyor. Giysiyi giyen kişi kolu üzerinden yön kontrolü yapabilir, gönderilen bir görüntüyü görüntüleyebilir veya basit bir kontrolü kullanabilir.
Sıcaklık algılama işlevi ön koldaki ekranın ötesine geçiyor. Sıcaklık sensörü içeren lif koltuk altına yerleştirildiğinde giysi vücut sıcaklığını ölçebiliyor ve sonucu ekranda gösterebiliyor. Böylece sensör ile ekran giysinin farklı bölümlerinde bulunup birlikte çalışabiliyor.
Yıkama ve bükme testlerinde ne oldu?
Giysi, tipik bir çamaşır makinesinde deterjanla 50 kez yıkandı. NUS, sonrasında ışık çıkışı ile dokunmaya tepkinin neredeyse hiç değişmediğini belirtiyor. Bu iki ölçüm, ekranın ışık üretmeyi ve kullanıcının girdisini algılamayı sürdürüp sürdürmediğini gösteriyor.
Araştırmacılar tekstili 5 milimetre yarıçapında 1.000 kez de büktü ve ekran ile dokunma performansında yine çok az değişiklik gözlemledi. Bir giysi kolu, kullanıcı uzanırken, kolunu çevirirken ya da giysisini katlarken tekrar tekrar hareket etmek zorunda olduğundan bükülme dayanımı önemli.
NUS, tamamlanmış ekranın pamuk, polyester ve kot kumaş kadar nefes aldığını belirtiyor. Hava ve nemin giysiden geçmesini sağlayan nefes alabilirlik, elektronik bileşenlerle donatılmış bir tekstilin neden hâlâ giyilmeye uygun olabileceğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Üniversite ayrıca ekranın ciltle temas için belirlenmiş güvenlik sınırlarını aşmadığını söylüyor. Yıkama, bükülme, nefes alabilirlik ve güvenlik sonuçları birlikte, elektronik bileşenleri çalışır hâle getirme konusunun yanı sıra sıradan giysilerin karşılaması gereken çeşitli pratik gereksinimleri de ele alıyor.
Sağlık hizmetleri neden hedefleniyor?
Khudiyev; sensörleri, ekranları ve kontrolleri bir araya getiren giysilerin sağlık hizmetlerinde umut vadeden bir kullanım alanı olduğunu söyledi. Prototip, vücut sıcaklığını ölçmeyi ve kullanıcının bu değeri doğrudan giysinin üzerinde görmesini şimdiden mümkün kılıyor.
Giysinin fizyolojik bilgileri, yani vücudun nasıl çalıştığıyla ilgili ölçümleri toplayıp bu bilgileri tekstil üzerinden erişilebilir kılabileceği daha geniş bir olasılıktan söz etti:
Bir giysi, lif tabanlı sensörler aracılığıyla fizyolojik bilgileri sürekli toplayabilir ve kullanıcının bu bilgilere doğrudan giysisi üzerinden erişip onlarla etkileşim kurmasını sağlayabilir. Yapay zekâyla (AI) birleştirildiğinde bu yaklaşım kişiye özel sağlık takibi, geri bildirim ve destek sunabilir.
Pratik açıdan önem taşıyan nokta, ölçüm ile bilgiye erişimin birbirine bağlanması. Bir sensör giysinin başka bir bölümünde ölçüm yaparken kol, bu ölçümü kontrol etmek için görünür bir alan ve bilgi seçmek için dokunmatik bir yüzey sunabilir.
Sürekli takip, kişiye özel destek ve diğer sağlık işlevleri geliştirme hedefleri arasında yer alıyor. Şimdiye kadar anlatılan çalışma, algılama, görüntüleme ve etkileşimin aynı tekstil platformunda nasıl bir araya getirilebileceğini gösteren bir prototipe odaklanıyor.
Daha net ekranlar ve standart tekstil makineleri
NUS ekibi daha yüksek çözünürlük, daha entegre algılama ve cihazın kendisinde çalışan yapay zekâ üzerinde çalışmayı planlıyor. Bilgilerin cihaz üzerinde işlenmesi, tekstil sisteminin bazı görevleri kendi elektronik bileşenleriyle yerine getirmesini sağlayabilir.
Üniversiteye göre daha küçük mikroçipler ve daha ince lifler, daha net ve büyük ekranlar üretmenin yolunu açıyor. Işık üreten elemanların daha sık yerleştirilmesi, ekranın daha ince ayrıntıları göstermesine imkân tanıyarak mevcut prototipin başlıca sınırlamalarından birini giderebilir.
Bileşenlerin lifler boyunca nasıl düzenlendiği de üretim açısından önemli. NUS, daha ince sürümlerin standart endüstriyel makineler kullanılarak örülebileceğini, dokunabileceğini veya işlenebileceğini belirtiyor. Böylece elektronik lif teknolojisi, giysi üretiminde zaten kullanılan yöntemlerle buluşabilir.
Ekip, sağlık göstergelerini takip etmek ve dokunma yoluyla geri bildirim sunmak gibi olası kullanım alanları da görüyor. Bunlar, giysinin rolünü bilgi göstermekten çıkarıp kullanıcıyı algılamayı ve birden fazla yolla iletişim kurmayı da kapsayacak şekilde genişletebilir.
Çalışan bir koldan satışa sunulabilecek giysilere
Araştırmacılar tek bir giyside çeşitli işlevleri bir araya getirdi: renkli ekran, birden fazla dokunmatik giriş, kablosuz görüntü alımı, ses ve çevresel algılama. Dayanıklılık testleri de pratik bir boyut kazandırıyor; kol, tekrarlanan yıkama ve bükme işlemlerinden sonra çalışmaya devam ediyor.
Ticari satış tarihi ve fiyatı açıklanmadı. Açıklanan sonraki adımlar, dokunmatik ekranlı giysilerin mağazalara ulaşacağı bir tarih belirlemekten ziyade görüntü ayrıntılarını iyileştirmeye ve algılama ile yapay zekâyı daha yakından bütünleştirmeye odaklanıyor.
Prototipin en önemli ilerlemesi, bu işlevlerin kumaşı paylaşma biçimi. Giysinin bir bölümünde alınan ölçüm başka bir bölümde gösterilebiliyor ve parmakla basılarak seçilebiliyor; üstelik malzeme bükülmeye ve hava geçirmeye devam ediyor. Bu birleşim, araştırmacılara daha da geliştirebilecekleri somut bir platform sunuyor.
Öne Çıkanlar
- NUS araştırmacıları, 5.184 piksellik renkli bir dokunmatik ekran oluşturmak için kol üzerine 54 elektronik lif yerleştirdi.
- 168 milimetreye 105 milimetre ölçülerindeki ekran birden fazla dokunuşu destekliyor ve saniyede 30 kez yenileniyor.
- Prototip video oynatabiliyor, hesap makinesi çalıştırabiliyor, Bluetooth üzerinden görüntü alabiliyor ve vücut sıcaklığını gösterebiliyor.
- 50 kez çamaşır makinesinde yıkama ve sıkı bir yarıçapta 1.000 kez bükme sonrasında ışık çıkışı ile dokunmaya tepki neredeyse hiç değişmedi.
- Ekip, daha net ekranlar, daha entegre algılama ve tekstil sistemi içinde yapay zekâ üzerinde çalışmayı planlıyor.
- Ticari satış tarihi veya fiyatı açıklanmadı.






